Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2682/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
9.1
Պատասխանող
Բախշի Գրիգորյան Լավրենտի
Բախշի Գրիգորյան Լավրենտի
Բախշի Գրիգորյան
Բախշի Գրիգորյան
Բախշի Գրիգորյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գարիկ Աբելյան
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
Լուսինե Աբգարյան
Ռոբերտ Պապոյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 253 Մաս 1
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գարիկ Աբելյան
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
Լուսինե Աբգարյան
Ռոբերտ Պապոյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-07-23 | 14:00 | 7 | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-06-15 | 14:30 | 7 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-04-20 | 10:00 | 7 | Նիստը կայացել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-11-26 | 14:30 | 6 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-09-26 | 17:00 | 9 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-22 | 15:30 | 9 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-19 | 16:30 | 9 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-05 | 16:30 | 9 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-29 | 17:00 | 9 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-19 | 15:00 | 9 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-06 | 15:30 | 9 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/2682/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
26 սեպտեմբերի 2025թ․ ք.Երևանում
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահությամբ
դատավոր՝ Մ․Արամյանի
քարտուղարությամբ՝ Մ.Գևորգյանի
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Լ․Քոչարյանի
մեղադրյալ՝ Բ.Գրիգորյանի
պաշտպան՝ Էդ․Աղաջանյանի
տուժող՝ Ե․Շպակի
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի /ծնվել է 18.10.1995թ., հայ, ՀՀ քաղաքացի, ծնված՝ Արցախի Հանրապետության Թաղավարդ /Մարտունի/ համայնք, հաշվառված՝ ՀՀ Արարատի մարզ Վեդի համայնքի Վանաշեն բնակավայրի Մաշտոցի փողոց տուն 5/։
Դատավճռի նկարագրական մաս.
2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 12166624 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին թիվ 12166624 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշների ի հայտ գալու վերաբերյալ քննիչի հաղորդման հիման վրա ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12167024 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12167024 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո:
2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել թիվ 12167324 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել թիվ 12170724 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12167324 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12170724 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին թիվ 12166624 քրեական վարույթի նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազն որոշում է կայացրել Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 21-ին Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 12811825 նախաքննական համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2025 թվականի հուլիսի 21-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը մակագրվել է ինձ:
Գործը ինձ է հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 23-ին:
Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա «2024թ. սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեյի Շպակի հետ: Վերջինիս հետ զրույցի ընթացքում, տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի հետ նախևառաջ գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակից ավազակությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակը ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ, ձեռքերով հարվածներ հասցնելով Ելիզավետա Շպակի մարմնի տարբեր մասերին և գետին գցելով՝ նրան պատճառել է ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմքի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ (առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով), ապա Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով՝ վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին մեղսագվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»։
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատերելի ապացույցներ
Տուժող Ելիզավետա Շպակը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Մեղադրյալի հետ 2024 թվականին ծանոթացել եմ Կիլիկիա ավտոկայանում, արդեն մութ էր ինձ մոտեցավ մի տղամարդ, մենք խոսեցինք բնակության վայրի հետ կապված, խոսակցությունը մի քիչ երկարեց, նստեցինք խոսեցինք, որ պատասխանողը մատչելի բնակության վայր գիտի, առաջարկեց ինձ տաքսիով գնալ, սակայն ես հրաժարվեցի, քանի որ կասկածելի էր։ Մենք քայլեցինք մինչև Արցախի փողոց և այդտեղ դեպքը եղավ։ Մի հյուրանոց մեզ մերժեց, քանի որ գինը բարձր էր։ Հետո ինձ նա ուղեկցեց մի տեղ, որը նրան ծանոթ էր, դա անմարդաբնակ տեղ էր։ Արդեն գիշերվա ժամ էր, մարդ չկար, ես թեքվեցի և նա իր ամբողջ մարմնով հարձակվեց ինձ վրա, հարվածներ հասցրեց, կապտուկներ չունեի, սակայն գիպս են դրել, ես ընկա, նա ուզում էր հեռախոսը և պայուսակը, սակայն ես հրաժարվեցի տալ որևէ մեկը։ Նա գիտեր որտեղ էր իմ հեռախոսը, որը գրպանումս էր, նա դա վերցրեց ու փախավ։ Ես փորձեցի նրան հասնել, սակայն չհասա։ Արդյունքում ես վազեցի դեպի հացի արտադրամաս, որ ոստիկանություն զանգահարեմ, սակայն աշխատողը հրաժարվեց զանգահարել ոստիկանություն, փողոցում մի տղամարդ զանգահարեց և պարեկները ինձ տարան բաժին, որ ես հաղորդում տամ։ Ինձ տարել են հիվանդանոց և 3 շաբաթ չեմ կարողացել շարժվել։ Մեղադրյալն է մոտեցել ինձ, ես քայլում էի, երբ մոտեցավ, չեմ հիշում, ներկայացավ թե ոչ, հետո իր անունը պարեկների մոտ իմացա։ Երբ միասին քայլում էինք, նա հեռախոսս տեսել է, երբ ես դա հանել եմ խոսելու համար։ Երբ նա հարձակվել է ինձ վրա, ես օգնություն եմ կանչել։ Ես ընկել եմ նրա մանիպուլացիաների պատճառով, ուզում էր պայուսակս վերցնել, սակայն ես պահել եմ։ Երբ իմ հեռախոսը նրա ձեռքին էր նա միանգամից փախավ, ես հասցրի միայն գոռալ, որ կանգնի, պատասխան չեմ լսել։ Բացի տան վարձակալության թեմաներից այլ թեմաներ մենք չեմ հիշում խոսել ենք, թե ոչ, կարծես թե խոսել ենք աշխատանքի մասին։ Այն թե հափշտակությունների վերաբերյալ ինչ խոսակցություններ են եղել, կասեմ, որ այնպիսի տպավորություն էր, որ նա հափշտակություններ է կատարում և կարող է ես էլ նրա հետ անեմ։ Իմ հեռախոսը «Ռեդմի 8» էր։ Ես մի հեռախոս եմ ունեցել։ Կիլիկիա ավտոկայան էի եկել, որ գնայի, սակայն, քանի որ ես կորցրել էի կարևոր իր իմ մոտից, ես փնտրում էի։ Ես Վանաձորում էի ապրում, այդ իրը կորցնելը ինձ ստիպեց, որ ես մնայի։ Փախստականների պայմաններ էր դրել, որ ես պետք է կացության վայր գտնեմ և աշխատանք։ Իմ մոտ այդ ժամանակ եղել է 30․000 ՀՀ դրամ, որի մասին մեղադրյալը չի իմացել, եթե իմանար, կվերցներ։ Երբ ես ասացի, որ կացության վայր եմ փնտրում, սակայն դրա մասին ես մեղադրյալին չեմ ասել, սակայն նա ինձ թանկ վայրեր էր տանում։ Կիլիկիա ավտոկայանից մինչև Արցախի փողոց 12-13 կմ է, մենք երկուսով քայլել ենք, սակայն, քանի որ ես կասկածներ ունեի նրա հետ քայլում էինք կամեռաների մոտով։ Խոսակցության ընթացքում մեղադրյալը չի առաջարկել ինձ, ես էլ նրան չեմ առաջարկել վաճառեմ, որ նա գնի իմ հեռախոսը, քանի որ դա ինձ համար շատ կարևոր էր։ Դեպքից հետո մենք չենք հանդիպել մեղադրյալի հետ, մենք փորձել ենք նրա հետ խոսել։ Ես իմ սիմ քարտը չեմ արգելափակել, հեռախոսն էլ չէր անջատել, մենք էլ նրան զանգել ենք։ Մարդիկ կային ովքեր ինձ աշխատանք էին առաջարկում, իրենք կապվել են և խոսել են նրա հետ, սակայն չգիտեմ ինչ են խոսել։ Առաջին անգամ մենք պետք է հանդիպեինք «Ռոսիա» մոլի մոտ, որ հեռախոսը վերադարձնի, սակայն նա չեկավ։ Ես միտումնավոր չէի արգելափակել համարը, որ կարողանանք գտնել նրան։ Ովքեր ինձ աշխատանք էին առաջարկել, իրենք են զանգահարել իրենց հեռախոսով, քանի որ ես հեռախոս չունեի։ Ես հնարավոր է զանգած լինեմ, սակայն նա ինձ չէր պատասխանում, նաև քարտն ակտիվ էր ու լինում էր օնլայն։ Այն, թե ինչու նա չէր անջատել հեռախոսը, կասեմ, որ նա օգտագործում էր իմ համարն, իր ծանոթների և ընկերների հետ կապի մեջ լինելու համար իմ կարծիքով։ Ես իմ հեռախոսը չեմ նվիրել նրան։ Երկրորդ անգամ նա պետք է գար Սասունցի Դավիթ կայարան հեռախոսը տալու համար, սակայն չի եկել, ոստիկանները տեղյակ չեն եղել այդ հանդիպման մասին, ես ինքս եմ դա պլանավորել։ Թե ով է խոսել մեղադրյալի հետ, կասեմ, որ եղել է հայ ազգային մարզիկներից, Վիլհեմ Շանգարյանն է եղել կարծես թե, նա փորձում էր ինձ օգնել, քանի որ նա հեռախոս ուներ, ես էլ չունեի հեռախոս։ Նա ասում էր, որ ես նրան գումար եմ պարտք, 5000 ՀՀ դրամ, երրորդ անգամ, որ այդ մարդիկ զանգեցին մեղադրյալին, որ նա իմ հեռախոսը բերի, այդ ժամանակ է ասել, որ ես իրեն գումար եմ պարտք, ինձ վատ բառեր է ասել, այդ մարդիկ էլ հավատացել են, որ ես ոչնչություն եմ և ինձ ծեծել են, իր ասածի հիման վրա։ Ես մեղադրյալին նախկինում չեմ ճանաչել, երբ ծանոթացել ենք, նա սկզբից ինձ անուն չի ասել, ոստիկանների միջոցով ենք նրա անունը իմացել, հնարավոր է այլ անունով է ներկայացել։ Նրա հետ երեկոյան 20։00-ից հետո ենք եղել երևի թե 2 ժամ, այդ ընթացքում մենք մտել ենք «Ռոսիա» մոլի մոտակայքում եղած հոսթել, ուշ ժամի ենք մտել։ Կիլիկիա ավտոկայանից գնացել ենք դեպի «Ռոսիա» մոլ ոտքով, կենտրոնական փողոցով ենք գնացել միասին։ Նա ինձ ուղեկցեց մութ տեղանք, այդ տարածքը նրան ծանոթ էր։ Ես տեսողական խնդիր ունեմ՝ աստիգմատիզմ, սակայն դեմքերը ես հստակ տարբերակում եմ, հիշում եմ։ Ես մեղադրյալին հիշել եմ ձեռքի նակոլկաներով, միագույն նակոլկա էր, երկար, մեծ նակոլկա էր, այլ հատկանիշներ ձեռքերին չեմ հիշում, սակայն նակոլկան մեծ կապույտ նկար էր, հստակ նկարը չեմ հիշում, սակայն հաստատ կար, մութ էր, հստակ՝ ինչ նկար էր, չեմ հիշում։ Նրա հետ ինչ ենք խոսել, չեմ հիշում մանրամասնորեն։ Դեպքից ավելի քան մեկ ամիս անց ես նոր ես իմ սիմ քարտը բլոկավորել եմ, ինձ ասացին այդ ժամանակ, որ նա զանգեր է կատարել իր բարեկամներին և այլ մարդկանց։ Առաջին անգամ ասել է, որ նա այդ հեռախոսը գտել է, հետո արդեն ասել է, որ ես պետք է գումար տամ, նոր ինքը վերադարձնի այդ հեռախոսը։ Առաջին անգամ իմ գործատուն է զանգահարել նրան՝ մալականների ընտանիքից էին զանգահարել։ Այն թե ինչու պայուսակը չէր վերցրել, այլ միայն հեռախոսն էր վերցրել, նա երկուսը միասին չէր կարողանում վերցնել, այդ պատճառով միայն հեռախոսը տարավ, նա մտավ իմ գրպանը և վերցրեց հեռախոսը, այդ ժամանակ ես ընկա, գիպս են դրել, նա ինձ չհրեց, հստակ չեմ հիշում այդ պահը, սակայն սկզբից նա ցանկանում էր բերանս փակել, սակայն աչքիս կպավ, նա ինձ չէր հարվածում, ուղակի ցանկանում էր բերանս փակել, դիտավորությամբ չէր հարվածում, որ ես վնասվածք ստանայի, նա ուզում էր իմ բերանը փակել, որ չգոռամ։ Ես չեմ հիշում՝ ինձ հրել է կամ քաշել է, ես հիշում եմ, որ ձեռքերս սեղմել է, չեմ հիշում կամ դուրս էր ընկել մատս կամ ճաքել էր, դա եղել է հարվածի հետևանքով, որից հետո նա փորձել է ինձ պինդ բռնել, ես պինդ հեռախոսս էի բռնել, սակայն չեմ հիշում հստակ, ինչպես է եղել։ Ես պնդում եմ, որ իմ կամքին հակառակ մեղադրյալը վերցրել է իմ հեռախոսը, ես նախաքննության ընթացքում չեմ տեսել իմ հեռախոսը»։
Դատաքննության ընթացքում կողմերը չներկայացրեցին միջնորդություն տուժողի նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելու վերաբերյալ:
Մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Օրը չեմ հիշում, երբ տուժող Շպակին տեսա: Ասաց, որ ամուսնու հետ է վիճել և կացարան է փնտրում։ Ասաց, որ երկու հեռախոս ունի և ցանկանում էր մեկը վաճառել, սակայն շատ էժան գումարով ուզեցին, անցումի տակ տեղ կար հեռախոսների, նա էլ չվաճառեց։ Ուշ ժամ էր, գնացինք «Ալեքս» հյուրանոց, սակայն գումարը չհերիքեց, քայլում էինք, հյուրանոց էինք փնտրում։ Մի տեղ նորից հարցրինք հեռախոսը վաճառելու համար, սակայն նորից քիչ գումար առաջարկեցին, չհամաձայնեց նա, հետո ես նրան առաջարկեցի, որ գնեմ իր հեռախոսը, մոտավորապես 15.000 ՀՀ դրամ հեռախոսի համար եմ վճարել, 2000 ՀՀ դրամ էլ հեռախոսահամարի համար։ Դրանից հետո, քանի որ նա անձնագիր չուներ, ինձ խնդրեց, որ ես իր համար տոմս գնեմ գնացքի, որ գնա Դիլիջան, սակայն ես ասացի, որ նա չի կարող իմ գնածով գնա, խորհուրդ տվեցի, որ գնի գնա Արմավիր, քանի որ Արմավիրը առանց տոմսի է, նրանից հետո ինչպես կցանկանա։ Նա ինձ խնդրեց, որ գնանք «Տեցի կռուգ»-ի հյուրանոցները, քանի որ այնտեղ ավելի էժան է, մենք քայլեցինք, արդեն ոչ թե հիմնական ճանապարհով, այլ ավտոգծով, քայլեցինք, «դիվան» կար տարածքում, ասաց, որ ուզում է մի քիչ հանգստանալ, դրանից մի քանի մետր այն կողմ, գնացքների կանգառ կար, մի քիչ մնացինք, հետո ասաց, որ սոված է, գնաց, հաց գնեց, կարծես թե, ես մնացի իր իրերի մոտ, ետ եկավ, ասաց, որ ուզում է մնա այդտեղ, որ գնա հետո, մենք ետ եկանք, ես Արմավիրի տոմս գնեցի, տվեցի իրեն, հենց դրամարկղի մոտ նրան հաջողություն մաղթեցի ու գնացի, նա չեր կարող տոմս գնել, քանի որ անձնագիր չուներ, իսկ Դիլիջան գնալու համար, եթե տոմս ենք գնացքի գնում, անձնագիր է պետք։ Հետագայում ես նրան հանդիպել եմ 15-20 օր հետո Սուրբ Սարգիս եկեղեցու մոտ, 5-10 րոպե հետը խոսել եմ ու գնացել եմ։ Հետագայում ինձ բերման են ենթարկել ու տարել բաժին, քանի որ հետախուզման մեջ եմ եղել, իբրև դատական նիստին չներկայանալու համար։ Ելիզավետա Շպակին նախկինում չեմ ճանաչել։ Կիլիկիա ավտոկայան ես եկել էի Արմավիր քաղաքից, պիտի գնայի Արցախի պողոտա, որվհետև այնտեղ եմ ապրում և աշխատում, հասցեն հստակ չեմ հիշում, բայց ոնց որ թե Արին Բերդ 15 էր։ Ես ավտոկայանից դեպի Արցախի պողոտա պիտի գնայի տրանսպորտով։ Արմավիրի տրանսպորտից իջել էի, ծխում էի, Շպակը մոտեցավ, մտածում էր, որ ես տեղացի եմ ու տեղերը լավ գիտեմ։ Այն թե ինչու ոտքով այդքան գնացինք, կասեմ, քանի որ նույն կարգավիճակում էինք, երկուսս էլ տեղահանված էինք, ես ցանկանում էի նրան օգնել և այդպես գնացինք «Ալեքս» հյուրանոց առաջինը։ Այն թե ես գիտեի, որքան գումար կա իր մոտ, կասեմ, որ այո, նա ասել էր, որ իր մոտ մոտավորապես 35000-40000 ՀՀ դրամ կար։ Շպակի մոտ իր անձնական իրերն էին, իր պայուսակի մեջ էր։ Իմ ձեռքին կար պայուսակ, որը Շպակն էր, առաջարկեցի օգնել, տվեց, այդ գումարն էլ այդ պայուսակի մեջ էր։ Մենք Կիլիկիա ավտոկայանից անցումով անցել ենք, գնացել «Ալեքս» հյուրանոց, որը ավտոկայանից մոտավորապես 200 մետր է հեռու՝ ձորի մեջ, այդտեղից դուրս եկանք, նստել ենք տրանսպորտ 5-րդ համարի տրանսպորտով, իջանք Գինու գործարանի մոտ՝ այդտեղ հյուրանոցներ կային, դրանք մտանք, հետո գնացինք ոտքով Ռոսիա, այնտեղ Գումի շուկայի մոտ քոթեջներ կային, հարցրինք, հետո եկանք Սասունցի Դավիթ ավտոկայան, ոտքով էինք գնում, որ մտնեինք, հարցնեինք հյուրանոցները։ Լուսավոր չէր, շատ ճանապարհները մութ էր։ Ամբողջ ընթացքում Շպակի պայուսակը ինձ մոտ է եղել, ես կարող էի դա չվերդարձնել, սակայն նման մտադրություն չեմ ունեցել։ Ես իմ մոտ հեռախոս ունեցել եմ, «կնոպչնի Նոկիա» հեռախոս էր։ Շպակի մոտ 2 հեռախոս է եղել՝ ես տեսել եմ, նա այս միուսն է առաջարկել, որ գնեմ։ Ես եմ նրան առաջարկել, որ գնեմ։ Քայլելու ընթացքում մենք ոչ միայն հյուրանոց էինք փնտրում այլ նաև հեռախոսը նորմալ գնով վաճառելու վայր էինք փնտրում։ Երկու տեղ հիշում եմ հստակ, որ առաջարկել ենք հեռախոսը վաճառենք, առաջին անգամ Կիլիկիա ավտոկայանի անցումի տակ, երկորդը Սասունցի Դավիթ կայանում, ես էի մոտենում խոսում, այն հեռախոսն էինք առաջարկում որը ես գնեցի հետագայում։ Հենց սկզբից էլ նա մտադրված էր վաճառել այդ հեռախոսը, քանի որ իր գումարը քիչ էր։ Երկու հեռախոսն էլ իր գրպանում էր։ Ես Երևան էի եկել էժան տարբերակով հեռախոս գնելու համար և նա էլ առաջարկեց, ես էլ գնեցի։ Այն հարցին, թե արդյոք ես չունեի համար, ինչու եմ նաև համարը գնել, կասեմ, քանի որ իմ համարը 097-ով համար էր, իսկ Շպակը 044-ով կարծես թե, դրա համար դա էլ գնեցի։ Շպակի հետ Սուրբ Սարգիս եկեղեցու մոտ եմ հանդիպել, գնացել էի պատարագի, նրան տեսա։ Այն որ տուժողն ասել է, որ զանգել է ինձ, կասեմ, որ այո, նման բան եղել է, զանգել է, սակայն ասել է, որ «այքլաուդ»-ն է ուզում վերականգնել, հետո մի տղա վերցրեց, իր հետ պայմանավորվեցինք, որ 2 օր ժամանակ տա, որ ես նոր համար վերցնեմ ու այդ խնդիրը լուծենք։ Հետո մի անգամ էլ է զանգել իր նկարների համար, մեկ անգամ էլ զանգահարեց, սակայն մի տղա խոսեց, լեզվակռիվ եղավ, նրա նպատակը նկարներն էր։ Հեռախոսը հետ վերադարձնելու որևէ թեմա չի եղել, հիմնականում նկարների և «այքլաուդը» վերադարձնելու մասին էր խոսակցությունը։ Շպակի հետ այլ խոսակցություն չի եղել։ Շպակի վրա որևէ վնասվածք չեմ տեսել, միայն աչքի վրա է, որ ուռածություն կար՝ ասաց, որ հիվանդության պատճառով էր։ Այն ժամանակ երբ պատահական հանդիպեցինք, ուշադրություն չեմ դարձրել վնասվածքներ ուներ, թե ոչ։ Մինչև այս դեպքերը ես քարտաշությամբ էի զբավում՝ աշխատում։ Շպակից հեռախոսը գնելուց հետո իմ հեռախոսն իմ մոտ է եղել, հիմա քրոջս տանն է։ Երբ ինձ ձերբակալել են իմ հեռախոսները հափշտակել էին, դրա համար երկուսն էլ ձերբակալվելու ժամանակ չի հայտնաբերվել։ Շպակին ներկայացել եմ Բախշի անունով, քանի որ իմ անձնագիրն էլ տեսել է, այն որ նա ասում է, որ ես իր մոտ Բորիս անունով եմ ներկայացել, կարծում եմ թյուրիմացություն է եղել, ես նրան իմ անունով եմ ներկայացել։ Այն թե ինչու որոշեց գնալ Դիլիջան, կասեմ, քանի որ այստեղ չգտանք նորմալ կացարան, որոշեց գնալ Դիլիջան, քանի որ այնտեղ բնակվել էր։ Այն թե ինչու ես ավել գումար տվեցի և հեռախոսը գնեցի, կասեմ, քանի որ մեզ 5000 ՀՀ դրամ էին առաջարկում, որ գնեն դա ու որպես «զապչաստ» օգտագործեն, քանի որ փաստաթղթերը Շպակի մոտ չէր։ Այն թե ինչու 2 օր պայմանավորվածություն ունենալով հանդերձ ինձ նորից զանգահարեցին, կասեմ, քանի որ դեռ այդ 2 օրը չէր լրացել, ինձ նորից զանգահարեցին, խոսում էր տղա արկոհոլի ազդեցության տակ ու սկսեց ինձ հայհոյախառը արտահայտություններ անել, ես ասացի, որ ինձ չանհանգստացնի էլ, քանի որ եթե հարկ լինի հեռախոսի տերը ինձ կզանգի։ Ելիզավետա Շպակի իրերը իմ մոտ էին այո՛, իր անձնական իրերն էր, զարդատուփ, անձնական այլ իրեր ու կոնֆետներ, այն թե ինչպես տեսա, որ զարդատուփ էլ կա, կասեմ, երբ ուզում էր ինձ գումար տալ ծխախոտ գնելու համար, այդ ժամանակ բացեց պայուսակը ու ես տեսա։ Թշնամական որևէ հարաբերություններ չենք ունեցել Շպակի հետ։ Փորձագետի արձանագրության մասին կասեմ, որ Շպակը հայտնել է, որ իրեն հետագայում 2 անձ ծեծի են ենթարկել, հնարավոր է դրանից հետո է նա գնացել փորձաքննության, ես նրան, երբ տեսել եմ, նրա վրա որևէ վնասվածք չեմ տեսել, միայն աչքի հատվածն է եղել ուռած, որն էլ ի ծնե այդպես է եղել։ Բազմոցը, որ նշեցի Արցախի պողոտայի հետևի հատվածում էր, գնացքների կայանի մոտ։ Ես տեսախցիկների տակ գումարը տվել եմ Շպակին ու թողել եմ նրան տեղում և գնացել, այն թե ինչու է Շպակը հենց դեպքի օրը հաղորդում տվել իմ վերաբերյալ, կասեմ, որ ես կարծում եմ, որ նա խաբեբա է ու նման ձևով ցանկանում էր գումար շորթեր տարբեր անձանցից։ Կիրովական գնալու համար գնացքի տոմս գնելու համար ինձ ասել են, որ անձնագիր է պետք, գիշերվա ժամին գնացքի կայարանը բաց էր, 24 ժամ աշխատում է ու տոմս գնել էլ է հնարավոր։ Այն հարցին, թե արդյոք հնարավոր չէր այլ հեռախոսը գնել ավելի թարմ, կասեմ, որ ինձ դա ավելի հարմար տարբերակ էր, քանի որ հեռախոսահամար էլ կար։ Այն որ փորձաքննության ժամանակ ֆիքսել են, որ մատը կոտրված է և կան վնասվածքներ, դրա մասով կասեմ, որ չգիտեմ՝ ինչպես է եղել։ Այն որ Շպակը այլ համարներով էր ինձ զանգում, այն փաստով հանդերձ, որ ուներ երկրորդ հեռախոս, կասեմ, որ չգիտեմ՝ ինչու էր այդպես անում։ Այն, որ ես Շպակի համարը վերցրել էի զանգերի համար, սակայն արձանագրվել է, որ զանգեր չկա, միայն հոկտեմբերի 10-ից է սկսվում զանգերի շղթան, կասեմ, որ այդ համարը հիմնականում օգտագործում էի տելեգրամ, ոցապով զանգեր կատարելու համար։ Տուժողի երկրորդ հեռախոսը սմարտֆոն էր, քարտ էլ կար, տեսել եմ, որ գործողություններ կատարում էր այդ հեռախոսով, սակայն զանգ չեմ տեսել, որ կատարի, այլ մանրամասներ չգիտեմ հեռախոսի մասով։ Շպակի մոտ իմ հիշելով այլ պայուսակ չկար, այն էր միայն, որը իմ մոտ էր։ Ես նրա համար Արմավիրի գնացքի տոմս եմ գնել, նա այնտեղից էլ իր ասելով պիտի գնար Դիլիջան, քանի որ նա լավ չէր խոսում հայերեն, դրա համար ես նրան օգնեցի, նա ինձ գումարը տվեց իր տոմս գնելու համար, ես նրան հեռախոսի գումարը տվեցի, 2000 ՀՀ դրամ էլ տվեցի քարտի համար, հետո այդտեղից ես գնեցի տոմս, որ նա գնա Արմավիր, այդ ամենը եղել է կայարանում, հենց դրամարկղի մոտ։ Չգիտեմ իրականում գնացք Դիլիջան գնում է, թե ոչ և ինչպես նա Արմավիրից պետք է գնար, ևս չգիտեմ: Քանի որ ամբողջ ճանապարհին չենք կարողանում վաճառել, ես նրան առաջարկեցի 15000 ՀՀ դրամով, նա էլ համաձայնեց, այն թե ինչու քիչ չտվեցի հեռախոսի համար, կասեմ, որ չուզեցա առիթից օգտվեմ և քիչ վճարեմ։ Նորմալ մենք բաժանվել ենք, ոչ մի բան այլ չի եղել։ Ես ամենասկզբից եմ տեսել, որ իր մոտ հեռախոս կա։ Այն, թե ինչու եմ մենակ մտել հյուրանոց, կասեմ, որ նա դրսում սպասում էր, ես էլ մտա, որ իմանամ ազատ համար կա թե ոչ, դուրս եմ եկել։ Ինձ ասում էին, որ ես ինտերնետով նկարները ետ բերեմ, ես էլ ասեցի, որ ես հեռախոսի մասնագետ չեմ ու չեմ կարող վերականգնել, սկսեցին վատ խոսել ինձ հետ, ես էլ հեռախոսը անջատեցի, որ նրանց մակարդակին չիջնեմ, ասել եմ, որ եթե խնդիր կա, հեռախոսի տերը կապի դուրս կգա ինձ հետ։ Շպակի հեռախոսահամարը երկար ժամանակ օգտագործել եմ, 1 ամիս հետո հեռախոսահամարը նա վառել է, սակայն «այքլաուդ»-ը մինչև հիմա նույնն է։ Հեռախոսահամարները, որոնց զանգ է եղել, բոլորը չէ, որ ես եմ կատարել, մի քանիսն է, որ ինձ ծանոթ է, 097-ով համարները իմ համարներից է, որոնց զանգել եմ, հնարավոր է համարներ լինեն, որ չհիշեմ։ Այն ժամանակ, երբ Շպակը զանգել էր, դեռ չէր վառել համարը, զանգել էր հեռախոսազանգով, ոցապով էլ, եթե չեմ սխալվում, գրել էր։ Այդ համարը ես հիմնականում գործնական էի օգտագործում, Շպակը ասել էր, որ այդ համարը վառելու է, ես էլ սպասում էի, որ վառի, ինձ էլ երկար ժամանակով չէր, որ պետք էր համար, գիտեի, որ վայբեռ, ոցապ մնում է, դրա համար էլ պահում էի։ Նոր համար չէի ուզում վերցնել, քանի որ այլ Մասիսում և Աբովյանում ես այլ գործերով նորից մեղադրյալ եմ: Տեսագրություններում երևացող անձը ես եմ: Իմ մոտից հայտնաբերված բջջային հեռախոսը այն նույն հեռախոսն է, որը պատկանել է տուժողին»։
Հաշվի առնելով, որ դատաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել ապահովել վկա Սուրեն Հովհաննիսյանի ներկայությունը, Դատարանը որոշեց հրապարակել վերջինիս նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Սուրեն Հովհաննիսյանը հայտնել է, որ Բախշի Գրիգորյանը հաճախել է իր տնօրինության տակ գտնվող գիշերային ակումբ, որտեղից էլ ինքը նրան ճանաչում է, որի հետ ունեցել է նաև անմիջական շփում։Վ.Թ /47-48/ 1-ին հատոր
(Ցուցմունքների սղագրում, ամբողջականը տես դատական նիստերի ձայնագրությունում:)
Գրավոր ապացույցներ.
Դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայր է հանդիսացել Երևան քաղաքի Արցախի պողոտա 20/1 շենքի հարակից տարածքը, բնակելի տներ առկա չեն եղել, բացակայել է լուսավորությունը, որտեղ Ելիզավետա Շպակը մատնացույց անելով ավտոտնակների մոտ դրված բազմոցը, հայտնել է, որ Բորիս ներկայացած իր բջջային հեռախոսի հափշտակությունը սկսել է բազմոցի մոտ, որ իրեն հրել է բազմոցի վրա, փորձել է փակել շնչառությունը, սեղմել է բազմոցին՝ բռնելով ձեռքերը, որից հետո պահանջել է հեռախոսը կամ պայուսակը, ինքն այդ ժամանակ դիմադրել է, որից հետո քայլել է ավտոտնակի անկյունային հատված, Բորիսն այդ ժամանակ փորձել է գրպանից հանել բջջային հեռախոսը, հարվածներ է հասցրել իր դեմքին, մեջքին, որից ինքն ընկել է գետնին, այդ ժամանակ նա գրպանից հանել է բջջային հեռախոսն ու դիմել փախուստի:Վ.Թ /23-27/ 1-ին հատոր
Նախաքննության ընթացքում Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտա 3/13 հասցեում գործող հյուրանոցից տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունները վերցնելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ հյուրանոցի անվտանգության աշխատակից Ա.Գևորգյանը տրամադրել է թիվ 12166624 քրեական վարույթին վերաբերելի թվով 2 տեսագրությունները՝ 2 ֆայլ, «HONOR 20S» բջջային հեռախոսի մեջ փոխանցելու եղանակով: Վ.Թ /32Ա/ 1-ին հատոր
Նախաքննության ընթացքում տուժող Ելիզավետա Շպակի մասնակցությամբ Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտա 3/13 հասցեում գործող հյուրանոցից վերցված տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունների զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 25 վայրկյան տևողության «video1» ֆայլի տեսագրությամբ երևում է, որ փողոցում Ելիզավետա Սերգեյի Շպակը և մի տղամարդ քայլում են միասին, ով ըստ տուժողի հայտարարության՝ հանդիսանում է Բորիսը, ով ներկայանալով նշված անունով հայտնել է նաև, որ Ղարաբաղից է, որ տվյալ անձն իրեն առաջարկել է ավելի էժան բնակության վայր գտելու հարցում օգնություն ցուցաբերել:
26 վայրկյան տևողության «video2» ֆայլի տեսագրությամբ երևում է, թե ինչպես է Բորիս ներկայացած անձը ներս մտնում, մոտենում ընդունարանին, զրուցում ու դուրս գալիս: Տուժող Ելիզավետա Շպակը հայտնել է, որ այդ ժամանակ ինքը նրան սպասել է փողոցում, իսկ Բորիս ներկայացած անձը ներս է մտել Հոսթելում ազատ համարի առկայությունը և պայմանները հարցնելու համար, որից հետո դուրս է եկել ու իրեն, ստույգ չի հիշում, թե ինչ է ասել, ասել է կամ տեղ չկա, կամ թանկ է, որ հոսթելից դուրս գալուց հետո իրենք քայլել են Արցախի պողոտա, որտեղ էլ տեղի է ունեցել դեպքը՝ հաստատելով, որ տեսագրությունում պատկերված անձը նույն Բորիս ներկայացած անձն է, ով բռնություն գործադրելով հափշտակել է իր «REDMI» մոդելի բջջային հեռախոսը և դիմել փախուստի: Վ.Թ / 33 / 1-ին հատոր։
Նախաքննության ընթացքում վկա Սուրեն Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտա 3/13 հասցեում գործող հյուրանոցից վերցված տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունների զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սուրեն Հովհաննիսյանը հայտարարել է, որ 26 վարկյան տևողության տեսագրությունում երևացող արական սեռի տղամարդուն ճանաչում է, որ նա հանդիսանում է Բախշի Գրիգորյանը, ով հաճախում է իրեն պատկանող Արին Բերդ 14/2 հասցեում գործող գիշերային ակումբ: Վ.Թ / 45 / 1-ին հատոր։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթի քննչական բաժնից «REDMI» մոդելի բջջային հեռախոսի առգրավում կատարելու մասին արձանագրությունը՝ համաձայն որի 2025 թվականի մարտի 14-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Շենգավիթի քննչական բաժնից առգրավվել է Ելիզավետա Շպակին պատկանող և Բախշի Գրիգորյանի կողմից հափշտակված «REDMI» մոդելի բջջային հեռախոսը, որը տրամադրվել է քննչական բաժնին 12.12.2024թ.-ին Բախշի Գրիգորյանի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերի հետ միասին:Վ/Թ /70-71/ 2-րդ հատոր։
Փորձագետի թիվ 1436 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Ելիզավետա Շպակի ստացած մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկան փաստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմնային ֆալանգի հիմքի եզրային պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով, պատճառվել են բութ առարկաներով, հնարավոր է նշված ժամկետին և հանգամանքներում և պատճառել են առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով՝ ի նկատի ունենալով մարմնական վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ գտնվող հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի: Առանձին-առանձին՝ աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքը պատճառել է առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տնակ քայքայումով, ի նկատի ունենալով մարմնական վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ գտնվող հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի, ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքն առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում: Ելնելով վնասվածքների տեղակայումներից և բնույթից՝ վերջիններիս պատճառումը չի բացառվում ինչպես բութ առարկաների անմիջական ներգործության, այնպես էլ վայր ընկնելու հետևանքով:Վ.Թ /61-62/ 1-ին հատոր։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REDMI» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը:Վ.Թ /241-245/ 2-րդ հատոր
Արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում տեղակայված հյուրանոցի տեսախցիկների տեսագրությունները՝ համաձայն որի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին՝ ժամը 00:00-ին, Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանը, մուտք է գործում ընդունարան և մոտենում սեղանին դրված համակարգչին, իսկ աշխատակցի մոտենալուց հետո հեռանում է:Վ/Թ /255-256/ 2-րդ հատոր, Վ/Թ /34/ 1-ին հատոր։
Հանցագործության մասին հաղորդումը, համաձայն որի՝ հայտնվում է Ձեզ այն մասին, որ 2024թ. սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժին է ներկայացել Ելիզավետա Սերգեի Շպակը (ծնվ 16.08.1983թ. մշտական բնակության վայր չունի) և հայտնել է, որ նույն օրը՝ ժամը 04:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայի 20/1 շենքի հետնամասում իր ծանոթ ոմն Բարիսը իր ձեռքից բացահայտ հափշտակել է «Ռեդմի» մոդելի բջջային հեռախոսը՝ պատճառելով իրեն մոտ 50.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Թարգմանիչ չլինելու հետևանքով հնարավոր չեղավ վերջինիցս վերցնել հանցագործության մասին հաղորդում։
Փաստաթղթի բովանդակության զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, այն մասին, որ զննության ենթարկվեց «Յուքոմ» ՓԲ ըկերությունից ստացված 044-16-08-83 բջջային հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումները ։/Տես՝ գ․թ․ 129-134/
Վերոգրյալ ապացույցների հիման վրա Դատարանը հաստատված է համարում հետևյալ փաստական հանգամանքները, մասնավորապես.
