Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2686/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.4
Պատասխանող
Գեղամ Հակոբյան Գևորգի
Գեղամ Հակոբյան
Գեղամ Հակոբյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մանվել Շահվերդյան
Քրեական վերաքննիչ
Վազգեն Ռշտունի
Տաթևիկ Գրիգորյան
Արսեն Նիկողոսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մանվել Շահվերդյան
Քրեական վերաքննիչ
Վազգեն Ռշտունի
Տաթևիկ Գրիգորյան
Արսեն Նիկողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-12-10 | 16:30 | 4 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-09-18 | 10:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-09-10 | 13:30 | 5 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-06 | 17:00 | 5 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/2686/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն Ա Ն Ու Ն Ի Ց
18.09.2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ՝
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ռ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Դ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Գ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի, ծնված՝ 04.03.1995թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, ըստ իր հայտարարության՝ բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի և աշխատում է «Կարեն Երիցյան» Ա/Ձ-ում՝ որպես հաշվապահ, հաշվառված և բնակվում է՝ ք.Երևան Ավան-Առինջ 2-րդ միկրոշրջան 1/8 շենքի 31-րդ բնակարանում:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Ձերբակալման ձևով արգելանքի տակ է գտնվել 31.01.2025թ. մինչև 02.02.2025թ.:
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մ.Չիբուխչյանի կողմից 01.02.2025թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16119025 քրեական վարույթը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մ.Չիբուխչյանի 29.04.2025թ. որոշմամբ՝ թիվ 16119025 քրեական վարույթից թիվ 16161625 համարով անջատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով անհայտ անձի կողմից «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոցը Լևարդ Եթարյանին և «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը Գեղամ Հակոբյանին իրացնելու դեպքով մասը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մ.Չիբուխչյանի կողմից 30.06.2025թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 16190825 քրեական վարույթը:
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Գրիգորյանի 02.07.2025թ. որոշմամբ՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մ.Չիբուխչյանի կողմից 03.07.2025թ. Գեղամ Գևորգի Հակոբյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ 02.07.2025թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն:
Թիվ 16190825 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 21.07.2025թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում:
Գեղամ Գևորգի Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և պահել թվով մեկ պոլիէթիլենային փաթեթում առկա, ընդհանուրը՝ խոշոր չափերով՝ 0,35 գրամ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 02.02.2025թ. Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի «ԲՄՎ» մակնիշի «37 CA 189» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկությամբ:
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը դատարանին միջնորդեց կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր՝ պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, ինչպես նաև գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը մեղադրվում է միջին ծանրության հանցանք կատարելու համար, առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները՝ դատարանը բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը:
Արագացված վարույթով դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չիրականացնելով և հիմք ընդունելով մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի կողմից իրեն ներկայացված մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու և դրա հետ համաձայն լինելու փաստը՝ հանգում է հետևության, որ մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանին մեղսագրվող արարքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով տրված իրավական գնահատականը համապատասխանում է մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ և 10-րդ մասերի համաձայն՝
«4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(…)
10. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար»:
Դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ արարքը կատարելու համար մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը պետք է սահմանվի՝ հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածով նախատեսված՝ վերը նշված պայմանները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտում նախկինում դատապարտված չլինելը և դրականորեն բնութագրվելը :
Դատարանը մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարում այն, որ զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար:
Դատարանն այնպիսի հանգամանքներ, որոնք կարող են գնահատվել որպես մեղադրյալ Գ.Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, չհայտնաբերեց:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են.