-2024թ. սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեի Շպակի հետ: Վերջինիս հետ զրույցի ընթացքում տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի հետ նախևառաջ գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա՝ այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակից հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակ ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ քշքշել է և հրել, վայր է գցել ու Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով վերցրել է նրան պատկանող «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակ պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:
-Դատարանը արձանագրում է, որ տուժող Ե.Շպակը դատաքննության ընթացքում տվել է հակասական ցուցմունք, մեկ նշել է, որ Բ.Գրիգորյանը «իր ամբողջ մարմնով հարձակվեց ինձ վրա, հարվածներ հասցրեց, կապտուկներ չունեի, սակայն գիպս են դրել, ես ընկա, նա ուզում էր հեռախոսն և պայուսակը, սակայն ես հրաժարվեցի տալ որևէ մեկը։ Նա գիտեր՝ որտեղ էր իմ հեռախոսը, որ գրպանումս էր, նա դա վերցրեց ու փախավ։», ինչպես նաև նույն ցուցմունքով նշել է, որ «նա մտավ իմ գրպանը և վերցրեց հեռախոսը, այդ ժամանակ ես ընկա, գիպս են դրել, նա ինձ չհրեց, հստակ չեմ հիշում այդ պահը, սակայն սկզբից նա ցանկանում էր բերանս փակել, սակայն աչքիս կպավ, նա ինձ չէր հարվածում, ուղակի ցանկանում էր բերանս փակել, դիտավորությամբ չէր հարվածում, որ ես վնասվածք ստանայի, նա ուզում էր իմ բերանը փակել, որ չգոռամ։ Ես չեմ հիշում ինձ հրել է, կամ քաշել է, ես հիշում եմ, որ ձեռքերս սեղմել է, չեմ հիշում կամ դուրս էր ընկել մատս կամ ճաքել էր, դա եղել է հարվածի հետևանքով, որից հետո նա փորձել է ինձ պինդ բռնել, ես պինդ հեռախոսս էի բռնել, սակայն չեմ հիշում հստակ, ինչպես է եղել», ինչպես նաև տուժողը հայտարարություն է արել դեպքի վայրի զննության ժամանակ առ այն, որ «հրել է բազմոցի վրա, փորձել է փակել շնչառությունը, սեղմել է բազմոցին՝ բռնելով ձեռքերը, որից հետո պահանջել է հեռախոսը կամ պայուսակը, ինքն այդ ժամանակ դիմադրել է, որից հետո քայլել է ավտոտնակի անկյունային հատված, Բորիսն այդ ժամանակ փորձել է գրպանից հանել բջջային հեռախոսը, հարվածներ է հասցրել իր դեմքին, մեջքին, որից ինքն ընկել է գետնին, այդ ժամանակ նա գրպանից հանել է բջջային հեռախոսն ու դիմել փախուստի» բացի այդ, դեպքի օրը հաղորդում ներկայացնելիս արձանագրվել է, որ վերջինս նշել է, որ իր ձեռքից հեռախոս են տարել: Դատարանը համադրելով տուժողի ցուցմունքը սույն քրեական գործով ստացված դատաբժշկական եզրակացության հետ արձանագրում է, որ բացի աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմքի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի և ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքից, որոնց առաջացումը՝ ըստ դատաբժշկի չի բացառվում ինչպես բութ առարկաների անմիջական ներգործության, այնպես էլ վայր ընկնելու հետևանքով, որևէ այլ մարմնական վնասվածք չի արձանագրվել, որի համադրությամբ կարելի կլիներ կազմել համակցություն առ այն, որ մեղադրյալը հարվածել է տուժողի մարմնի տարբեր մասերին:
-Տվյալ պարագայում արձանագրվում է, որ տուժողի հայտնածը առ այն, որ մեղադրյալը իրեն հարվածներ է հացրել դեմքին, մարմնին և աչքին, չի հիմնավորվում նշանակված դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությամբ:Արդյունքում, ստացվում է, որ տուժողի հայտնած որոշ տվյալներ չեն հաստատվում ապացույցների բավարար համակցությամբ, դեռ ավելին, տուժողը ինքը տվել է հակասական ցուցմունք՝ հայտնելով իրարամերժ տեղեկություններ: Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալին մեղսագրված հանցանքի համար անհրաժեշտ է հաստատված համարել հանցանքի կատարումը՝ տվյալ պարագայում, բռնություն գործադրելով, իսկ տուժողի ցուցմունքի և ստացված դատաբժշկական եզրակացության պայմաններում չի հաստատվում մեղադրյալի կողմից տուժողին հարվածեր հասցնելու՝ այն է բռնության ենթարկելու հանգամանքը:
-Դեռ ավելին, չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելիս, տուժողի հայտնածի, ստացված դատաբժշկական եզրակացությամբ արձանագրված վնասվածների հարաբերակցության պայմաններում պարզվում է, որ մեղադրյալը տուժողի կամքին հակառակ նրանից վերցրել է բջջային հեռախոսն, ինչի ընթացքում տեղի է ունեցել քաշքշուկ, որի ժամանակ տուժողը ընկել և ստացել է դատաբժշկական եզրակացությամբ արձանագրված վնասվածները: Առկա ապացույցների պայմաններում Դատարանը չի կարող հաստատված համարել մեղադրանքի որոշմամբ նշված մյուս հանգամանքները, որի պարագայում չի հաստատվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար պարտադիր համարվող հատկանիշն՝ այն է հափշտակությունը բռնությամբ կատարված լինելը:
-Առկա հակասական տվյալների պարագայում Դատարանը ընդունելի է համարում չփարատված կասկածը հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանման կանոնի կիրառումը, քանի որ տուժողը մեկ նշում է, որ արձանագրված վնասվածքները ստացել է հարվածի, իսկ հաջորդիվ նշում է, որ ընկնելու հետևանքով: Ստացվում է, որ նույն մարմնական վնասվածքի ստացման վերաբերյալ տուժողը հայտնում է երկու իրավիճակ, որոնցից յուրաքանչյուրի պայմաններում հիշատակված մարմնական վնասվածքի ստացումը փորձագետի եզրակացությամբ հնարավոր է, ուստի, Դատարանը հաշի առնելով, որ հարված հասցնելու հանգամանքը առարկայացնող այլ ոչ մի փաստական տվյալ առկա չէ քրեական գործում, ուստի, նշված հարցի առումով արձանագրում է չփարատում, հետևաբար, չփարատված կասկածը մեկնաբանվում է հօգուտ մեղադրյալի: Ստացվում է, որ Դատարանը կարող է հաստատված համարել այն փաստը, որ տուժողը ստացել է մարմնական վնասվածքներ վայր ընկնելու արդյունքում: Նման պարագայում արձանագրված մարմնական վնասվածքների ստացումը դրսևորվել է ընկնելու և ընկնելու հետևանքով մարմնական վնասվածք ստանալով: Տուժողին մարմնական վնասվածքներ պատճառելու առումով դրսևորվել է անզգուշություն, քանի որ վնասվածքները պատճառվել են ոչ անմիջական ներգործության հետևանքով և քննարկվող մարմնական վնասվածքների պատճառումը չի եղել ակնհայտ մեղադրյալի համար:
-Արդյունքում, արձանագրվում է, որ մեղադրյալը կատարել է հափշտակություն, ինչը գիտակցել է տուժողը, հետևաբար նշված հանգամանքների հաստատման պայմաններում մեղադրյալի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հատկանիշներին:
-Դատարանն արձանագրում է, որ առաջադրված մեղադրանքը չի պարունակում արձանագրված մարմնական վնասվածքները անզգուշությամբ՝ այն է հանցավոր անփութությամբ պատճառելու վերաբերյալ նշում, հետևաբար, Դատարանը չի կարող դուրս գալ մեղադրանքի շրջանակից և քննարկել մեղադրյալին մեղադրանքից դուրս գտնվող փաստակազմով մեղադրանքում մեղավորության հարց:
-Դատարանը հաստատված է համարում, որ Բ.Գրիգորյանը տուժողի կամքին հակառակ վերցրել է նրա բջջային հեռախոսը, որը հետագայում հայտնաբերվել է վերջինիս անձնական խուզարկության արդյունքում:
-Նշված եզրահանգման Դատարանը գալիս է՝ հաշվի առնելով հետազոտված ապացույցների համակցության գնահատման արդյունքում, մասնավորապես այն, որ տուժողը հայտնել է տեղեկություն առ այն, որ իր բջջային հեռախոսը հեռախոսահամարի պարունակությամբ իր մոտից հափշտակել են, տուժողի բջջային հեռախոսը վերցնելու արդյունքում տեղի է ունեցել քաշքշուկ, որի ժամանակ տուժողը ընկել է գետնին, ստացել է մարմնական վնասվածքներ, Բ.Գրիգորյանի անձնական խուզարկության ժամանակ հայտնաբեված բջջային հեռախոսով, որը տուժողի բջջային հեռախոսն էր՝ ինչը չհերքեց Բ.Գրիգորյանը, տեսագրությունների զննության արձանագրությունը, որով հաստատվեց դեպքին մոտ ժամանակահատվածում տուժողի և մեղադրյալի միասին լինելու հանգամանքը, որի ժամանակ երևում է, որ Բ.Գրիգորյանը դեպքի օրը քայլում է տուժողի հետ՝ մեղադրյալը չհերքեց, որ տեսագրության մեջ երևացող անձը ինքն է:
-Դատարանը վերոնշյալ հանգամանքների հաստատման պարագայում արձանագրում է, որ մեղադրյալի ցուցմունքը տուժողից հափշտակություն չկատարելու մասով անարժանահավատ է:
Դատավճռի պատճառաբանական մաս.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2.Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3.Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4.Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:/.../:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2.Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3.Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4.Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5.Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:/…/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել:
2.Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարույթային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն`
/․․․/1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1)դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2)մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3)ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4)մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5)քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6)մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8)այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9)այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10)այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` /․․․/ 1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2.Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3.Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ հոդվածը սահմանում է, որ
/․․․/ 1. Առաջին ատյանի դատարանում վարույթն իրականացվում է միայն մեղադրյալի նկատմամբ և միայն նրան ներկայացված մեղադրանքով:
2. Մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքը փաստական հանգամանքների մասով առաջին ատյանի դատարանում կարող է փոփոխվել կամ լրացվել միայն հանրային մեղադրողի կողմից, եթե հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հաստատվել են այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք հայտնի չէին մինչդատական վարույթում, և որոնք ինքնին կամ այլ փաստական հանգամանքների հետ միասին անհրաժեշտ են դարձնում մեղադրյալին նոր մեղադրանք ներկայացնելը:
3. Մինչև վերդիկտ կայացնելու համար առաջին ատյանի դատարանի` առանձին սենյակ հեռանալը հանրային մեղադրողն իրավասու է փոխելու մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը:
4. Դատարանն իրավասու է հաստատված կամ հերքված համարելու միայն մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքները: Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը, դուրս չգալով մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքների շրջանակից, կարող է փոխել մեղադրյալին վերագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականը, եթե տարբերվող իրավական գնահատականի հարցը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում քննարկել է կողմերի հետ/․․․/:
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդորում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդորում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
(տես` Ա.Ավագյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը)
Վճռաբեկ դատարանը Դ.Սիմիդյանի գործով նշել է.(...) Միայն օրենքը կարող է սահմանել հանցանքը և նախատեսել պատիժը (...): Արարքի հանցավորությունն ու պատժելիությունը պետք է նախատեսված լինեն իրավական որոշակիության չափանիշին բավարարող օրենքով: Այս առումով Եվրոպական դատարանն իր նախադեպային իրավունքում ձևավորել է «օրենք» հասկացությանն առաջադրվող այնպիսի որակական չափանիշներ, ինչպիսիք են հասանելիությունը և կանխատեսելիությունը (...): Որակական այս պահանջները պետք է ապահովվեն ինչպես հանցագործության, այնպես էլ դրա համար պատժի նշանակման ժամանակ (...): Անձը համապատասխան դրույթի տառացի ընկալումից և, անհրաժեշտության դեպքում, դրա կապակցությամբ դատարանների տված մեկնաբանությունից պետք է հասկանա, թե որ գործողությունների և անգործության համար է քրեական պատասխանատվություն նախատեսվում և ինչ պատիժ կնշանակվի այդ գործողությունների կատարման և/կամ անգործության համար (...):
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք (...) նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք: (...)
3.Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները.
ա.իրեն հասկանալի լեզվով անհապաղ ու հանգամանորեն տեղեկացվելու իրեն ներկայացված մեղադրանքի բնույթի և հիմքի մասին,
բ.բավարար ժամանակ ու հնարավորություններ` իր պաշտպանությունը նախապատրաստելու համար (…)»:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ Եվրոպական դատարան) նշել է, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «ա» ենթակետի դրույթն ընդգծում է առաջադրվող «մեղադրանքի» մասին մեղադրյալին ծանուցելուն հատուկ ուշադրություն դարձնելու անհրաժեշտությունը: Հանցագործության վերաբերյալ մանրամասն տվյալները կարևոր դեր են խաղում քրեական դատավարությունում այն իմաստով, որ դրանց հայտարարման պահից է անձը համարվում պաշտոնապես ծանուցված նրա դեմ առաջ քաշված մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմքերի մասին: Եվրոպական դատարանը գտել է, որ մեղադրանքի բնույթի և առիթների մասին տեղեկացված լինելու իրավունքը պետք է դիտել պաշտպանության նախապատրաստության իրավունքի լույսի ներքո ։
ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի՝ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի արդյունավետ իրացման հարցին, նշել է. «Անձը պետք է ապահովվի մեղադրանքի թե՛ փաստական, թե՛ իրավական որակման փոփոխությունների վերաբերյալ անհրաժեշտ և ամբողջական տեղեկատվությամբ, ինչպես նաև անձի համար պետք է ապահովել ողջամիտ ժամանակահատված փոփոխված մեղադրանքից պաշտպանվելու, դրա վերաբերյալ իր դիրքորոշումները ներկայացնելու իրավական հնարավորությամբ:
(…) Սահմանադրությամբ ամրագրված մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի արդյունավետ իրականացման համար անհրաժեշտ է ապահովել ոչ միայն սկզբնական մեղադրանքի, այլև հետագայում՝ դատաքննության փուլում, փոփոխված մեղադրանքից պաշտպանվելու պատշաճ կառուցակարգեր և իրական հնարավորություն, հակառակ պարագայում արարքի վերաորակման վերաբերյալ առկա իրավակարգավորումները համահունչ չեն լինի Սահմանադրության 75-րդ հոդվածով ամրագրված անհրաժեշտ կառուցակարգերի և ընթացակարգերի առկայության սահմանադրական պահանջին:
Բացի դրանից, իրավունքի սահմանումը միայն բավարար չէ այն կյանքի կոչելու համար, քանի որ սահմանումից բացի կարևորագույն խնդիր է իրավունքի հիմնական բովանդակության, էության բացահայտումը: Իրավունքի էությունն այն նպատակների ամբողջությունն է, որի համար սահմանվել է այն, ուստի, այդ իրավունքի արդյունավետ իրացման համար անհրաժեշտ օրենսդրական կարգավորումների առկայության դեպքում միայն կարող ենք փաստել, որ իրավունքի էության անխախտելիության սահմանադրական պահանջը կենսագործված է: Մեղադրանքից պաշտպանվելու սահմանադրական իրավունքը ենթադրում է, նախևառաջ մեղադրանքի բնույթի և հիմքի մասին ամբողջական և ժամանակին տեղեկատվության տրամադրում, ապա անձամբ կամ փաստաբանի միջոցով այդ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի կազմակերպում, որպիսի կանոնը պետք է գործի բացառապես թե՛ սկզբնական մեղադրանքի, թե՛ դատաքննության փուլում վերաորակված արարքի դեպքում» :
Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով դատական քննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից դուրս գալու հարցին, Արթուր Սերոբյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է․ «Թե՛ առաջին ատյանի դատարանը, թե՛ վերաքննիչ դատարանը և թե՛ վճռաբեկ դատարանը ամբաստանյալի կամ դատապարտյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից։ Հակառակ դեպքում կխախտվի Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքը` «Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը»։ Մասնավորապես, կխախտվեն այն հիմնարար իրավադրույթները, որ «Կասկածյալը և մեղադրյալն ունեն պաշտպանության իրավունք», և որ «Քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը» (Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասեր)։ Եթե Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածում օգտագործված «մեղադրանք» եզրույթը հասկացվի սոսկ «քրեաիրավական որակում» իմաստով և այն իր մեջ չներառի արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստական հանգամանքները, ապա կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը չի լինի կոնկրետ և իրական, այլ կլինի վերացական և պատրանքային, քանի որ առանց փաստական հիմքի` քրեաիրավական որակումից պաշտպանվելու իրավունքը առարկայազուրկ է (…)։
Վճռաբեկ դատարանը Արկադի Պապյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ մեղադրանքի ձևակերպումը պետք է արտացոլի մեղսագրվող գործողությունների կամ անգործության բովանդակությունը, հետևաբար պետք է ներառի հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալները: Փաստական տվյալների ներառումն անհրաժեշտ նախապայման է, որպեսզի մեղադրանքի մեջ նշվի այն քրեական օրենքը, որով նախատեսված են հանրության համար վտանգավոր, հակաիրավական և քրեորեն պատժելի արարքի հատկանիշները, այսինքն` հանգեցնի մեղադրանքում ձևակերպված արարքին համապատասխան իրավաբանական գնահատական տալուն :
Վճռաբեկ դատարանը, վերահաստատելով նախկինում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, արձանագրել է, որ պաշտպանության իրավունքը` որպես անմիջականորեն գործող իրավունք, չպետք է լինի վերացական և պատրանքային, այլ պետք է լինի կոնկրետ և իրական: Իսկ պաշտպանության իրավունքի պատշաճ ապահովումը նախ ենթադրում է, որ առաջադրված մեղադրանքը քրեաիրավական որակումից զատ պետք է պարունակի նաև այդ որակման հիմքում դրված փաստերը՝ անձին դրանից յուրաքանչյուրն արդյունավետ կերպով վիճարկելու հնարավորություն ընձեռելով: Հետևաբար, պաշտպանության իրավունքի երաշխավորման նպատակով թե՛ առաջին ատյանի, թե՛ վերաքննիչ և թե՛ Վճռաբեկ դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս, չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների շրջանակից։ Ավելին` դատարանը` որպես արդարադատություն և ոչ քրեական հետապնդում իրականացնող մարմին, սահմանափակված է ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի ծավալով: Այսինքն` ինչպես քրեական գործի քննության ընթացքում, այնպես էլ դրա արդյունքում դատական ակտ կայացնելիս, դատարանը չի կարող քննարկման առարկա դարձնել այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք արտացոլված չեն եղել անձին առաջադրված մեղադրանքում: Հակառակ պարագայում կարող է վտանգվել անձի պաշտպանության իրավունքը, քանի որ վերջինս հնարավորություն չի ունեցել պաշտպանվելու դատական ակտով անձին մեղսագրված, սակայն ի սկզբանե մեղադրանքի ծավալում չընդգրկված փաստական տվյալներից։
Անդրադառնալով դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխության հնարավորության հարցին՝ Եվրոպական դատարանը Zhelezov v. Bulgaria գործով նշել է, որ ներպետական դատարանի՝ արարքը վերաորակելու լիազորության գործադրումը պետք է կազմակերպվի այնպես, որ ապահովի մեղադրանքից ժամանակին (in good time) և արդյունավետ (effective) պաշտպանվելու հնարավորությունը: Ընդորում, Եվրոպական դատարանը հատկապես ուշադրություն է դարձրել այն հանգամանքին, որ նախաքննության մարմինների ջանքերն ուղղված չեն եղել անձի գործողություններում հիմնավորելու այն արարքը, որի կատարման մեջ ներպետական դատարանը վերաորակման արդյունքում մեղավոր է ճանաչել անձին :
Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, ինչպես նաև գործի դատական քննության սահմանների առումով «մեղադրանք» հասկացությունը ներառում է նաև արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ և 16-րդ կետերը սահմանում են, որ /…/ 9)բռնություն` այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելը/…/,/…/16)հափշտակություն` ուրիշի գույքն ապօրինի, անհատույց հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը: Հափշտակությունն ավարտված է համարվում, եթե հանցավորն այդ գույքն ապօրինաբար տնօրինելու կամ օգտագործելու իրական հնարավորություն է ունեցել/…/:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածը սահմանում է, որ /.../ 1. Ավազակությունը՝ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը՝պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածը սահմանում է, որ /…/ 1. Կողոպուտը՝ բացահայտ հափշտակությունը, երբ հանցավորը գիտակցում է, որ արարքը կատարում է բացահայտ՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:/.../
Դատարանը վկայակոչում է Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումը, որը թեպետ կայացվել է 18.04.2003 թվականին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության ժամանակ, սակայն Դատարանը գտնում է, որ դրանում արտահայտած իրավական դիրքորոշումը և իրավահամեմատական վերլուծությունները կիրառելի են նաև գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի նորմերի նկատմամբ: Այսպես, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոնշյալ որոշմամբ սահմանել է, որ /.../ Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բռնությունը` որպես քրեորեն հետապնդելի արարք, դիտավորությամբ, անձի կամքին հակառակ կամ առանց նրա կամքը հաշվի առնելու կատարված ցանկացած արարք է, որի արդյունքում անձը զրկվել է կյանքից, կամ սահմանափակվել է նրա ազատությունը, կամ նրա առողջությանը վնաս է պատճառվել, կամ նրան պատճառվել է ֆիզիկական ցավ, ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք:/.../:
Դատարանն անհրաժեշտ է համարում համեմատական վերլուծություն իրականացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմերի միջև՝ մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի իրավական որակման հարցը պարզելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի տրամաբանության համաձայն՝ ավազակության ժամանակ էական չէ կիրառված բռնությունը կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր է թե ոչ, ցանկացած բռնության կամ դրա սպառնալիքի արդյունքում կատարված հափշտակությունը պետք է որակել որպես ավազակություն։ Միևնույն պարագայում, Դատարանը, վերլուծելով օրենսգրքային մոտեցումը ավազակության հանցակազմի և բռնության եզրույթի մեկնաբանման առումով, եզրահանգում է, որ օրենսդիրը անձի արարքը դիտարկում է ավազակության տիրույթում ցանկացած պարագայում, երբ հափշտակությունը կատարվում է տուժողի վրա ցանկացած եղանակով բռնություն գործադրելու դեպքում: Մասնավորապես, Դատարանը անդրադառնում է այն հանգամանքին, որ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը տալիս է «բռնություն» եզրույթի սահմանումը, նախատեսելով, որ բռնություն է համարվում այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելը: Նշված սահմանման վերլուծության արդյունքում փաստվում է, որ բռնություն է համարվում ի թիվս այլնի նաև ֆիզիկական ներգործությունը: Նման պարագայում Դատարանի դիտարկմամբ օրենսդրի տրամաբանությունը եղել է նրանում, որ հափշտակություններից ամենավտանգավոր տեսակի առկայության հարցը հնարավոր լինի դիտարկել այն դեպքում, երբ արձանագրվի հանցավորի կողմից տուժողի վրա որևէ եղանակով ֆիզիկապես ներազդեցությունը, իսկ Դատարանի գնահատմամբ ֆիզիկապես ներազդելու տակ պետք է հասկանալ նաև Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախադեպային որոշմամբ տված բռնության հասկացությանը մեկնաբանումը:
Ինչ վերաբերում է տուժողի հայտնածին, որ մեղադրյալը բռնել է նրա ձեռքերը, բերանը, ապա այդ հանգամանքը հաստատող այլ փաստական տվյալ ձեռք չի բերվել, դեռ ավելին, տուժողը այդ հանգամանքի վերաբերյալ տվել է հակասական ցուցմունքներ:
Տվյալ դեպքում Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքով մեղադրյալը տուժողի բջջային հեռախոսը նրանից վերցնելու ընթացքում հրել է տուժողին և հրելու արդյունքում վերջինս ընկել է գետնին ու ստացել մարմնական վնասվածքներ: Տվյալ պարագայում հրելը չի կարող դիտարկվել բռնության դրսևորում այն դեպքում, երբ տուժողն էլ հայտնում է, որ ինքը ընկել է հեռախոսը նրանից վերցնելու ընթացքում, հետևաբար, քաշքշուկի և հրելու արդյունքում տուժողի ընկնելը Դատարանը չի դիտարկում բռնություն եզրույթի համատեքսում: Հակառակ մոտեցումը Դատարանը չի դիտարկում ողջամիտ, քանի որ բռնություն հասկացության այդքան լայն մեկնաբանությունը կհանգեցներ մի իրավիճակի, երբ նույնիսկ տուժողին հպվելը կդիտարկվեր բռնության գործադրում, ինչը չէր բխի բռնության հասկացությունից և ավելին, եթե Օրենսդրի կամքը լիներ բռնության հասկացության նման խիստ լայն մեկնաբանությունը, ապա բռնության հասկացությունը կսահմանվեր առհասարակ տուժողին պարզապես նվազագույնը հպվելը բռնություն դիտարկելով:
Դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով մեղադրյալի և տուժողի ցուցմունքները, դրանք համադրելով սույն քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, արձանագրում է, որ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հաստատվել, որ տուժողի բջջային հեռախոսը հափշտակելիս մեղադրյալը բռնություն է գործադրել տուժողի նկատմամբ:
Մյուս հանգամանքների առումով Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ մեղադրյալը տուժողի ընկալման պայմաններում նրանից բացահայտ հափշտակել է բջջային հեռախոսը, որը հետագայում հայտնաբերվել է նրա անձնական խուզարկության արդյունքում: Մասնավորապես, նշված եզրահանգման Դատարանը գալիս է՝ հաշվի առնելով քրեական գործի քննության ընթացքում ստացված և հետազոտված ապացույցների ապացուցողական արժեքը ինչպես ընդհանուր, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած:
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համեմատական վերլուծության հիման վրա հաստաված հանգամանքները գնահատելով սույն դեպքի փաստական հանգամանքների տիրույթում՝ Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալը ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով տուժողի ընկալման պայմաններում, տուժողի գույքը վերցնելու ընթացքում տուժողին հրելու և վայր գցելով՝ նրան անզգուշությամբ պատճառել է մարմնական վնասվածքներ, ինչից հետո վերցնելով տուժողի բջջային հեռախոսը, որի մեջ եղել է տեղադրված տուժողի հեռախոսահամարը դիմել է փախուստի՝ գիտակցելով, որ իր գործողությունները ընկալվում են տուժողի կողմից:
Նման պարագայում մեղադրյալի արարքում արձանագրվում է կողոպուտի հանցակազմի բոլոր տարրերի առկայությունը:
Բացի այդ մեղադրյալի կողմից տուժողին անզգուշությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու հանգամանքը արտացոլող փաստական տվյալը չի ստացել արտացոլում մեղադրանքի որոշման մեջ։ Մասնավորապես, մեղադրանքի որոշումը չի պարունակում տեղեկություն մեղադրյալի կողմից տուժողին անզգուշությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու մասին, հետևաբար, Դատարանը չի կարող դուրս գալ մեղադրանքի ծավալից և մեղադրյալի այդ արարքի կատարումը արժանացնել քրեիրավական որակման և նշված որակման պայմաններում նրան մեղավոր ճանաչել:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանը, առանձին սենյակում գնահատելով դրանք իրենց համակցության մեջ, համադրելով Բ.Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպման հետ, որ նա «2024թ. սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեյի Շպակի հետ: Վերջինիս հետ զրույցի ընթացքում տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի հետ նախևառաջ, գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա՝ այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակից ավազակությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակը ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ ձեռքերով հարվածներ հասցնելով Ելիզավետա Շպակի մարմնի տարբեր մասերին և գետին գցելով՝ նրան պատճառել է ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմքի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ (առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով), ապա Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով՝ վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:», արձանագրում է, որ հաստատված հանգամանքների պարագայում, վերջինիս արարքը ենթակա չէ որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այլ նշված արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նշված իրավական որակման համատեքստում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին պատասխանելիս Դատարանն եզրահանգել է, որ
ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը),
ապացուցված է այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը,
ապացուցված է մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը,
ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Վերոնշյալի հիման վրա մեղադրյալի արարքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով տրված իրավական որակման պարագայում մեղադրյալի վերաբերյալ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե մեղադրյալը պատժի ենթակա է թե ոչ, պատժի ինչ տեսակ պետք է նշանակվի և պետք է արդյոք նա այն կրի:
Դատարանը մեղադրյալի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակելու համատեքստում դրական պատասխանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին գտնում է, որ կատարած արարքի համար դատապարտված-մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Կողոպուտը՝ բացահայտ հափշտակությունը, երբ հանցավորը գիտակցում է, որ արարքը կատարում է բացահայտ՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով սահմանված է՝
/…/3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց/…/:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող կամ մեղմացնող հանգամանքներ սույն գործով առկա չեն:
Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս, առաջնորդվելով նվազագույնի սկզբունքով՝ Դատարանը պարզում է, որ դատապարտված-մեղադրյալը չունի ստաբիլ աշխատանք, ֆինանսական եկամուտ և ըստ իր հայտարարության՝ վճարունակ չէ, ուստի, առկա վիճակում նրա նկատմամբ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժի՝ տուգանքի, նշանակումը Դատարանը դիտարկում է աննպատակահարմար։ Խստությամբ հաջորդ պատժատեսակի կիրառման հարցը քննարկելիս դատապարտված-մեղադրյալը հայտարարեց, որ չունի առարկություն հանրային աշխատանքներ պատիժ կատարելու առումով:
Դատարանը, հաշվի առնելով հանրային աշխատանքներ կատարելու դեմ առարկության բացակայությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ դատապարտված-մեղադրյալը կատարել է սեփականության դեմ ուղղված հանցանք, ուստի պատժի նպատակների իրականացման համար հենց հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի նշանակումը սույն պարագայում կլինի նպատակահարմար: Նման եզրահանգման Դատարանը գալիս է, քանի որ հանրօգուտ աշխատանքների միջոցով հնարավոր է անձի մոտ առաջացնել օրինական ճանապարհով գումար աշխատելու մղում և ցանկություն ու նրան հետ պահել հետագայում հանցավոր ճանապարհով գումար վաստակելու ցանկությունից:
Վերոնշյալ հանգամանքը հաշվի առնելով՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը չպետք է հաշվի առնել նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը մեղմացնելու կամ պատիժը կրելուց ազատելու համար, քանի որ պատժի նպատակների իրականացման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վերջինս կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Վերոնշյալ հանգամանքների համադրության պարագայում Դատարանը որոշում է մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 150 ժամ տևողությամբ, պատժի սկիզբ հաշվել պատիժը փաստացի ի կատար ածելու պահից։
Դատապարտված-մեղադրյալ Բ.Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը անհրաժեշտ է վերացնել և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REDMI» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը անհրաժեշտ է վերադարձնել՝ ըստ պատկանելիության։
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ ի թիվս այլնի նաև իրեղեն ապացույցների, վարույթային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելադրման, գույքային հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, գույքային հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 116-րդ, 97-րդ, 102-րդ, 105-րդ, 276-րդ, 348-349-րդ, 352-356-րդ և 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը․
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Բախշի Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակել, նրան մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 150 /մեկ հարյուր հիսուն/ ժամ տևողությամբ։
Բախշի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել և վերջինիս ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REDMI» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը վերադարձնել՝ ըստ պատկանելիության։
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Վարույթային ծախսերի, գույքային հայցի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
26 սեպտեմբերի 2025թ․ ք.Երևանում
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
նախագահությամբ
դատավոր՝ Մ․Արամյանի
քարտուղարությամբ՝ Մ.Գևորգյանի
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Լ․Քոչարյանի
մեղադրյալ՝ Բ.Գրիգորյանի
պաշտպան՝ Էդ․Աղաջանյանի
տուժող՝ Ե․Շպակի
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի /ծնվել է 18.10.1995թ., հայ, ՀՀ քաղաքացի, ծնված՝ Արցախի Հանրապետության Թաղավարդ /Մարտունի/ համայնք, հաշվառված՝ ՀՀ Արարատի մարզ Վեդի համայնքի Վանաշեն բնակավայրի Մաշտոցի փողոց տուն 5/։
Դատավճռի նկարագրական մաս.
2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 12166624 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին թիվ 12166624 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշների ի հայտ գալու վերաբերյալ քննիչի հաղորդման հիման վրա ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12167024 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12167024 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո:
2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել թիվ 12167324 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել թիվ 12170724 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12167324 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12170724 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին թիվ 12166624 քրեական վարույթի նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազն որոշում է կայացրել Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 21-ին Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 12811825 նախաքննական համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2025 թվականի հուլիսի 21-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը մակագրվել է ինձ:
Գործը ինձ է հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 23-ին:
Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա «2024թ. սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեյի Շպակի հետ: Վերջինիս հետ զրույցի ընթացքում, տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի հետ նախևառաջ գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակից ավազակությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակը ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ, ձեռքերով հարվածներ հասցնելով Ելիզավետա Շպակի մարմնի տարբեր մասերին և գետին գցելով՝ նրան պատճառել է ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմքի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ (առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով), ապա Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով՝ վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին մեղսագվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»։
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատերելի ապացույցներ
Տուժող Ելիզավետա Շպակը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Մեղադրյալի հետ 2024 թվականին ծանոթացել եմ Կիլիկիա ավտոկայանում, արդեն մութ էր ինձ մոտեցավ մի տղամարդ, մենք խոսեցինք բնակության վայրի հետ կապված, խոսակցությունը մի քիչ երկարեց, նստեցինք խոսեցինք, որ պատասխանողը մատչելի բնակության վայր գիտի, առաջարկեց ինձ տաքսիով գնալ, սակայն ես հրաժարվեցի, քանի որ կասկածելի էր։ Մենք քայլեցինք մինչև Արցախի փողոց և այդտեղ դեպքը եղավ։ Մի հյուրանոց մեզ մերժեց, քանի որ գինը բարձր էր։ Հետո ինձ նա ուղեկցեց մի տեղ, որը նրան ծանոթ էր, դա անմարդաբնակ տեղ էր։ Արդեն գիշերվա ժամ էր, մարդ չկար, ես թեքվեցի և նա իր ամբողջ մարմնով հարձակվեց ինձ վրա, հարվածներ հասցրեց, կապտուկներ չունեի, սակայն գիպս են դրել, ես ընկա, նա ուզում էր հեռախոսը և պայուսակը, սակայն ես հրաժարվեցի տալ որևէ մեկը։ Նա գիտեր որտեղ էր իմ հեռախոսը, որը գրպանումս էր, նա դա վերցրեց ու փախավ։ Ես փորձեցի նրան հասնել, սակայն չհասա։ Արդյունքում ես վազեցի դեպի հացի արտադրամաս, որ ոստիկանություն զանգահարեմ, սակայն աշխատողը հրաժարվեց զանգահարել ոստիկանություն, փողոցում մի տղամարդ զանգահարեց և պարեկները ինձ տարան բաժին, որ ես հաղորդում տամ։ Ինձ տարել են հիվանդանոց և 3 շաբաթ չեմ կարողացել շարժվել։ Մեղադրյալն է մոտեցել ինձ, ես քայլում էի, երբ մոտեցավ, չեմ հիշում, ներկայացավ թե ոչ, հետո իր անունը պարեկների մոտ իմացա։ Երբ միասին քայլում էինք, նա հեռախոսս տեսել է, երբ ես դա հանել եմ խոսելու համար։ Երբ նա հարձակվել է ինձ վրա, ես օգնություն եմ կանչել։ Ես ընկել եմ նրա մանիպուլացիաների պատճառով, ուզում էր պայուսակս վերցնել, սակայն ես պահել եմ։ Երբ իմ հեռախոսը նրա ձեռքին էր նա միանգամից փախավ, ես հասցրի միայն գոռալ, որ կանգնի, պատասխան չեմ լսել։ Բացի տան վարձակալության թեմաներից այլ թեմաներ մենք չեմ հիշում խոսել ենք, թե ոչ, կարծես թե խոսել ենք աշխատանքի մասին։ Այն թե հափշտակությունների վերաբերյալ ինչ խոսակցություններ են եղել, կասեմ, որ այնպիսի տպավորություն էր, որ նա հափշտակություններ է կատարում և կարող է ես էլ նրա հետ անեմ։ Իմ հեռախոսը «Ռեդմի 8» էր։ Ես մի հեռախոս եմ ունեցել։ Կիլիկիա ավտոկայան էի եկել, որ գնայի, սակայն, քանի որ ես կորցրել էի կարևոր իր իմ մոտից, ես փնտրում էի։ Ես Վանաձորում էի ապրում, այդ իրը կորցնելը ինձ ստիպեց, որ ես մնայի։ Փախստականների պայմաններ էր դրել, որ ես պետք է կացության վայր գտնեմ և աշխատանք։ Իմ մոտ այդ ժամանակ եղել է 30․000 ՀՀ դրամ, որի մասին մեղադրյալը չի իմացել, եթե իմանար, կվերցներ։ Երբ ես ասացի, որ կացության վայր եմ փնտրում, սակայն դրա մասին ես մեղադրյալին չեմ ասել, սակայն նա ինձ թանկ վայրեր էր տանում։ Կիլիկիա ավտոկայանից մինչև Արցախի փողոց 12-13 կմ է, մենք երկուսով քայլել ենք, սակայն, քանի որ ես կասկածներ ունեի նրա հետ քայլում էինք կամեռաների մոտով։ Խոսակցության ընթացքում մեղադրյալը չի առաջարկել ինձ, ես էլ նրան չեմ առաջարկել վաճառեմ, որ նա գնի իմ հեռախոսը, քանի որ դա ինձ համար շատ կարևոր էր։ Դեպքից հետո մենք չենք հանդիպել մեղադրյալի հետ, մենք փորձել ենք նրա հետ խոսել։ Ես իմ սիմ քարտը չեմ արգելափակել, հեռախոսն էլ չէր անջատել, մենք էլ նրան զանգել ենք։ Մարդիկ կային ովքեր ինձ աշխատանք էին առաջարկում, իրենք կապվել են և խոսել են նրա հետ, սակայն չգիտեմ ինչ են խոսել։ Առաջին անգամ մենք պետք է հանդիպեինք «Ռոսիա» մոլի մոտ, որ հեռախոսը վերադարձնի, սակայն նա չեկավ։ Ես միտումնավոր չէի արգելափակել համարը, որ կարողանանք գտնել նրան։ Ովքեր ինձ աշխատանք էին առաջարկել, իրենք են զանգահարել իրենց հեռախոսով, քանի որ ես հեռախոս չունեի։ Ես հնարավոր է զանգած լինեմ, սակայն նա ինձ չէր պատասխանում, նաև քարտն ակտիվ էր ու լինում էր օնլայն։ Այն, թե ինչու նա չէր անջատել հեռախոսը, կասեմ, որ նա օգտագործում էր իմ համարն, իր ծանոթների և ընկերների հետ կապի մեջ լինելու համար իմ կարծիքով։ Ես իմ հեռախոսը չեմ նվիրել նրան։ Երկրորդ անգամ նա պետք է գար Սասունցի Դավիթ կայարան հեռախոսը տալու համար, սակայն չի եկել, ոստիկանները տեղյակ չեն եղել այդ հանդիպման մասին, ես ինքս եմ դա պլանավորել։ Թե ով է խոսել մեղադրյալի հետ, կասեմ, որ եղել է հայ ազգային մարզիկներից, Վիլհեմ Շանգարյանն է եղել կարծես թե, նա փորձում էր ինձ օգնել, քանի որ նա հեռախոս ուներ, ես էլ չունեի հեռախոս։ Նա ասում էր, որ ես նրան գումար եմ պարտք, 5000 ՀՀ դրամ, երրորդ անգամ, որ այդ մարդիկ զանգեցին մեղադրյալին, որ նա իմ հեռախոսը բերի, այդ ժամանակ է ասել, որ ես իրեն գումար եմ պարտք, ինձ վատ բառեր է ասել, այդ մարդիկ էլ հավատացել են, որ ես ոչնչություն եմ և ինձ ծեծել են, իր ասածի հիման վրա։ Ես մեղադրյալին նախկինում չեմ ճանաչել, երբ ծանոթացել ենք, նա սկզբից ինձ անուն չի ասել, ոստիկանների միջոցով ենք նրա անունը իմացել, հնարավոր է այլ անունով է ներկայացել։ Նրա հետ երեկոյան 20։00-ից հետո ենք եղել երևի թե 2 ժամ, այդ ընթացքում մենք մտել ենք «Ռոսիա» մոլի մոտակայքում եղած հոսթել, ուշ ժամի ենք մտել։ Կիլիկիա ավտոկայանից գնացել ենք դեպի «Ռոսիա» մոլ ոտքով, կենտրոնական փողոցով ենք գնացել միասին։ Նա ինձ ուղեկցեց մութ տեղանք, այդ տարածքը նրան ծանոթ էր։ Ես տեսողական խնդիր ունեմ՝ աստիգմատիզմ, սակայն դեմքերը ես հստակ տարբերակում եմ, հիշում եմ։ Ես մեղադրյալին հիշել եմ ձեռքի նակոլկաներով, միագույն նակոլկա էր, երկար, մեծ նակոլկա էր, այլ հատկանիշներ ձեռքերին չեմ հիշում, սակայն նակոլկան մեծ կապույտ նկար էր, հստակ նկարը չեմ հիշում, սակայն հաստատ կար, մութ էր, հստակ՝ ինչ նկար էր, չեմ հիշում։ Նրա հետ ինչ ենք խոսել, չեմ հիշում մանրամասնորեն։ Դեպքից ավելի քան մեկ ամիս անց ես նոր ես իմ սիմ քարտը բլոկավորել եմ, ինձ ասացին այդ ժամանակ, որ նա զանգեր է կատարել իր բարեկամներին և այլ մարդկանց։ Առաջին անգամ ասել է, որ նա այդ հեռախոսը գտել է, հետո արդեն ասել է, որ ես պետք է գումար տամ, նոր ինքը վերադարձնի այդ հեռախոսը։ Առաջին անգամ իմ գործատուն է զանգահարել նրան՝ մալականների ընտանիքից էին զանգահարել։ Այն թե ինչու պայուսակը չէր վերցրել, այլ միայն հեռախոսն էր վերցրել, նա երկուսը միասին չէր կարողանում վերցնել, այդ պատճառով միայն հեռախոսը տարավ, նա մտավ իմ գրպանը և վերցրեց հեռախոսը, այդ ժամանակ ես ընկա, գիպս են դրել, նա ինձ չհրեց, հստակ չեմ հիշում այդ պահը, սակայն սկզբից նա ցանկանում էր բերանս փակել, սակայն աչքիս կպավ, նա ինձ չէր հարվածում, ուղակի ցանկանում էր բերանս փակել, դիտավորությամբ չէր հարվածում, որ ես վնասվածք ստանայի, նա ուզում էր իմ բերանը փակել, որ չգոռամ։ Ես չեմ հիշում՝ ինձ հրել է կամ քաշել է, ես հիշում եմ, որ ձեռքերս սեղմել է, չեմ հիշում կամ դուրս էր ընկել մատս կամ ճաքել էր, դա եղել է հարվածի հետևանքով, որից հետո նա փորձել է ինձ պինդ բռնել, ես պինդ հեռախոսս էի բռնել, սակայն չեմ հիշում հստակ, ինչպես է եղել։ Ես պնդում եմ, որ իմ կամքին հակառակ մեղադրյալը վերցրել է իմ հեռախոսը, ես նախաքննության ընթացքում չեմ տեսել իմ հեռախոսը»։
Դատաքննության ընթացքում կողմերը չներկայացրեցին միջնորդություն տուժողի նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելու վերաբերյալ:
Մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Օրը չեմ հիշում, երբ տուժող Շպակին տեսա: Ասաց, որ ամուսնու հետ է վիճել և կացարան է փնտրում։ Ասաց, որ երկու հեռախոս ունի և ցանկանում էր մեկը վաճառել, սակայն շատ էժան գումարով ուզեցին, անցումի տակ տեղ կար հեռախոսների, նա էլ չվաճառեց։ Ուշ ժամ էր, գնացինք «Ալեքս» հյուրանոց, սակայն գումարը չհերիքեց, քայլում էինք, հյուրանոց էինք փնտրում։ Մի տեղ նորից հարցրինք հեռախոսը վաճառելու համար, սակայն նորից քիչ գումար առաջարկեցին, չհամաձայնեց նա, հետո ես նրան առաջարկեցի, որ գնեմ իր հեռախոսը, մոտավորապես 15.000 ՀՀ դրամ հեռախոսի համար եմ վճարել, 2000 ՀՀ դրամ էլ հեռախոսահամարի համար։ Դրանից հետո, քանի որ նա անձնագիր չուներ, ինձ խնդրեց, որ ես իր համար տոմս գնեմ գնացքի, որ գնա Դիլիջան, սակայն ես ասացի, որ նա չի կարող իմ գնածով գնա, խորհուրդ տվեցի, որ գնի գնա Արմավիր, քանի որ Արմավիրը առանց տոմսի է, նրանից հետո ինչպես կցանկանա։ Նա ինձ խնդրեց, որ գնանք «Տեցի կռուգ»-ի հյուրանոցները, քանի որ այնտեղ ավելի էժան է, մենք քայլեցինք, արդեն ոչ թե հիմնական ճանապարհով, այլ ավտոգծով, քայլեցինք, «դիվան» կար տարածքում, ասաց, որ ուզում է մի քիչ հանգստանալ, դրանից մի քանի մետր այն կողմ, գնացքների կանգառ կար, մի քիչ մնացինք, հետո ասաց, որ սոված է, գնաց, հաց գնեց, կարծես թե, ես մնացի իր իրերի մոտ, ետ եկավ, ասաց, որ ուզում է մնա այդտեղ, որ գնա հետո, մենք ետ եկանք, ես Արմավիրի տոմս գնեցի, տվեցի իրեն, հենց դրամարկղի մոտ նրան հաջողություն մաղթեցի ու գնացի, նա չեր կարող տոմս գնել, քանի որ անձնագիր չուներ, իսկ Դիլիջան գնալու համար, եթե տոմս ենք գնացքի գնում, անձնագիր է պետք։ Հետագայում ես նրան հանդիպել եմ 15-20 օր հետո Սուրբ Սարգիս եկեղեցու մոտ, 5-10 րոպե հետը խոսել եմ ու գնացել եմ։ Հետագայում ինձ բերման են ենթարկել ու տարել բաժին, քանի որ հետախուզման մեջ եմ եղել, իբրև դատական նիստին չներկայանալու համար։ Ելիզավետա Շպակին նախկինում չեմ ճանաչել։ Կիլիկիա ավտոկայան ես եկել էի Արմավիր քաղաքից, պիտի գնայի Արցախի պողոտա, որվհետև այնտեղ եմ ապրում և աշխատում, հասցեն հստակ չեմ հիշում, բայց ոնց որ թե Արին Բերդ 15 էր։ Ես ավտոկայանից դեպի Արցախի պողոտա պիտի գնայի տրանսպորտով։ Արմավիրի տրանսպորտից իջել էի, ծխում էի, Շպակը մոտեցավ, մտածում էր, որ ես տեղացի եմ ու տեղերը լավ գիտեմ։ Այն թե ինչու ոտքով այդքան գնացինք, կասեմ, քանի որ նույն կարգավիճակում էինք, երկուսս էլ տեղահանված էինք, ես ցանկանում էի նրան օգնել և այդպես գնացինք «Ալեքս» հյուրանոց առաջինը։ Այն թե ես գիտեի, որքան գումար կա իր մոտ, կասեմ, որ այո, նա ասել էր, որ իր մոտ մոտավորապես 35000-40000 ՀՀ դրամ կար։ Շպակի մոտ իր անձնական իրերն էին, իր պայուսակի մեջ էր։ Իմ ձեռքին կար պայուսակ, որը Շպակն էր, առաջարկեցի օգնել, տվեց, այդ գումարն էլ այդ պայուսակի մեջ էր։ Մենք Կիլիկիա ավտոկայանից անցումով անցել ենք, գնացել «Ալեքս» հյուրանոց, որը ավտոկայանից մոտավորապես 200 մետր է հեռու՝ ձորի մեջ, այդտեղից դուրս եկանք, նստել ենք տրանսպորտ 5-րդ համարի տրանսպորտով, իջանք Գինու գործարանի մոտ՝ այդտեղ հյուրանոցներ կային, դրանք մտանք, հետո գնացինք ոտքով Ռոսիա, այնտեղ Գումի շուկայի մոտ քոթեջներ կային, հարցրինք, հետո եկանք Սասունցի Դավիթ ավտոկայան, ոտքով էինք գնում, որ մտնեինք, հարցնեինք հյուրանոցները։ Լուսավոր չէր, շատ ճանապարհները մութ էր։ Ամբողջ ընթացքում Շպակի պայուսակը ինձ մոտ է եղել, ես կարող էի դա չվերդարձնել, սակայն նման մտադրություն չեմ ունեցել։ Ես իմ մոտ հեռախոս ունեցել եմ, «կնոպչնի Նոկիա» հեռախոս էր։ Շպակի մոտ 2 հեռախոս է եղել՝ ես տեսել եմ, նա այս միուսն է առաջարկել, որ գնեմ։ Ես եմ նրան առաջարկել, որ գնեմ։ Քայլելու ընթացքում մենք ոչ միայն հյուրանոց էինք փնտրում այլ նաև հեռախոսը նորմալ գնով վաճառելու վայր էինք փնտրում։ Երկու տեղ հիշում եմ հստակ, որ առաջարկել ենք հեռախոսը վաճառենք, առաջին անգամ Կիլիկիա ավտոկայանի անցումի տակ, երկորդը Սասունցի Դավիթ կայանում, ես էի մոտենում խոսում, այն հեռախոսն էինք առաջարկում որը ես գնեցի հետագայում։ Հենց սկզբից էլ նա մտադրված էր վաճառել այդ հեռախոսը, քանի որ իր գումարը քիչ էր։ Երկու հեռախոսն էլ իր գրպանում էր։ Ես Երևան էի եկել էժան տարբերակով հեռախոս գնելու համար և նա էլ առաջարկեց, ես էլ գնեցի։ Այն հարցին, թե արդյոք ես չունեի համար, ինչու եմ նաև համարը գնել, կասեմ, քանի որ իմ համարը 097-ով համար էր, իսկ Շպակը 044-ով կարծես թե, դրա համար դա էլ գնեցի։ Շպակի հետ Սուրբ Սարգիս եկեղեցու մոտ եմ հանդիպել, գնացել էի պատարագի, նրան տեսա։ Այն որ տուժողն ասել է, որ զանգել է ինձ, կասեմ, որ այո, նման բան եղել է, զանգել է, սակայն ասել է, որ «այքլաուդ»-ն է ուզում վերականգնել, հետո մի տղա վերցրեց, իր հետ պայմանավորվեցինք, որ 2 օր ժամանակ տա, որ ես նոր համար վերցնեմ ու այդ խնդիրը լուծենք։ Հետո մի անգամ էլ է զանգել իր նկարների համար, մեկ անգամ էլ զանգահարեց, սակայն մի տղա խոսեց, լեզվակռիվ եղավ, նրա նպատակը նկարներն էր։ Հեռախոսը հետ վերադարձնելու որևէ թեմա չի եղել, հիմնականում նկարների և «այքլաուդը» վերադարձնելու մասին էր խոսակցությունը։ Շպակի հետ այլ խոսակցություն չի եղել։ Շպակի վրա որևէ վնասվածք չեմ տեսել, միայն աչքի վրա է, որ ուռածություն կար՝ ասաց, որ հիվանդության պատճառով էր։ Այն ժամանակ երբ պատահական հանդիպեցինք, ուշադրություն չեմ դարձրել վնասվածքներ ուներ, թե ոչ։ Մինչև այս դեպքերը ես քարտաշությամբ էի զբավում՝ աշխատում։ Շպակից հեռախոսը գնելուց հետո իմ հեռախոսն իմ մոտ է եղել, հիմա քրոջս տանն է։ Երբ ինձ ձերբակալել են իմ հեռախոսները հափշտակել էին, դրա համար երկուսն էլ ձերբակալվելու ժամանակ չի հայտնաբերվել։ Շպակին ներկայացել եմ Բախշի անունով, քանի որ իմ անձնագիրն էլ տեսել է, այն որ նա ասում է, որ ես իր մոտ Բորիս անունով եմ ներկայացել, կարծում եմ թյուրիմացություն է եղել, ես նրան իմ անունով եմ ներկայացել։ Այն թե ինչու որոշեց գնալ Դիլիջան, կասեմ, քանի որ այստեղ չգտանք նորմալ կացարան, որոշեց գնալ Դիլիջան, քանի որ այնտեղ բնակվել էր։ Այն թե ինչու ես ավել գումար տվեցի և հեռախոսը գնեցի, կասեմ, քանի որ մեզ 5000 ՀՀ դրամ էին առաջարկում, որ գնեն դա ու որպես «զապչաստ» օգտագործեն, քանի որ փաստաթղթերը Շպակի մոտ չէր։ Այն թե ինչու 2 օր պայմանավորվածություն ունենալով հանդերձ ինձ նորից զանգահարեցին, կասեմ, քանի որ դեռ այդ 2 օրը չէր լրացել, ինձ նորից զանգահարեցին, խոսում էր տղա արկոհոլի ազդեցության տակ ու սկսեց ինձ հայհոյախառը արտահայտություններ անել, ես ասացի, որ ինձ չանհանգստացնի էլ, քանի որ եթե հարկ լինի հեռախոսի տերը ինձ կզանգի։ Ելիզավետա Շպակի իրերը իմ մոտ էին այո՛, իր անձնական իրերն էր, զարդատուփ, անձնական այլ իրեր ու կոնֆետներ, այն թե ինչպես տեսա, որ զարդատուփ էլ կա, կասեմ, երբ ուզում էր ինձ գումար տալ ծխախոտ գնելու համար, այդ ժամանակ բացեց պայուսակը ու ես տեսա։ Թշնամական որևէ հարաբերություններ չենք ունեցել Շպակի հետ։ Փորձագետի արձանագրության մասին կասեմ, որ Շպակը հայտնել է, որ իրեն հետագայում 2 անձ ծեծի են ենթարկել, հնարավոր է դրանից հետո է նա գնացել փորձաքննության, ես նրան, երբ տեսել եմ, նրա վրա որևէ վնասվածք չեմ տեսել, միայն աչքի հատվածն է եղել ուռած, որն էլ ի ծնե այդպես է եղել։ Բազմոցը, որ նշեցի Արցախի պողոտայի հետևի հատվածում էր, գնացքների կայանի մոտ։ Ես տեսախցիկների տակ գումարը տվել եմ Շպակին ու թողել եմ նրան տեղում և գնացել, այն թե ինչու է Շպակը հենց դեպքի օրը հաղորդում տվել իմ վերաբերյալ, կասեմ, որ ես կարծում եմ, որ նա խաբեբա է ու նման ձևով ցանկանում էր գումար շորթեր տարբեր անձանցից։ Կիրովական գնալու համար գնացքի տոմս գնելու համար ինձ ասել են, որ անձնագիր է պետք, գիշերվա ժամին գնացքի կայարանը բաց էր, 24 ժամ աշխատում է ու տոմս գնել էլ է հնարավոր։ Այն հարցին, թե արդյոք հնարավոր չէր այլ հեռախոսը գնել ավելի թարմ, կասեմ, որ ինձ դա ավելի հարմար տարբերակ էր, քանի որ հեռախոսահամար էլ կար։ Այն որ փորձաքննության ժամանակ ֆիքսել են, որ մատը կոտրված է և կան վնասվածքներ, դրա մասով կասեմ, որ չգիտեմ՝ ինչպես է եղել։ Այն որ Շպակը այլ համարներով էր ինձ զանգում, այն փաստով հանդերձ, որ ուներ երկրորդ հեռախոս, կասեմ, որ չգիտեմ՝ ինչու էր այդպես անում։ Այն, որ ես Շպակի համարը վերցրել էի զանգերի համար, սակայն արձանագրվել է, որ զանգեր չկա, միայն հոկտեմբերի 10-ից է սկսվում զանգերի շղթան, կասեմ, որ այդ համարը հիմնականում օգտագործում էի տելեգրամ, ոցապով զանգեր կատարելու համար։ Տուժողի երկրորդ հեռախոսը սմարտֆոն էր, քարտ էլ կար, տեսել եմ, որ գործողություններ կատարում էր այդ հեռախոսով, սակայն զանգ չեմ տեսել, որ կատարի, այլ մանրամասներ չգիտեմ հեռախոսի մասով։ Շպակի մոտ իմ հիշելով այլ պայուսակ չկար, այն էր միայն, որը իմ մոտ էր։ Ես նրա համար Արմավիրի գնացքի տոմս եմ գնել, նա այնտեղից էլ իր ասելով պիտի գնար Դիլիջան, քանի որ նա լավ չէր խոսում հայերեն, դրա համար ես նրան օգնեցի, նա ինձ գումարը տվեց իր տոմս գնելու համար, ես նրան հեռախոսի գումարը տվեցի, 2000 ՀՀ դրամ էլ տվեցի քարտի համար, հետո այդտեղից ես գնեցի տոմս, որ նա գնա Արմավիր, այդ ամենը եղել է կայարանում, հենց դրամարկղի մոտ։ Չգիտեմ իրականում գնացք Դիլիջան գնում է, թե ոչ և ինչպես նա Արմավիրից պետք է գնար, ևս չգիտեմ: Քանի որ ամբողջ ճանապարհին չենք կարողանում վաճառել, ես նրան առաջարկեցի 15000 ՀՀ դրամով, նա էլ համաձայնեց, այն թե ինչու քիչ չտվեցի հեռախոսի համար, կասեմ, որ չուզեցա առիթից օգտվեմ և քիչ վճարեմ։ Նորմալ մենք բաժանվել ենք, ոչ մի բան այլ չի եղել։ Ես ամենասկզբից եմ տեսել, որ իր մոտ հեռախոս կա։ Այն, թե ինչու եմ մենակ մտել հյուրանոց, կասեմ, որ նա դրսում սպասում էր, ես էլ մտա, որ իմանամ ազատ համար կա թե ոչ, դուրս եմ եկել։ Ինձ ասում էին, որ ես ինտերնետով նկարները ետ բերեմ, ես էլ ասեցի, որ ես հեռախոսի մասնագետ չեմ ու չեմ կարող վերականգնել, սկսեցին վատ խոսել ինձ հետ, ես էլ հեռախոսը անջատեցի, որ նրանց մակարդակին չիջնեմ, ասել եմ, որ եթե խնդիր կա, հեռախոսի տերը կապի դուրս կգա ինձ հետ։ Շպակի հեռախոսահամարը երկար ժամանակ օգտագործել եմ, 1 ամիս հետո հեռախոսահամարը նա վառել է, սակայն «այքլաուդ»-ը մինչև հիմա նույնն է։ Հեռախոսահամարները, որոնց զանգ է եղել, բոլորը չէ, որ ես եմ կատարել, մի քանիսն է, որ ինձ ծանոթ է, 097-ով համարները իմ համարներից է, որոնց զանգել եմ, հնարավոր է համարներ լինեն, որ չհիշեմ։ Այն ժամանակ, երբ Շպակը զանգել էր, դեռ չէր վառել համարը, զանգել էր հեռախոսազանգով, ոցապով էլ, եթե չեմ սխալվում, գրել էր։ Այդ համարը ես հիմնականում գործնական էի օգտագործում, Շպակը ասել էր, որ այդ համարը վառելու է, ես էլ սպասում էի, որ վառի, ինձ էլ երկար ժամանակով չէր, որ պետք էր համար, գիտեի, որ վայբեռ, ոցապ մնում է, դրա համար էլ պահում էի։ Նոր համար չէի ուզում վերցնել, քանի որ այլ Մասիսում և Աբովյանում ես այլ գործերով նորից մեղադրյալ եմ: Տեսագրություններում երևացող անձը ես եմ: Իմ մոտից հայտնաբերված բջջային հեռախոսը այն նույն հեռախոսն է, որը պատկանել է տուժողին»։
Հաշվի առնելով, որ դատաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել ապահովել վկա Սուրեն Հովհաննիսյանի ներկայությունը, Դատարանը որոշեց հրապարակել վերջինիս նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Սուրեն Հովհաննիսյանը հայտնել է, որ Բախշի Գրիգորյանը հաճախել է իր տնօրինության տակ գտնվող գիշերային ակումբ, որտեղից էլ ինքը նրան ճանաչում է, որի հետ ունեցել է նաև անմիջական շփում։Վ.Թ /47-48/ 1-ին հատոր
(Ցուցմունքների սղագրում, ամբողջականը տես դատական նիստերի ձայնագրությունում:)
Գրավոր ապացույցներ.
Դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայր է հանդիսացել Երևան քաղաքի Արցախի պողոտա 20/1 շենքի հարակից տարածքը, բնակելի տներ առկա չեն եղել, բացակայել է լուսավորությունը, որտեղ Ելիզավետա Շպակը մատնացույց անելով ավտոտնակների մոտ դրված բազմոցը, հայտնել է, որ Բորիս ներկայացած իր բջջային հեռախոսի հափշտակությունը սկսել է բազմոցի մոտ, որ իրեն հրել է բազմոցի վրա, փորձել է փակել շնչառությունը, սեղմել է բազմոցին՝ բռնելով ձեռքերը, որից հետո պահանջել է հեռախոսը կամ պայուսակը, ինքն այդ ժամանակ դիմադրել է, որից հետո քայլել է ավտոտնակի անկյունային հատված, Բորիսն այդ ժամանակ փորձել է գրպանից հանել բջջային հեռախոսը, հարվածներ է հասցրել իր դեմքին, մեջքին, որից ինքն ընկել է գետնին, այդ ժամանակ նա գրպանից հանել է բջջային հեռախոսն ու դիմել փախուստի:Վ.Թ /23-27/ 1-ին հատոր
Նախաքննության ընթացքում Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտա 3/13 հասցեում գործող հյուրանոցից տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունները վերցնելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ հյուրանոցի անվտանգության աշխատակից Ա.Գևորգյանը տրամադրել է թիվ 12166624 քրեական վարույթին վերաբերելի թվով 2 տեսագրությունները՝ 2 ֆայլ, «HONOR 20S» բջջային հեռախոսի մեջ փոխանցելու եղանակով: Վ.Թ /32Ա/ 1-ին հատոր
Նախաքննության ընթացքում տուժող Ելիզավետա Շպակի մասնակցությամբ Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտա 3/13 հասցեում գործող հյուրանոցից վերցված տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունների զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 25 վայրկյան տևողության «video1» ֆայլի տեսագրությամբ երևում է, որ փողոցում Ելիզավետա Սերգեյի Շպակը և մի տղամարդ քայլում են միասին, ով ըստ տուժողի հայտարարության՝ հանդիսանում է Բորիսը, ով ներկայանալով նշված անունով հայտնել է նաև, որ Ղարաբաղից է, որ տվյալ անձն իրեն առաջարկել է ավելի էժան բնակության վայր գտելու հարցում օգնություն ցուցաբերել:
26 վայրկյան տևողության «video2» ֆայլի տեսագրությամբ երևում է, թե ինչպես է Բորիս ներկայացած անձը ներս մտնում, մոտենում ընդունարանին, զրուցում ու դուրս գալիս: Տուժող Ելիզավետա Շպակը հայտնել է, որ այդ ժամանակ ինքը նրան սպասել է փողոցում, իսկ Բորիս ներկայացած անձը ներս է մտել Հոսթելում ազատ համարի առկայությունը և պայմանները հարցնելու համար, որից հետո դուրս է եկել ու իրեն, ստույգ չի հիշում, թե ինչ է ասել, ասել է կամ տեղ չկա, կամ թանկ է, որ հոսթելից դուրս գալուց հետո իրենք քայլել են Արցախի պողոտա, որտեղ էլ տեղի է ունեցել դեպքը՝ հաստատելով, որ տեսագրությունում պատկերված անձը նույն Բորիս ներկայացած անձն է, ով բռնություն գործադրելով հափշտակել է իր «REDMI» մոդելի բջջային հեռախոսը և դիմել փախուստի: Վ.Թ / 33 / 1-ին հատոր։
Նախաքննության ընթացքում վկա Սուրեն Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտա 3/13 հասցեում գործող հյուրանոցից վերցված տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունների զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սուրեն Հովհաննիսյանը հայտարարել է, որ 26 վարկյան տևողության տեսագրությունում երևացող արական սեռի տղամարդուն ճանաչում է, որ նա հանդիսանում է Բախշի Գրիգորյանը, ով հաճախում է իրեն պատկանող Արին Բերդ 14/2 հասցեում գործող գիշերային ակումբ: Վ.Թ / 45 / 1-ին հատոր։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթի քննչական բաժնից «REDMI» մոդելի բջջային հեռախոսի առգրավում կատարելու մասին արձանագրությունը՝ համաձայն որի 2025 թվականի մարտի 14-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Շենգավիթի քննչական բաժնից առգրավվել է Ելիզավետա Շպակին պատկանող և Բախշի Գրիգորյանի կողմից հափշտակված «REDMI» մոդելի բջջային հեռախոսը, որը տրամադրվել է քննչական բաժնին 12.12.2024թ.-ին Բախշի Գրիգորյանի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերի հետ միասին:Վ/Թ /70-71/ 2-րդ հատոր։
Փորձագետի թիվ 1436 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Ելիզավետա Շպակի ստացած մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկան փաստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմնային ֆալանգի հիմքի եզրային պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով, պատճառվել են բութ առարկաներով, հնարավոր է նշված ժամկետին և հանգամանքներում և պատճառել են առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով՝ ի նկատի ունենալով մարմնական վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ գտնվող հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի: Առանձին-առանձին՝ աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքը պատճառել է առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տնակ քայքայումով, ի նկատի ունենալով մարմնական վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ գտնվող հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի, ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքն առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում: Ելնելով վնասվածքների տեղակայումներից և բնույթից՝ վերջիններիս պատճառումը չի բացառվում ինչպես բութ առարկաների անմիջական ներգործության, այնպես էլ վայր ընկնելու հետևանքով:Վ.Թ /61-62/ 1-ին հատոր։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REDMI» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը:Վ.Թ /241-245/ 2-րդ հատոր
Արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում տեղակայված հյուրանոցի տեսախցիկների տեսագրությունները՝ համաձայն որի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին՝ ժամը 00:00-ին, Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանը, մուտք է գործում ընդունարան և մոտենում սեղանին դրված համակարգչին, իսկ աշխատակցի մոտենալուց հետո հեռանում է:Վ/Թ /255-256/ 2-րդ հատոր, Վ/Թ /34/ 1-ին հատոր։
Հանցագործության մասին հաղորդումը, համաձայն որի՝ հայտնվում է Ձեզ այն մասին, որ 2024թ. սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժին է ներկայացել Ելիզավետա Սերգեի Շպակը (ծնվ 16.08.1983թ. մշտական բնակության վայր չունի) և հայտնել է, որ նույն օրը՝ ժամը 04:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայի 20/1 շենքի հետնամասում իր ծանոթ ոմն Բարիսը իր ձեռքից բացահայտ հափշտակել է «Ռեդմի» մոդելի բջջային հեռախոսը՝ պատճառելով իրեն մոտ 50.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Թարգմանիչ չլինելու հետևանքով հնարավոր չեղավ վերջինիցս վերցնել հանցագործության մասին հաղորդում։
Փաստաթղթի բովանդակության զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, այն մասին, որ զննության ենթարկվեց «Յուքոմ» ՓԲ ըկերությունից ստացված 044-16-08-83 բջջային հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումները ։/Տես՝ գ․թ․ 129-134/
Վերոգրյալ ապացույցների հիման վրա Դատարանը հաստատված է համարում հետևյալ փաստական հանգամանքները, մասնավորապես.
-2024թ. սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեի Շպակի հետ: Վերջինիս հետ զրույցի ընթացքում տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի հետ նախևառաջ գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա՝ այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակից հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակ ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ քշքշել է և հրել, վայր է գցել ու Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով վերցրել է նրան պատկանող «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակ պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:
-Դատարանը արձանագրում է, որ տուժող Ե.Շպակը դատաքննության ընթացքում տվել է հակասական ցուցմունք, մեկ նշել է, որ Բ.Գրիգորյանը «իր ամբողջ մարմնով հարձակվեց ինձ վրա, հարվածներ հասցրեց, կապտուկներ չունեի, սակայն գիպս են դրել, ես ընկա, նա ուզում էր հեռախոսն և պայուսակը, սակայն ես հրաժարվեցի տալ որևէ մեկը։ Նա գիտեր՝ որտեղ էր իմ հեռախոսը, որ գրպանումս էր, նա դա վերցրեց ու փախավ։», ինչպես նաև նույն ցուցմունքով նշել է, որ «նա մտավ իմ գրպանը և վերցրեց հեռախոսը, այդ ժամանակ ես ընկա, գիպս են դրել, նա ինձ չհրեց, հստակ չեմ հիշում այդ պահը, սակայն սկզբից նա ցանկանում էր բերանս փակել, սակայն աչքիս կպավ, նա ինձ չէր հարվածում, ուղակի ցանկանում էր բերանս փակել, դիտավորությամբ չէր հարվածում, որ ես վնասվածք ստանայի, նա ուզում էր իմ բերանը փակել, որ չգոռամ։ Ես չեմ հիշում ինձ հրել է, կամ քաշել է, ես հիշում եմ, որ ձեռքերս սեղմել է, չեմ հիշում կամ դուրս էր ընկել մատս կամ ճաքել էր, դա եղել է հարվածի հետևանքով, որից հետո նա փորձել է ինձ պինդ բռնել, ես պինդ հեռախոսս էի բռնել, սակայն չեմ հիշում հստակ, ինչպես է եղել», ինչպես նաև տուժողը հայտարարություն է արել դեպքի վայրի զննության ժամանակ առ այն, որ «հրել է բազմոցի վրա, փորձել է փակել շնչառությունը, սեղմել է բազմոցին՝ բռնելով ձեռքերը, որից հետո պահանջել է հեռախոսը կամ պայուսակը, ինքն այդ ժամանակ դիմադրել է, որից հետո քայլել է ավտոտնակի անկյունային հատված, Բորիսն այդ ժամանակ փորձել է գրպանից հանել բջջային հեռախոսը, հարվածներ է հասցրել իր դեմքին, մեջքին, որից ինքն ընկել է գետնին, այդ ժամանակ նա գրպանից հանել է բջջային հեռախոսն ու դիմել փախուստի» բացի այդ, դեպքի օրը հաղորդում ներկայացնելիս արձանագրվել է, որ վերջինս նշել է, որ իր ձեռքից հեռախոս են տարել: Դատարանը համադրելով տուժողի ցուցմունքը սույն քրեական գործով ստացված դատաբժշկական եզրակացության հետ արձանագրում է, որ բացի աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմքի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի և ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքից, որոնց առաջացումը՝ ըստ դատաբժշկի չի բացառվում ինչպես բութ առարկաների անմիջական ներգործության, այնպես էլ վայր ընկնելու հետևանքով, որևէ այլ մարմնական վնասվածք չի արձանագրվել, որի համադրությամբ կարելի կլիներ կազմել համակցություն առ այն, որ մեղադրյալը հարվածել է տուժողի մարմնի տարբեր մասերին:
-Տվյալ պարագայում արձանագրվում է, որ տուժողի հայտնածը առ այն, որ մեղադրյալը իրեն հարվածներ է հացրել դեմքին, մարմնին և աչքին, չի հիմնավորվում նշանակված դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությամբ:Արդյունքում, ստացվում է, որ տուժողի հայտնած որոշ տվյալներ չեն հաստատվում ապացույցների բավարար համակցությամբ, դեռ ավելին, տուժողը ինքը տվել է հակասական ցուցմունք՝ հայտնելով իրարամերժ տեղեկություններ: Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալին մեղսագրված հանցանքի համար անհրաժեշտ է հաստատված համարել հանցանքի կատարումը՝ տվյալ պարագայում, բռնություն գործադրելով, իսկ տուժողի ցուցմունքի և ստացված դատաբժշկական եզրակացության պայմաններում չի հաստատվում մեղադրյալի կողմից տուժողին հարվածեր հասցնելու՝ այն է բռնության ենթարկելու հանգամանքը:
-Դեռ ավելին, չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելիս, տուժողի հայտնածի, ստացված դատաբժշկական եզրակացությամբ արձանագրված վնասվածների հարաբերակցության պայմաններում պարզվում է, որ մեղադրյալը տուժողի կամքին հակառակ նրանից վերցրել է բջջային հեռախոսն, ինչի ընթացքում տեղի է ունեցել քաշքշուկ, որի ժամանակ տուժողը ընկել և ստացել է դատաբժշկական եզրակացությամբ արձանագրված վնասվածները: Առկա ապացույցների պայմաններում Դատարանը չի կարող հաստատված համարել մեղադրանքի որոշմամբ նշված մյուս հանգամանքները, որի պարագայում չի հաստատվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար պարտադիր համարվող հատկանիշն՝ այն է հափշտակությունը բռնությամբ կատարված լինելը:
-Առկա հակասական տվյալների պարագայում Դատարանը ընդունելի է համարում չփարատված կասկածը հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանման կանոնի կիրառումը, քանի որ տուժողը մեկ նշում է, որ արձանագրված վնասվածքները ստացել է հարվածի, իսկ հաջորդիվ նշում է, որ ընկնելու հետևանքով: Ստացվում է, որ նույն մարմնական վնասվածքի ստացման վերաբերյալ տուժողը հայտնում է երկու իրավիճակ, որոնցից յուրաքանչյուրի պայմաններում հիշատակված մարմնական վնասվածքի ստացումը փորձագետի եզրակացությամբ հնարավոր է, ուստի, Դատարանը հաշի առնելով, որ հարված հասցնելու հանգամանքը առարկայացնող այլ ոչ մի փաստական տվյալ առկա չէ քրեական գործում, ուստի, նշված հարցի առումով արձանագրում է չփարատում, հետևաբար, չփարատված կասկածը մեկնաբանվում է հօգուտ մեղադրյալի: Ստացվում է, որ Դատարանը կարող է հաստատված համարել այն փաստը, որ տուժողը ստացել է մարմնական վնասվածքներ վայր ընկնելու արդյունքում: Նման պարագայում արձանագրված մարմնական վնասվածքների ստացումը դրսևորվել է ընկնելու և ընկնելու հետևանքով մարմնական վնասվածք ստանալով: Տուժողին մարմնական վնասվածքներ պատճառելու առումով դրսևորվել է անզգուշություն, քանի որ վնասվածքները պատճառվել են ոչ անմիջական ներգործության հետևանքով և քննարկվող մարմնական վնասվածքների պատճառումը չի եղել ակնհայտ մեղադրյալի համար:
-Արդյունքում, արձանագրվում է, որ մեղադրյալը կատարել է հափշտակություն, ինչը գիտակցել է տուժողը, հետևաբար նշված հանգամանքների հաստատման պայմաններում մեղադրյալի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հատկանիշներին:
-Դատարանն արձանագրում է, որ առաջադրված մեղադրանքը չի պարունակում արձանագրված մարմնական վնասվածքները անզգուշությամբ՝ այն է հանցավոր անփութությամբ պատճառելու վերաբերյալ նշում, հետևաբար, Դատարանը չի կարող դուրս գալ մեղադրանքի շրջանակից և քննարկել մեղադրյալին մեղադրանքից դուրս գտնվող փաստակազմով մեղադրանքում մեղավորության հարց:
-Դատարանը հաստատված է համարում, որ Բ.Գրիգորյանը տուժողի կամքին հակառակ վերցրել է նրա բջջային հեռախոսը, որը հետագայում հայտնաբերվել է վերջինիս անձնական խուզարկության արդյունքում:
-Նշված եզրահանգման Դատարանը գալիս է՝ հաշվի առնելով հետազոտված ապացույցների համակցության գնահատման արդյունքում, մասնավորապես այն, որ տուժողը հայտնել է տեղեկություն առ այն, որ իր բջջային հեռախոսը հեռախոսահամարի պարունակությամբ իր մոտից հափշտակել են, տուժողի բջջային հեռախոսը վերցնելու արդյունքում տեղի է ունեցել քաշքշուկ, որի ժամանակ տուժողը ընկել է գետնին, ստացել է մարմնական վնասվածքներ, Բ.Գրիգորյանի անձնական խուզարկության ժամանակ հայտնաբեված բջջային հեռախոսով, որը տուժողի բջջային հեռախոսն էր՝ ինչը չհերքեց Բ.Գրիգորյանը, տեսագրությունների զննության արձանագրությունը, որով հաստատվեց դեպքին մոտ ժամանակահատվածում տուժողի և մեղադրյալի միասին լինելու հանգամանքը, որի ժամանակ երևում է, որ Բ.Գրիգորյանը դեպքի օրը քայլում է տուժողի հետ՝ մեղադրյալը չհերքեց, որ տեսագրության մեջ երևացող անձը ինքն է:
-Դատարանը վերոնշյալ հանգամանքների հաստատման պարագայում արձանագրում է, որ մեղադրյալի ցուցմունքը տուժողից հափշտակություն չկատարելու մասով անարժանահավատ է:
Դատավճռի պատճառաբանական մաս.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2.Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3.Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4.Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:/.../:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2.Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3.Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4.Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5.Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:/…/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել:
2.Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարույթային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն`
/․․․/1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1)դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2)մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3)ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4)մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5)քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6)մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8)այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9)այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10)այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` /․․․/ 1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2.Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3.Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել/․․․/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ հոդվածը սահմանում է, որ
/․․․/ 1. Առաջին ատյանի դատարանում վարույթն իրականացվում է միայն մեղադրյալի նկատմամբ և միայն նրան ներկայացված մեղադրանքով:
2. Մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքը փաստական հանգամանքների մասով առաջին ատյանի դատարանում կարող է փոփոխվել կամ լրացվել միայն հանրային մեղադրողի կողմից, եթե հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հաստատվել են այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք հայտնի չէին մինչդատական վարույթում, և որոնք ինքնին կամ այլ փաստական հանգամանքների հետ միասին անհրաժեշտ են դարձնում մեղադրյալին նոր մեղադրանք ներկայացնելը:
3. Մինչև վերդիկտ կայացնելու համար առաջին ատյանի դատարանի` առանձին սենյակ հեռանալը հանրային մեղադրողն իրավասու է փոխելու մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը:
4. Դատարանն իրավասու է հաստատված կամ հերքված համարելու միայն մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքները: Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը, դուրս չգալով մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքների շրջանակից, կարող է փոխել մեղադրյալին վերագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականը, եթե տարբերվող իրավական գնահատականի հարցը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում քննարկել է կողմերի հետ/․․․/:
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդորում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդորում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
(տես` Ա.Ավագյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը)
Վճռաբեկ դատարանը Դ.Սիմիդյանի գործով նշել է.(...) Միայն օրենքը կարող է սահմանել հանցանքը և նախատեսել պատիժը (...): Արարքի հանցավորությունն ու պատժելիությունը պետք է նախատեսված լինեն իրավական որոշակիության չափանիշին բավարարող օրենքով: Այս առումով Եվրոպական դատարանն իր նախադեպային իրավունքում ձևավորել է «օրենք» հասկացությանն առաջադրվող այնպիսի որակական չափանիշներ, ինչպիսիք են հասանելիությունը և կանխատեսելիությունը (...): Որակական այս պահանջները պետք է ապահովվեն ինչպես հանցագործության, այնպես էլ դրա համար պատժի նշանակման ժամանակ (...): Անձը համապատասխան դրույթի տառացի ընկալումից և, անհրաժեշտության դեպքում, դրա կապակցությամբ դատարանների տված մեկնաբանությունից պետք է հասկանա, թե որ գործողությունների և անգործության համար է քրեական պատասխանատվություն նախատեսվում և ինչ պատիժ կնշանակվի այդ գործողությունների կատարման և/կամ անգործության համար (...):
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք (...) նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք: (...)
3.Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները.