«(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը):
Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»:
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա (Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Գառնիկ Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Էդվարդ Ադամյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵԷԴ/0048/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով` 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Արմեն Շահբազյանի գործով` 15.08.2014թ., թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Նարեկ Սարգսյանի գործով` 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և Գարուշ Մադաթյանի գործով՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումները):
Մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի՝ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Ավելին՝ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Գառնիկ Սեյրանի Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով՝ 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 և այլ որոշումներ):
Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում: Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն:
Դրանից բացի, դատարանի հետևությունները, ի թիվս այլոց, պետք է հիմնված լինեն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի կողմից արարքի հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (տե՛ս թիվ ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11, ՍԴ/0109/01/12, ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և ՎԲ-50/70 գործերով որոշումները):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Այսպիսով՝ դատարանը, հաշվի առնելով Գեղամ Հակոբյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթն ու նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, նրա անձը բնութագրող, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի՝ տուգանքի ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալը նախկինում դատված չի եղել, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար, վարույթը քննվել է արագացված կարգով, թեպետ հայտնաբերվածը՝ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց է, որը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 4-6-րդ մասերից և ՀՀ Կառավարության՝ 27.06.2018թ., թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածից, համեմատաբար խիստ վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ հարաբերականորեն ավելի փոքր քաշն է պատժելի համարվում, սակայն հանցագործության առարկայի քաշը կազմել է 0.35 գրամ, ինչը գրեթե հավասար է ՀՀ Կառավարության՝ 27.06.2018թ., թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածի 110-րդ կետով՝ թմրամիջոցի այդ տեսակի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված խոշոր չափի նվազագույն սահմանին (0,01-0,05): Հետևաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս, ելնելով վերը շարադրվածից և պատժի արդարացիության սկզբունքից, ինչպես նաև, ի թիվս այլ հանգամանքների, հաշվի առնելով նաև Գ.Հակոբյանի դրսևորած հետհանցավոր դրական վարքագիծը, ընտանեկան և սոցիալական դրությունը, սոցիալական միջավայրում մեղադրյալի զբաղեցրած տեղը և սոցիալական միջավայրում նրա բնութագրերն ու բոլոր այս հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ դատարանը հանգում է հետևության, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ՝ ազատության սահմանափակման, կարճաժամկետ ազատազրկման կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հիմքերը բացակայում են: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալ Գ.Հակոբյանի նկատմամբ ծայրահեղ միջոցի դիմելու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ դատարանը հանգում է հետևության, որ տուգանքի նվազագույն չափը նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Նման պատիժ սահմանելով դատարանը նպատակ է հետապնդում նպաստելու հասարակության մեջ նախկինում չարատավորված մեղադրյալի՝ վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն, և հնարավորություն ընձեռել ձևավորելու օրինապահ քաղաքացուն բնորոշ վարքագիծ:
Տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությանը, ինչպես նաև մեղադրյալի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությանը(նրա վաստակի չափը, ընտանիքի ապահովվածությունը և այլն), մասնավորապես՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան՝ 02.02.2025թ. նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի հանդիսացել վարձու աշխատող , հետևաբար՝ դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի՝ 75.000(յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը 31.01.2025թ. մինչև 02.02.2025թ. գտնվել է ձերբակալման ձևով արգելանքի տակ, հետևաբար՝ հաշվի առնելով փաստացի անազատության մեջ գտնվելու՝ 2(երկու) օր ժամկետը՝ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով վարութային ծախսերի հարցը՝ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Գեղամ Հակոբյանի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված պոլիէթիլենային տոպրակում առկա 0.35 /-0.02/ գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16161625 քրեական վարույթին կից քննություն կատարելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ սույն քրեական վարույթի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները պետք է վերացնել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 364-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գեղամ Գևորգի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000(յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով փաստացի անազատության մեջ գտնվելու՝ 2(երկու) օր ժամկետը՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել՝ վերջնական թողնելով տուգանք՝ 700.000(յոթ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 0.35 /-0.02/ գրամ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16161625 քրեական վարույթին կից քննություն կատարելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ սույն քրեական վարույթի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները վերացնել:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն Ա Ն Ու Ն Ի Ց
18.09.2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ՝
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ռ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Դ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Գ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի, ծնված՝ 04.03.1995թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, ըստ իր հայտարարության՝ բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի և աշխատում է «Կարեն Երիցյան» Ա/Ձ-ում՝ որպես հաշվապահ, հաշվառված և բնակվում է՝ ք.Երևան Ավան-Առինջ 2-րդ միկրոշրջան 1/8 շենքի 31-րդ բնակարանում:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Ձերբակալման ձևով արգելանքի տակ է գտնվել 31.01.2025թ. մինչև 02.02.2025թ.:
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մ.Չիբուխչյանի կողմից 01.02.2025թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16119025 քրեական վարույթը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մ.Չիբուխչյանի 29.04.2025թ. որոշմամբ՝ թիվ 16119025 քրեական վարույթից թիվ 16161625 համարով անջատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով անհայտ անձի կողմից «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոցը Լևարդ Եթարյանին և «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը Գեղամ Հակոբյանին իրացնելու դեպքով մասը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մ.Չիբուխչյանի կողմից 30.06.2025թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 16190825 քրեական վարույթը:
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Գրիգորյանի 02.07.2025թ. որոշմամբ՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մ.Չիբուխչյանի կողմից 03.07.2025թ. Գեղամ Գևորգի Հակոբյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ 02.07.2025թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն:
Թիվ 16190825 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 21.07.2025թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում:
Գեղամ Գևորգի Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և պահել թվով մեկ պոլիէթիլենային փաթեթում առկա, ընդհանուրը՝ խոշոր չափերով՝ 0,35 գրամ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 02.02.2025թ. Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի «ԲՄՎ» մակնիշի «37 CA 189» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկությամբ:
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը դատարանին միջնորդեց կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր՝ պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, ինչպես նաև գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը մեղադրվում է միջին ծանրության հանցանք կատարելու համար, առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները՝ դատարանը բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը:
Արագացված վարույթով դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չիրականացնելով և հիմք ընդունելով մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի կողմից իրեն ներկայացված մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու և դրա հետ համաձայն լինելու փաստը՝ հանգում է հետևության, որ մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանին մեղսագրվող արարքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով տրված իրավական գնահատականը համապատասխանում է մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ և 10-րդ մասերի համաձայն՝
«4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
(…)
10. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար»:
Դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ արարքը կատարելու համար մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը պետք է սահմանվի՝ հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածով նախատեսված՝ վերը նշված պայմանները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտում նախկինում դատապարտված չլինելը և դրականորեն բնութագրվելը :
Դատարանը մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարում այն, որ զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար:
Դատարանն այնպիսի հանգամանքներ, որոնք կարող են գնահատվել որպես մեղադրյալ Գ.Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, չհայտնաբերեց:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են.