ա.իրեն հասկանալի լեզվով անհապաղ ու հանգամանորեն տեղեկացվելու իրեն ներկայացված մեղադրանքի բնույթի և հիմքի մասին,
բ.բավարար ժամանակ ու հնարավորություններ` իր պաշտպանությունը նախապատրաստելու համար (…)»:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ Եվրոպական դատարան) նշել է, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «ա» ենթակետի դրույթն ընդգծում է առաջադրվող «մեղադրանքի» մասին մեղադրյալին ծանուցելուն հատուկ ուշադրություն դարձնելու անհրաժեշտությունը: Հանցագործության վերաբերյալ մանրամասն տվյալները կարևոր դեր են խաղում քրեական դատավարությունում այն իմաստով, որ դրանց հայտարարման պահից է անձը համարվում պաշտոնապես ծանուցված նրա դեմ առաջ քաշված մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմքերի մասին: Եվրոպական դատարանը գտել է, որ մեղադրանքի բնույթի և առիթների մասին տեղեկացված լինելու իրավունքը պետք է դիտել պաշտպանության նախապատրաստության իրավունքի լույսի ներքո ։
ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի՝ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի արդյունավետ իրացման հարցին, նշել է. «Անձը պետք է ապահովվի մեղադրանքի թե՛ փաստական, թե՛ իրավական որակման փոփոխությունների վերաբերյալ անհրաժեշտ և ամբողջական տեղեկատվությամբ, ինչպես նաև անձի համար պետք է ապահովել ողջամիտ ժամանակահատված փոփոխված մեղադրանքից պաշտպանվելու, դրա վերաբերյալ իր դիրքորոշումները ներկայացնելու իրավական հնարավորությամբ:
(…) Սահմանադրությամբ ամրագրված մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի արդյունավետ իրականացման համար անհրաժեշտ է ապահովել ոչ միայն սկզբնական մեղադրանքի, այլև հետագայում՝ դատաքննության փուլում, փոփոխված մեղադրանքից պաշտպանվելու պատշաճ կառուցակարգեր և իրական հնարավորություն, հակառակ պարագայում արարքի վերաորակման վերաբերյալ առկա իրավակարգավորումները համահունչ չեն լինի Սահմանադրության 75-րդ հոդվածով ամրագրված անհրաժեշտ կառուցակարգերի և ընթացակարգերի առկայության սահմանադրական պահանջին:
Բացի դրանից, իրավունքի սահմանումը միայն բավարար չէ այն կյանքի կոչելու համար, քանի որ սահմանումից բացի կարևորագույն խնդիր է իրավունքի հիմնական բովանդակության, էության բացահայտումը: Իրավունքի էությունն այն նպատակների ամբողջությունն է, որի համար սահմանվել է այն, ուստի, այդ իրավունքի արդյունավետ իրացման համար անհրաժեշտ օրենսդրական կարգավորումների առկայության դեպքում միայն կարող ենք փաստել, որ իրավունքի էության անխախտելիության սահմանադրական պահանջը կենսագործված է: Մեղադրանքից պաշտպանվելու սահմանադրական իրավունքը ենթադրում է, նախևառաջ մեղադրանքի բնույթի և հիմքի մասին ամբողջական և ժամանակին տեղեկատվության տրամադրում, ապա անձամբ կամ փաստաբանի միջոցով այդ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի կազմակերպում, որպիսի կանոնը պետք է գործի բացառապես թե՛ սկզբնական մեղադրանքի, թե՛ դատաքննության փուլում վերաորակված արարքի դեպքում» :
Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով դատական քննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից դուրս գալու հարցին, Արթուր Սերոբյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է․ «Թե՛ առաջին ատյանի դատարանը, թե՛ վերաքննիչ դատարանը և թե՛ վճռաբեկ դատարանը ամբաստանյալի կամ դատապարտյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից։ Հակառակ դեպքում կխախտվի Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքը` «Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը»։ Մասնավորապես, կխախտվեն այն հիմնարար իրավադրույթները, որ «Կասկածյալը և մեղադրյալն ունեն պաշտպանության իրավունք», և որ «Քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը» (Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասեր)։ Եթե Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածում օգտագործված «մեղադրանք» եզրույթը հասկացվի սոսկ «քրեաիրավական որակում» իմաստով և այն իր մեջ չներառի արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստական հանգամանքները, ապա կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը չի լինի կոնկրետ և իրական, այլ կլինի վերացական և պատրանքային, քանի որ առանց փաստական հիմքի` քրեաիրավական որակումից պաշտպանվելու իրավունքը առարկայազուրկ է (…)։
Վճռաբեկ դատարանը Արկադի Պապյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ մեղադրանքի ձևակերպումը պետք է արտացոլի մեղսագրվող գործողությունների կամ անգործության բովանդակությունը, հետևաբար պետք է ներառի հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալները: Փաստական տվյալների ներառումն անհրաժեշտ նախապայման է, որպեսզի մեղադրանքի մեջ նշվի այն քրեական օրենքը, որով նախատեսված են հանրության համար վտանգավոր, հակաիրավական և քրեորեն պատժելի արարքի հատկանիշները, այսինքն` հանգեցնի մեղադրանքում ձևակերպված արարքին համապատասխան իրավաբանական գնահատական տալուն :
Վճռաբեկ դատարանը, վերահաստատելով նախկինում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, արձանագրել է, որ պաշտպանության իրավունքը` որպես անմիջականորեն գործող իրավունք, չպետք է լինի վերացական և պատրանքային, այլ պետք է լինի կոնկրետ և իրական: Իսկ պաշտպանության իրավունքի պատշաճ ապահովումը նախ ենթադրում է, որ առաջադրված մեղադրանքը քրեաիրավական որակումից զատ պետք է պարունակի նաև այդ որակման հիմքում դրված փաստերը՝ անձին դրանից յուրաքանչյուրն արդյունավետ կերպով վիճարկելու հնարավորություն ընձեռելով: Հետևաբար, պաշտպանության իրավունքի երաշխավորման նպատակով թե՛ առաջին ատյանի, թե՛ վերաքննիչ և թե՛ Վճռաբեկ դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս, չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների շրջանակից։ Ավելին` դատարանը` որպես արդարադատություն և ոչ քրեական հետապնդում իրականացնող մարմին, սահմանափակված է ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի ծավալով: Այսինքն` ինչպես քրեական գործի քննության ընթացքում, այնպես էլ դրա արդյունքում դատական ակտ կայացնելիս, դատարանը չի կարող քննարկման առարկա դարձնել այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք արտացոլված չեն եղել անձին առաջադրված մեղադրանքում: Հակառակ պարագայում կարող է վտանգվել անձի պաշտպանության իրավունքը, քանի որ վերջինս հնարավորություն չի ունեցել պաշտպանվելու դատական ակտով անձին մեղսագրված, սակայն ի սկզբանե մեղադրանքի ծավալում չընդգրկված փաստական տվյալներից։
Անդրադառնալով դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխության հնարավորության հարցին՝ Եվրոպական դատարանը Zhelezov v. Bulgaria գործով նշել է, որ ներպետական դատարանի՝ արարքը վերաորակելու լիազորության գործադրումը պետք է կազմակերպվի այնպես, որ ապահովի մեղադրանքից ժամանակին (in good time) և արդյունավետ (effective) պաշտպանվելու հնարավորությունը: Ընդորում, Եվրոպական դատարանը հատկապես ուշադրություն է դարձրել այն հանգամանքին, որ նախաքննության մարմինների ջանքերն ուղղված չեն եղել անձի գործողություններում հիմնավորելու այն արարքը, որի կատարման մեջ ներպետական դատարանը վերաորակման արդյունքում մեղավոր է ճանաչել անձին :
Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, ինչպես նաև գործի դատական քննության սահմանների առումով «մեղադրանք» հասկացությունը ներառում է նաև արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ և 16-րդ կետերը սահմանում են, որ /…/ 9)բռնություն` այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելը/…/,/…/16)հափշտակություն` ուրիշի գույքն ապօրինի, անհատույց հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը: Հափշտակությունն ավարտված է համարվում, եթե հանցավորն այդ գույքն ապօրինաբար տնօրինելու կամ օգտագործելու իրական հնարավորություն է ունեցել/…/:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածը սահմանում է, որ /.../ 1. Ավազակությունը՝ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը՝պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածը սահմանում է, որ /…/ 1. Կողոպուտը՝ բացահայտ հափշտակությունը, երբ հանցավորը գիտակցում է, որ արարքը կատարում է բացահայտ՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:/.../
Դատարանը վկայակոչում է Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումը, որը թեպետ կայացվել է 18.04.2003 թվականին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության ժամանակ, սակայն Դատարանը գտնում է, որ դրանում արտահայտած իրավական դիրքորոշումը և իրավահամեմատական վերլուծությունները կիրառելի են նաև գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի նորմերի նկատմամբ: Այսպես, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոնշյալ որոշմամբ սահմանել է, որ /.../ Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բռնությունը` որպես քրեորեն հետապնդելի արարք, դիտավորությամբ, անձի կամքին հակառակ կամ առանց նրա կամքը հաշվի առնելու կատարված ցանկացած արարք է, որի արդյունքում անձը զրկվել է կյանքից, կամ սահմանափակվել է նրա ազատությունը, կամ նրա առողջությանը վնաս է պատճառվել, կամ նրան պատճառվել է ֆիզիկական ցավ, ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք:/.../:
Դատարանն անհրաժեշտ է համարում համեմատական վերլուծություն իրականացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմերի միջև՝ մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի իրավական որակման հարցը պարզելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի տրամաբանության համաձայն՝ ավազակության ժամանակ էական չէ կիրառված բռնությունը կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր է թե ոչ, ցանկացած բռնության կամ դրա սպառնալիքի արդյունքում կատարված հափշտակությունը պետք է որակել որպես ավազակություն։ Միևնույն պարագայում, Դատարանը, վերլուծելով օրենսգրքային մոտեցումը ավազակության հանցակազմի և բռնության եզրույթի մեկնաբանման առումով, եզրահանգում է, որ օրենսդիրը անձի արարքը դիտարկում է ավազակության տիրույթում ցանկացած պարագայում, երբ հափշտակությունը կատարվում է տուժողի վրա ցանկացած եղանակով բռնություն գործադրելու դեպքում: Մասնավորապես, Դատարանը անդրադառնում է այն հանգամանքին, որ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը տալիս է «բռնություն» եզրույթի սահմանումը, նախատեսելով, որ բռնություն է համարվում այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելը: Նշված սահմանման վերլուծության արդյունքում փաստվում է, որ բռնություն է համարվում ի թիվս այլնի նաև ֆիզիկական ներգործությունը: Նման պարագայում Դատարանի դիտարկմամբ օրենսդրի տրամաբանությունը եղել է նրանում, որ հափշտակություններից ամենավտանգավոր տեսակի առկայության հարցը հնարավոր լինի դիտարկել այն դեպքում, երբ արձանագրվի հանցավորի կողմից տուժողի վրա որևէ եղանակով ֆիզիկապես ներազդեցությունը, իսկ Դատարանի գնահատմամբ ֆիզիկապես ներազդելու տակ պետք է հասկանալ նաև Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախադեպային որոշմամբ տված բռնության հասկացությանը մեկնաբանումը:
Ինչ վերաբերում է տուժողի հայտնածին, որ մեղադրյալը բռնել է նրա ձեռքերը, բերանը, ապա այդ հանգամանքը հաստատող այլ փաստական տվյալ ձեռք չի բերվել, դեռ ավելին, տուժողը այդ հանգամանքի վերաբերյալ տվել է հակասական ցուցմունքներ:
Տվյալ դեպքում Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքով մեղադրյալը տուժողի բջջային հեռախոսը նրանից վերցնելու ընթացքում հրել է տուժողին և հրելու արդյունքում վերջինս ընկել է գետնին ու ստացել մարմնական վնասվածքներ: Տվյալ պարագայում հրելը չի կարող դիտարկվել բռնության դրսևորում այն դեպքում, երբ տուժողն էլ հայտնում է, որ ինքը ընկել է հեռախոսը նրանից վերցնելու ընթացքում, հետևաբար, քաշքշուկի և հրելու արդյունքում տուժողի ընկնելը Դատարանը չի դիտարկում բռնություն եզրույթի համատեքսում: Հակառակ մոտեցումը Դատարանը չի դիտարկում ողջամիտ, քանի որ բռնություն հասկացության այդքան լայն մեկնաբանությունը կհանգեցներ մի իրավիճակի, երբ նույնիսկ տուժողին հպվելը կդիտարկվեր բռնության գործադրում, ինչը չէր բխի բռնության հասկացությունից և ավելին, եթե Օրենսդրի կամքը լիներ բռնության հասկացության նման խիստ լայն մեկնաբանությունը, ապա բռնության հասկացությունը կսահմանվեր առհասարակ տուժողին պարզապես նվազագույնը հպվելը բռնություն դիտարկելով:
Դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով մեղադրյալի և տուժողի ցուցմունքները, դրանք համադրելով սույն քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, արձանագրում է, որ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հաստատվել, որ տուժողի բջջային հեռախոսը հափշտակելիս մեղադրյալը բռնություն է գործադրել տուժողի նկատմամբ:
Մյուս հանգամանքների առումով Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ մեղադրյալը տուժողի ընկալման պայմաններում նրանից բացահայտ հափշտակել է բջջային հեռախոսը, որը հետագայում հայտնաբերվել է նրա անձնական խուզարկության արդյունքում: Մասնավորապես, նշված եզրահանգման Դատարանը գալիս է՝ հաշվի առնելով քրեական գործի քննության ընթացքում ստացված և հետազոտված ապացույցների ապացուցողական արժեքը ինչպես ընդհանուր, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած:
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համեմատական վերլուծության հիման վրա հաստաված հանգամանքները գնահատելով սույն դեպքի փաստական հանգամանքների տիրույթում՝ Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալը ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով տուժողի ընկալման պայմաններում, տուժողի գույքը վերցնելու ընթացքում տուժողին հրելու և վայր գցելով՝ նրան անզգուշությամբ պատճառել է մարմնական վնասվածքներ, ինչից հետո վերցնելով տուժողի բջջային հեռախոսը, որի մեջ եղել է տեղադրված տուժողի հեռախոսահամարը դիմել է փախուստի՝ գիտակցելով, որ իր գործողությունները ընկալվում են տուժողի կողմից:
Նման պարագայում մեղադրյալի արարքում արձանագրվում է կողոպուտի հանցակազմի բոլոր տարրերի առկայությունը:
Բացի այդ մեղադրյալի կողմից տուժողին անզգուշությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու հանգամանքը արտացոլող փաստական տվյալը չի ստացել արտացոլում մեղադրանքի որոշման մեջ։ Մասնավորապես, մեղադրանքի որոշումը չի պարունակում տեղեկություն մեղադրյալի կողմից տուժողին անզգուշությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու մասին, հետևաբար, Դատարանը չի կարող դուրս գալ մեղադրանքի ծավալից և մեղադրյալի այդ արարքի կատարումը արժանացնել քրեիրավական որակման և նշված որակման պայմաններում նրան մեղավոր ճանաչել:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանը, առանձին սենյակում գնահատելով դրանք իրենց համակցության մեջ, համադրելով Բ.Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպման հետ, որ նա «2024թ. սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեյի Շպակի հետ: Վերջինիս հետ զրույցի ընթացքում տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի հետ նախևառաջ, գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա՝ այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակից ավազակությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակը ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ ձեռքերով հարվածներ հասցնելով Ելիզավետա Շպակի մարմնի տարբեր մասերին և գետին գցելով՝ նրան պատճառել է ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմքի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ (առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով), ապա Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով՝ վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:», արձանագրում է, որ հաստատված հանգամանքների պարագայում, վերջինիս արարքը ենթակա չէ որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այլ նշված արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նշված իրավական որակման համատեքստում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին պատասխանելիս Դատարանն եզրահանգել է, որ
ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը),
ապացուցված է այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը,
ապացուցված է մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը,
ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Վերոնշյալի հիման վրա մեղադրյալի արարքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով տրված իրավական որակման պարագայում մեղադրյալի վերաբերյալ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե մեղադրյալը պատժի ենթակա է թե ոչ, պատժի ինչ տեսակ պետք է նշանակվի և պետք է արդյոք նա այն կրի:
Դատարանը մեղադրյալի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակելու համատեքստում դրական պատասխանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին գտնում է, որ կատարած արարքի համար դատապարտված-մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Կողոպուտը՝ բացահայտ հափշտակությունը, երբ հանցավորը գիտակցում է, որ արարքը կատարում է բացահայտ՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով սահմանված է՝
/…/3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց/…/:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող կամ մեղմացնող հանգամանքներ սույն գործով առկա չեն:
Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս, առաջնորդվելով նվազագույնի սկզբունքով՝ Դատարանը պարզում է, որ դատապարտված-մեղադրյալը չունի ստաբիլ աշխատանք, ֆինանսական եկամուտ և ըստ իր հայտարարության՝ վճարունակ չէ, ուստի, առկա վիճակում նրա նկատմամբ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժի՝ տուգանքի, նշանակումը Դատարանը դիտարկում է աննպատակահարմար։ Խստությամբ հաջորդ պատժատեսակի կիրառման հարցը քննարկելիս դատապարտված-մեղադրյալը հայտարարեց, որ չունի առարկություն հանրային աշխատանքներ պատիժ կատարելու առումով:
Դատարանը, հաշվի առնելով հանրային աշխատանքներ կատարելու դեմ առարկության բացակայությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ դատապարտված-մեղադրյալը կատարել է սեփականության դեմ ուղղված հանցանք, ուստի պատժի նպատակների իրականացման համար հենց հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի նշանակումը սույն պարագայում կլինի նպատակահարմար: Նման եզրահանգման Դատարանը գալիս է, քանի որ հանրօգուտ աշխատանքների միջոցով հնարավոր է անձի մոտ առաջացնել օրինական ճանապարհով գումար աշխատելու մղում և ցանկություն ու նրան հետ պահել հետագայում հանցավոր ճանապարհով գումար վաստակելու ցանկությունից:
Վերոնշյալ հանգամանքը հաշվի առնելով՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը չպետք է հաշվի առնել նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը մեղմացնելու կամ պատիժը կրելուց ազատելու համար, քանի որ պատժի նպատակների իրականացման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վերջինս կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Վերոնշյալ հանգամանքների համադրության պարագայում Դատարանը որոշում է մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 150 ժամ տևողությամբ, պատժի սկիզբ հաշվել պատիժը փաստացի ի կատար ածելու պահից։
Դատապարտված-մեղադրյալ Բ.Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը անհրաժեշտ է վերացնել և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REDMI» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը անհրաժեշտ է վերադարձնել՝ ըստ պատկանելիության։
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ ի թիվս այլնի նաև իրեղեն ապացույցների, վարույթային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելադրման, գույքային հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, գույքային հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 116-րդ, 97-րդ, 102-րդ, 105-րդ, 276-րդ, 348-349-րդ, 352-356-րդ և 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը․
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Բախշի Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակել, նրան մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 150 /մեկ հարյուր հիսուն/ ժամ տևողությամբ։
Բախշի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել և վերջինիս ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REDMI» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը վերադարձնել՝ ըստ պատկանելիության։
Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Վարույթային ծախսերի, գույքային հայցի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ
ԵԴ1/2682/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«26» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
պաշտպան
Մ.Պապոյան
Ռ.Պապոյան
Լ․Աբգարյան
Հ.Հակոբյան
Լ․Քոչարյան
Է.Աղաջանյան
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի (ծնված՝ 1995 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Արցախի Հանրապետության Թաղավարդ (Մարտունի) համայնքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված է Արարատի մարզի Վեդի համայնքի Վանաշեն բնակավայրի Մաշտոցի փողոցի 5-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Քոչարյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12166624 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 քրեական վարույթով Ելիզավետա Սերգեյի Շպակինը ճանաչվել է տուժող:
2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Մ.Սիմոնյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12167024 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 և թիվ 12167024 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 համարի ներքո:
2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ն.Ստեփանյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12167324 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ն.Ստեփանյանի որոշմամբ թիվ 12167324 քրեական վարույթով Մխիթար Տոնյանը ճանաչվել է տուժող:
2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի պետի տեղակալի պաշտոնակատար Գ.Գալստյանի որոշմամբ թիվ 12166624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ:
2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ն.Ստեփանյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12170724 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 և թիվ 12167324 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 համարի ներքո:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 և թիվ 12170724 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 համարի ներքո:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Քոչարյանի որոշմամբ թիվ 12166624 քրեական վարույթով Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ այն արարքի կատարման համար, որ նա, 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեյի Շպակի հետ: Վերջինի հետ զրույցի ընթացքում, տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում, այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի հետ նախևառաջ գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակից ավազակությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակին ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ, ձեռքերով հարվածներ հասցնելով Ելիզավետա Շպակի մարմնի տարբեր մասերին և գետնին գցելով՝ նրան պատճառել է ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմքի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ (առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով), ապա Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով՝ վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:
2024 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանը որոշում է կայացրել թիվ 12166624 քրեական վարույթով ձերբակալել մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին՝ դատարան ներկայացնելու համար:
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ձերբակալվել է մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանը:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/2095/06/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի միջնորդությունը բավարարվել է մասնակի: Թիվ 12166624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով: Կալանավորման սկիզբը հաշվվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ից:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 7-ի թիվ ԵԴ1/2095/06/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է: Թիվ 12166624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 10-ը ներառյալ:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի թիվ ԵԴ1/2095/06/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է: Թիվ 12166624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հունիսի 10-ը ներառյալ:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 9-ի թիվ ԵԴ1/2095/06/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է: Թիվ 12166624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 10-ը ներառյալ:
2025 թվականի հուլիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 քրեական վարույթից անջատվել և առանձին վարույթում առանձնացվել է մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքը՝ առանձնացված վարույթին շնորհելով 12811825 քրեական վարույթը:
2025 թվականի հուլիսի 21-ին Բախշի Գրիգորյանի վերաբերյալ թիվ 12811825 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2682/01/25 համարը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 6-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 1 (մեկ) ամիս 20 օր (քսան) ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը:
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճռով մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակվել է և նա մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել՝ հանրային աշխատանքներ՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ։ Բախշի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացվել է և վերջինն ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից։
Վերը նշված դատավճռի օրինակը Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 9-ին:
2025 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Քոչարյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճռի դեմ:
Թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին:
2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին էլեկտրոնային մակագրությամբ թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը մակագրվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավորներ Մ.Պապոյանին, Ռ.Պապոյանին և Լ.Աբգարյանին (նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի նոյեմբերի 3-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճիռը և կայացնել նոր դատական ակտ: Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 3 տարի ժամկետով՝ նշանակված պատժին հաշվակցելով մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը՝ մեղադրյալի արարքին տվել է սխալ իրավական գնահատական, ինչպես նաև թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում՝ քրեական գործում առկա ապացույցները չի ենթարկել գնահատման վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար են եղել մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանին մեղսագրվող հանցանքի կատարման մեջ վերջինի մեղքը հաստատված համարելու համար, իսկ Առաջին ատյանի դատարանը մինչդատական քրեական վարույթի շրջանակներում ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները և սույն վարույթով առկա փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու արդյունքում հանգել է սխալ եզրահանգման: Հարկ է արձանագրել, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հաստատված է, որ Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի նկատմամբ բռնություն գործադրելով հափշտակել է վերջինի բջջային հեռախոսը: Հաշվի առնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ Բ.Գրիգորյանը տուժողի կամքին հակառակ վերցրել է նրա բջջային հեռախոսը, որը հետագայում հայտնաբերվել է վերջինի անձնական խուզարկության արդյունքում։ Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանը, տուժողի ցուցմունքները գնահատելով հակասական, հաստատված է համարել այն փաստը, որ տուժողը ստացել է մարմնական վնասվածքներ վայր ընկնելու արդյունքում՝ արձանագրելով, որ նման պարագայում արձանագրված մարմնական վնասվածքների ստացումը դրսևորվել է ընկնելու և ընկնելու հետևանքով մարմնական վնասվածք ստանալով, ինչպես նաև տուժողին մարմնական վնասվածքներ պատճառելու առումով դրսևորվել է անզգուշություն, քանի որ վնասվածքները պատճառվել են ոչ անմիջական ներգործության հետևանքով և քննարկվող մարմնական վնասվածքների պատճառումը չի եղել ակնհայտ մեղադրյալի համար, այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ տուժողն ընկել է մեղադրյալի կողմից վերջինի բջջայինը հափշտակելու ընթացքում, ինչի արդյունքում և ստացել է մարմնական վնասվածքները, մինչդեռ տուժողը դատաքննության ընթացքում ի թիվս այլնի հայտնել է, որ Բախշի Գրիգորյանը հարձակվել է իր վրա, իրեն քաշքշել է, ձեռքերը սեղմել, փորձել է փակել բերանը, չի հիշում կոնկրետ ափով, թե բռունցքով աջ կողմից հարվածել է իր ծնոտին, մեջքի ձախ ստորին հատվածին, աջ ձեռքի բութ մատին, ինքն ընկել է գետնին, որից հետո ուժով գրպանից հանել է բջջային հեռախոսը, այդ ընթացքում ինքը դիմադրել է, սակայն նա հանել է գրպանից հեռախոսն ու դիմել փախուստի: Մեջբերվածի համատեքստում, հարկ է արձանագրել, որ տուժողի նախաքննական ցուցմունքը չի հրապարակվել դրանում էական հակասություններ չլինելու պատճառով: Միևնույն ժամանակ տուժողի ցուցմունքը չի հակասում վարույթով ձեռք բերված և վերը նշված ապացույցներին, այլ դրանցով հաստատվում է վերջինի կողմից հայտնած յուրաքանչյուր հանգամանք, մասնավորապես՝ Բախշի Գրիգորյանի կողմից իր նկատմամբ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելով իրեն պատկանող բջջային հեռախոսը հափշտակելը, դատաբժշկական փորձաքննությամբ ստացված մարմնական վնասվածքները վերջինի գործողությունների արդյունքում առաջանալը և դրանք՝ տուժողի բջջայինը հափշտակելու դիտավորությամբ կատարելը, ուստի պետք է նշել, որ այդ մասով գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին։ Այսպիսով, վկայակոչվածից ողջամտորեն կարելի է հանգել հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի պահպանել ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներից մեկը՝ ապացույցների արժանահավատ լինելու հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը, չի գնահատել ապացույցները համակցված, այլ առանձին-առանձին, որոշ դեպքերում խիստ սուբյեկտիվ և կամայական մեկնաբանությամբ, ինչն էլ հանգեցրել է նյութական և քրեադատավարական օրենքի սխալ կիրառման:
Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բերված պատճառաբանություններին առ այն, որ տվյալ պարագայում քաշքշուկի և հրելու արդյունքում տուժողի ընկնելը չի կարող դիտարկվել բռնություն եզրույթի համատեքստում և հակառակ մոտեցումն Առաջին ատյանի դատարանը չի դիտարկել ողջամիտ, քանի որ բռնություն հասկացության այդքան լայն մեկնաբանությունը կհանգեցներ մի իրավիճակի, երբ նույնիսկ տուժողին հպվելը կդիտարկվեր բռնության գործադրում, ինչը չէր բխի բռնության հասկացությունից և ավելին, եթե օրենսդրի կամքը լիներ բռնության հասկացության նման խիստ լայն մեկնաբանությունը, ապա բռնության հասկացությունը կսահմանվեր առհասարակ տուժողին պարզապես նվազագույնը հպվելը բռնություն դիտարկելով, ապա հարկ է ընդգծել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով սահմանված է բռնության հասկացությունը, համաձայն որի՝ «Բռնություն՝ այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելը»։
Մեջբերվածից հետևում է, որ դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը և ֆիզիկական վնաս պատճառելը տարանջատված են «կամ» շաղկապով, պետք է փաստել, որ դրանցից յուրաքանչյուրի կատարման դեպքում արարքը ենթակա է որակման որպես բռնություն, եթե այն կատարվել է այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելու եղանակով։ Հետևաբար՝ պետք է փաստել, որ այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելն արդեն իսկ բավարար է տվյալ գործողությունը որպես բռնություն որակելու համար՝ անգամ ֆիզիկական վնաս պատճառած չլինելու պարագայում: Սույն քրեական գործով մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանին ներկայացված մեղադրանքի և գործով ձեռք բերված ապացույցների համաձայն՝ վերջինը քաշքշել է Ելիզավետա Շպակին, հարվածներ հասցնելով վերջինի մարմնի տարբեր մասերին՝ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ, այնուհետև հագուստի գրպանից հանելով՝ վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն, նշված գործողությունները Բախշի Գրիգորյանի կողմից կատարվել են դիտավորությամբ, տուժողի կամքին հակառակ և նրա կամքն անտեսելով: Վերը նշված գործողությունների կատարմամբ աներկբա հիմնավորվել է մեղադրյալի գործողություններում բռնության հատկանիշների առկայությունը, մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանը, անտեսելով նշված փաստական հանգամանքները, հանգել է անհիմն եզրահանգման առ այն, թե իբրև «որ մեղադրյալը ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով տուժողի ընկալման պայմաններում, տուժողի գույքը վերցնելու ընթացքում տուժողին հրելով և վայր գցելով՝ նրան անզգուշությամբ պատճառել է մարմնական վնասվածքներ, ինչից հետո վերցնելով տուժողի բջջային հեռախոսը, որի մեջ եղել է տեղադրված տուժողի հեռախոսահամարը, դիմել է փախուստի՝ գիտակցելով, որ իր գործողություններն ընկալվում են տուժողի կողմից»:
Այնուամենայնիվ, Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել Բախշի Գրիգորյանի կողմից միայն վերը նշված գործողությունները՝ տուժողին հրելն ու քաշելը/քաշքշելը, կատարած լինելու հանգամանքը, ուստի հարկ է անդրադարձ կատարել վերջինի այդ գործողություններում բռնության հատկանիշների առկայության հարցին.
Նախկին ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության պայմաններում հաշվի առնելով, որ բռնության հասկացությունը սահմանված չէր ՀՀ քրեական օրենսգրքով, այդ հասկացությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել էր Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) բռնությունը՝ որպես քրեորեն հետապնդելի արարք, դիտավորությամբ, անձի կամքին հակառակ կամ առանց նրա կամքը հաշվի առնելու կատարված ցանկացած արարք է, որի արդյունքում անձը զրկվել է կյանքից, կամ սահմանափակվել է նրա ազատությունը, կամ նրա առողջությանը վնաս է պատճառվել, կամ նրան պատճառվել է ֆիզիկական ցավ, ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք» (տես Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԱՐԴ/0176/01/11 որոշման 18-րդ կետը):
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ հարկ է նշել, որ Բախշի Գրիգորյանի մեղավորության մասին հետևությունը հաստատվել է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է նշված հանգամանքները՝ կայացնելով անհիմն և անօրինական դատական ակտ: Հետևաբար, վերը նշված հիմնավորումներով, առկա են բողոքարկվող դատական ակտի բեկանման հիմքերը, քանի որ գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, բացի այդ, ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը:
Առաջին ատյանի դատարանի իրավական գնահատականը ճիշտ չէ այն պատճառով, որ այդ արարքը պարունակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմ, ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ապացույցները սխալ գնահատելու արդյունքում խախտվել է պատշաճ ապացուցման սկզբունքը, որի արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է դատարանում հետազոտված ապացույցներից չբխող հետևության՝ դրանով թույլ տալով դատական սխալ, այն է՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, գտնում է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Քոչարյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշմամբ նշել է, որ ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը: Հետևաբար` ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշներ են՝ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք, դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն, անմեղության կանխավարկած:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ՝ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ նշել է նաև, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 12.02.2010 թվականի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով 08.05.2013 թվականի թիվ ՇԴ/0126/01/12 Վճռաբեկ դատարանի որոշումներ)։
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն անհրաժեշտ է համարել համեմատական վերլուծություն իրականացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմերի միջև՝ մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի իրավական որակման հարցը պարզելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի տրամաբանության համաձայն՝ ավազակության ժամանակ էական չէ կիրառված բռնությունը կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր է, թե՝ ոչ, ցանկացած բռնության կամ դրա սպառնալիքի արդյունքում կատարված հափշտակությունը պետք է որակել որպես ավազակություն։ Միևնույն պարագայում, Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով օրենսգրքային մոտեցումն ավազակության հանցակազմի և բռնության եզրույթի մեկնաբանման առումով, եզրահանգել է, որ օրենսդիրն անձի արարքը դիտարկում է ավազակության տիրույթում ցանկացած պարագայում, երբ հափշտակությունը կատարվում է տուժողի վրա ցանկացած եղանակով բռնություն գործադրելու դեպքում: Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանն անդրադարձել է այն հանգամանքին, որ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը տալիս է «բռնություն» եզրույթի սահմանումը, նախատեսելով, որ բռնություն է համարվում այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելը: Նշված սահմանման վերլուծության արդյունքում փաստվում է, որ բռնություն է համարվում ի թիվս այլնի նաև ֆիզիկական ներգործությունը: Նման պարագայում Առաջին ատյանի դատարանի դիտարկմամբ օրենսդրի տրամաբանությունը եղել է նրանում, որ հափշտակություններից ամենավտանգավոր տեսակի առկայության հարցը հնարավոր լինի դիտարկել այն դեպքում, երբ արձանագրվի հանցավորի կողմից տուժողի վրա որևէ եղանակով ֆիզիկապես ներազդեցությունը, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի գնահատմամբ ֆիզիկապես ներազդելու տակ պետք է հասկանալ նաև Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախադեպային որոշմամբ տված բռնության հասկացության մեկնաբանումը, որի համաձայն՝ բռնությունը` որպես քրեորեն հետապնդելի արարք, դիտավորությամբ, անձի կամքին հակառակ կամ առանց նրա կամքը հաշվի առնելու կատարված ցանկացած արարք է, որի արդյունքում անձը զրկվել է կյանքից, կամ սահմանափակվել է նրա ազատությունը, կամ նրա առողջությանը վնաս է պատճառվել, կամ նրան պատճառվել է ֆիզիկական ցավ, ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք:
Ինչ վերաբերում է տուժողի հայտնածին, որ մեղադրյալը բռնել է նրա ձեռքերը, բերանը, ապա այդ հանգամանքը հաստատող այլ փաստական տվյալ ձեռք չի բերվել, դեռ ավելին, տուժողն այդ հանգամանքի վերաբերյալ տվել է հակասական ցուցմունքներ:
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ սույն դեպքով մեղադրյալը տուժողի բջջային հեռախոսը նրանից վերցնելու ընթացքում հրել է տուժողին և հրելու արդյունքում վերջինն ընկել է գետնին ու ստացել մարմնական վնասվածքներ: Տվյալ պարագայում հրելը չի կարող դիտարկվել բռնության դրսևորում այն դեպքում, երբ տուժողն էլ հայտնում է, որ ինքն ընկել է հեռախոսը նրանից վերցնելու ընթացքում, հետևաբար, քաշքշուկի և հրելու արդյունքում տուժողի ընկնելն Առաջին ատյանի դատարանը չի դիտարկել բռնություն եզրույթի համատեքստում: Հակառակ մոտեցումն Առաջին ատյանի դատարանը չի դիտարկել ողջամիտ, քանի որ բռնության հասկացության այդքան լայն մեկնաբանությունը կհանգեցներ մի իրավիճակի, երբ նույնիսկ տուժողին հպվելը կդիտարկվեր բռնության գործադրում, ինչը չէր բխի բռնության հասկացությունից և ավելին, եթե օրենսդրի կամքը լիներ բռնության հասկացության նման խիստ լայն մեկնաբանությունը, ապա բռնության հասկացությունը կսահմանվեր առհասարակ տուժողին պարզապես նվազագույնը հպվելը բռնություն դիտարկելով:
Առաջին ատյանի դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով մեղադրյալի և տուժողի ցուցմունքները, դրանք համադրելով սույն քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, արձանագրել է, որ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հաստատվել, որ տուժողի բջջային հեռախոսը հափշտակելիս մեղադրյալը բռնություն է գործադրել տուժողի նկատմամբ:
Մյուս հանգամանքների առումով Առաջին ատյանի դատարանը եկել է եզրահանգման, որ մեղադրյալը տուժողի ընկալման պայմաններում նրանից բացահայտ հափշտակել է բջջային հեռախոսը, որը հետագայում հայտնաբերվել է նրա անձնական խուզարկության արդյունքում: Մասնավորապես, նշված եզրահանգմանն Առաջին ատյանի դատարանը եկել է՝ հաշվի առնելով քրեական գործի քննության ընթացքում ստացված և հետազոտված ապացույցների ապացուցողական արժեքն ինչպես ընդհանուր, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած:
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համեմատական վերլուծության հիման վրա հաստատված հանգամանքները գնահատելով սույն դեպքի փաստական հանգամանքների տիրույթում՝ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալն ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով տուժողի ընկալման պայմաններում, տուժողի գույքը վերցնելու ընթացքում տուժողին հրելով և վայր գցելով՝ նրան անզգուշությամբ պատճառել է մարմնական վնասվածքներ, ինչից հետո վերցնելով տուժողի բջջային հեռախոսը, որի մեջ եղել է տեղադրված տուժողի հեռախոսահամարը, դիմել է փախուստի՝ գիտակցելով, որ իր գործողություններն ընկալվում են տուժողի կողմից:
Նման պարագայում մեղադրյալի արարքում արձանագրվում է կողոպուտի հանցակազմի բոլոր տարրերի առկայությունը:
Բացի այդ, մեղադրյալի կողմից տուժողին անզգուշությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու հանգամանքն արտացոլող փաստական տվյալը չի ստացել արտացոլում մեղադրանքի որոշման մեջ։ Մասնավորապես, մեղադրանքի որոշումը չի պարունակում տեղեկություն մեղադրյալի կողմից տուժողին անզգուշությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու մասին, հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանը չի կարող դուրս գալ մեղադրանքի ծավալից և մեղադրյալի այդ արարքի կատարումը արժանացնել քրեաիրավական որակման և նշված որակման պայմաններում նրան մեղավոր ճանաչել:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Առաջին ատյանի դատարանը, առանձին սենյակում գնահատելով դրանք իրենց համակցության մեջ, համադրելով Բ.Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպման հետ, արձանագրել է, որ հաստատված հանգամանքների պարագայում, վերջինի արարքը ենթակա չէ որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այլ նշված արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նշված իրավական որակման համատեքստում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին պատասխանելիս Առաջին ատյանի դատարանը եզրահանգել է, որ ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի չէ:
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի մեղավորության վերաբերյալ դատախազի փաստարկներին, քրեական գործի ուսումնասիրությամբ եզրահանգում է, որ թեև Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ճիշտ գնահատելով և հաստատելով գործի փաստական հանգամանքները, այնուամենայնիվ ոչ իրավաչափ եզրահանգման է եկել դրանց վերլուծության արդյունքում։
Մասնավորապես՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն առավելապես վկայում են մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի արարքում ավազակության հանցակազմի հատկանիշների առերևույթ առկայության մասին:
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների հիման վրա հաստատված է համարել, որ մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակից հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ վերջինին քաշքշել, հրել, վայր է գցել և Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով վերցրել է նրան պատկանող բջջային հեռախոսը և հափշտակել այն: Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել նաև այն, որ տուժողը՝ դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությամբ արձանագրված մարմնական վնասվածքները ստացել է ընկնելու հետևանքով, և գտել, որ նշված մարմնական վնասվածքները պատճառվել են անզգուշությամբ, քանի որ դրանք պատճառվել են ոչ անմիջական ներգործության հետևանքով և դրանց պատճառումը չի եղել ակնհայտ մեղադրյալի համար։
Վերաքննիչ դատարանը, համաձայնելով գործով հաստատված փաստերի հետ, այնուամենայնիվ իր անհամաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն եզրահանգմանը, որ սույն դեպքում մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի և տուժող Ելիզավետա Շպակի միջև առաջացած քաշքշուկի և հրելու արդյունքում տուժողի ընկնելը չի կարող դիտարկվել բռնության եզրույթի համատեքստում, և որ հակառակ մոտեցման դեպքում բռնություն հասկացության այդքան լայն մեկնաբանությունը կհանգեցներ մի իրավիճակի, երբ նույնիսկ տուժողին հպվելը կդիտարկվեր բռնության գործադրում, ինչը չէր բխի բռնության հասկացությունից և ավելին, եթե օրենսդրի կամքը լիներ բռնության հասկացության նման խիստ լայն մեկնաբանությունը, ապա բռնության հասկացությունը կսահմանվեր առհասարակ տուժողին պարզապես նվազագույնը հպվելը բռնություն դիտարկելով:
Նշվածի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն՝ բռնությունը` այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելն է:
Վերոգրյալից հետևում է, որ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ նրա կամքն անտեսելով դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելու կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելու յուրաքանչյուր դեպքում արարքը ենթակա է որակման որպես բռնություն:
Այս առումով հարկ է նաև նկատել, որ վերը նշված եղանակով անձի նկատմամբ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելն, առանց անձին ֆիզիկական վնաս պատճառելու, ինքնին արդեն իսկ բավարար է արարքը որպես բռնություն որակելու համար:
Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նաև փաստել, որ ի տարբերություն նախկին քրեական օրենսգրքի, որով օրենսդիրն ուրիշի գույքի հափշտակությունը որպես ավազակություն էր դիտարկում, երբ այն կատարվել էր կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, գործող քրեական օրենսգրքի կարգավորումների համաձայն՝ օրենսդիրն ուրիշի գույքի հափշտակության ցանկացած դեպք, որը կատարվել է բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, դիտարկում է որպես ավազակություն: Այսինքն՝ գործող քրեական օրենսգրքի պայմաններում օրենսդիրն այլևս չի տարանջատում գործադրված բռնության աստիճանը, ավելին, բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը նույնպես դիտարկվում է որպես ավազակություն:
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հաստատված է համարվել, որ մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակից հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ վերջինին քաշքշել, հրել, վայր է գցել և Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով վերցրել է նրան պատկանող բջջային հեռախոսը և հափշտակել այն: Ավելին, մեղադրյալի կողմից տուժող Ելիզավետա Շպակին քաշքշելու, հրելու և վայր գցելու արդյունքում, վերջինին պատճառվել են մարմնական վնասվածքներ:
Նման պայմաններում, հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ տուժողի բջջային հեռախոսը հափշտակելիս մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի կողմից կատարված գործողություններում բացակայել է բռնությունը, ոչ իրավաչափ է:
Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության 375-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պարզելով, որ մեղադրյալի արարքի իրավական գնահատականը ճիշտ չէ մեղմ լինելու պատճառով, վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատական ակտը` վարույթը փոխանցելով առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության: Եթե նախկինում վարույթը նույն հիմքով փոխանցված է եղել առաջին ատյանի դատարան, ապա վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատական ակտը` կայացնելով նոր դատական ակտ:
Վերոգրյալից հետևում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, պարզելով, որ մեղադրյալի արարքին տրված իրավական գնահատականը ճիշտ չէ մեղմ լինելու պատճառով, կարող է միայն դատական ակտը բեկանել և քրեական վարույթը փոխանցել առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության և իրավասու չէ մեղադրյալի արարքի քրեաիրավական գնահատականը փոփոխել խստացման առումով։
Նշվածից բացառություն է հանդիսանում միայն այն դեպքը, երբ նախկինում վարույթը նույն հիմքով փոխանցված է եղել առաջին ատյանի դատարան։ Այս դեպքում Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է բեկանել դատական ակտը՝ կայացնելով նոր դատական ակտ։
Վերոգրյալ վերլուծություններից հետևում է, որ Վերաքննիչ դատարանը նույնիսկ այն դեպքում, երբ գտնում է, որ դատական ակտը պետք է բեկանել, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալի արարքին տրված իրավական գնահատականը ճիշտ չէ մեղմ լինելու պատճառով՝ նկատի ունենալով այն, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հիմնավորում է, որ մեղադրյալի կողմից կատարված արարքը ենթակա է որակման առավել խիստ պատասխանատվություն նախատեսող հանցակազմով, չի կարող վերջինին մեղավոր ճանաչել դրանով։
Նշված դեպքում Վերաքննիչ դատարանը պետք է բեկանի առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և վարույթը փոխանցի նույն դատարան՝ նոր քննության, որի ընթացքում առաջին ատյանի դատարանը չպետք է կրկին ապացույցների հետազոտում կամ գնահատում կատարի, այլ Վերաքննիչ դատարանի եզրահանգումների հիման վրա պետք է մեղադրական վերդիկտ կայացնի և նշանակի լրացուցիչ դատալսումներ (եթե իհարկե Վերաքննիչ դատարանը՝ սահմանելով առաջին ատյանի դատարանում վարույթի քննության սահմանները, իր դատական ակտում չի արձանագրում որոշակի վարութային գործողություններ կատարելու, այդ թվում՝ ապացույցներ ձեռք բերելու կամ հետազոտելու անհրաժեշտության մասին)։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված ապացույցների պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի կողմից իրեն մեղսագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը, այնուամենայնիվ հաշվի առնելով վերը ներկայացված վերլուծությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատավճիռը պետք է բեկանել և քրեական գործը փոխանցել նոր քննության, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործի քննության ընթացքում Վերաքննիչ դատարանի կողմից սույն որոշմամբ արձանագրված հանգամանքների պայմաններում մեղավոր ճանաչի մեղադրյալին մեղադրական եզրակացությամբ իրեն մեղսագրված հանցանքում և անդրադառնա լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկման ենթակա հարցերին։
Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը պետք է փոխանցել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության, միաժամանակ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հարցի քննարկումը թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի հայեցողությանը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Քոչարյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճիռը բեկանել:
Թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը փոխանցել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ
«26» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
պաշտպան
Մ.Պապոյան
Ռ.Պապոյան
Լ․Աբգարյան
Հ.Հակոբյան
Լ․Քոչարյան
Է.Աղաջանյան
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի (ծնված՝ 1995 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Արցախի Հանրապետության Թաղավարդ (Մարտունի) համայնքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված է Արարատի մարզի Վեդի համայնքի Վանաշեն բնակավայրի Մաշտոցի փողոցի 5-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Քոչարյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12166624 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 քրեական վարույթով Ելիզավետա Սերգեյի Շպակինը ճանաչվել է տուժող:
2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Մ.Սիմոնյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12167024 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 և թիվ 12167024 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 համարի ներքո:
2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ն.Ստեփանյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12167324 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ն.Ստեփանյանի որոշմամբ թիվ 12167324 քրեական վարույթով Մխիթար Տոնյանը ճանաչվել է տուժող:
2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի պետի տեղակալի պաշտոնակատար Գ.Գալստյանի որոշմամբ թիվ 12166624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ:
2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ն.Ստեփանյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12170724 քրեական վարույթը:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 և թիվ 12167324 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 համարի ներքո:
2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 և թիվ 12170724 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 համարի ներքո:
2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Քոչարյանի որոշմամբ թիվ 12166624 քրեական վարույթով Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ այն արարքի կատարման համար, որ նա, 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեյի Շպակի հետ: Վերջինի հետ զրույցի ընթացքում, տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում, այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի հետ նախևառաջ գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակից ավազակությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակին ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ, ձեռքերով հարվածներ հասցնելով Ելիզավետա Շպակի մարմնի տարբեր մասերին և գետնին գցելով՝ նրան պատճառել է ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմքի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ (առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով), ապա Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով՝ վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:
2024 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանը որոշում է կայացրել թիվ 12166624 քրեական վարույթով ձերբակալել մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին՝ դատարան ներկայացնելու համար:
2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ձերբակալվել է մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանը:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/2095/06/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի միջնորդությունը բավարարվել է մասնակի: Թիվ 12166624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով: Կալանավորման սկիզբը հաշվվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ից:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 7-ի թիվ ԵԴ1/2095/06/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է: Թիվ 12166624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 10-ը ներառյալ:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի թիվ ԵԴ1/2095/06/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է: Թիվ 12166624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հունիսի 10-ը ներառյալ:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 9-ի թիվ ԵԴ1/2095/06/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է: Թիվ 12166624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 10-ը ներառյալ:
2025 թվականի հուլիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 քրեական վարույթից անջատվել և առանձին վարույթում առանձնացվել է մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքը՝ առանձնացված վարույթին շնորհելով 12811825 քրեական վարույթը:
2025 թվականի հուլիսի 21-ին Բախշի Գրիգորյանի վերաբերյալ թիվ 12811825 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2682/01/25 համարը։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 6-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 1 (մեկ) ամիս 20 օր (քսան) ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը:
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճռով մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակվել է և նա մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել՝ հանրային աշխատանքներ՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ։ Բախշի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացվել է և վերջինն ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից։
Վերը նշված դատավճռի օրինակը Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 9-ին:
2025 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Քոչարյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճռի դեմ:
Թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին:
2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին էլեկտրոնային մակագրությամբ թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը մակագրվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավորներ Մ.Պապոյանին, Ռ.Պապոյանին և Լ.Աբգարյանին (նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի նոյեմբերի 3-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճիռը և կայացնել նոր դատական ակտ: Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 3 տարի ժամկետով՝ նշանակված պատժին հաշվակցելով մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը՝ մեղադրյալի արարքին տվել է սխալ իրավական գնահատական, ինչպես նաև թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում՝ քրեական գործում առկա ապացույցները չի ենթարկել գնահատման վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար են եղել մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանին մեղսագրվող հանցանքի կատարման մեջ վերջինի մեղքը հաստատված համարելու համար, իսկ Առաջին ատյանի դատարանը մինչդատական քրեական վարույթի շրջանակներում ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները և սույն վարույթով առկա փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու արդյունքում հանգել է սխալ եզրահանգման: Հարկ է արձանագրել, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հաստատված է, որ Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի նկատմամբ բռնություն գործադրելով հափշտակել է վերջինի բջջային հեռախոսը: Հաշվի առնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ Բ.Գրիգորյանը տուժողի կամքին հակառակ վերցրել է նրա բջջային հեռախոսը, որը հետագայում հայտնաբերվել է վերջինի անձնական խուզարկության արդյունքում։ Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանը, տուժողի ցուցմունքները գնահատելով հակասական, հաստատված է համարել այն փաստը, որ տուժողը ստացել է մարմնական վնասվածքներ վայր ընկնելու արդյունքում՝ արձանագրելով, որ նման պարագայում արձանագրված մարմնական վնասվածքների ստացումը դրսևորվել է ընկնելու և ընկնելու հետևանքով մարմնական վնասվածք ստանալով, ինչպես նաև տուժողին մարմնական վնասվածքներ պատճառելու առումով դրսևորվել է անզգուշություն, քանի որ վնասվածքները պատճառվել են ոչ անմիջական ներգործության հետևանքով և քննարկվող մարմնական վնասվածքների պատճառումը չի եղել ակնհայտ մեղադրյալի համար, այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ տուժողն ընկել է մեղադրյալի կողմից վերջինի բջջայինը հափշտակելու ընթացքում, ինչի արդյունքում և ստացել է մարմնական վնասվածքները, մինչդեռ տուժողը դատաքննության ընթացքում ի թիվս այլնի հայտնել է, որ Բախշի Գրիգորյանը հարձակվել է իր վրա, իրեն քաշքշել է, ձեռքերը սեղմել, փորձել է փակել բերանը, չի հիշում կոնկրետ ափով, թե բռունցքով աջ կողմից հարվածել է իր ծնոտին, մեջքի ձախ ստորին հատվածին, աջ ձեռքի բութ մատին, ինքն ընկել է գետնին, որից հետո ուժով գրպանից հանել է բջջային հեռախոսը, այդ ընթացքում ինքը դիմադրել է, սակայն նա հանել է գրպանից հեռախոսն ու դիմել փախուստի: Մեջբերվածի համատեքստում, հարկ է արձանագրել, որ տուժողի նախաքննական ցուցմունքը չի հրապարակվել դրանում էական հակասություններ չլինելու պատճառով: Միևնույն ժամանակ տուժողի ցուցմունքը չի հակասում վարույթով ձեռք բերված և վերը նշված ապացույցներին, այլ դրանցով հաստատվում է վերջինի կողմից հայտնած յուրաքանչյուր հանգամանք, մասնավորապես՝ Բախշի Գրիգորյանի կողմից իր նկատմամբ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելով իրեն պատկանող բջջային հեռախոսը հափշտակելը, դատաբժշկական փորձաքննությամբ ստացված մարմնական վնասվածքները վերջինի գործողությունների արդյունքում առաջանալը և դրանք՝ տուժողի բջջայինը հափշտակելու դիտավորությամբ կատարելը, ուստի պետք է նշել, որ այդ մասով գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին։ Այսպիսով, վկայակոչվածից ողջամտորեն կարելի է հանգել հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի պահպանել ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներից մեկը՝ ապացույցների արժանահավատ լինելու հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը, չի գնահատել ապացույցները համակցված, այլ առանձին-առանձին, որոշ դեպքերում խիստ սուբյեկտիվ և կամայական մեկնաբանությամբ, ինչն էլ հանգեցրել է նյութական և քրեադատավարական օրենքի սխալ կիրառման:
Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բերված պատճառաբանություններին առ այն, որ տվյալ պարագայում քաշքշուկի և հրելու արդյունքում տուժողի ընկնելը չի կարող դիտարկվել բռնություն եզրույթի համատեքստում և հակառակ մոտեցումն Առաջին ատյանի դատարանը չի դիտարկել ողջամիտ, քանի որ բռնություն հասկացության այդքան լայն մեկնաբանությունը կհանգեցներ մի իրավիճակի, երբ նույնիսկ տուժողին հպվելը կդիտարկվեր բռնության գործադրում, ինչը չէր բխի բռնության հասկացությունից և ավելին, եթե օրենսդրի կամքը լիներ բռնության հասկացության նման խիստ լայն մեկնաբանությունը, ապա բռնության հասկացությունը կսահմանվեր առհասարակ տուժողին պարզապես նվազագույնը հպվելը բռնություն դիտարկելով, ապա հարկ է ընդգծել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով սահմանված է բռնության հասկացությունը, համաձայն որի՝ «Բռնություն՝ այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելը»։
Մեջբերվածից հետևում է, որ դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը և ֆիզիկական վնաս պատճառելը տարանջատված են «կամ» շաղկապով, պետք է փաստել, որ դրանցից յուրաքանչյուրի կատարման դեպքում արարքը ենթակա է որակման որպես բռնություն, եթե այն կատարվել է այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելու եղանակով։ Հետևաբար՝ պետք է փաստել, որ այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելն արդեն իսկ բավարար է տվյալ գործողությունը որպես բռնություն որակելու համար՝ անգամ ֆիզիկական վնաս պատճառած չլինելու պարագայում: Սույն քրեական գործով մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանին ներկայացված մեղադրանքի և գործով ձեռք բերված ապացույցների համաձայն՝ վերջինը քաշքշել է Ելիզավետա Շպակին, հարվածներ հասցնելով վերջինի մարմնի տարբեր մասերին՝ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ, այնուհետև հագուստի գրպանից հանելով՝ վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն, նշված գործողությունները Բախշի Գրիգորյանի կողմից կատարվել են դիտավորությամբ, տուժողի կամքին հակառակ և նրա կամքն անտեսելով: Վերը նշված գործողությունների կատարմամբ աներկբա հիմնավորվել է մեղադրյալի գործողություններում բռնության հատկանիշների առկայությունը, մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանը, անտեսելով նշված փաստական հանգամանքները, հանգել է անհիմն եզրահանգման առ այն, թե իբրև «որ մեղադրյալը ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով տուժողի ընկալման պայմաններում, տուժողի գույքը վերցնելու ընթացքում տուժողին հրելով և վայր գցելով՝ նրան անզգուշությամբ պատճառել է մարմնական վնասվածքներ, ինչից հետո վերցնելով տուժողի բջջային հեռախոսը, որի մեջ եղել է տեղադրված տուժողի հեռախոսահամարը, դիմել է փախուստի՝ գիտակցելով, որ իր գործողություններն ընկալվում են տուժողի կողմից»:
Այնուամենայնիվ, Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել Բախշի Գրիգորյանի կողմից միայն վերը նշված գործողությունները՝ տուժողին հրելն ու քաշելը/քաշքշելը, կատարած լինելու հանգամանքը, ուստի հարկ է անդրադարձ կատարել վերջինի այդ գործողություններում բռնության հատկանիշների առկայության հարցին.
Նախկին ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության պայմաններում հաշվի առնելով, որ բռնության հասկացությունը սահմանված չէր ՀՀ քրեական օրենսգրքով, այդ հասկացությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել էր Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) բռնությունը՝ որպես քրեորեն հետապնդելի արարք, դիտավորությամբ, անձի կամքին հակառակ կամ առանց նրա կամքը հաշվի առնելու կատարված ցանկացած արարք է, որի արդյունքում անձը զրկվել է կյանքից, կամ սահմանափակվել է նրա ազատությունը, կամ նրա առողջությանը վնաս է պատճառվել, կամ նրան պատճառվել է ֆիզիկական ցավ, ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք» (տես Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԱՐԴ/0176/01/11 որոշման 18-րդ կետը):
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ հարկ է նշել, որ Բախշի Գրիգորյանի մեղավորության մասին հետևությունը հաստատվել է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է նշված հանգամանքները՝ կայացնելով անհիմն և անօրինական դատական ակտ: Հետևաբար, վերը նշված հիմնավորումներով, առկա են բողոքարկվող դատական ակտի բեկանման հիմքերը, քանի որ գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, բացի այդ, ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը:
Առաջին ատյանի դատարանի իրավական գնահատականը ճիշտ չէ այն պատճառով, որ այդ արարքը պարունակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմ, ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ապացույցները սխալ գնահատելու արդյունքում խախտվել է պատշաճ ապացուցման սկզբունքը, որի արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է դատարանում հետազոտված ապացույցներից չբխող հետևության՝ դրանով թույլ տալով դատական սխալ, այն է՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, գտնում է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Քոչարյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշմամբ նշել է, որ ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը: Հետևաբար` ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշներ են՝ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք, դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն, անմեղության կանխավարկած:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ՝ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ նշել է նաև, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 12.02.2010 թվականի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով 08.05.2013 թվականի թիվ ՇԴ/0126/01/12 Վճռաբեկ դատարանի որոշումներ)։
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն անհրաժեշտ է համարել համեմատական վերլուծություն իրականացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմերի միջև՝ մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի իրավական որակման հարցը պարզելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի տրամաբանության համաձայն՝ ավազակության ժամանակ էական չէ կիրառված բռնությունը կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր է, թե՝ ոչ, ցանկացած բռնության կամ դրա սպառնալիքի արդյունքում կատարված հափշտակությունը պետք է որակել որպես ավազակություն։ Միևնույն պարագայում, Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով օրենսգրքային մոտեցումն ավազակության հանցակազմի և բռնության եզրույթի մեկնաբանման առումով, եզրահանգել է, որ օրենսդիրն անձի արարքը դիտարկում է ավազակության տիրույթում ցանկացած պարագայում, երբ հափշտակությունը կատարվում է տուժողի վրա ցանկացած եղանակով բռնություն գործադրելու դեպքում: Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանն անդրադարձել է այն հանգամանքին, որ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը տալիս է «բռնություն» եզրույթի սահմանումը, նախատեսելով, որ բռնություն է համարվում այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելը: Նշված սահմանման վերլուծության արդյունքում փաստվում է, որ բռնություն է համարվում ի թիվս այլնի նաև ֆիզիկական ներգործությունը: Նման պարագայում Առաջին ատյանի դատարանի դիտարկմամբ օրենսդրի տրամաբանությունը եղել է նրանում, որ հափշտակություններից ամենավտանգավոր տեսակի առկայության հարցը հնարավոր լինի դիտարկել այն դեպքում, երբ արձանագրվի հանցավորի կողմից տուժողի վրա որևէ եղանակով ֆիզիկապես ներազդեցությունը, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի գնահատմամբ ֆիզիկապես ներազդելու տակ պետք է հասկանալ նաև Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախադեպային որոշմամբ տված բռնության հասկացության մեկնաբանումը, որի համաձայն՝ բռնությունը` որպես քրեորեն հետապնդելի արարք, դիտավորությամբ, անձի կամքին հակառակ կամ առանց նրա կամքը հաշվի առնելու կատարված ցանկացած արարք է, որի արդյունքում անձը զրկվել է կյանքից, կամ սահմանափակվել է նրա ազատությունը, կամ նրա առողջությանը վնաս է պատճառվել, կամ նրան պատճառվել է ֆիզիկական ցավ, ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք:
Ինչ վերաբերում է տուժողի հայտնածին, որ մեղադրյալը բռնել է նրա ձեռքերը, բերանը, ապա այդ հանգամանքը հաստատող այլ փաստական տվյալ ձեռք չի բերվել, դեռ ավելին, տուժողն այդ հանգամանքի վերաբերյալ տվել է հակասական ցուցմունքներ:
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ սույն դեպքով մեղադրյալը տուժողի բջջային հեռախոսը նրանից վերցնելու ընթացքում հրել է տուժողին և հրելու արդյունքում վերջինն ընկել է գետնին ու ստացել մարմնական վնասվածքներ: Տվյալ պարագայում հրելը չի կարող դիտարկվել բռնության դրսևորում այն դեպքում, երբ տուժողն էլ հայտնում է, որ ինքն ընկել է հեռախոսը նրանից վերցնելու ընթացքում, հետևաբար, քաշքշուկի և հրելու արդյունքում տուժողի ընկնելն Առաջին ատյանի դատարանը չի դիտարկել բռնություն եզրույթի համատեքստում: Հակառակ մոտեցումն Առաջին ատյանի դատարանը չի դիտարկել ողջամիտ, քանի որ բռնության հասկացության այդքան լայն մեկնաբանությունը կհանգեցներ մի իրավիճակի, երբ նույնիսկ տուժողին հպվելը կդիտարկվեր բռնության գործադրում, ինչը չէր բխի բռնության հասկացությունից և ավելին, եթե օրենսդրի կամքը լիներ բռնության հասկացության նման խիստ լայն մեկնաբանությունը, ապա բռնության հասկացությունը կսահմանվեր առհասարակ տուժողին պարզապես նվազագույնը հպվելը բռնություն դիտարկելով:
Առաջին ատյանի դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով մեղադրյալի և տուժողի ցուցմունքները, դրանք համադրելով սույն քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, արձանագրել է, որ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հաստատվել, որ տուժողի բջջային հեռախոսը հափշտակելիս մեղադրյալը բռնություն է գործադրել տուժողի նկատմամբ:
Մյուս հանգամանքների առումով Առաջին ատյանի դատարանը եկել է եզրահանգման, որ մեղադրյալը տուժողի ընկալման պայմաններում նրանից բացահայտ հափշտակել է բջջային հեռախոսը, որը հետագայում հայտնաբերվել է նրա անձնական խուզարկության արդյունքում: Մասնավորապես, նշված եզրահանգմանն Առաջին ատյանի դատարանը եկել է՝ հաշվի առնելով քրեական գործի քննության ընթացքում ստացված և հետազոտված ապացույցների ապացուցողական արժեքն ինչպես ընդհանուր, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած:
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համեմատական վերլուծության հիման վրա հաստատված հանգամանքները գնահատելով սույն դեպքի փաստական հանգամանքների տիրույթում՝ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալն ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով տուժողի ընկալման պայմաններում, տուժողի գույքը վերցնելու ընթացքում տուժողին հրելով և վայր գցելով՝ նրան անզգուշությամբ պատճառել է մարմնական վնասվածքներ, ինչից հետո վերցնելով տուժողի բջջային հեռախոսը, որի մեջ եղել է տեղադրված տուժողի հեռախոսահամարը, դիմել է փախուստի՝ գիտակցելով, որ իր գործողություններն ընկալվում են տուժողի կողմից:
Նման պարագայում մեղադրյալի արարքում արձանագրվում է կողոպուտի հանցակազմի բոլոր տարրերի առկայությունը:
Բացի այդ, մեղադրյալի կողմից տուժողին անզգուշությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու հանգամանքն արտացոլող փաստական տվյալը չի ստացել արտացոլում մեղադրանքի որոշման մեջ։ Մասնավորապես, մեղադրանքի որոշումը չի պարունակում տեղեկություն մեղադրյալի կողմից տուժողին անզգուշությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու մասին, հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանը չի կարող դուրս գալ մեղադրանքի ծավալից և մեղադրյալի այդ արարքի կատարումը արժանացնել քրեաիրավական որակման և նշված որակման պայմաններում նրան մեղավոր ճանաչել:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Առաջին ատյանի դատարանը, առանձին սենյակում գնահատելով դրանք իրենց համակցության մեջ, համադրելով Բ.Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպման հետ, արձանագրել է, որ հաստատված հանգամանքների պարագայում, վերջինի արարքը ենթակա չէ որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այլ նշված արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նշված իրավական որակման համատեքստում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին պատասխանելիս Առաջին ատյանի դատարանը եզրահանգել է, որ ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի չէ:
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի մեղավորության վերաբերյալ դատախազի փաստարկներին, քրեական գործի ուսումնասիրությամբ եզրահանգում է, որ թեև Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ճիշտ գնահատելով և հաստատելով գործի փաստական հանգամանքները, այնուամենայնիվ ոչ իրավաչափ եզրահանգման է եկել դրանց վերլուծության արդյունքում։
Մասնավորապես՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն առավելապես վկայում են մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի արարքում ավազակության հանցակազմի հատկանիշների առերևույթ առկայության մասին:
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների հիման վրա հաստատված է համարել, որ մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակից հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ վերջինին քաշքշել, հրել, վայր է գցել և Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով վերցրել է նրան պատկանող բջջային հեռախոսը և հափշտակել այն: Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել նաև այն, որ տուժողը՝ դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությամբ արձանագրված մարմնական վնասվածքները ստացել է ընկնելու հետևանքով, և գտել, որ նշված մարմնական վնասվածքները պատճառվել են անզգուշությամբ, քանի որ դրանք պատճառվել են ոչ անմիջական ներգործության հետևանքով և դրանց պատճառումը չի եղել ակնհայտ մեղադրյալի համար։
Վերաքննիչ դատարանը, համաձայնելով գործով հաստատված փաստերի հետ, այնուամենայնիվ իր անհամաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն եզրահանգմանը, որ սույն դեպքում մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի և տուժող Ելիզավետա Շպակի միջև առաջացած քաշքշուկի և հրելու արդյունքում տուժողի ընկնելը չի կարող դիտարկվել բռնության եզրույթի համատեքստում, և որ հակառակ մոտեցման դեպքում բռնություն հասկացության այդքան լայն մեկնաբանությունը կհանգեցներ մի իրավիճակի, երբ նույնիսկ տուժողին հպվելը կդիտարկվեր բռնության գործադրում, ինչը չէր բխի բռնության հասկացությունից և ավելին, եթե օրենսդրի կամքը լիներ բռնության հասկացության նման խիստ լայն մեկնաբանությունը, ապա բռնության հասկացությունը կսահմանվեր առհասարակ տուժողին պարզապես նվազագույնը հպվելը բռնություն դիտարկելով:
Նշվածի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն՝ բռնությունը` այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելն է:
Վերոգրյալից հետևում է, որ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ նրա կամքն անտեսելով դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելու կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելու յուրաքանչյուր դեպքում արարքը ենթակա է որակման որպես բռնություն:
Այս առումով հարկ է նաև նկատել, որ վերը նշված եղանակով անձի նկատմամբ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելն, առանց անձին ֆիզիկական վնաս պատճառելու, ինքնին արդեն իսկ բավարար է արարքը որպես բռնություն որակելու համար:
Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նաև փաստել, որ ի տարբերություն նախկին քրեական օրենսգրքի, որով օրենսդիրն ուրիշի գույքի հափշտակությունը որպես ավազակություն էր դիտարկում, երբ այն կատարվել էր կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, գործող քրեական օրենսգրքի կարգավորումների համաձայն՝ օրենսդիրն ուրիշի գույքի հափշտակության ցանկացած դեպք, որը կատարվել է բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, դիտարկում է որպես ավազակություն: Այսինքն՝ գործող քրեական օրենսգրքի պայմաններում օրենսդիրն այլևս չի տարանջատում գործադրված բռնության աստիճանը, ավելին, բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը նույնպես դիտարկվում է որպես ավազակություն:
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հաստատված է համարվել, որ մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակից հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ վերջինին քաշքշել, հրել, վայր է գցել և Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով վերցրել է նրան պատկանող բջջային հեռախոսը և հափշտակել այն: Ավելին, մեղադրյալի կողմից տուժող Ելիզավետա Շպակին քաշքշելու, հրելու և վայր գցելու արդյունքում, վերջինին պատճառվել են մարմնական վնասվածքներ:
Նման պայմաններում, հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ տուժողի բջջային հեռախոսը հափշտակելիս մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի կողմից կատարված գործողություններում բացակայել է բռնությունը, ոչ իրավաչափ է:
Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության 375-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պարզելով, որ մեղադրյալի արարքի իրավական գնահատականը ճիշտ չէ մեղմ լինելու պատճառով, վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատական ակտը` վարույթը փոխանցելով առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության: Եթե նախկինում վարույթը նույն հիմքով փոխանցված է եղել առաջին ատյանի դատարան, ապա վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատական ակտը` կայացնելով նոր դատական ակտ:
Վերոգրյալից հետևում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, պարզելով, որ մեղադրյալի արարքին տրված իրավական գնահատականը ճիշտ չէ մեղմ լինելու պատճառով, կարող է միայն դատական ակտը բեկանել և քրեական վարույթը փոխանցել առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության և իրավասու չէ մեղադրյալի արարքի քրեաիրավական գնահատականը փոփոխել խստացման առումով։
Նշվածից բացառություն է հանդիսանում միայն այն դեպքը, երբ նախկինում վարույթը նույն հիմքով փոխանցված է եղել առաջին ատյանի դատարան։ Այս դեպքում Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է բեկանել դատական ակտը՝ կայացնելով նոր դատական ակտ։
Վերոգրյալ վերլուծություններից հետևում է, որ Վերաքննիչ դատարանը նույնիսկ այն դեպքում, երբ գտնում է, որ դատական ակտը պետք է բեկանել, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալի արարքին տրված իրավական գնահատականը ճիշտ չէ մեղմ լինելու պատճառով՝ նկատի ունենալով այն, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հիմնավորում է, որ մեղադրյալի կողմից կատարված արարքը ենթակա է որակման առավել խիստ պատասխանատվություն նախատեսող հանցակազմով, չի կարող վերջինին մեղավոր ճանաչել դրանով։
Նշված դեպքում Վերաքննիչ դատարանը պետք է բեկանի առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և վարույթը փոխանցի նույն դատարան՝ նոր քննության, որի ընթացքում առաջին ատյանի դատարանը չպետք է կրկին ապացույցների հետազոտում կամ գնահատում կատարի, այլ Վերաքննիչ դատարանի եզրահանգումների հիման վրա պետք է մեղադրական վերդիկտ կայացնի և նշանակի լրացուցիչ դատալսումներ (եթե իհարկե Վերաքննիչ դատարանը՝ սահմանելով առաջին ատյանի դատարանում վարույթի քննության սահմանները, իր դատական ակտում չի արձանագրում որոշակի վարութային գործողություններ կատարելու, այդ թվում՝ ապացույցներ ձեռք բերելու կամ հետազոտելու անհրաժեշտության մասին)։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված ապացույցների պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի կողմից իրեն մեղսագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը, այնուամենայնիվ հաշվի առնելով վերը ներկայացված վերլուծությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատավճիռը պետք է բեկանել և քրեական գործը փոխանցել նոր քննության, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործի քննության ընթացքում Վերաքննիչ դատարանի կողմից սույն որոշմամբ արձանագրված հանգամանքների պայմաններում մեղավոր ճանաչի մեղադրյալին մեղադրական եզրակացությամբ իրեն մեղսագրված հանցանքում և անդրադառնա լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկման ենթակա հարցերին։
Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը պետք է փոխանցել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության, միաժամանակ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հարցի քննարկումը թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի հայեցողությանը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Քոչարյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճիռը բեկանել:
Թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը փոխանցել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2682/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 21-07-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 12811825 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2024թ. սեպտեմբերի 11-ին' ժամը 23:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեյի Շպակինի հետ: Վերջինիս զրույցի ընթացքում տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակինի հետ նախ' գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա' այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակինը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած' Ելիզավետա Շպակինայից ավազակությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակինին ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից' կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ ձեռքերով հարվածներ հասցնելով Ելիզավետա Շպակինի մարմնի տարբեր մասերին և գետին գցելով նրան պատճառել է ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ (առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով), ապա Ելիզավետա Շպակինի հագուստի գրպանից հանելով վերցրել է նրան պատկանող 50. 000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն' Ելիզավետա Շպակինին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Բախշի |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հայրանուն | Լավրենտի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 21-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մուշեղ |
| Ազգանուն | Արամյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 24-07-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 24-07-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/2682/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 24 հուլիսի 2025 թվական ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մ.Արամյանի, ստանալով քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի՝ 2025 թվականի հուլիսի 21-ին Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 12811825 նախաքննական համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2025 թվականի հուլիսի 21-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը մակագրվել է ինձ: Գործը ինձ է հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 23-ին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 34-րդ և 310-րդ հոդվածներով, Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Քրեական գործը վարույթ ստանձնել և 2025 թվականի օգոստոսի 06-ին ժամը 15։30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում (ք. Երևան, Նազարբեկյան թաղամաս 40, թիվ 9 դահլիճ) նշանակել նախնական դատալսումներ՝ դատավոր Մ․ Արամյանի նախագահությամբ։ Երկօրյա ժամկետում որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, մեղադրյալին, ինչպես նաև վկային` դրան կցելով մեղադրյալի իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանում։ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ․ ԱՐԱՄՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ս |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Բախշի |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հայրանուն | Լավրենտի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Աղաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ելիզավետա |
| Ազգանուն | Շպակին |
| Հայրանուն | Սերգեյի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 06-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 06-08-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2682/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 06 օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր Մուշեղ Արամյանի, քարտուղարությամբ՝ Մ․Գևորգյանի, մասնակցությամբ հանրային մեղադրող՝ Լ․Քոչարյանի, մեղադրյալ՝ Բ․Գրիգորյանի, պաշտպան Է․Աղաջանյանի քննարկելով Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի /ծնվել է 18.10.1995թ., հայ, ՀՀ քաղաքացի, ծնված՝ Արցախի Հանրապետության Թաղավարդ /Մարտունի/ համայնք, հաշվառված՝ ՀՀ Արարատի մարզ Վեդի համայնքի Վանաշեն բնակավայրի Մաշտոցի փողոց տուն 5/ նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 12166624 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին թիվ 12166624 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներ ի հայտ գալու վերաբերյալ քննիչի հաղորդման հիման վրա ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12167024 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրաջնների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12167024 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո: 2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել թիվ 12167324 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել թիվ 12170724 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնված թիվ 12167324 քրեական վարույթի նախաքննությունը հանձնվել է ինձ: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրաջնների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12167324 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնված թիվ 12170724 քրեական վարույթի նախաքննությունը հանձնվել է ինձ: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրաջնների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12170724 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո: 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին թիվ 12166624 քրեական վարույթի նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազն որոշում է կայացրել Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի հուլիսի 21-ին Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 12811825 նախաքննական համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2025 թվականի հուլիսի 21-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը մակագրվել է ինձ: Գործը ինձ է հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 23-ին: Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա «2024թ. սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեյի Շպակինի հետ: Վերջինիս հետ զրույցի ընթացքում տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակինի հետ նախ՝ գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա՝ այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակինը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակինայից ավազակությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակինին ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ ձեռքերով հարվածներ հասցնելով Ելիզավետա Շպակինի մարմնի տարբեր մասերին և գետին գցելով նրան պատճառել է ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ (առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով), ապա Ելիզավետա Շպակինի հագուստի գրպանից հանելով վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակինին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին մեղսագվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործով որոշում է կայացվել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Մեղադրյալ Լ․Քոչարյանը խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում հայտնելով՝ հանրային մեղադրողը նշել է, որ անհրաժեշտ է անփոփոխ թողնել ընտրված խափանման միջոց՝ կալանավորումը և երկարացնել այն երեք ամիս ժամկետով: Պաշտպան Է․Աղաջանյանը նշել է, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը պետք է փոփոխվի՝ բերելով իր դիրքորոշումը հիմնավորող պատճառաբանություններ։ Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը: Այսպիսով՝ Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը պետք է թողնվի անփոփոխ, իսկ դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել հետևյալ պատճառաբանությամբ. Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...)4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: Համաձայն <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.(...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:(...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն 1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:(...)4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Դատարանը ներկա փուլում գտնում է, որ մեղադրյալի կալանքի ժամկետը երկարացնելու նախորդ որոշումների արձանագրված պայմանները և հիմքերը, ընդհանուր առմամբ դեռևս իրատեսական են: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելուն, մասնավորապես. Դատարանը իրատեսական է համարում կանխատեսական այն ենթադրությունը, որ մեղադրյալը ազատության մեջ մնալու պարագայում կարող է կատարել համասեռ նոր հանցանք, մասնավորապես ներկայացված փաստական տվյալների գնահատմամբ փաստվում է, որ մեղադրյալին վերագրվում է սեփականության դեմ ուղղված բռնությամբ զուգորդմամբ ենթադրյալ հանցանքի կատարում, նման պարագայում առկա է կանխատեսական ենթադրություն խափանման միջոց չկիրառելու պարագայում մեղադրանքի բովանդակության մեջ նշված համանման գործողությունների կատարմամբ նոր ենթադրյալ հանցանքների կատարման առումով: Նման կանխատեսման ենթադրությունն առարկայանում է նաև այն հանգամանքով, որ մեղադրյալի վերաբերյալ քննվում է նաև այլ քրեական գործ և մեղադրյալը նշված քրեական գործով ևս ունի մեղադրյալի կարգավիճակ: Վերոգրյալ փաստաիրավական վերլուծության պարագայում արձանագրվում է, որ միայն խափանման միջոցներից կալանքն է, որ դատաքննության այս փուլում ի զորու է ապահովել խափանման միջոցի կիրառման նպատակի կենսագործումը: Վերոգրյալը կալանքի կիրառման իրավաչափության տեսանկյունից փաստում է և Դատարանը գտնում է, որ ներկա փուլում անհրաժեշտ է երկարացնել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքը՝ 1 ամիս 20 օր ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 122-125, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 1 (մեկ) ամիս 20 (քսան) ժամկետով մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը: Որոշումը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | Դատական նիստը հետաձգվում է պաշտպանի այլ նիստով ծանրաբեռնվածության և տվյալ դատական նիստին չներկայանալու հիմքով պայմանավորված։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | Սակայն դատական նիստը հետաձգվում է հանրային մեղադրողի չներկայանալու հիմքով պայմանավորված։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 26-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 26-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 26-09-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Բախշի |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հայրանուն | Լավրենտի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 26-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 18:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 26-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 26-09-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Բախշի |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 26-09-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Հանրային աշխատանքներ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/2682/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 26 սեպտեմբերի 2025թ․ ք.Երևանում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր՝ Մ․Արամյանի քարտուղարությամբ՝ Մ.Գևորգյանի մասնակցությամբ` հանրային մեղադրող՝ Լ․Քոչարյանի մեղադրյալ՝ Բ.Գրիգորյանի պաշտպան՝ Էդ․Աղաջանյանի տուժող՝ Ե․Շպակի դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի /ծնվել է 18.10.1995թ., հայ, ՀՀ քաղաքացի, ծնված՝ Արցախի Հանրապետության Թաղավարդ /Մարտունի/ համայնք, հաշվառված՝ ՀՀ Արարատի մարզ Վեդի համայնքի Վանաշեն բնակավայրի Մաշտոցի փողոց տուն 5/։ Դատավճռի նկարագրական մաս. 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 12166624 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին թիվ 12166624 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշների ի հայտ գալու վերաբերյալ քննիչի հաղորդման հիման վրա ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12167024 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12167024 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո: 2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել թիվ 12167324 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել թիվ 12170724 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12167324 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12170724 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո: 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին թիվ 12166624 քրեական վարույթի նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազն որոշում է կայացրել Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի հուլիսի 21-ին Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 12811825 նախաքննական համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2025 թվականի հուլիսի 21-ին դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը մակագրվել է ինձ: Գործը ինձ է հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 23-ին: Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա «2024թ. սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեյի Շպակի հետ: Վերջինիս հետ զրույցի ընթացքում, տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի հետ նախևառաջ գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակից ավազակությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակը ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ, ձեռքերով հարվածներ հասցնելով Ելիզավետա Շպակի մարմնի տարբեր մասերին և գետին գցելով՝ նրան պատճառել է ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմքի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ (առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով), ապա Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով՝ վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս: Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին մեղսագվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում»։ Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատերելի ապացույցներ Տուժող Ելիզավետա Շպակը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Մեղադրյալի հետ 2024 թվականին ծանոթացել եմ Կիլիկիա ավտոկայանում, արդեն մութ էր ինձ մոտեցավ մի տղամարդ, մենք խոսեցինք բնակության վայրի հետ կապված, խոսակցությունը մի քիչ երկարեց, նստեցինք խոսեցինք, որ պատասխանողը մատչելի բնակության վայր գիտի, առաջարկեց ինձ տաքսիով գնալ, սակայն ես հրաժարվեցի, քանի որ կասկածելի էր։ Մենք քայլեցինք մինչև Արցախի փողոց և այդտեղ դեպքը եղավ։ Մի հյուրանոց մեզ մերժեց, քանի որ գինը բարձր էր։ Հետո ինձ նա ուղեկցեց մի տեղ, որը նրան ծանոթ էր, դա անմարդաբնակ տեղ էր։ Արդեն գիշերվա ժամ էր, մարդ չկար, ես թեքվեցի և նա իր ամբողջ մարմնով հարձակվեց ինձ վրա, հարվածներ հասցրեց, կապտուկներ չունեի, սակայն գիպս են դրել, ես ընկա, նա ուզում էր հեռախոսը և պայուսակը, սակայն ես հրաժարվեցի տալ որևէ մեկը։ Նա գիտեր որտեղ էր իմ հեռախոսը, որը գրպանումս էր, նա դա վերցրեց ու փախավ։ Ես փորձեցի նրան հասնել, սակայն չհասա։ Արդյունքում ես վազեցի դեպի հացի արտադրամաս, որ ոստիկանություն զանգահարեմ, սակայն աշխատողը հրաժարվեց զանգահարել ոստիկանություն, փողոցում մի տղամարդ զանգահարեց և պարեկները ինձ տարան բաժին, որ ես հաղորդում տամ։ Ինձ տարել են հիվանդանոց և 3 շաբաթ չեմ կարողացել շարժվել։ Մեղադրյալն է մոտեցել ինձ, ես քայլում էի, երբ մոտեցավ, չեմ հիշում, ներկայացավ թե ոչ, հետո իր անունը պարեկների մոտ իմացա։ Երբ միասին քայլում էինք, նա հեռախոսս տեսել է, երբ ես դա հանել եմ խոսելու համար։ Երբ նա հարձակվել է ինձ վրա, ես օգնություն եմ կանչել։ Ես ընկել եմ նրա մանիպուլացիաների պատճառով, ուզում էր պայուսակս վերցնել, սակայն ես պահել եմ։ Երբ իմ հեռախոսը նրա ձեռքին էր նա միանգամից փախավ, ես հասցրի միայն գոռալ, որ կանգնի, պատասխան չեմ լսել։ Բացի տան վարձակալության թեմաներից այլ թեմաներ մենք չեմ հիշում խոսել ենք, թե ոչ, կարծես թե խոսել ենք աշխատանքի մասին։ Այն թե հափշտակությունների վերաբերյալ ինչ խոսակցություններ են եղել, կասեմ, որ այնպիսի տպավորություն էր, որ նա հափշտակություններ է կատարում և կարող է ես էլ նրա հետ անեմ։ Իմ հեռախոսը «Ռեդմի 8» էր։ Ես մի հեռախոս եմ ունեցել։ Կիլիկիա ավտոկայան էի եկել, որ գնայի, սակայն, քանի որ ես կորցրել էի կարևոր իր իմ մոտից, ես փնտրում էի։ Ես Վանաձորում էի ապրում, այդ իրը կորցնելը ինձ ստիպեց, որ ես մնայի։ Փախստականների պայմաններ էր դրել, որ ես պետք է կացության վայր գտնեմ և աշխատանք։ Իմ մոտ այդ ժամանակ եղել է 30․000 ՀՀ դրամ, որի մասին մեղադրյալը չի իմացել, եթե իմանար, կվերցներ։ Երբ ես ասացի, որ կացության վայր եմ փնտրում, սակայն դրա մասին ես մեղադրյալին չեմ ասել, սակայն նա ինձ թանկ վայրեր էր տանում։ Կիլիկիա ավտոկայանից մինչև Արցախի փողոց 12-13 կմ է, մենք երկուսով քայլել ենք, սակայն, քանի որ ես կասկածներ ունեի նրա հետ քայլում էինք կամեռաների մոտով։ Խոսակցության ընթացքում մեղադրյալը չի առաջարկել ինձ, ես էլ նրան չեմ առաջարկել վաճառեմ, որ նա գնի իմ հեռախոսը, քանի որ դա ինձ համար շատ կարևոր էր։ Դեպքից հետո մենք չենք հանդիպել մեղադրյալի հետ, մենք փորձել ենք նրա հետ խոսել։ Ես իմ սիմ քարտը չեմ արգելափակել, հեռախոսն էլ չէր անջատել, մենք էլ նրան զանգել ենք։ Մարդիկ կային ովքեր ինձ աշխատանք էին առաջարկում, իրենք կապվել են և խոսել են նրա հետ, սակայն չգիտեմ ինչ են խոսել։ Առաջին անգամ մենք պետք է հանդիպեինք «Ռոսիա» մոլի մոտ, որ հեռախոսը վերադարձնի, սակայն նա չեկավ։ Ես միտումնավոր չէի արգելափակել համարը, որ կարողանանք գտնել նրան։ Ովքեր ինձ աշխատանք էին առաջարկել, իրենք են զանգահարել իրենց հեռախոսով, քանի որ ես հեռախոս չունեի։ Ես հնարավոր է զանգած լինեմ, սակայն նա ինձ չէր պատասխանում, նաև քարտն ակտիվ էր ու լինում էր օնլայն։ Այն, թե ինչու նա չէր անջատել հեռախոսը, կասեմ, որ նա օգտագործում էր իմ համարն, իր ծանոթների և ընկերների հետ կապի մեջ լինելու համար իմ կարծիքով։ Ես իմ հեռախոսը չեմ նվիրել նրան։ Երկրորդ անգամ նա պետք է գար Սասունցի Դավիթ կայարան հեռախոսը տալու համար, սակայն չի եկել, ոստիկանները տեղյակ չեն եղել այդ հանդիպման մասին, ես ինքս եմ դա պլանավորել։ Թե ով է խոսել մեղադրյալի հետ, կասեմ, որ եղել է հայ ազգային մարզիկներից, Վիլհեմ Շանգարյանն է եղել կարծես թե, նա փորձում էր ինձ օգնել, քանի որ նա հեռախոս ուներ, ես էլ չունեի հեռախոս։ Նա ասում էր, որ ես նրան գումար եմ պարտք, 5000 ՀՀ դրամ, երրորդ անգամ, որ այդ մարդիկ զանգեցին մեղադրյալին, որ նա իմ հեռախոսը բերի, այդ ժամանակ է ասել, որ ես իրեն գումար եմ պարտք, ինձ վատ բառեր է ասել, այդ մարդիկ էլ հավատացել են, որ ես ոչնչություն եմ և ինձ ծեծել են, իր ասածի հիման վրա։ Ես մեղադրյալին նախկինում չեմ ճանաչել, երբ ծանոթացել ենք, նա սկզբից ինձ անուն չի ասել, ոստիկանների միջոցով ենք նրա անունը իմացել, հնարավոր է այլ անունով է ներկայացել։ Նրա հետ երեկոյան 20։00-ից հետո ենք եղել երևի թե 2 ժամ, այդ ընթացքում մենք մտել ենք «Ռոսիա» մոլի մոտակայքում եղած հոսթել, ուշ ժամի ենք մտել։ Կիլիկիա ավտոկայանից գնացել ենք դեպի «Ռոսիա» մոլ ոտքով, կենտրոնական փողոցով ենք գնացել միասին։ Նա ինձ ուղեկցեց մութ տեղանք, այդ տարածքը նրան ծանոթ էր։ Ես տեսողական խնդիր ունեմ՝ աստիգմատիզմ, սակայն դեմքերը ես հստակ տարբերակում եմ, հիշում եմ։ Ես մեղադրյալին հիշել եմ ձեռքի նակոլկաներով, միագույն նակոլկա էր, երկար, մեծ նակոլկա էր, այլ հատկանիշներ ձեռքերին չեմ հիշում, սակայն նակոլկան մեծ կապույտ նկար էր, հստակ նկարը չեմ հիշում, սակայն հաստատ կար, մութ էր, հստակ՝ ինչ նկար էր, չեմ հիշում։ Նրա հետ ինչ ենք խոսել, չեմ հիշում մանրամասնորեն։ Դեպքից ավելի քան մեկ ամիս անց ես նոր ես իմ սիմ քարտը բլոկավորել եմ, ինձ ասացին այդ ժամանակ, որ նա զանգեր է կատարել իր բարեկամներին և այլ մարդկանց։ Առաջին անգամ ասել է, որ նա այդ հեռախոսը գտել է, հետո արդեն ասել է, որ ես պետք է գումար տամ, նոր ինքը վերադարձնի այդ հեռախոսը։ Առաջին անգամ իմ գործատուն է զանգահարել նրան՝ մալականների ընտանիքից էին զանգահարել։ Այն թե ինչու պայուսակը չէր վերցրել, այլ միայն հեռախոսն էր վերցրել, նա երկուսը միասին չէր կարողանում վերցնել, այդ պատճառով միայն հեռախոսը տարավ, նա մտավ իմ գրպանը և վերցրեց հեռախոսը, այդ ժամանակ ես ընկա, գիպս են դրել, նա ինձ չհրեց, հստակ չեմ հիշում այդ պահը, սակայն սկզբից նա ցանկանում էր բերանս փակել, սակայն աչքիս կպավ, նա ինձ չէր հարվածում, ուղակի ցանկանում էր բերանս փակել, դիտավորությամբ չէր հարվածում, որ ես վնասվածք ստանայի, նա ուզում էր իմ բերանը փակել, որ չգոռամ։ Ես չեմ հիշում՝ ինձ հրել է կամ քաշել է, ես հիշում եմ, որ ձեռքերս սեղմել է, չեմ հիշում կամ դուրս էր ընկել մատս կամ ճաքել էր, դա եղել է հարվածի հետևանքով, որից հետո նա փորձել է ինձ պինդ բռնել, ես պինդ հեռախոսս էի բռնել, սակայն չեմ հիշում հստակ, ինչպես է եղել։ Ես պնդում եմ, որ իմ կամքին հակառակ մեղադրյալը վերցրել է իմ հեռախոսը, ես նախաքննության ընթացքում չեմ տեսել իմ հեռախոսը»։ Դատաքննության ընթացքում կողմերը չներկայացրեցին միջնորդություն տուժողի նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելու վերաբերյալ: Մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Օրը չեմ հիշում, երբ տուժող Շպակին տեսա: Ասաց, որ ամուսնու հետ է վիճել և կացարան է փնտրում։ Ասաց, որ երկու հեռախոս ունի և ցանկանում էր մեկը վաճառել, սակայն շատ էժան գումարով ուզեցին, անցումի տակ տեղ կար հեռախոսների, նա էլ չվաճառեց։ Ուշ ժամ էր, գնացինք «Ալեքս» հյուրանոց, սակայն գումարը չհերիքեց, քայլում էինք, հյուրանոց էինք փնտրում։ Մի տեղ նորից հարցրինք հեռախոսը վաճառելու համար, սակայն նորից քիչ գումար առաջարկեցին, չհամաձայնեց նա, հետո ես նրան առաջարկեցի, որ գնեմ իր հեռախոսը, մոտավորապես 15.000 ՀՀ դրամ հեռախոսի համար եմ վճարել, 2000 ՀՀ դրամ էլ հեռախոսահամարի համար։ Դրանից հետո, քանի որ նա անձնագիր չուներ, ինձ խնդրեց, որ ես իր համար տոմս գնեմ գնացքի, որ գնա Դիլիջան, սակայն ես ասացի, որ նա չի կարող իմ գնածով գնա, խորհուրդ տվեցի, որ գնի գնա Արմավիր, քանի որ Արմավիրը առանց տոմսի է, նրանից հետո ինչպես կցանկանա։ Նա ինձ խնդրեց, որ գնանք «Տեցի կռուգ»-ի հյուրանոցները, քանի որ այնտեղ ավելի էժան է, մենք քայլեցինք, արդեն ոչ թե հիմնական ճանապարհով, այլ ավտոգծով, քայլեցինք, «դիվան» կար տարածքում, ասաց, որ ուզում է մի քիչ հանգստանալ, դրանից մի քանի մետր այն կողմ, գնացքների կանգառ կար, մի քիչ մնացինք, հետո ասաց, որ սոված է, գնաց, հաց գնեց, կարծես թե, ես մնացի իր իրերի մոտ, ետ եկավ, ասաց, որ ուզում է մնա այդտեղ, որ գնա հետո, մենք ետ եկանք, ես Արմավիրի տոմս գնեցի, տվեցի իրեն, հենց դրամարկղի մոտ նրան հաջողություն մաղթեցի ու գնացի, նա չեր կարող տոմս գնել, քանի որ անձնագիր չուներ, իսկ Դիլիջան գնալու համար, եթե տոմս ենք գնացքի գնում, անձնագիր է պետք։ Հետագայում ես նրան հանդիպել եմ 15-20 օր հետո Սուրբ Սարգիս եկեղեցու մոտ, 5-10 րոպե հետը խոսել եմ ու գնացել եմ։ Հետագայում ինձ բերման են ենթարկել ու տարել բաժին, քանի որ հետախուզման մեջ եմ եղել, իբրև դատական նիստին չներկայանալու համար։ Ելիզավետա Շպակին նախկինում չեմ ճանաչել։ Կիլիկիա ավտոկայան ես եկել էի Արմավիր քաղաքից, պիտի գնայի Արցախի պողոտա, որվհետև այնտեղ եմ ապրում և աշխատում, հասցեն հստակ չեմ հիշում, բայց ոնց որ թե Արին Բերդ 15 էր։ Ես ավտոկայանից դեպի Արցախի պողոտա պիտի գնայի տրանսպորտով։ Արմավիրի տրանսպորտից իջել էի, ծխում էի, Շպակը մոտեցավ, մտածում էր, որ ես տեղացի եմ ու տեղերը լավ գիտեմ։ Այն թե ինչու ոտքով այդքան գնացինք, կասեմ, քանի որ նույն կարգավիճակում էինք, երկուսս էլ տեղահանված էինք, ես ցանկանում էի նրան օգնել և այդպես գնացինք «Ալեքս» հյուրանոց առաջինը։ Այն թե ես գիտեի, որքան գումար կա իր մոտ, կասեմ, որ այո, նա ասել էր, որ իր մոտ մոտավորապես 35000-40000 ՀՀ դրամ կար։ Շպակի մոտ իր անձնական իրերն էին, իր պայուսակի մեջ էր։ Իմ ձեռքին կար պայուսակ, որը Շպակն էր, առաջարկեցի օգնել, տվեց, այդ գումարն էլ այդ պայուսակի մեջ էր։ Մենք Կիլիկիա ավտոկայանից անցումով անցել ենք, գնացել «Ալեքս» հյուրանոց, որը ավտոկայանից մոտավորապես 200 մետր է հեռու՝ ձորի մեջ, այդտեղից դուրս եկանք, նստել ենք տրանսպորտ 5-րդ համարի տրանսպորտով, իջանք Գինու գործարանի մոտ՝ այդտեղ հյուրանոցներ կային, դրանք մտանք, հետո գնացինք ոտքով Ռոսիա, այնտեղ Գումի շուկայի մոտ քոթեջներ կային, հարցրինք, հետո եկանք Սասունցի Դավիթ ավտոկայան, ոտքով էինք գնում, որ մտնեինք, հարցնեինք հյուրանոցները։ Լուսավոր չէր, շատ ճանապարհները մութ էր։ Ամբողջ ընթացքում Շպակի պայուսակը ինձ մոտ է եղել, ես կարող էի դա չվերդարձնել, սակայն նման մտադրություն չեմ ունեցել։ Ես իմ մոտ հեռախոս ունեցել եմ, «կնոպչնի Նոկիա» հեռախոս էր։ Շպակի մոտ 2 հեռախոս է եղել՝ ես տեսել եմ, նա այս միուսն է առաջարկել, որ գնեմ։ Ես եմ նրան առաջարկել, որ գնեմ։ Քայլելու ընթացքում մենք ոչ միայն հյուրանոց էինք փնտրում այլ նաև հեռախոսը նորմալ գնով վաճառելու վայր էինք փնտրում։ Երկու տեղ հիշում եմ հստակ, որ առաջարկել ենք հեռախոսը վաճառենք, առաջին անգամ Կիլիկիա ավտոկայանի անցումի տակ, երկորդը Սասունցի Դավիթ կայանում, ես էի մոտենում խոսում, այն հեռախոսն էինք առաջարկում որը ես գնեցի հետագայում։ Հենց սկզբից էլ նա մտադրված էր վաճառել այդ հեռախոսը, քանի որ իր գումարը քիչ էր։ Երկու հեռախոսն էլ իր գրպանում էր։ Ես Երևան էի եկել էժան տարբերակով հեռախոս գնելու համար և նա էլ առաջարկեց, ես էլ գնեցի։ Այն հարցին, թե արդյոք ես չունեի համար, ինչու եմ նաև համարը գնել, կասեմ, քանի որ իմ համարը 097-ով համար էր, իսկ Շպակը 044-ով կարծես թե, դրա համար դա էլ գնեցի։ Շպակի հետ Սուրբ Սարգիս եկեղեցու մոտ եմ հանդիպել, գնացել էի պատարագի, նրան տեսա։ Այն որ տուժողն ասել է, որ զանգել է ինձ, կասեմ, որ այո, նման բան եղել է, զանգել է, սակայն ասել է, որ «այքլաուդ»-ն է ուզում վերականգնել, հետո մի տղա վերցրեց, իր հետ պայմանավորվեցինք, որ 2 օր ժամանակ տա, որ ես նոր համար վերցնեմ ու այդ խնդիրը լուծենք։ Հետո մի անգամ էլ է զանգել իր նկարների համար, մեկ անգամ էլ զանգահարեց, սակայն մի տղա խոսեց, լեզվակռիվ եղավ, նրա նպատակը նկարներն էր։ Հեռախոսը հետ վերադարձնելու որևէ թեմա չի եղել, հիմնականում նկարների և «այքլաուդը» վերադարձնելու մասին էր խոսակցությունը։ Շպակի հետ այլ խոսակցություն չի եղել։ Շպակի վրա որևէ վնասվածք չեմ տեսել, միայն աչքի վրա է, որ ուռածություն կար՝ ասաց, որ հիվանդության պատճառով էր։ Այն ժամանակ երբ պատահական հանդիպեցինք, ուշադրություն չեմ դարձրել վնասվածքներ ուներ, թե ոչ։ Մինչև այս դեպքերը ես քարտաշությամբ էի զբավում՝ աշխատում։ Շպակից հեռախոսը գնելուց հետո իմ հեռախոսն իմ մոտ է եղել, հիմա քրոջս տանն է։ Երբ ինձ ձերբակալել են իմ հեռախոսները հափշտակել էին, դրա համար երկուսն էլ ձերբակալվելու ժամանակ չի հայտնաբերվել։ Շպակին ներկայացել եմ Բախշի անունով, քանի որ իմ անձնագիրն էլ տեսել է, այն որ նա ասում է, որ ես իր մոտ Բորիս անունով եմ ներկայացել, կարծում եմ թյուրիմացություն է եղել, ես նրան իմ անունով եմ ներկայացել։ Այն թե ինչու որոշեց գնալ Դիլիջան, կասեմ, քանի որ այստեղ չգտանք նորմալ կացարան, որոշեց գնալ Դիլիջան, քանի որ այնտեղ բնակվել էր։ Այն թե ինչու ես ավել գումար տվեցի և հեռախոսը գնեցի, կասեմ, քանի որ մեզ 5000 ՀՀ դրամ էին առաջարկում, որ գնեն դա ու որպես «զապչաստ» օգտագործեն, քանի որ փաստաթղթերը Շպակի մոտ չէր։ Այն թե ինչու 2 օր պայմանավորվածություն ունենալով հանդերձ ինձ նորից զանգահարեցին, կասեմ, քանի որ դեռ այդ 2 օրը չէր լրացել, ինձ նորից զանգահարեցին, խոսում էր տղա արկոհոլի ազդեցության տակ ու սկսեց ինձ հայհոյախառը արտահայտություններ անել, ես ասացի, որ ինձ չանհանգստացնի էլ, քանի որ եթե հարկ լինի հեռախոսի տերը ինձ կզանգի։ Ելիզավետա Շպակի իրերը իմ մոտ էին այո՛, իր անձնական իրերն էր, զարդատուփ, անձնական այլ իրեր ու կոնֆետներ, այն թե ինչպես տեսա, որ զարդատուփ էլ կա, կասեմ, երբ ուզում էր ինձ գումար տալ ծխախոտ գնելու համար, այդ ժամանակ բացեց պայուսակը ու ես տեսա։ Թշնամական որևէ հարաբերություններ չենք ունեցել Շպակի հետ։ Փորձագետի արձանագրության մասին կասեմ, որ Շպակը հայտնել է, որ իրեն հետագայում 2 անձ ծեծի են ենթարկել, հնարավոր է դրանից հետո է նա գնացել փորձաքննության, ես նրան, երբ տեսել եմ, նրա վրա որևէ վնասվածք չեմ տեսել, միայն աչքի հատվածն է եղել ուռած, որն էլ ի ծնե այդպես է եղել։ Բազմոցը, որ նշեցի Արցախի պողոտայի հետևի հատվածում էր, գնացքների կայանի մոտ։ Ես տեսախցիկների տակ գումարը տվել եմ Շպակին ու թողել եմ նրան տեղում և գնացել, այն թե ինչու է Շպակը հենց դեպքի օրը հաղորդում տվել իմ վերաբերյալ, կասեմ, որ ես կարծում եմ, որ նա խաբեբա է ու նման ձևով ցանկանում էր գումար շորթեր տարբեր անձանցից։ Կիրովական գնալու համար գնացքի տոմս գնելու համար ինձ ասել են, որ անձնագիր է պետք, գիշերվա ժամին գնացքի կայարանը բաց էր, 24 ժամ աշխատում է ու տոմս գնել էլ է հնարավոր։ Այն հարցին, թե արդյոք հնարավոր չէր այլ հեռախոսը գնել ավելի թարմ, կասեմ, որ ինձ դա ավելի հարմար տարբերակ էր, քանի որ հեռախոսահամար էլ կար։ Այն որ փորձաքննության ժամանակ ֆիքսել են, որ մատը կոտրված է և կան վնասվածքներ, դրա մասով կասեմ, որ չգիտեմ՝ ինչպես է եղել։ Այն որ Շպակը այլ համարներով էր ինձ զանգում, այն փաստով հանդերձ, որ ուներ երկրորդ հեռախոս, կասեմ, որ չգիտեմ՝ ինչու էր այդպես անում։ Այն, որ ես Շպակի համարը վերցրել էի զանգերի համար, սակայն արձանագրվել է, որ զանգեր չկա, միայն հոկտեմբերի 10-ից է սկսվում զանգերի շղթան, կասեմ, որ այդ համարը հիմնականում օգտագործում էի տելեգրամ, ոցապով զանգեր կատարելու համար։ Տուժողի երկրորդ հեռախոսը սմարտֆոն էր, քարտ էլ կար, տեսել եմ, որ գործողություններ կատարում էր այդ հեռախոսով, սակայն զանգ չեմ տեսել, որ կատարի, այլ մանրամասներ չգիտեմ հեռախոսի մասով։ Շպակի մոտ իմ հիշելով այլ պայուսակ չկար, այն էր միայն, որը իմ մոտ էր։ Ես նրա համար Արմավիրի գնացքի տոմս եմ գնել, նա այնտեղից էլ իր ասելով պիտի գնար Դիլիջան, քանի որ նա լավ չէր խոսում հայերեն, դրա համար ես նրան օգնեցի, նա ինձ գումարը տվեց իր տոմս գնելու համար, ես նրան հեռախոսի գումարը տվեցի, 2000 ՀՀ դրամ էլ տվեցի քարտի համար, հետո այդտեղից ես գնեցի տոմս, որ նա գնա Արմավիր, այդ ամենը եղել է կայարանում, հենց դրամարկղի մոտ։ Չգիտեմ իրականում գնացք Դիլիջան գնում է, թե ոչ և ինչպես նա Արմավիրից պետք է գնար, ևս չգիտեմ: Քանի որ ամբողջ ճանապարհին չենք կարողանում վաճառել, ես նրան առաջարկեցի 15000 ՀՀ դրամով, նա էլ համաձայնեց, այն թե ինչու քիչ չտվեցի հեռախոսի համար, կասեմ, որ չուզեցա առիթից օգտվեմ և քիչ վճարեմ։ Նորմալ մենք բաժանվել ենք, ոչ մի բան այլ չի եղել։ Ես ամենասկզբից եմ տեսել, որ իր մոտ հեռախոս կա։ Այն, թե ինչու եմ մենակ մտել հյուրանոց, կասեմ, որ նա դրսում սպասում էր, ես էլ մտա, որ իմանամ ազատ համար կա թե ոչ, դուրս եմ եկել։ Ինձ ասում էին, որ ես ինտերնետով նկարները ետ բերեմ, ես էլ ասեցի, որ ես հեռախոսի մասնագետ չեմ ու չեմ կարող վերականգնել, սկսեցին վատ խոսել ինձ հետ, ես էլ հեռախոսը անջատեցի, որ նրանց մակարդակին չիջնեմ, ասել եմ, որ եթե խնդիր կա, հեռախոսի տերը կապի դուրս կգա ինձ հետ։ Շպակի հեռախոսահամարը երկար ժամանակ օգտագործել եմ, 1 ամիս հետո հեռախոսահամարը նա վառել է, սակայն «այքլաուդ»-ը մինչև հիմա նույնն է։ Հեռախոսահամարները, որոնց զանգ է եղել, բոլորը չէ, որ ես եմ կատարել, մի քանիսն է, որ ինձ ծանոթ է, 097-ով համարները իմ համարներից է, որոնց զանգել եմ, հնարավոր է համարներ լինեն, որ չհիշեմ։ Այն ժամանակ, երբ Շպակը զանգել էր, դեռ չէր վառել համարը, զանգել էր հեռախոսազանգով, ոցապով էլ, եթե չեմ սխալվում, գրել էր։ Այդ համարը ես հիմնականում գործնական էի օգտագործում, Շպակը ասել էր, որ այդ համարը վառելու է, ես էլ սպասում էի, որ վառի, ինձ էլ երկար ժամանակով չէր, որ պետք էր համար, գիտեի, որ վայբեռ, ոցապ մնում է, դրա համար էլ պահում էի։ Նոր համար չէի ուզում վերցնել, քանի որ այլ Մասիսում և Աբովյանում ես այլ գործերով նորից մեղադրյալ եմ: Տեսագրություններում երևացող անձը ես եմ: Իմ մոտից հայտնաբերված բջջային հեռախոսը այն նույն հեռախոսն է, որը պատկանել է տուժողին»։ Հաշվի առնելով, որ դատաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել ապահովել վկա Սուրեն Հովհաննիսյանի ներկայությունը, Դատարանը որոշեց հրապարակել վերջինիս նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Սուրեն Հովհաննիսյանը հայտնել է, որ Բախշի Գրիգորյանը հաճախել է իր տնօրինության տակ գտնվող գիշերային ակումբ, որտեղից էլ ինքը նրան ճանաչում է, որի հետ ունեցել է նաև անմիջական շփում։Վ.Թ /47-48/ 1-ին հատոր (Ցուցմունքների սղագրում, ամբողջականը տես դատական նիստերի ձայնագրությունում:) Գրավոր ապացույցներ. Դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայր է հանդիսացել Երևան քաղաքի Արցախի պողոտա 20/1 շենքի հարակից տարածքը, բնակելի տներ առկա չեն եղել, բացակայել է լուսավորությունը, որտեղ Ելիզավետա Շպակը մատնացույց անելով ավտոտնակների մոտ դրված բազմոցը, հայտնել է, որ Բորիս ներկայացած իր բջջային հեռախոսի հափշտակությունը սկսել է բազմոցի մոտ, որ իրեն հրել է բազմոցի վրա, փորձել է փակել շնչառությունը, սեղմել է բազմոցին՝ բռնելով ձեռքերը, որից հետո պահանջել է հեռախոսը կամ պայուսակը, ինքն այդ ժամանակ դիմադրել է, որից հետո քայլել է ավտոտնակի անկյունային հատված, Բորիսն այդ ժամանակ փորձել է գրպանից հանել բջջային հեռախոսը, հարվածներ է հասցրել իր դեմքին, մեջքին, որից ինքն ընկել է գետնին, այդ ժամանակ նա գրպանից հանել է բջջային հեռախոսն ու դիմել փախուստի:Վ.Թ /23-27/ 1-ին հատոր Նախաքննության ընթացքում Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտա 3/13 հասցեում գործող հյուրանոցից տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունները վերցնելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ հյուրանոցի անվտանգության աշխատակից Ա.Գևորգյանը տրամադրել է թիվ 12166624 քրեական վարույթին վերաբերելի թվով 2 տեսագրությունները՝ 2 ֆայլ, «HONOR 20S» բջջային հեռախոսի մեջ փոխանցելու եղանակով: Վ.Թ /32Ա/ 1-ին հատոր Նախաքննության ընթացքում տուժող Ելիզավետա Շպակի մասնակցությամբ Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտա 3/13 հասցեում գործող հյուրանոցից վերցված տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունների զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 25 վայրկյան տևողության «video1» ֆայլի տեսագրությամբ երևում է, որ փողոցում Ելիզավետա Սերգեյի Շպակը և մի տղամարդ քայլում են միասին, ով ըստ տուժողի հայտարարության՝ հանդիսանում է Բորիսը, ով ներկայանալով նշված անունով հայտնել է նաև, որ Ղարաբաղից է, որ տվյալ անձն իրեն առաջարկել է ավելի էժան բնակության վայր գտելու հարցում օգնություն ցուցաբերել: 26 վայրկյան տևողության «video2» ֆայլի տեսագրությամբ երևում է, թե ինչպես է Բորիս ներկայացած անձը ներս մտնում, մոտենում ընդունարանին, զրուցում ու դուրս գալիս: Տուժող Ելիզավետա Շպակը հայտնել է, որ այդ ժամանակ ինքը նրան սպասել է փողոցում, իսկ Բորիս ներկայացած անձը ներս է մտել Հոսթելում ազատ համարի առկայությունը և պայմանները հարցնելու համար, որից հետո դուրս է եկել ու իրեն, ստույգ չի հիշում, թե ինչ է ասել, ասել է կամ տեղ չկա, կամ թանկ է, որ հոսթելից դուրս գալուց հետո իրենք քայլել են Արցախի պողոտա, որտեղ էլ տեղի է ունեցել դեպքը՝ հաստատելով, որ տեսագրությունում պատկերված անձը նույն Բորիս ներկայացած անձն է, ով բռնություն գործադրելով հափշտակել է իր «REDMI» մոդելի բջջային հեռախոսը և դիմել փախուստի: Վ.Թ / 33 / 1-ին հատոր։ Նախաքննության ընթացքում վկա Սուրեն Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտա 3/13 հասցեում գործող հյուրանոցից վերցված տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունների զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սուրեն Հովհաննիսյանը հայտարարել է, որ 26 վարկյան տևողության տեսագրությունում երևացող արական սեռի տղամարդուն ճանաչում է, որ նա հանդիսանում է Բախշի Գրիգորյանը, ով հաճախում է իրեն պատկանող Արին Բերդ 14/2 հասցեում գործող գիշերային ակումբ: Վ.Թ / 45 / 1-ին հատոր։ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթի քննչական բաժնից «REDMI» մոդելի բջջային հեռախոսի առգրավում կատարելու մասին արձանագրությունը՝ համաձայն որի 2025 թվականի մարտի 14-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Շենգավիթի քննչական բաժնից առգրավվել է Ելիզավետա Շպակին պատկանող և Բախշի Գրիգորյանի կողմից հափշտակված «REDMI» մոդելի բջջային հեռախոսը, որը տրամադրվել է քննչական բաժնին 12.12.2024թ.-ին Բախշի Գրիգորյանի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերի հետ միասին:Վ/Թ /70-71/ 2-րդ հատոր։ Փորձագետի թիվ 1436 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Ելիզավետա Շպակի ստացած մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկան փաստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմնային ֆալանգի հիմքի եզրային պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով, պատճառվել են բութ առարկաներով, հնարավոր է նշված ժամկետին և հանգամանքներում և պատճառել են առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով՝ ի նկատի ունենալով մարմնական վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ գտնվող հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի: Առանձին-առանձին՝ աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքը պատճառել է առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տնակ քայքայումով, ի նկատի ունենալով մարմնական վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ գտնվող հետևանքների տևողությունը 21 օրից ավելի, ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքն առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակում: Ելնելով վնասվածքների տեղակայումներից և բնույթից՝ վերջիններիս պատճառումը չի բացառվում ինչպես բութ առարկաների անմիջական ներգործության, այնպես էլ վայր ընկնելու հետևանքով:Վ.Թ /61-62/ 1-ին հատոր։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REDMI» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը:Վ.Թ /241-245/ 2-րդ հատոր Արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում տեղակայված հյուրանոցի տեսախցիկների տեսագրությունները՝ համաձայն որի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին՝ ժամը 00:00-ին, Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանը, մուտք է գործում ընդունարան և մոտենում սեղանին դրված համակարգչին, իսկ աշխատակցի մոտենալուց հետո հեռանում է:Վ/Թ /255-256/ 2-րդ հատոր, Վ/Թ /34/ 1-ին հատոր։ Հանցագործության մասին հաղորդումը, համաձայն որի՝ հայտնվում է Ձեզ այն մասին, որ 2024թ. սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Էրեբունու բաժին է ներկայացել Ելիզավետա Սերգեի Շպակը (ծնվ 16.08.1983թ. մշտական բնակության վայր չունի) և հայտնել է, որ նույն օրը՝ ժամը 04:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արցախի պողոտայի 20/1 շենքի հետնամասում իր ծանոթ ոմն Բարիսը իր ձեռքից բացահայտ հափշտակել է «Ռեդմի» մոդելի բջջային հեռախոսը՝ պատճառելով իրեն մոտ 50.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Թարգմանիչ չլինելու հետևանքով հնարավոր չեղավ վերջինիցս վերցնել հանցագործության մասին հաղորդում։ Փաստաթղթի բովանդակության զննում կատարելու մասին արձանագրությունը, այն մասին, որ զննության ենթարկվեց «Յուքոմ» ՓԲ ըկերությունից ստացված 044-16-08-83 բջջային հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումները ։/Տես՝ գ․թ․ 129-134/ Վերոգրյալ ապացույցների հիման վրա Դատարանը հաստատված է համարում հետևյալ փաստական հանգամանքները, մասնավորապես. -2024թ. սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեի Շպակի հետ: Վերջինիս հետ զրույցի ընթացքում տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի հետ նախևառաջ գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա՝ այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակից հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակ ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ քշքշել է և հրել, վայր է գցել ու Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով վերցրել է նրան պատկանող «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակ պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս: -Դատարանը արձանագրում է, որ տուժող Ե.Շպակը դատաքննության ընթացքում տվել է հակասական ցուցմունք, մեկ նշել է, որ Բ.Գրիգորյանը «իր ամբողջ մարմնով հարձակվեց ինձ վրա, հարվածներ հասցրեց, կապտուկներ չունեի, սակայն գիպս են դրել, ես ընկա, նա ուզում էր հեռախոսն և պայուսակը, սակայն ես հրաժարվեցի տալ որևէ մեկը։ Նա գիտեր՝ որտեղ էր իմ հեռախոսը, որ գրպանումս էր, նա դա վերցրեց ու փախավ։», ինչպես նաև նույն ցուցմունքով նշել է, որ «նա մտավ իմ գրպանը և վերցրեց հեռախոսը, այդ ժամանակ ես ընկա, գիպս են դրել, նա ինձ չհրեց, հստակ չեմ հիշում այդ պահը, սակայն սկզբից նա ցանկանում էր բերանս փակել, սակայն աչքիս կպավ, նա ինձ չէր հարվածում, ուղակի ցանկանում էր բերանս փակել, դիտավորությամբ չէր հարվածում, որ ես վնասվածք ստանայի, նա ուզում էր իմ բերանը փակել, որ չգոռամ։ Ես չեմ հիշում ինձ հրել է, կամ քաշել է, ես հիշում եմ, որ ձեռքերս սեղմել է, չեմ հիշում կամ դուրս էր ընկել մատս կամ ճաքել էր, դա եղել է հարվածի հետևանքով, որից հետո նա փորձել է ինձ պինդ բռնել, ես պինդ հեռախոսս էի բռնել, սակայն չեմ հիշում հստակ, ինչպես է եղել», ինչպես նաև տուժողը հայտարարություն է արել դեպքի վայրի զննության ժամանակ առ այն, որ «հրել է բազմոցի վրա, փորձել է փակել շնչառությունը, սեղմել է բազմոցին՝ բռնելով ձեռքերը, որից հետո պահանջել է հեռախոսը կամ պայուսակը, ինքն այդ ժամանակ դիմադրել է, որից հետո քայլել է ավտոտնակի անկյունային հատված, Բորիսն այդ ժամանակ փորձել է գրպանից հանել բջջային հեռախոսը, հարվածներ է հասցրել իր դեմքին, մեջքին, որից ինքն ընկել է գետնին, այդ ժամանակ նա գրպանից հանել է բջջային հեռախոսն ու դիմել փախուստի» բացի այդ, դեպքի օրը հաղորդում ներկայացնելիս արձանագրվել է, որ վերջինս նշել է, որ իր ձեռքից հեռախոս են տարել: Դատարանը համադրելով տուժողի ցուցմունքը սույն քրեական գործով ստացված դատաբժշկական եզրակացության հետ արձանագրում է, որ բացի աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմքի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի և ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքից, որոնց առաջացումը՝ ըստ դատաբժշկի չի բացառվում ինչպես բութ առարկաների անմիջական ներգործության, այնպես էլ վայր ընկնելու հետևանքով, որևէ այլ մարմնական վնասվածք չի արձանագրվել, որի համադրությամբ կարելի կլիներ կազմել համակցություն առ այն, որ մեղադրյալը հարվածել է տուժողի մարմնի տարբեր մասերին: -Տվյալ պարագայում արձանագրվում է, որ տուժողի հայտնածը առ այն, որ մեղադրյալը իրեն հարվածներ է հացրել դեմքին, մարմնին և աչքին, չի հիմնավորվում նշանակված դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությամբ:Արդյունքում, ստացվում է, որ տուժողի հայտնած որոշ տվյալներ չեն հաստատվում ապացույցների բավարար համակցությամբ, դեռ ավելին, տուժողը ինքը տվել է հակասական ցուցմունք՝ հայտնելով իրարամերժ տեղեկություններ: Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալին մեղսագրված հանցանքի համար անհրաժեշտ է հաստատված համարել հանցանքի կատարումը՝ տվյալ պարագայում, բռնություն գործադրելով, իսկ տուժողի ցուցմունքի և ստացված դատաբժշկական եզրակացության պայմաններում չի հաստատվում մեղադրյալի կողմից տուժողին հարվածեր հասցնելու՝ այն է բռնության ենթարկելու հանգամանքը: -Դեռ ավելին, չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելիս, տուժողի հայտնածի, ստացված դատաբժշկական եզրակացությամբ արձանագրված վնասվածների հարաբերակցության պայմաններում պարզվում է, որ մեղադրյալը տուժողի կամքին հակառակ նրանից վերցրել է բջջային հեռախոսն, ինչի ընթացքում տեղի է ունեցել քաշքշուկ, որի ժամանակ տուժողը ընկել և ստացել է դատաբժշկական եզրակացությամբ արձանագրված վնասվածները: Առկա ապացույցների պայմաններում Դատարանը չի կարող հաստատված համարել մեղադրանքի որոշմամբ նշված մյուս հանգամանքները, որի պարագայում չի հաստատվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար պարտադիր համարվող հատկանիշն՝ այն է հափշտակությունը բռնությամբ կատարված լինելը: -Առկա հակասական տվյալների պարագայում Դատարանը ընդունելի է համարում չփարատված կասկածը հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանման կանոնի կիրառումը, քանի որ տուժողը մեկ նշում է, որ արձանագրված վնասվածքները ստացել է հարվածի, իսկ հաջորդիվ նշում է, որ ընկնելու հետևանքով: Ստացվում է, որ նույն մարմնական վնասվածքի ստացման վերաբերյալ տուժողը հայտնում է երկու իրավիճակ, որոնցից յուրաքանչյուրի պայմաններում հիշատակված մարմնական վնասվածքի ստացումը փորձագետի եզրակացությամբ հնարավոր է, ուստի, Դատարանը հաշի առնելով, որ հարված հասցնելու հանգամանքը առարկայացնող այլ ոչ մի փաստական տվյալ առկա չէ քրեական գործում, ուստի, նշված հարցի առումով արձանագրում է չփարատում, հետևաբար, չփարատված կասկածը մեկնաբանվում է հօգուտ մեղադրյալի: Ստացվում է, որ Դատարանը կարող է հաստատված համարել այն փաստը, որ տուժողը ստացել է մարմնական վնասվածքներ վայր ընկնելու արդյունքում: Նման պարագայում արձանագրված մարմնական վնասվածքների ստացումը դրսևորվել է ընկնելու և ընկնելու հետևանքով մարմնական վնասվածք ստանալով: Տուժողին մարմնական վնասվածքներ պատճառելու առումով դրսևորվել է անզգուշություն, քանի որ վնասվածքները պատճառվել են ոչ անմիջական ներգործության հետևանքով և քննարկվող մարմնական վնասվածքների պատճառումը չի եղել ակնհայտ մեղադրյալի համար: -Արդյունքում, արձանագրվում է, որ մեղադրյալը կատարել է հափշտակություն, ինչը գիտակցել է տուժողը, հետևաբար նշված հանգամանքների հաստատման պայմաններում մեղադրյալի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հատկանիշներին: -Դատարանն արձանագրում է, որ առաջադրված մեղադրանքը չի պարունակում արձանագրված մարմնական վնասվածքները անզգուշությամբ՝ այն է հանցավոր անփութությամբ պատճառելու վերաբերյալ նշում, հետևաբար, Դատարանը չի կարող դուրս գալ մեղադրանքի շրջանակից և քննարկել մեղադրյալին մեղադրանքից դուրս գտնվող փաստակազմով մեղադրանքում մեղավորության հարց: -Դատարանը հաստատված է համարում, որ Բ.Գրիգորյանը տուժողի կամքին հակառակ վերցրել է նրա բջջային հեռախոսը, որը հետագայում հայտնաբերվել է վերջինիս անձնական խուզարկության արդյունքում: -Նշված եզրահանգման Դատարանը գալիս է՝ հաշվի առնելով հետազոտված ապացույցների համակցության գնահատման արդյունքում, մասնավորապես այն, որ տուժողը հայտնել է տեղեկություն առ այն, որ իր բջջային հեռախոսը հեռախոսահամարի պարունակությամբ իր մոտից հափշտակել են, տուժողի բջջային հեռախոսը վերցնելու արդյունքում տեղի է ունեցել քաշքշուկ, որի ժամանակ տուժողը ընկել է գետնին, ստացել է մարմնական վնասվածքներ, Բ.Գրիգորյանի անձնական խուզարկության ժամանակ հայտնաբեված բջջային հեռախոսով, որը տուժողի բջջային հեռախոսն էր՝ ինչը չհերքեց Բ.Գրիգորյանը, տեսագրությունների զննության արձանագրությունը, որով հաստատվեց դեպքին մոտ ժամանակահատվածում տուժողի և մեղադրյալի միասին լինելու հանգամանքը, որի ժամանակ երևում է, որ Բ.Գրիգորյանը դեպքի օրը քայլում է տուժողի հետ՝ մեղադրյալը չհերքեց, որ տեսագրության մեջ երևացող անձը ինքն է: -Դատարանը վերոնշյալ հանգամանքների հաստատման պարագայում արձանագրում է, որ մեղադրյալի ցուցմունքը տուժողից հափշտակություն չկատարելու մասով անարժանահավատ է: Դատավճռի պատճառաբանական մաս. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2.Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը: 3.Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը: 4.Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի:/.../: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ: 2.Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա: 3.Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը: 4.Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները: 5.Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:/…/: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն/․․․/ 1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել: 2.Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարույթային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց/․․․/: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն` /․․․/1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝ 1)դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն). 2)մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3)ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4)մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ. 5)քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները. 6)մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները. 7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը. 8)այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից. 9)այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները. 10)այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները/․․․/: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` /․․․/ 1.Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից: 2.Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: 3.Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել/․․․/: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ հոդվածը սահմանում է, որ /․․․/ 1. Առաջին ատյանի դատարանում վարույթն իրականացվում է միայն մեղադրյալի նկատմամբ և միայն նրան ներկայացված մեղադրանքով: 2. Մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքը փաստական հանգամանքների մասով առաջին ատյանի դատարանում կարող է փոփոխվել կամ լրացվել միայն հանրային մեղադրողի կողմից, եթե հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հաստատվել են այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք հայտնի չէին մինչդատական վարույթում, և որոնք ինքնին կամ այլ փաստական հանգամանքների հետ միասին անհրաժեշտ են դարձնում մեղադրյալին նոր մեղադրանք ներկայացնելը: 3. Մինչև վերդիկտ կայացնելու համար առաջին ատյանի դատարանի` առանձին սենյակ հեռանալը հանրային մեղադրողն իրավասու է փոխելու մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը: 4. Դատարանն իրավասու է հաստատված կամ հերքված համարելու միայն մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքները: Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը, դուրս չգալով մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքների շրջանակից, կարող է փոխել մեղադրյալին վերագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականը, եթե տարբերվող իրավական գնահատականի հարցը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում քննարկել է կողմերի հետ/․․․/: Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդորում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդորում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (տես` Ա.Ավագյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշումը) Վճռաբեկ դատարանը Դ.Սիմիդյանի գործով նշել է.(...) Միայն օրենքը կարող է սահմանել հանցանքը և նախատեսել պատիժը (...): Արարքի հանցավորությունն ու պատժելիությունը պետք է նախատեսված լինեն իրավական որոշակիության չափանիշին բավարարող օրենքով: Այս առումով Եվրոպական դատարանն իր նախադեպային իրավունքում ձևավորել է «օրենք» հասկացությանն առաջադրվող այնպիսի որակական չափանիշներ, ինչպիսիք են հասանելիությունը և կանխատեսելիությունը (...): Որակական այս պահանջները պետք է ապահովվեն ինչպես հանցագործության, այնպես էլ դրա համար պատժի նշանակման ժամանակ (...): Անձը համապատասխան դրույթի տառացի ընկալումից և, անհրաժեշտության դեպքում, դրա կապակցությամբ դատարանների տված մեկնաբանությունից պետք է հասկանա, թե որ գործողությունների և անգործության համար է քրեական պատասխանատվություն նախատեսվում և ինչ պատիժ կնշանակվի այդ գործողությունների կատարման և/կամ անգործության համար (...): «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք (...) նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք: (...) 3.Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները. ա.իրեն հասկանալի լեզվով անհապաղ ու հանգամանորեն տեղեկացվելու իրեն ներկայացված մեղադրանքի բնույթի և հիմքի մասին, բ.բավարար ժամանակ ու հնարավորություններ` իր պաշտպանությունը նախապատրաստելու համար (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ Եվրոպական դատարան) նշել է, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «ա» ենթակետի դրույթն ընդգծում է առաջադրվող «մեղադրանքի» մասին մեղադրյալին ծանուցելուն հատուկ ուշադրություն դարձնելու անհրաժեշտությունը: Հանցագործության վերաբերյալ մանրամասն տվյալները կարևոր դեր են խաղում քրեական դատավարությունում այն իմաստով, որ դրանց հայտարարման պահից է անձը համարվում պաշտոնապես ծանուցված նրա դեմ առաջ քաշված մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմքերի մասին: Եվրոպական դատարանը գտել է, որ մեղադրանքի բնույթի և առիթների մասին տեղեկացված լինելու իրավունքը պետք է դիտել պաշտպանության նախապատրաստության իրավունքի լույսի ներքո ։ ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի՝ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի արդյունավետ իրացման հարցին, նշել է. «Անձը պետք է ապահովվի մեղադրանքի թե՛ փաստական, թե՛ իրավական որակման փոփոխությունների վերաբերյալ անհրաժեշտ և ամբողջական տեղեկատվությամբ, ինչպես նաև անձի համար պետք է ապահովել ողջամիտ ժամանակահատված փոփոխված մեղադրանքից պաշտպանվելու, դրա վերաբերյալ իր դիրքորոշումները ներկայացնելու իրավական հնարավորությամբ: (…) Սահմանադրությամբ ամրագրված մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի արդյունավետ իրականացման համար անհրաժեշտ է ապահովել ոչ միայն սկզբնական մեղադրանքի, այլև հետագայում՝ դատաքննության փուլում, փոփոխված մեղադրանքից պաշտպանվելու պատշաճ կառուցակարգեր և իրական հնարավորություն, հակառակ պարագայում արարքի վերաորակման վերաբերյալ առկա իրավակարգավորումները համահունչ չեն լինի Սահմանադրության 75-րդ հոդվածով ամրագրված անհրաժեշտ կառուցակարգերի և ընթացակարգերի առկայության սահմանադրական պահանջին: Բացի դրանից, իրավունքի սահմանումը միայն բավարար չէ այն կյանքի կոչելու համար, քանի որ սահմանումից բացի կարևորագույն խնդիր է իրավունքի հիմնական բովանդակության, էության բացահայտումը: Իրավունքի էությունն այն նպատակների ամբողջությունն է, որի համար սահմանվել է այն, ուստի, այդ իրավունքի արդյունավետ իրացման համար անհրաժեշտ օրենսդրական կարգավորումների առկայության դեպքում միայն կարող ենք փաստել, որ իրավունքի էության անխախտելիության սահմանադրական պահանջը կենսագործված է: Մեղադրանքից պաշտպանվելու սահմանադրական իրավունքը ենթադրում է, նախևառաջ մեղադրանքի բնույթի և հիմքի մասին ամբողջական և ժամանակին տեղեկատվության տրամադրում, ապա անձամբ կամ փաստաբանի միջոցով այդ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի կազմակերպում, որպիսի կանոնը պետք է գործի բացառապես թե՛ սկզբնական մեղադրանքի, թե՛ դատաքննության փուլում վերաորակված արարքի դեպքում» : Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով դատական քննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից դուրս գալու հարցին, Արթուր Սերոբյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է․ «Թե՛ առաջին ատյանի դատարանը, թե՛ վերաքննիչ դատարանը և թե՛ վճռաբեկ դատարանը ամբաստանյալի կամ դատապարտյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից։ Հակառակ դեպքում կխախտվի Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքը` «Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը»։ Մասնավորապես, կխախտվեն այն հիմնարար իրավադրույթները, որ «Կասկածյալը և մեղադրյալն ունեն պաշտպանության իրավունք», և որ «Քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը» (Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասեր)։ Եթե Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածում օգտագործված «մեղադրանք» եզրույթը հասկացվի սոսկ «քրեաիրավական որակում» իմաստով և այն իր մեջ չներառի արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստական հանգամանքները, ապա կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը չի լինի կոնկրետ և իրական, այլ կլինի վերացական և պատրանքային, քանի որ առանց փաստական հիմքի` քրեաիրավական որակումից պաշտպանվելու իրավունքը առարկայազուրկ է (…)։ Վճռաբեկ դատարանը Արկադի Պապյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ մեղադրանքի ձևակերպումը պետք է արտացոլի մեղսագրվող գործողությունների կամ անգործության բովանդակությունը, հետևաբար պետք է ներառի հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալները: Փաստական տվյալների ներառումն անհրաժեշտ նախապայման է, որպեսզի մեղադրանքի մեջ նշվի այն քրեական օրենքը, որով նախատեսված են հանրության համար վտանգավոր, հակաիրավական և քրեորեն պատժելի արարքի հատկանիշները, այսինքն` հանգեցնի մեղադրանքում ձևակերպված արարքին համապատասխան իրավաբանական գնահատական տալուն : Վճռաբեկ դատարանը, վերահաստատելով նախկինում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, արձանագրել է, որ պաշտպանության իրավունքը` որպես անմիջականորեն գործող իրավունք, չպետք է լինի վերացական և պատրանքային, այլ պետք է լինի կոնկրետ և իրական: Իսկ պաշտպանության իրավունքի պատշաճ ապահովումը նախ ենթադրում է, որ առաջադրված մեղադրանքը քրեաիրավական որակումից զատ պետք է պարունակի նաև այդ որակման հիմքում դրված փաստերը՝ անձին դրանից յուրաքանչյուրն արդյունավետ կերպով վիճարկելու հնարավորություն ընձեռելով: Հետևաբար, պաշտպանության իրավունքի երաշխավորման նպատակով թե՛ առաջին ատյանի, թե՛ վերաքննիչ և թե՛ Վճռաբեկ դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս, չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմքում ընկած փաստական հանգամանքների շրջանակից։ Ավելին` դատարանը` որպես արդարադատություն և ոչ քրեական հետապնդում իրականացնող մարմին, սահմանափակված է ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի ծավալով: Այսինքն` ինչպես քրեական գործի քննության ընթացքում, այնպես էլ դրա արդյունքում դատական ակտ կայացնելիս, դատարանը չի կարող քննարկման առարկա դարձնել այնպիսի փաստական հանգամանքներ, որոնք արտացոլված չեն եղել անձին առաջադրված մեղադրանքում: Հակառակ պարագայում կարող է վտանգվել անձի պաշտպանության իրավունքը, քանի որ վերջինս հնարավորություն չի ունեցել պաշտպանվելու դատական ակտով անձին մեղսագրված, սակայն ի սկզբանե մեղադրանքի ծավալում չընդգրկված փաստական տվյալներից։ Անդրադառնալով դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխության հնարավորության հարցին՝ Եվրոպական դատարանը Zhelezov v. Bulgaria գործով նշել է, որ ներպետական դատարանի՝ արարքը վերաորակելու լիազորության գործադրումը պետք է կազմակերպվի այնպես, որ ապահովի մեղադրանքից ժամանակին (in good time) և արդյունավետ (effective) պաշտպանվելու հնարավորությունը: Ընդորում, Եվրոպական դատարանը հատկապես ուշադրություն է դարձրել այն հանգամանքին, որ նախաքննության մարմինների ջանքերն ուղղված չեն եղել անձի գործողություններում հիմնավորելու այն արարքը, որի կատարման մեջ ներպետական դատարանը վերաորակման արդյունքում մեղավոր է ճանաչել անձին : Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի, ինչպես նաև գործի դատական քննության սահմանների առումով «մեղադրանք» հասկացությունը ներառում է նաև արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը (…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ և 16-րդ կետերը սահմանում են, որ /…/ 9)բռնություն` այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելը/…/,/…/16)հափշտակություն` ուրիշի գույքն ապօրինի, անհատույց հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը: Հափշտակությունն ավարտված է համարվում, եթե հանցավորն այդ գույքն ապօրինաբար տնօրինելու կամ օգտագործելու իրական հնարավորություն է ունեցել/…/: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածը սահմանում է, որ /.../ 1. Ավազակությունը՝ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը՝պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից վեց տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածը սահմանում է, որ /…/ 1. Կողոպուտը՝ բացահայտ հափշտակությունը, երբ հանցավորը գիտակցում է, որ արարքը կատարում է բացահայտ՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:/.../ Դատարանը վկայակոչում է Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումը, որը թեպետ կայացվել է 18.04.2003 թվականին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության ժամանակ, սակայն Դատարանը գտնում է, որ դրանում արտահայտած իրավական դիրքորոշումը և իրավահամեմատական վերլուծությունները կիրառելի են նաև գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի նորմերի նկատմամբ: Այսպես, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոնշյալ որոշմամբ սահմանել է, որ /.../ Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բռնությունը` որպես քրեորեն հետապնդելի արարք, դիտավորությամբ, անձի կամքին հակառակ կամ առանց նրա կամքը հաշվի առնելու կատարված ցանկացած արարք է, որի արդյունքում անձը զրկվել է կյանքից, կամ սահմանափակվել է նրա ազատությունը, կամ նրա առողջությանը վնաս է պատճառվել, կամ նրան պատճառվել է ֆիզիկական ցավ, ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք:/.../: Դատարանն անհրաժեշտ է համարում համեմատական վերլուծություն իրականացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմերի միջև՝ մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի իրավական որակման հարցը պարզելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի տրամաբանության համաձայն՝ ավազակության ժամանակ էական չէ կիրառված բռնությունը կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր է թե ոչ, ցանկացած բռնության կամ դրա սպառնալիքի արդյունքում կատարված հափշտակությունը պետք է որակել որպես ավազակություն։ Միևնույն պարագայում, Դատարանը, վերլուծելով օրենսգրքային մոտեցումը ավազակության հանցակազմի և բռնության եզրույթի մեկնաբանման առումով, եզրահանգում է, որ օրենսդիրը անձի արարքը դիտարկում է ավազակության տիրույթում ցանկացած պարագայում, երբ հափշտակությունը կատարվում է տուժողի վրա ցանկացած եղանակով բռնություն գործադրելու դեպքում: Մասնավորապես, Դատարանը անդրադառնում է այն հանգամանքին, որ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը տալիս է «բռնություն» եզրույթի սահմանումը, նախատեսելով, որ բռնություն է համարվում այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելը: Նշված սահմանման վերլուծության արդյունքում փաստվում է, որ բռնություն է համարվում ի թիվս այլնի նաև ֆիզիկական ներգործությունը: Նման պարագայում Դատարանի դիտարկմամբ օրենսդրի տրամաբանությունը եղել է նրանում, որ հափշտակություններից ամենավտանգավոր տեսակի առկայության հարցը հնարավոր լինի դիտարկել այն դեպքում, երբ արձանագրվի հանցավորի կողմից տուժողի վրա որևէ եղանակով ֆիզիկապես ներազդեցությունը, իսկ Դատարանի գնահատմամբ ֆիզիկապես ներազդելու տակ պետք է հասկանալ նաև Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախադեպային որոշմամբ տված բռնության հասկացությանը մեկնաբանումը: Ինչ վերաբերում է տուժողի հայտնածին, որ մեղադրյալը բռնել է նրա ձեռքերը, բերանը, ապա այդ հանգամանքը հաստատող այլ փաստական տվյալ ձեռք չի բերվել, դեռ ավելին, տուժողը այդ հանգամանքի վերաբերյալ տվել է հակասական ցուցմունքներ: Տվյալ դեպքում Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքով մեղադրյալը տուժողի բջջային հեռախոսը նրանից վերցնելու ընթացքում հրել է տուժողին և հրելու արդյունքում վերջինս ընկել է գետնին ու ստացել մարմնական վնասվածքներ: Տվյալ պարագայում հրելը չի կարող դիտարկվել բռնության դրսևորում այն դեպքում, երբ տուժողն էլ հայտնում է, որ ինքը ընկել է հեռախոսը նրանից վերցնելու ընթացքում, հետևաբար, քաշքշուկի և հրելու արդյունքում տուժողի ընկնելը Դատարանը չի դիտարկում բռնություն եզրույթի համատեքսում: Հակառակ մոտեցումը Դատարանը չի դիտարկում ողջամիտ, քանի որ բռնություն հասկացության այդքան լայն մեկնաբանությունը կհանգեցներ մի իրավիճակի, երբ նույնիսկ տուժողին հպվելը կդիտարկվեր բռնության գործադրում, ինչը չէր բխի բռնության հասկացությունից և ավելին, եթե Օրենսդրի կամքը լիներ բռնության հասկացության նման խիստ լայն մեկնաբանությունը, ապա բռնության հասկացությունը կսահմանվեր առհասարակ տուժողին պարզապես նվազագույնը հպվելը բռնություն դիտարկելով: Դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով մեղադրյալի և տուժողի ցուցմունքները, դրանք համադրելով սույն քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, արձանագրում է, որ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հաստատվել, որ տուժողի բջջային հեռախոսը հափշտակելիս մեղադրյալը բռնություն է գործադրել տուժողի նկատմամբ: Մյուս հանգամանքների առումով Դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ մեղադրյալը տուժողի ընկալման պայմաններում նրանից բացահայտ հափշտակել է բջջային հեռախոսը, որը հետագայում հայտնաբերվել է նրա անձնական խուզարկության արդյունքում: Մասնավորապես, նշված եզրահանգման Դատարանը գալիս է՝ հաշվի առնելով քրեական գործի քննության ընթացքում ստացված և հետազոտված ապացույցների ապացուցողական արժեքը ինչպես ընդհանուր, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած: Դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համեմատական վերլուծության հիման վրա հաստաված հանգամանքները գնահատելով սույն դեպքի փաստական հանգամանքների տիրույթում՝ Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալը ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով տուժողի ընկալման պայմաններում, տուժողի գույքը վերցնելու ընթացքում տուժողին հրելու և վայր գցելով՝ նրան անզգուշությամբ պատճառել է մարմնական վնասվածքներ, ինչից հետո վերցնելով տուժողի բջջային հեռախոսը, որի մեջ եղել է տեղադրված տուժողի հեռախոսահամարը դիմել է փախուստի՝ գիտակցելով, որ իր գործողությունները ընկալվում են տուժողի կողմից: Նման պարագայում մեղադրյալի արարքում արձանագրվում է կողոպուտի հանցակազմի բոլոր տարրերի առկայությունը: Բացի այդ մեղադրյալի կողմից տուժողին անզգուշությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու հանգամանքը արտացոլող փաստական տվյալը չի ստացել արտացոլում մեղադրանքի որոշման մեջ։ Մասնավորապես, մեղադրանքի որոշումը չի պարունակում տեղեկություն մեղադրյալի կողմից տուժողին անզգուշությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու մասին, հետևաբար, Դատարանը չի կարող դուրս գալ մեղադրանքի ծավալից և մեղադրյալի այդ արարքի կատարումը արժանացնել քրեիրավական որակման և նշված որակման պայմաններում նրան մեղավոր ճանաչել: Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանը, առանձին սենյակում գնահատելով դրանք իրենց համակցության մեջ, համադրելով Բ.Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպման հետ, որ նա «2024թ. սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեյի Շպակի հետ: Վերջինիս հետ զրույցի ընթացքում տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի հետ նախևառաջ, գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա՝ այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակից ավազակությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակը ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ ձեռքերով հարվածներ հասցնելով Ելիզավետա Շպակի մարմնի տարբեր մասերին և գետին գցելով՝ նրան պատճառել է ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմքի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ (առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով), ապա Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով՝ վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:», արձանագրում է, որ հաստատված հանգամանքների պարագայում, վերջինիս արարքը ենթակա չէ որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այլ նշված արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նշված իրավական որակման համատեքստում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին պատասխանելիս Դատարանն եզրահանգել է, որ ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), ապացուցված է այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, ապացուցված է մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ: Վերոնշյալի հիման վրա մեղադրյալի արարքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով տրված իրավական որակման պարագայում մեղադրյալի վերաբերյալ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե մեղադրյալը պատժի ենթակա է թե ոչ, պատժի ինչ տեսակ պետք է նշանակվի և պետք է արդյոք նա այն կրի: Դատարանը մեղադրյալի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակելու համատեքստում դրական պատասխանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին գտնում է, որ կատարած արարքի համար դատապարտված-մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Կողոպուտը՝ բացահայտ հափշտակությունը, երբ հանցավորը գիտակցում է, որ արարքը կատարում է բացահայտ՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:» ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով սահմանված է՝ /…/3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց/…/: Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի պատիժը և պատասխանատվությունը ծանրացնող կամ մեղմացնող հանգամանքներ սույն գործով առկա չեն: Դատապարտված-մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս, առաջնորդվելով նվազագույնի սկզբունքով՝ Դատարանը պարզում է, որ դատապարտված-մեղադրյալը չունի ստաբիլ աշխատանք, ֆինանսական եկամուտ և ըստ իր հայտարարության՝ վճարունակ չէ, ուստի, առկա վիճակում նրա նկատմամբ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժի՝ տուգանքի, նշանակումը Դատարանը դիտարկում է աննպատակահարմար։ Խստությամբ հաջորդ պատժատեսակի կիրառման հարցը քննարկելիս դատապարտված-մեղադրյալը հայտարարեց, որ չունի առարկություն հանրային աշխատանքներ պատիժ կատարելու առումով: Դատարանը, հաշվի առնելով հանրային աշխատանքներ կատարելու դեմ առարկության բացակայությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ դատապարտված-մեղադրյալը կատարել է սեփականության դեմ ուղղված հանցանք, ուստի պատժի նպատակների իրականացման համար հենց հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի նշանակումը սույն պարագայում կլինի նպատակահարմար: Նման եզրահանգման Դատարանը գալիս է, քանի որ հանրօգուտ աշխատանքների միջոցով հնարավոր է անձի մոտ առաջացնել օրինական ճանապարհով գումար աշխատելու մղում և ցանկություն ու նրան հետ պահել հետագայում հանցավոր ճանապարհով գումար վաստակելու ցանկությունից: Վերոնշյալ հանգամանքը հաշվի առնելով՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը չպետք է հաշվի առնել նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը մեղմացնելու կամ պատիժը կրելուց ազատելու համար, քանի որ պատժի նպատակների իրականացման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վերջինս կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը: Վերոնշյալ հանգամանքների համադրության պարագայում Դատարանը որոշում է մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 150 ժամ տևողությամբ, պատժի սկիզբ հաշվել պատիժը փաստացի ի կատար ածելու պահից։ Դատապարտված-մեղադրյալ Բ.Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը անհրաժեշտ է վերացնել և նրան ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REDMI» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը անհրաժեշտ է վերադարձնել՝ ըստ պատկանելիության։ Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը անհրաժեշտ է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ ի թիվս այլնի նաև իրեղեն ապացույցների, վարույթային ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելադրման, գույքային հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, գույքային հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 116-րդ, 97-րդ, 102-րդ, 105-րդ, 276-րդ, 348-349-րդ, 352-356-րդ և 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը․ Վ Ճ Ռ Ե Ց Բախշի Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակել, նրան մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 150 /մեկ հարյուր հիսուն/ ժամ տևողությամբ։ Բախշի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնել և վերջինիս ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճից։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «REDMI» ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը վերադարձնել՝ ըստ պատկանելիության։ Քրեական գործին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի հետ միասին՝ դրանց պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում: Վարույթային ծախսերի, գույքային հայցի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄՈՒՇԵՂ ԱՐԱՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 26-09-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 29-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | բաղկացած է 4 հատորից՝ 1-ին հատորը «336» թերթից, 2-րդ հատորը «270» թերթից, 3-րդ հատորը «118» թերթից, 4-րդ հատորը «127» թերթից։ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-10-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 29-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը «336» թերթից, 2-րդ հատորը «270» թերթից, 3-րդ հատորը «118» թերթից, 4-րդ հատորը «127» թերթից։ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-127061 |
Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար
| Ամսաթիվ | 06-04-2026 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
Մակագրել
| Երբ | 06-04-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գարիկ |
| Ազգանուն | Աբելյան |
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 10-04-2026 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/2682/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «10» ապրիլի 2026 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Գ.Աբելյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՊԱՐԶԵՑԻ Թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի հուլիսի 21-ի գրությամբ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան, մուտքագրվել է 2025 թվականի հուլիսի 21-ին և նույն օրն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել դատավոր Մուշեղ Արամյանին: 2025 թվականի հուլիսի 24-ին Դատարանի դատավոր Մ․Արամյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճռով Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով, վերաորակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով, և նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 150 (մեկ հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ: Բախշի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացվել է և վերջինս ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 որոշմամբ հանրային մեղադրող Լ.Քոչարյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է և Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճիռը բեկանվել և քրեական գործն ուղարկվել է նույն դատարան՝ նոր քննության: ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2026 թվականի մարտի 13-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 որոշմամբ՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2025 թվականի նոյեմբերի 26-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է: 2026 թվականի ապրիլի 6-ին քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2026 թվականի ապրիլի 7-ին հանձնվել է ինձ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարու¬թյան օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ ՈՐՈՇԵՑԻ Ստանձնել Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ 2026 թվականի ապրիլի 20-ին, ժամը՝ 10։00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի «Ավան» նստավայրում: Որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԲԱԽՇԻ |
| Ազգանուն | ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
| Հայրանուն | ԼԱՎՐԵՆՏԻ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԷԴՈՒԱՐԴ |
| Ազգանուն | ԱՂԱՋԱՆՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԵԼԻԶԱՎԵՏԱ |
| Ազգանուն | ՇՊԱԿ |
| Հայրանուն | ՍԵՐԳԵՅԻ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԷԴՈՒԱՐԴ |
| Ազգանուն | ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 20-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 20-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-06-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-06-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-07-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2682/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 14-08-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 12-08-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Աղաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Բախշի Գրիգորյան Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 06.08.2025թ. որոշումը և Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին կալանքից ազատ արձակել կամ կալանքը փոխարինել տնային կալանքով , կամ վարչական հսկողությամբ ,կամ բացակայելու արգելքով , կամ գրավով , կամ համակցված մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցներով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Որոշման բովանդակություն | Գործ ԵԴ1/2682/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ «08» սեպտեմբերի 2025թ. ք. Երևան մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի օգոստոսի 06-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 (քրեական գործի նախաքննական համարը՝ 12811825) որոշումը, ՊԱՐԶԵՑ Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը․ 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 12166624 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին թիվ 12166624 քրեական վարույթով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներ ի հայտ գալու վերաբերյալ քննիչի հաղորդման հիման վրա ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12167024 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրաջնների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12167024 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո: 2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել թիվ 12167324 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել թիվ 12170724 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնված թիվ 12167324 քրեական վարույթի նախաքննությունը հանձնվել է ինձ: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրաջնների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12167324 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնված թիվ 12170724 քրեական վարույթի նախաքննությունը հանձնվել է ինձ: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրաջնների քննչական բաժնում քննվող թիվ 12166624 և թիվ 12170724 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 քրեական համարի ներքո: 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին թիվ 12166624 քրեական վարույթի նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազն որոշում է կայացրել Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի հուլիսի 21-ին Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 12811825 նախաքննական համարով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործով որոշում է կայացվել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2025 թվականի օգոստոսի 06-ին կայացրել է որոշում․ <<Մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգել 1 /մեկ/ ամիս 20 /քսան/ օր ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը:>>։ Առաջին ատյանի դատարանի 06.08.2025թ. որոշման դեմ հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանը: Բողոքը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի օգոստոսի 14-ին: Վերաքննիչ դատարանում 2025 թվականի օգոստոսի 22-ին ստացվել է թիվ ԵԴ1/2682/01/25 հատուկ վերանայման վարույթի նյութերը, որոնք դատավոր Հ. Պետրոսյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվականի օգոստոսի 25-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/2682/01/25 վարույթով հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ։ Հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան չի ներկայացվել: Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ նա. << … 2024թ. սեպտեմբերի 11-ին ժամը 23:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող <<Կիլիկիա>> ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեյի Շպակինի հետ: Վերջինիս հետ զրույցի ընթացքում տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակինի հետ նախ՝ գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող <<Ալեքս>> հյուրանոցային համալիր, ապա՝ այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակինը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակինայից ավազակությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակինին ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ ձեռքերով հարվածներ հասցնելով Ելիզավետա Շպակինի մարմնի տարբեր մասերին և գետին գցելով նրան պատճառել է ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ (առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով), ապա Ելիզավետա Շպակինի հագուստի գրպանից հանելով վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Ռեդմի>> բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակինին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս:>>։ Դատարանը՝ 2025 թվականի օգոստոսի 06-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 որոշմամբ արձանագրում է հետևյալը. << (…) Դատարանը լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը պետք է թողնվի անփոփոխ, իսկ դրա ժամկետը պետք է երկարաձգել հետևյալ պատճառաբանությամբ. (…) Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության հարցին, արձանագրում է հետևյալը. Դատարանը ներկա փուլում գտնում է, որ մեղադրյալի կալանքի ժամկետը երկարացնելու նախորդ որոշումների արձանագրված պայմանները և հիմքերը, ընդհանուր առմամբ դեռևս իրատեսական են: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելուն, մասնավորապես. Դատարանը իրատեսական է համարում կանխատեսական այն ենթադրությունը, որ մեղադրյալը ազատության մեջ մնալու պարագայում կարող է կատարել համասեռ նոր հանցանք, մասնավորապես՝ ներկայացված փաստական տվյալների գնահատմամբ փաստվում է, որ մեղադրյալին վերագրվում է սեփականության դեմ ուղղված բռնությամբ զուգորդմամբ ենթադրյալ հանցանքի կատարում, նման պարագայում առկա է կանխատեսական ենթադրություն խափանման միջոց չկիրառելու պարագայում մեղադրանքի բովանդակության մեջ նշված համանման գործողությունների կատարմամբ նոր ենթադրյալ հանցանքների կատարման առումով: Նման կանխատեսման ենթադրությունն առարկայանում է նաև այն հանգամանքով, որ մեղադրյալի վերաբերյալ քննվում է նաև այլ քրեական գործ և մեղադրյալը նշված քրեական գործով ևս ունի մեղադրյալի կարգավիճակ: Վերոգրյալ փաստաիրավական վերլուծության պարագայում արձանագրվում է, որ միայն խափանման միջոցներից կալանքն է, որ դատաքննության այս փուլում ի զորու է ապահովել խափանման միջոցի կիրառման նպատակի կենսագործումը: Վերոգրյալը կալանքի կիրառման իրավաչափության տեսանկյունից փաստում է և Դատարանը գտնում է, որ ներկա փուլում անհրաժեշտ է երկարացնել մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանքը՝ 1 ամիս 20 օր ժամկետով:>>: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստերով. Մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանը բողոքով մասնավորապես նշել է. << (...) Գտնում եմ, որ դատարանի 06.08.2025թ. որոշումը հիմնավորված չէ, չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի, ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ հոդվածի և ՄԻԵԿ 5-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջներից, ուստի այն ենթակա է բեկանման. Հիմնավոր կասկած Պաշտպանական կողմը գտնում է, որ միջնորդության քննարկման արդյունքում չի հաստատվել հիմնավոր կասկածն առ այն, որ մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանը կատարել է իրեն մեղսագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը: (...) Դատարանում, բացի գործի ելքով շահագռգռված տուժող Ելիզավետա Շպակի ցուցմունքներից, որևէ այլ ապացույցներով չի հիմնավորվել է, որ Բ․ Գրիգորյանը ավազակային հարձակում է կատարել Ե․ Շպակի նկատմամբ, որի ընթացքում նրան մարմնական վնասվածքներ է հասցրել և հափշտակել նրա մոտից բջջային հեռախոսը: Ավելին, չնայած որ ըստ գործի նյութերի՝ Ե․ Շպակը դեպքի կապակցությամբ հաղորդում է ներկայացրել 12.09.24 թվականին, իսկ առնվազն 17.09.24 թվականից՝ հյուրանոցի տեսագրության զննության արձանագրության արդյունքներով, ինչպես նաև օպերատիվ-հետախուզական գործողությունների արդյունքում նախաքննության մարմնին արդեն իսկ պարզ և հայտնի էր Բ․Գրիգորյանի անձը, այնուամենայնիվ, նախաքննության մարմինը որևէ միջոց չի ձեռնարկել Բ․Գրիգորյանին քննչական բաժին հրավիրելու և հարցաքննելու, նրա և Ե․ Շպակի միջև առերես հարցաքննություն կատարելու ուղղությամբ: Եվ առանց Ե․ Շպակի հայտնած տեղեկությունները բազմակողմանի վերլուծության և ստուգման ենթարկելու, նախաքննության մարմինը այն ընդունել է որպես «բացարձակ ճշմարտություն» և 29.11.24 թ-ին որոշում է կայացվել Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քր․ օր-ի 252 հոդվածի 1-ին մասով հարուցել հանրային քրեական հետապնդում՝ առանց բավարար հիմքերի համակցության մեղսագրելով նրան ծանր հանցանքի կատարում: Այս առումով պաշտպանական կողմը գտնում է, որ դատարան ներկայացրած ապացույցները բավարար չեն անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամիտ հիմնավոր կասկած ձևավորելու համար, որ Բ․ Գրիգորյանը որևէ առնչություն ունի իրեն մեղսագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքին: Հետևաբար, քննիչի միջնորդությունը ենթակա էր մերժման՝ Բ․ Գրիգորյանին մեղսագրված հանցավոր արարքը նրա կողմից կատարված լինելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածի բացակայության պատճառաբանությամբ: Կալանքի հիմքերը. (...): Դատարանը, իր որոշման մեջ որպես կալանքի հիմք նշելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով նշված հիմքերը՝ /մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար, մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումը ապահովելու համար/, այնուամենայնիվ, իր որոշմամբ բավարար չափով չի հիմնավորել, թե սույն քրեական գործով դատարանում հետազոտված կոնկրետ որ նյութերն են հիմք տվել ենթադրելու, որ մեղադրյալը մնալով ազատության մեջ, կարող է կատարել վերը թվարկված գործություններից որևէ մեկը: Ուստի, պաշտպանական կողմը դատարանի կողմից մատնանշված կալանավորման հիմքերը հիմնավոր չի համարում, քանի որ դրանք որևէ ձևով փաստարկված չեն: Բացի այդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը անբավարար է սույն օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումը ապահովելու համար: Այս առումով, դատարանը իր որոշման մեջ պատշաճ ձևով չի անդրադարձել, թե ինչի համար Բ․ Գրիգորյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք, կամ վարչական հսկողություն, կամ գրավ կիրառելը բավարար չէր լինի ՀՀ քր․ դատ․ օր-ի 116 հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումը ապահովելու համար: Բացի այդ, դատարանը, Բ․ Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանք կիրառելիս, հաշվի չի առել նրա անձը, առողջական վիճակը, ընտանեկան դրությունը, ինչպես նաև այլ էական հանգամանքներ, որոնք պարտավոր էր հաշվի առնել անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանք կիրառելիս: Մասնավորապես՝ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանը 29 տարեկան երիտասարդ է՝ 18.10.1995թ. ծնված, Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանի Թաղավարդ գյուղում: 2016թ-ից մինչև 2023թ. որպես Արցախում մշտապես բնակվող անձ, կամավոր հիմունքներով մասնակցել է Արցախի ինքնապաշտպանության համար մղվող գրեթե բոլոր մարտական գործողություներին՝ տարբեր ուղղություններով: 2023թ. սեպտեմբերին, Արցախի վրա Ադրբեջանի լայնածավալ հարձակումից և Արցախի բռնի հայաթափումից հետո, ստիպված է եղել ընտանիքով լքել հայրենի երկիրը և բնակություն հաստատել ՀՀ-ում: Ներկայումս հանդիսանում է Արցախի Հանրապետությունից բռնի տեղահանված անձ: ՀՀ-ում ունի մշտական բնակության վայր՝ հաշվառված է ՀՀ Արարատի մարզի Վեդի համայնքի Վանաշեն բնակավայրի Մաշտոցի փողոցի թիվ 5 տանը: Վարձակալական հիմունքներով փաստացի բնակվում է ՀՀ Արմավիրի մարզի Երևանյան փ․ տուն 3 հասցեում: Իր խոսքերով վատառողջ է՝ ունի առողջական և հոգեկան խնդիրներ: 10.12.24 թվականից՝ շուրջ 9 ամիս գտնվում է կալանքի տակ: Բ․ Գրիգորյանը շահագրգռված է գործի օբյեկտիվ քննության համար: Դեպքի կապակցությամբ տվել է համապատասխան ցուցմունքներ: Պատրաստակամություն է հայտնել աջակցել նախաքննական մարմնին գործով օբյեկտիվ ճշմարտությունը վեր հանելու հարցում, ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում դրսևորել պատշաճ, իրավահպատակ վարքագիծ, զերծ մնալ նոր իրավախախտումներ կատարելուց, չխախտել իր նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները, ժամանակին ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով և մասնակցել անհրաժեշտ քննչական և դատավարական գործողություններին: Բացի այդ, մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելը գնահատվում է այն սանդաղակով, որ հանցանք կատարելու վտանգը պետք է իրական լինի՝ հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, անձի կերպարը, անցյալը, նրան մեղսագրվող արարքի բնույթը, ծանրության աստիճանը, այն չավարտված փուլում՝ նախապատրաստության կամ հանցափորձի փուլերում գտնվելու հանգամանքը, մեղադրյալի հետհանցավոր վարքագիծը: Նշված հանգամանքները նույնպես, դատարանի կողմից պատշաճ կերպով հաշվի չեն առնվել և չեն գնահատվել։ Այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը. (...): Դատական քննության ժամանակ պաշտպանական կողմը միջնորդել է Բ․ Գրիգորյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու դեպքում, քննության առնել նաև անազատության հետ չկապված ցանկացած այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ բացակայելու արգելքի, գրավի, տնային կալանքի, վարչական հսկողության կիրառման հարցը, ինչպես առանձին, այդպես էլ համակցված, եթե այդպես որոշի դատարանը: Սակայն դատարանը Բ․ Գրիգորյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կամ համակցված մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու հարցը քննության առարկա չի դարձրել և իր որոշման մեջ բավարար հիմնավորումներ չի ներկայացրել, թե ինչի վերջինիս նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի, կամ միաժամանակ մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը բավարար չէր լինի նրա պատշաճ վարքագիծը, ինչպես նաև ՀՀ քր․ դատ․ օր֊ի 116 հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումը ապահովելու համար: Մինչդեռ՝ տվյալ պարագայում, Բ․ Գրիգորյանին նկատմամբ ցանկացած այլընտրանքային խափանման միջոց կամ համակցված մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելը, ի զորու կլիներ ապահովել նրա պատշաճ վարքագիծը ինչպես նախաքննության ընթացքում, այդպես էլ դատարանում գործի քննության ժամանակ: Գտնում եմ, որ նման պայմաններում Բ․ Գրիգորյանի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար, նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել նաև այլ այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելք, կամ գրավ, կամ տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն:>>: Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան մեղադրյալի պաշտպան Է. Աղաջանյանը խնդրել է. <<Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 06.08.2025թ. որոշումը և Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին կալանքից ազատ արձակել կամ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կալանքը փոխարինել տնային կալանքով կամ գրավով կամ համակցված մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցներով:>>: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` <<Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա>>: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատական ակտը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` <<Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.(…)>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն. <<1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: (...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)ե: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)>>։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը: (…)>>։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները (…)>>։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, (…)>>։ Արամ Ճուղուրյանի գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի վբ-132/07 որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) կալանավորման կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը>>: Տիգրան Պետրոսյանի գործով 2017թ. նոյեմբերի 15-ի ԵԿԴ/0084/06/16 որոշմամբ զարգացնելով կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(...) (...) մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (...):>>: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ թեև 01.07.2022թ. ուժի մեջ է մտել ՀՀ քրեական դատավարության նոր օրենսգիրքը, սակայն սույն դեպքում կիրառելի է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումն այն մասին, որ. <<(…) որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)>>։ Այսինքն՝ Դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը պետք է զերծ մնա Դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի տեսակը, տվյալ դեպքում կալանավորումը անփոփոխ թողնելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Վերաքննիչ դատարանը սույն իրավանորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով պաշտպանի փաստարկներին, արձանագրում է, որ դատարանը ներկա փուլում իրավացիորեն գտել է, որ մեղադրյալի կալանքի ժամկետը երկարացնելու նախորդ որոշումների արձանագրված պայմանները և հիմքերը, ընդհանուր առմամբ դեռևս իրատեսական են: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելուն, մասնավորապես. Վերաքննիչ Դատարանը ևս իրատեսական է համարում կանխատեսական այն ենթադրությունը, որ մեղադրյալը ազատության մեջ մնալու պարագայում կարող է կատարել համասեռ նոր հանցանք, մասնավորապես՝ ներկայացված փաստական տվյալների գնահատմամբ փաստվում է, որ մեղադրյալին վերագրվում է սեփականության դեմ ուղղված բռնությամբ զուգորդմամբ ենթադրյալ հանցանքի կատարում, նման պարագայում առկա է կանխատեսական ենթադրություն խափանման միջոց չկիրառելու պարագայում մեղադրանքի բովանդակության մեջ նշված համանման գործողությունների կատարմամբ նոր ենթադրյալ հանցանքների կատարման առումով: Նման կանխատեսման ենթադրությունն առարկայանում է նաև այն հանգամանքով, որ մեղադրյալի վերաբերյալ քննվում է նաև այլ քրեական գործ և մեղադրյալը նշված քրեական գործով ևս ունի մեղադրյալի կարգավիճակ: Պաշտպանը ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա հիմնված փաստարկներով չի հիմնավորել, որ այլ խափանման միջոցները կարող են ապահովել արդյունավետ իրավական ներգործություն՝ մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ Ամփոփելով սույն որոշման մեջ տեղ գտած դատողություններն ու եզրահանգումները` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Ուստի վիճարկվող որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի բողոքը` մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց` Մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 06-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ 15-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 22-08-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 22-08-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 28-08-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 08-09-2025 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | - |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 08-09-2025 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 24-10-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-10-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Լիանա |
| Ազգանուն | Քոչարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Բախշի Գրիգորյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 26.09.2025թ. դատավճիռը և կայացնել նոր դատական ակտ : Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում 3 տարի ժամկետով , վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 տարի 3 օր ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 31-10-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 9.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 31-10-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Աբգարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 07-11-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատախազի բացակայության պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է, ստորոդաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է և բեկանված մասով ուղարկվել է ստորադաս դատարան նոր քննության
| Ամսաթիվ | 26-11-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Բախշի |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր.դատ. օր.հոդված | |
| Քր.դատ. օր.հոդված | |
| Քր. օր.հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/2682/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ «26» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր դատավորներ դատական նիստերի քարտուղար դատախազ պաշտպան Մ.Պապոյան Ռ.Պապոյան Լ․Աբգարյան Հ.Հակոբյան Լ․Քոչարյան Է.Աղաջանյան դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի (ծնված՝ 1995 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Արցախի Հանրապետության Թաղավարդ (Մարտունի) համայնքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված է Արարատի մարզի Վեդի համայնքի Վանաշեն բնակավայրի Մաշտոցի փողոցի 5-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Քոչարյանի վերաքննիչ բողոքը` ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12166624 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 քրեական վարույթով Ելիզավետա Սերգեյի Շպակինը ճանաչվել է տուժող: 2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Մ.Սիմոնյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12167024 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 և թիվ 12167024 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 համարի ներքո: 2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ն.Ստեփանյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12167324 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ն.Ստեփանյանի որոշմամբ թիվ 12167324 քրեական վարույթով Մխիթար Տոնյանը ճանաչվել է տուժող: 2024 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի պետի տեղակալի պաշտոնակատար Գ.Գալստյանի որոշմամբ թիվ 12166624 քրեական վարույթով ստեղծվել է քննչական խումբ: 2024 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ն.Ստեփանյանի արձանագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 12170724 քրեական վարույթը: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 և թիվ 12167324 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 համարի ներքո: 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 և թիվ 12170724 քրեական վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12166624 համարի ներքո: 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Լ.Քոչարյանի որոշմամբ թիվ 12166624 քրեական վարույթով Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ այն արարքի կատարման համար, որ նա, 2024 թվականի սեպտեմբերի 11-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծովակալ Իսակովի պողոտայի 6 հասցեում գտնվող «Կիլիկիա» ավտոկայանի տարածքում ծանոթացել է այնտեղ գտնվող Ուկրաինայի Հանրապետության քաղաքացի Ելիզավետա Սերգեյի Շպակի հետ: Վերջինի հետ զրույցի ընթացքում, տեղեկանալով, որ նա մատչելի հյուրանոց է փնտրում, այդ հարցում նրան օգնելու համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի հետ նախևառաջ գնացել է Երևան քաղաքի Իսակովի փողոցի 3/13-րդ հասցեում գտնվող «Ալեքս» հյուրանոցային համալիր, ապա այլ հյուրանոց գտնելու համար այնտեղից նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող հյուրանոցներից մեկը: Նշված հյուրանոցում ազատ տեղ չլինելու հանգամանքը պարզելուց հետո Բախշի Գրիգորյանը և Ելիզավետա Շպակը ոտքով գնացել են Արցախի փողոց: Այդ ընթացքում իր մոտ ծագած՝ Ելիզավետա Շպակից ավազակությամբ հափշտակություն կատարելու դիտավորության մեջ ընդգրկված գործողությունների կատարման համար Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակին ուղեկցել է Երևան քաղաքի Արցախի փողոցի 20/1 շենքին հարակից՝ կողմնակի անձանց տեսադաշտից դուրս գտնվող տարածք, որտեղ, ձեռքերով հարվածներ հասցնելով Ելիզավետա Շպակի մարմնի տարբեր մասերին և գետնին գցելով՝ նրան պատճառել է ձախ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմքի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ (առողջությանը միջին ծանրության վնաս, առողջության տևական քայքայումով), ապա Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով՝ վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն՝ Ելիզավետա Շպակին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս: 2024 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանը որոշում է կայացրել թիվ 12166624 քրեական վարույթով ձերբակալել մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին՝ դատարան ներկայացնելու համար: 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ձերբակալվել է մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանը: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 11-ի թիվ ԵԴ1/2095/06/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի միջնորդությունը բավարարվել է մասնակի: Թիվ 12166624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով: Կալանավորման սկիզբը հաշվվել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 10-ից: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 7-ի թիվ ԵԴ1/2095/06/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է: Թիվ 12166624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի ապրիլի 10-ը ներառյալ: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի թիվ ԵԴ1/2095/06/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է: Թիվ 12166624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հունիսի 10-ը ներառյալ: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 9-ի թիվ ԵԴ1/2095/06/24 որոշմամբ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարվել է: Թիվ 12166624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 10-ը ներառյալ: 2025 թվականի հուլիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մուրադյանի որոշմամբ թիվ 12166624 քրեական վարույթից անջատվել և առանձին վարույթում առանձնացվել է մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքը՝ առանձնացված վարույթին շնորհելով 12811825 քրեական վարույթը: 2025 թվականի հուլիսի 21-ին Բախշի Գրիգորյանի վերաբերյալ թիվ 12811825 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2682/01/25 համարը։ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 6-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 որոշմամբ մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 1 (մեկ) ամիս 20 օր (քսան) ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ը: Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճռով մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակվել է և նա մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել՝ հանրային աշխատանքներ՝ 150 (հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ։ Բախշի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացվել է և վերջինն ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից։ Վերը նշված դատավճռի օրինակը Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազությունում ստացվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 9-ին: 2025 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Քոչարյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճռի դեմ: Թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին: 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ին էլեկտրոնային մակագրությամբ թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը մակագրվել է Վերաքննիչ դատարանի դատավորներ Մ.Պապոյանին, Ռ.Պապոյանին և Լ.Աբգարյանին (նախագահող դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի նոյեմբերի 3-ին): Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Դատախազը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճիռը և կայացնել նոր դատական ակտ: Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նշանակել պատիժ ազատազրկում՝ 3 տարի ժամկետով՝ նշանակված պատժին հաշվակցելով մեղադրյալի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը: Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը՝ մեղադրյալի արարքին տվել է սխալ իրավական գնահատական, ինչպես նաև թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում՝ քրեական գործում առկա ապացույցները չի ենթարկել գնահատման վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա: Սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար են եղել մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանին մեղսագրվող հանցանքի կատարման մեջ վերջինի մեղքը հաստատված համարելու համար, իսկ Առաջին ատյանի դատարանը մինչդատական քրեական վարույթի շրջանակներում ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները և սույն վարույթով առկա փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու արդյունքում հանգել է սխալ եզրահանգման: Հարկ է արձանագրել, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով հաստատված է, որ Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակի նկատմամբ բռնություն գործադրելով հափշտակել է վերջինի բջջային հեռախոսը: Հաշվի առնելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ Բ.Գրիգորյանը տուժողի կամքին հակառակ վերցրել է նրա բջջային հեռախոսը, որը հետագայում հայտնաբերվել է վերջինի անձնական խուզարկության արդյունքում։ Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանը, տուժողի ցուցմունքները գնահատելով հակասական, հաստատված է համարել այն փաստը, որ տուժողը ստացել է մարմնական վնասվածքներ վայր ընկնելու արդյունքում՝ արձանագրելով, որ նման պարագայում արձանագրված մարմնական վնասվածքների ստացումը դրսևորվել է ընկնելու և ընկնելու հետևանքով մարմնական վնասվածք ստանալով, ինչպես նաև տուժողին մարմնական վնասվածքներ պատճառելու առումով դրսևորվել է անզգուշություն, քանի որ վնասվածքները պատճառվել են ոչ անմիջական ներգործության հետևանքով և քննարկվող մարմնական վնասվածքների պատճառումը չի եղել ակնհայտ մեղադրյալի համար, այսինքն, Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ տուժողն ընկել է մեղադրյալի կողմից վերջինի բջջայինը հափշտակելու ընթացքում, ինչի արդյունքում և ստացել է մարմնական վնասվածքները, մինչդեռ տուժողը դատաքննության ընթացքում ի թիվս այլնի հայտնել է, որ Բախշի Գրիգորյանը հարձակվել է իր վրա, իրեն քաշքշել է, ձեռքերը սեղմել, փորձել է փակել բերանը, չի հիշում կոնկրետ ափով, թե բռունցքով աջ կողմից հարվածել է իր ծնոտին, մեջքի ձախ ստորին հատվածին, աջ ձեռքի բութ մատին, ինքն ընկել է գետնին, որից հետո ուժով գրպանից հանել է բջջային հեռախոսը, այդ ընթացքում ինքը դիմադրել է, սակայն նա հանել է գրպանից հեռախոսն ու դիմել փախուստի: Մեջբերվածի համատեքստում, հարկ է արձանագրել, որ տուժողի նախաքննական ցուցմունքը չի հրապարակվել դրանում էական հակասություններ չլինելու պատճառով: Միևնույն ժամանակ տուժողի ցուցմունքը չի հակասում վարույթով ձեռք բերված և վերը նշված ապացույցներին, այլ դրանցով հաստատվում է վերջինի կողմից հայտնած յուրաքանչյուր հանգամանք, մասնավորապես՝ Բախշի Գրիգորյանի կողմից իր նկատմամբ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելով իրեն պատկանող բջջային հեռախոսը հափշտակելը, դատաբժշկական փորձաքննությամբ ստացված մարմնական վնասվածքները վերջինի գործողությունների արդյունքում առաջանալը և դրանք՝ տուժողի բջջայինը հափշտակելու դիտավորությամբ կատարելը, ուստի պետք է նշել, որ այդ մասով գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին։ Այսպիսով, վկայակոչվածից ողջամտորեն կարելի է հանգել հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի պահպանել ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներից մեկը՝ ապացույցների արժանահավատ լինելու հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը, չի գնահատել ապացույցները համակցված, այլ առանձին-առանձին, որոշ դեպքերում խիստ սուբյեկտիվ և կամայական մեկնաբանությամբ, ինչն էլ հանգեցրել է նյութական և քրեադատավարական օրենքի սխալ կիրառման: Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բերված պատճառաբանություններին առ այն, որ տվյալ պարագայում քաշքշուկի և հրելու արդյունքում տուժողի ընկնելը չի կարող դիտարկվել բռնություն եզրույթի համատեքստում և հակառակ մոտեցումն Առաջին ատյանի դատարանը չի դիտարկել ողջամիտ, քանի որ բռնություն հասկացության այդքան լայն մեկնաբանությունը կհանգեցներ մի իրավիճակի, երբ նույնիսկ տուժողին հպվելը կդիտարկվեր բռնության գործադրում, ինչը չէր բխի բռնության հասկացությունից և ավելին, եթե օրենսդրի կամքը լիներ բռնության հասկացության նման խիստ լայն մեկնաբանությունը, ապա բռնության հասկացությունը կսահմանվեր առհասարակ տուժողին պարզապես նվազագույնը հպվելը բռնություն դիտարկելով, ապա հարկ է ընդգծել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով սահմանված է բռնության հասկացությունը, համաձայն որի՝ «Բռնություն՝ այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելը»։ Մեջբերվածից հետևում է, որ դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը և ֆիզիկական վնաս պատճառելը տարանջատված են «կամ» շաղկապով, պետք է փաստել, որ դրանցից յուրաքանչյուրի կատարման դեպքում արարքը ենթակա է որակման որպես բռնություն, եթե այն կատարվել է այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելու եղանակով։ Հետևաբար՝ պետք է փաստել, որ այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելն արդեն իսկ բավարար է տվյալ գործողությունը որպես բռնություն որակելու համար՝ անգամ ֆիզիկական վնաս պատճառած չլինելու պարագայում: Սույն քրեական գործով մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանին ներկայացված մեղադրանքի և գործով ձեռք բերված ապացույցների համաձայն՝ վերջինը քաշքշել է Ելիզավետա Շպակին, հարվածներ հասցնելով վերջինի մարմնի տարբեր մասերին՝ արմնկահոդի շրջանի քերծվածքի, աջ դաստակի 1-ին մատի հիմային ֆալանգի հիմի եզրային, պոկումային, տեղաշարժով կոտրվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ, այնուհետև հագուստի գրպանից հանելով՝ վերցրել է նրան պատկանող 50.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Ռեդմի» բջջային հեռախոսը և հափշտակել է այն, նշված գործողությունները Բախշի Գրիգորյանի կողմից կատարվել են դիտավորությամբ, տուժողի կամքին հակառակ և նրա կամքն անտեսելով: Վերը նշված գործողությունների կատարմամբ աներկբա հիմնավորվել է մեղադրյալի գործողություններում բռնության հատկանիշների առկայությունը, մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանը, անտեսելով նշված փաստական հանգամանքները, հանգել է անհիմն եզրահանգման առ այն, թե իբրև «որ մեղադրյալը ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով տուժողի ընկալման պայմաններում, տուժողի գույքը վերցնելու ընթացքում տուժողին հրելով և վայր գցելով՝ նրան անզգուշությամբ պատճառել է մարմնական վնասվածքներ, ինչից հետո վերցնելով տուժողի բջջային հեռախոսը, որի մեջ եղել է տեղադրված տուժողի հեռախոսահամարը, դիմել է փախուստի՝ գիտակցելով, որ իր գործողություններն ընկալվում են տուժողի կողմից»: Այնուամենայնիվ, Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել Բախշի Գրիգորյանի կողմից միայն վերը նշված գործողությունները՝ տուժողին հրելն ու քաշելը/քաշքշելը, կատարած լինելու հանգամանքը, ուստի հարկ է անդրադարձ կատարել վերջինի այդ գործողություններում բռնության հատկանիշների առկայության հարցին. Նախկին ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության պայմաններում հաշվի առնելով, որ բռնության հասկացությունը սահմանված չէր ՀՀ քրեական օրենսգրքով, այդ հասկացությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել էր Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) բռնությունը՝ որպես քրեորեն հետապնդելի արարք, դիտավորությամբ, անձի կամքին հակառակ կամ առանց նրա կամքը հաշվի առնելու կատարված ցանկացած արարք է, որի արդյունքում անձը զրկվել է կյանքից, կամ սահմանափակվել է նրա ազատությունը, կամ նրա առողջությանը վնաս է պատճառվել, կամ նրան պատճառվել է ֆիզիկական ցավ, ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք» (տես Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԱՐԴ/0176/01/11 որոշման 18-րդ կետը): Ամփոփելով վերոգրյալը՝ հարկ է նշել, որ Բախշի Գրիգորյանի մեղավորության մասին հետևությունը հաստատվել է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, մինչդեռ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է նշված հանգամանքները՝ կայացնելով անհիմն և անօրինական դատական ակտ: Հետևաբար, վերը նշված հիմնավորումներով, առկա են բողոքարկվող դատական ակտի բեկանման հիմքերը, քանի որ գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, բացի այդ, ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը: Առաջին ատյանի դատարանի իրավական գնահատականը ճիշտ չէ այն պատճառով, որ այդ արարքը պարունակում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմ, ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ապացույցները սխալ գնահատելու արդյունքում խախտվել է պատշաճ ապացուցման սկզբունքը, որի արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է դատարանում հետազոտված ապացույցներից չբխող հետևության՝ դրանով թույլ տալով դատական սխալ, այն է՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, գտնում է, որ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Քոչարյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշմամբ նշել է, որ ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը: Հետևաբար` ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշներ են՝ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք, դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն, անմեղության կանխավարկած: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ՝ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ նշել է նաև, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 12.02.2010 թվականի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով 08.05.2013 թվականի թիվ ՇԴ/0126/01/12 Վճռաբեկ դատարանի որոշումներ)։ Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն անհրաժեշտ է համարել համեմատական վերլուծություն իրականացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմերի միջև՝ մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքի իրավական որակման հարցը պարզելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի տրամաբանության համաձայն՝ ավազակության ժամանակ էական չէ կիրառված բռնությունը կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր է, թե՝ ոչ, ցանկացած բռնության կամ դրա սպառնալիքի արդյունքում կատարված հափշտակությունը պետք է որակել որպես ավազակություն։ Միևնույն պարագայում, Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով օրենսգրքային մոտեցումն ավազակության հանցակազմի և բռնության եզրույթի մեկնաբանման առումով, եզրահանգել է, որ օրենսդիրն անձի արարքը դիտարկում է ավազակության տիրույթում ցանկացած պարագայում, երբ հափշտակությունը կատարվում է տուժողի վրա ցանկացած եղանակով բռնություն գործադրելու դեպքում: Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանն անդրադարձել է այն հանգամանքին, որ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը տալիս է «բռնություն» եզրույթի սահմանումը, նախատեսելով, որ բռնություն է համարվում այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելը: Նշված սահմանման վերլուծության արդյունքում փաստվում է, որ բռնություն է համարվում ի թիվս այլնի նաև ֆիզիկական ներգործությունը: Նման պարագայում Առաջին ատյանի դատարանի դիտարկմամբ օրենսդրի տրամաբանությունը եղել է նրանում, որ հափշտակություններից ամենավտանգավոր տեսակի առկայության հարցը հնարավոր լինի դիտարկել այն դեպքում, երբ արձանագրվի հանցավորի կողմից տուժողի վրա որևէ եղանակով ֆիզիկապես ներազդեցությունը, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի գնահատմամբ ֆիզիկապես ներազդելու տակ պետք է հասկանալ նաև Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախադեպային որոշմամբ տված բռնության հասկացության մեկնաբանումը, որի համաձայն՝ բռնությունը` որպես քրեորեն հետապնդելի արարք, դիտավորությամբ, անձի կամքին հակառակ կամ առանց նրա կամքը հաշվի առնելու կատարված ցանկացած արարք է, որի արդյունքում անձը զրկվել է կյանքից, կամ սահմանափակվել է նրա ազատությունը, կամ նրա առողջությանը վնաս է պատճառվել, կամ նրան պատճառվել է ֆիզիկական ցավ, ֆիզիկական կամ հոգեկան տառապանք: Ինչ վերաբերում է տուժողի հայտնածին, որ մեղադրյալը բռնել է նրա ձեռքերը, բերանը, ապա այդ հանգամանքը հաստատող այլ փաստական տվյալ ձեռք չի բերվել, դեռ ավելին, տուժողն այդ հանգամանքի վերաբերյալ տվել է հակասական ցուցմունքներ: Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ սույն դեպքով մեղադրյալը տուժողի բջջային հեռախոսը նրանից վերցնելու ընթացքում հրել է տուժողին և հրելու արդյունքում վերջինն ընկել է գետնին ու ստացել մարմնական վնասվածքներ: Տվյալ պարագայում հրելը չի կարող դիտարկվել բռնության դրսևորում այն դեպքում, երբ տուժողն էլ հայտնում է, որ ինքն ընկել է հեռախոսը նրանից վերցնելու ընթացքում, հետևաբար, քաշքշուկի և հրելու արդյունքում տուժողի ընկնելն Առաջին ատյանի դատարանը չի դիտարկել բռնություն եզրույթի համատեքստում: Հակառակ մոտեցումն Առաջին ատյանի դատարանը չի դիտարկել ողջամիտ, քանի որ բռնության հասկացության այդքան լայն մեկնաբանությունը կհանգեցներ մի իրավիճակի, երբ նույնիսկ տուժողին հպվելը կդիտարկվեր բռնության գործադրում, ինչը չէր բխի բռնության հասկացությունից և ավելին, եթե օրենսդրի կամքը լիներ բռնության հասկացության նման խիստ լայն մեկնաբանությունը, ապա բռնության հասկացությունը կսահմանվեր առհասարակ տուժողին պարզապես նվազագույնը հպվելը բռնություն դիտարկելով: Առաջին ատյանի դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով մեղադրյալի և տուժողի ցուցմունքները, դրանք համադրելով սույն քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, արձանագրել է, որ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հաստատվել, որ տուժողի բջջային հեռախոսը հափշտակելիս մեղադրյալը բռնություն է գործադրել տուժողի նկատմամբ: Մյուս հանգամանքների առումով Առաջին ատյանի դատարանը եկել է եզրահանգման, որ մեղադրյալը տուժողի ընկալման պայմաններում նրանից բացահայտ հափշտակել է բջջային հեռախոսը, որը հետագայում հայտնաբերվել է նրա անձնական խուզարկության արդյունքում: Մասնավորապես, նշված եզրահանգմանն Առաջին ատյանի դատարանը եկել է՝ հաշվի առնելով քրեական գործի քննության ընթացքում ստացված և հետազոտված ապացույցների ապացուցողական արժեքն ինչպես ընդհանուր, այնպես էլ առանձին-առանձին վերցրած: Դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների համեմատական վերլուծության հիման վրա հաստատված հանգամանքները գնահատելով սույն դեպքի փաստական հանգամանքների տիրույթում՝ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալն ուրիշի գույքը հափշտակելու նպատակով տուժողի ընկալման պայմաններում, տուժողի գույքը վերցնելու ընթացքում տուժողին հրելով և վայր գցելով՝ նրան անզգուշությամբ պատճառել է մարմնական վնասվածքներ, ինչից հետո վերցնելով տուժողի բջջային հեռախոսը, որի մեջ եղել է տեղադրված տուժողի հեռախոսահամարը, դիմել է փախուստի՝ գիտակցելով, որ իր գործողություններն ընկալվում են տուժողի կողմից: Նման պարագայում մեղադրյալի արարքում արձանագրվում է կողոպուտի հանցակազմի բոլոր տարրերի առկայությունը: Բացի այդ, մեղադրյալի կողմից տուժողին անզգուշությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու հանգամանքն արտացոլող փաստական տվյալը չի ստացել արտացոլում մեղադրանքի որոշման մեջ։ Մասնավորապես, մեղադրանքի որոշումը չի պարունակում տեղեկություն մեղադրյալի կողմից տուժողին անզգուշությամբ միջին ծանրության վնաս պատճառելու մասին, հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանը չի կարող դուրս գալ մեղադրանքի ծավալից և մեղադրյալի այդ արարքի կատարումը արժանացնել քրեաիրավական որակման և նշված որակման պայմաններում նրան մեղավոր ճանաչել: Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Առաջին ատյանի դատարանը, առանձին սենյակում գնահատելով դրանք իրենց համակցության մեջ, համադրելով Բ.Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպման հետ, արձանագրել է, որ հաստատված հանգամանքների պարագայում, վերջինի արարքը ենթակա չէ որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այլ նշված արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նշված իրավական որակման համատեքստում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին պատասխանելիս Առաջին ատյանի դատարանը եզրահանգել է, որ ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի չէ: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի մեղավորության վերաբերյալ դատախազի փաստարկներին, քրեական գործի ուսումնասիրությամբ եզրահանգում է, որ թեև Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ճիշտ գնահատելով և հաստատելով գործի փաստական հանգամանքները, այնուամենայնիվ ոչ իրավաչափ եզրահանգման է եկել դրանց վերլուծության արդյունքում։ Մասնավորապես՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն առավելապես վկայում են մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի արարքում ավազակության հանցակազմի հատկանիշների առերևույթ առկայության մասին: Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների հիման վրա հաստատված է համարել, որ մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակից հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ վերջինին քաշքշել, հրել, վայր է գցել և Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով վերցրել է նրան պատկանող բջջային հեռախոսը և հափշտակել այն: Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել նաև այն, որ տուժողը՝ դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությամբ արձանագրված մարմնական վնասվածքները ստացել է ընկնելու հետևանքով, և գտել, որ նշված մարմնական վնասվածքները պատճառվել են անզգուշությամբ, քանի որ դրանք պատճառվել են ոչ անմիջական ներգործության հետևանքով և դրանց պատճառումը չի եղել ակնհայտ մեղադրյալի համար։ Վերաքննիչ դատարանը, համաձայնելով գործով հաստատված փաստերի հետ, այնուամենայնիվ իր անհամաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն եզրահանգմանը, որ սույն դեպքում մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի և տուժող Ելիզավետա Շպակի միջև առաջացած քաշքշուկի և հրելու արդյունքում տուժողի ընկնելը չի կարող դիտարկվել բռնության եզրույթի համատեքստում, և որ հակառակ մոտեցման դեպքում բռնություն հասկացության այդքան լայն մեկնաբանությունը կհանգեցներ մի իրավիճակի, երբ նույնիսկ տուժողին հպվելը կդիտարկվեր բռնության գործադրում, ինչը չէր բխի բռնության հասկացությունից և ավելին, եթե օրենսդրի կամքը լիներ բռնության հասկացության նման խիստ լայն մեկնաբանությունը, ապա բռնության հասկացությունը կսահմանվեր առհասարակ տուժողին պարզապես նվազագույնը հպվելը բռնություն դիտարկելով: Նշվածի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն՝ բռնությունը` այլ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ կամքն անտեսելով, դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելը կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելն է: Վերոգրյալից հետևում է, որ մարդու նկատմամբ նրա կամքին հակառակ կամ նրա կամքն անտեսելով դիտավորյալ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելու կամ այդ եղանակով նրան ֆիզիկական վնաս պատճառելու յուրաքանչյուր դեպքում արարքը ենթակա է որակման որպես բռնություն: Այս առումով հարկ է նաև նկատել, որ վերը նշված եղանակով անձի նկատմամբ ֆիզիկական ներգործություն գործադրելն, առանց անձին ֆիզիկական վնաս պատճառելու, ինքնին արդեն իսկ բավարար է արարքը որպես բռնություն որակելու համար: Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նաև փաստել, որ ի տարբերություն նախկին քրեական օրենսգրքի, որով օրենսդիրն ուրիշի գույքի հափշտակությունը որպես ավազակություն էր դիտարկում, երբ այն կատարվել էր կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, գործող քրեական օրենսգրքի կարգավորումների համաձայն՝ օրենսդիրն ուրիշի գույքի հափշտակության ցանկացած դեպք, որը կատարվել է բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, դիտարկում է որպես ավազակություն: Այսինքն՝ գործող քրեական օրենսգրքի պայմաններում օրենսդիրն այլևս չի տարանջատում գործադրված բռնության աստիճանը, ավելին, բռնություն գործադրելու սպառնալիքով կատարված հափշտակությունը նույնպես դիտարկվում է որպես ավազակություն: Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հաստատված է համարվել, որ մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանը Ելիզավետա Շպակից հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ վերջինին քաշքշել, հրել, վայր է գցել և Ելիզավետա Շպակի հագուստի գրպանից հանելով վերցրել է նրան պատկանող բջջային հեռախոսը և հափշտակել այն: Ավելին, մեղադրյալի կողմից տուժող Ելիզավետա Շպակին քաշքշելու, հրելու և վայր գցելու արդյունքում, վերջինին պատճառվել են մարմնական վնասվածքներ: Նման պայմաններում, հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ տուժողի բջջային հեռախոսը հափշտակելիս մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի կողմից կատարված գործողություններում բացակայել է բռնությունը, ոչ իրավաչափ է: Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության 375-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պարզելով, որ մեղադրյալի արարքի իրավական գնահատականը ճիշտ չէ մեղմ լինելու պատճառով, վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատական ակտը` վարույթը փոխանցելով առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության: Եթե նախկինում վարույթը նույն հիմքով փոխանցված է եղել առաջին ատյանի դատարան, ապա վերաքննիչ դատարանը բեկանում է դատական ակտը` կայացնելով նոր դատական ակտ: Վերոգրյալից հետևում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, պարզելով, որ մեղադրյալի արարքին տրված իրավական գնահատականը ճիշտ չէ մեղմ լինելու պատճառով, կարող է միայն դատական ակտը բեկանել և քրեական վարույթը փոխանցել առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության և իրավասու չէ մեղադրյալի արարքի քրեաիրավական գնահատականը փոփոխել խստացման առումով։ Նշվածից բացառություն է հանդիսանում միայն այն դեպքը, երբ նախկինում վարույթը նույն հիմքով փոխանցված է եղել առաջին ատյանի դատարան։ Այս դեպքում Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է բեկանել դատական ակտը՝ կայացնելով նոր դատական ակտ։ Վերոգրյալ վերլուծություններից հետևում է, որ Վերաքննիչ դատարանը նույնիսկ այն դեպքում, երբ գտնում է, որ դատական ակտը պետք է բեկանել, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալի արարքին տրված իրավական գնահատականը ճիշտ չէ մեղմ լինելու պատճառով՝ նկատի ունենալով այն, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հիմնավորում է, որ մեղադրյալի կողմից կատարված արարքը ենթակա է որակման առավել խիստ պատասխանատվություն նախատեսող հանցակազմով, չի կարող վերջինին մեղավոր ճանաչել դրանով։ Նշված դեպքում Վերաքննիչ դատարանը պետք է բեկանի առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և վարույթը փոխանցի նույն դատարան՝ նոր քննության, որի ընթացքում առաջին ատյանի դատարանը չպետք է կրկին ապացույցների հետազոտում կամ գնահատում կատարի, այլ Վերաքննիչ դատարանի եզրահանգումների հիման վրա պետք է մեղադրական վերդիկտ կայացնի և նշանակի լրացուցիչ դատալսումներ (եթե իհարկե Վերաքննիչ դատարանը՝ սահմանելով առաջին ատյանի դատարանում վարույթի քննության սահմանները, իր դատական ակտում չի արձանագրում որոշակի վարութային գործողություններ կատարելու, այդ թվում՝ ապացույցներ ձեռք բերելու կամ հետազոտելու անհրաժեշտության մասին)։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված ապացույցների պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի կողմից իրեն մեղսագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը, այնուամենայնիվ հաշվի առնելով վերը ներկայացված վերլուծությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատավճիռը պետք է բեկանել և քրեական գործը փոխանցել նոր քննության, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործի քննության ընթացքում Վերաքննիչ դատարանի կողմից սույն որոշմամբ արձանագրված հանգամանքների պայմաններում մեղավոր ճանաչի մեղադրյալին մեղադրական եզրակացությամբ իրեն մեղսագրված հանցանքում և անդրադառնա լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում քննարկման ենթակա հարցերին։ Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը պետք է փոխանցել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության, միաժամանակ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հարցի քննարկումը թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի հայեցողությանը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Քոչարյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը բավարարել: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի թիվ ԵԴ1/2682/01/25 դատավճիռը բեկանել: Թիվ ԵԴ1/2682/01/25 քրեական գործը փոխանցել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ Լ․ԱԲԳԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 26-11-2025 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Աբգարյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 23-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Քրեական գործը 5 հատոր՝ հատոր 1 «336» թերթ, հատոր 2 «270» թերթ, հատոր 3 «118» թերթ, հատոր 4 «127» թերթ և հատոր 5 «207» թերթ:: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 23-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 5 հատոր՝ հատոր 1 «336» թերթ, հատոր 2 «270» թերթ, հատոր 3 «118» թերթ, հատոր 4 «127» թերթ և հատոր 5 «207» թերթ:: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | 14883/26 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2682/01/25
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 26-01-2026 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Մեղադրյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Աղաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Բախշի |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 13-03-2026 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2682/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 13 մարտի 2026 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ` Հ․ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Ա․ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 26-ի որոշման դեմ պաշտպան Է.Աղաջանյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան), 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի դատավճռով, Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել է, նրան մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել է պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 150 (մեկ հարյուր հիսուն) ժամ տևողությամբ։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի նոյեմբերի 26-ի որոշմամբ դատախազի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը բավարարել է, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի դատավճիռը բեկանել և քրեական գործը փոխանցել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության: Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Բախշի Գրիգորյանի պաշտպան Է.Աղաջանյանը։ Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանը, այն է` Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար։ Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ բողոքարկվող դատական ակտը հակասում է, ի թիվս այլնի, Վճռաբեկ դատարանի՝ Սոնյա Բալաբեկյանի գործով 2005 թվականի հուլիսի 22-ի թիվ ՎՔԲ-203/05 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին։ Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանի՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ, 104-րդ, 105-րդ հոդվածների պահանջները։ Բողոքաբերի կարծիքով, դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացուցյներով և փաստական հանգամանքներով չի հիմնավորվել, որ Բ․Գրիգորյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-րդ մասով նախատեսված քրեորեն հետապնդելի արարք: Ըստ բողոքաբերի, միակ ապացույցը, որը դրված է Բախշի Գրիգորյանի մեղադրանքի հիմքում՝ գործի ելքով շահագրգռված տուժողի ցուցմունքն է: Բացի այդ, բողոքաբերը փաստարկել է, որ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր։ Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 26-ի դատական ակտը՝ օրինական ուժ տալով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 26-ի դատական ակտին: Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, կամ 2) առերևույթ լուրջ դատական սխալ թույլ տալու հետևանքով կամ առերևույթ որևէ լուրջ փաստական կամ իրավական հանգամանք ի հայտ գալու ուժով կայացված դատական ակտը կարող է խաթարել արդարադատության բուն էությունը (…)»: Նույն օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն (…)»: Վճռաբեկ դատարանը, բողոքաբերի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ դատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Միևնույն ժամանակ, համեմատական վերլուծության ենթարկելով բողոքարկվող դատական ակտում և բողոքում վկայակոչված՝ Վճռաբեկ դատարանի՝ Սոնյա Բալաբեկյանի գործով 2005 թվականի հուլիսի 22-ի թիվ ՎՔԲ-203/05 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը չի հակասում նշված որոշմանը։ Ինչ վերաբերում է բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ իրավունքի զարգացման խնդրի առկայության վերաբերյալ բողոք բերած անձի փաստարկին, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում առկա չէ իրավունքի զարգացման խնդիր։ Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը։ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմաններով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 383-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Բախշի Լավրենտի Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 26-ի որոշման դեմ պաշտպան Է.Աղաջանյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող` Հ․ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ․ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 26-11-2025թ․ որոշման դեմ |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 25-02-2026 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Գործի տեսակ | Քրեական |
| Այլ նշումներ | Առդիր՝ 5 հատոր |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 25-02-2026 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 31-03-2026 |
|---|---|
| Դատարան | Երևանի քրեական դատարան |
| Այլ նշումներ | 6 հատորից |