«(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը):
Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»:
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա (Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Գառնիկ Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Էդվարդ Ադամյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵԷԴ/0048/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով` 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Արմեն Շահբազյանի գործով` 15.08.2014թ., թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Նարեկ Սարգսյանի գործով` 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և Գարուշ Մադաթյանի գործով՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումները):
Մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի՝ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Ավելին՝ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Գառնիկ Սեյրանի Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով՝ 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 և այլ որոշումներ):
Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում: Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն:
Դրանից բացի, դատարանի հետևությունները, ի թիվս այլոց, պետք է հիմնված լինեն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի կողմից արարքի հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (տե՛ս թիվ ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11, ՍԴ/0109/01/12, ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և ՎԲ-50/70 գործերով որոշումները):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Այսպիսով՝ դատարանը, հաշվի առնելով Գեղամ Հակոբյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթն ու նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, նրա անձը բնութագրող, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի՝ տուգանքի ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալը նախկինում դատված չի եղել, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար, վարույթը քննվել է արագացված կարգով, թեպետ հայտնաբերվածը՝ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց է, որը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 4-6-րդ մասերից և ՀՀ Կառավարության՝ 27.06.2018թ., թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածից, համեմատաբար խիստ վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ հարաբերականորեն ավելի փոքր քաշն է պատժելի համարվում, սակայն հանցագործության առարկայի քաշը կազմել է 0.35 գրամ, ինչը գրեթե հավասար է ՀՀ Կառավարության՝ 27.06.2018թ., թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածի 110-րդ կետով՝ թմրամիջոցի այդ տեսակի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված խոշոր չափի նվազագույն սահմանին (0,01-0,05): Հետևաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս, ելնելով վերը շարադրվածից և պատժի արդարացիության սկզբունքից, ինչպես նաև, ի թիվս այլ հանգամանքների, հաշվի առնելով նաև Գ.Հակոբյանի դրսևորած հետհանցավոր դրական վարքագիծը, ընտանեկան և սոցիալական դրությունը, սոցիալական միջավայրում մեղադրյալի զբաղեցրած տեղը և սոցիալական միջավայրում նրա բնութագրերն ու բոլոր այս հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ դատարանը հանգում է հետևության, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ՝ ազատության սահմանափակման, կարճաժամկետ ազատազրկման կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հիմքերը բացակայում են: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալ Գ.Հակոբյանի նկատմամբ ծայրահեղ միջոցի դիմելու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ դատարանը հանգում է հետևության, որ տուգանքի նվազագույն չափը նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Նման պատիժ սահմանելով դատարանը նպատակ է հետապնդում նպաստելու հասարակության մեջ նախկինում չարատավորված մեղադրյալի՝ վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն, և հնարավորություն ընձեռել ձևավորելու օրինապահ քաղաքացուն բնորոշ վարքագիծ:
Տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությանը, ինչպես նաև մեղադրյալի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությանը(նրա վաստակի չափը, ընտանիքի ապահովվածությունը և այլն), մասնավորապես՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան՝ 02.02.2025թ. նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի հանդիսացել վարձու աշխատող , հետևաբար՝ դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի՝ 75.000(յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը 31.01.2025թ. մինչև 02.02.2025թ. գտնվել է ձերբակալման ձևով արգելանքի տակ, հետևաբար՝ հաշվի առնելով փաստացի անազատության մեջ գտնվելու՝ 2(երկու) օր ժամկետը՝ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով վարութային ծախսերի հարցը՝ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Գեղամ Հակոբյանի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված պոլիէթիլենային տոպրակում առկա 0.35 /-0.02/ գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16161625 քրեական վարույթին կից քննություն կատարելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ սույն քրեական վարույթի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները պետք է վերացնել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 364-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Գեղամ Գևորգի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000(յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով փաստացի անազատության մեջ գտնվելու՝ 2(երկու) օր ժամկետը՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել՝ վերջնական թողնելով տուգանք՝ 700.000(յոթ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 0.35 /-0.02/ գրամ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16161625 քրեական վարույթին կից քննություն կատարելու համար:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ սույն քրեական վարույթի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները վերացնել:
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ
ԵԴ1/2686/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
պաշտպան
մեղադրյալ
Վ.Ռշտունի
Ա.Նիկողոսյան
Տ.Գրիգորյան
Հ․Հակոբյան
Ռ․Գրիգորյան
Դ․Հովհաննիսյան
Գ․Հակոբյան
<<10>> դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի` (ծնված՝ 1995 թվականի մարտի 4-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում՝ չդատապարտված, ըստ իր հայտարարության՝ բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, աշխատում է <<Կարեն Երիցյան>> Ա/Ձ-ում՝ որպես հաշվապահ, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Ավան-Առինջ 2-րդ միկրոշրջանի 1/8-րդ շենքի 31-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունիսի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 16190825 քրեական վարույթը։
2025 թվականի ապրիլի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի որոշմամբ թիվ 16119025 քրեական վարույթից անջատվել է թիվ 16161625 քրեական վարույթը։
2025 թվականի հունվարի 31-ին Գեղամ Հակոբյանը ձերբակալվել է։
2025 թվականի փետրվարի 1-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16119025 քրեական վարույթը։
2025 թվականի փետրվարի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի որոշմամբ Գեղամ Հակոբյանն ազատ է արձակվել։
2025 թվականի հուլիսի 2-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի որոշմամբ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով անրային քրեական հետապնդում է հարուցվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն նյութերի) շրջանառություն իրականացնելու թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում առանց իրացնելու նպատակի, անհայտ անձից, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել՝ թվով մեկ պոլիէթիլենային փաթեթում առկա ընդհանուրը խոշոր չափերով՝ 0,35 գրամ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2025 թվականի փետրվարի 2-ին Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի <<ԲՄՎ>> մակնիշի 37CA189 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկությամբ։
2025 թվականի հուլիսի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի որոշմամբ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 21-ին թիվ 16190825 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ի դատավճռով Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել է տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով փաստացի անազատության մեջ գտնվելու՝ 2 (երկու) օր ժամկետը՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացվել է՝ վերջնական թողնելով տուգանք՝ 700.000 (յոթ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Որոշվել է իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 0.35/-0.02/ գրամ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16161625 քրեական վարույթին կից քննություն կատարելու համար:
2025 թվականի նոյեմբերի 5-ին վերը նշված որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանը (Վերաքննիչ դատարանում այն մուտքագրվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 7-ին)։
Թիվ ԵԴ1/2686/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանը հաշվի է առել մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի ծանրության աստիճանը, որը դասվում է միջին ծանրության հանցանքների շարքին, հանցանքը կատարելու պահին նրա դատվածություն չունենալը, կատարած արարքի համար զղջալը և մեղքն ընդունելու հանգամանքը, սակայն հաշվի չի առել կոնկրետ դեպքում մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ արարքի առավել հանրային վտանգավոր եղանակով կատարումը, մասնավորապես՝ հայտնաբերված ու առգրավված թմրամիջոցների տարատեսակ և քիմիական ծագման լինելը:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Բացի այդ, դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի համար սահմանված պատիժներից առավել մեղմ պատիժ՝ տուգանք նշանակելիս, հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը: Հատկանշական է, որ հիշյալ հանգամանքները դատարանի կողմից հաշվի են առնվել այն դեպքում, երբ այդպիսիք տեղի են ունեցել վարույթով ձեռք բերված անհերքելի ապացույցների պայմաններում: Վերը նշված հանգամանքները գնահատելիս ի թիվս այլ չափանիշների պետք է գնահատման արժանացվի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը ողջամտորեն նվազեցրած լինելու տեսանկյունից:
Մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցն արդարացի չէ և չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի բնույթին, անհրաժեշտ և բավարար չի կարող լինել նրան ուղղելու, ինչպես նաև նմանատիպ հանցագործությունները կանխելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել դատավճիռը և մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 տարի ժամկետով:
Վերաքննիչ բողոքի պատասխանը․
Պաշտպան Դ․Հովհաննիսյանը վերաքննիչ բողոքի պատասխանում նշել է, որ ինչ վերաբերում է թմրամիջոցների տարատեսակ և քիմիական ծագման լինելու վերաբերյալ դատողություններին, ապա հարկ է նշել, որ թմրամիջոցի տեսակի վերաբերյալ տեղեկություններն արդեն իսկ նկարագրված են հանրային քրեական հետապնդման որոշման մեջ, դրանք չեն հանդիսանում նոր հանգամանքներ և նման հանգամանքների համակցության պարագայում է դատարանը որոշել կիրառել տուգանք պատժատեսակը։
Դատախազի այն դիրքորոշումը, որ անհերքելի ապացույցների առկայության պայմաններում է, որ Գեղամ Հակոբյանը իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ապա դա ևս հիմնազուրկ է, քանի որ անգամ նմանատիպ ապացույցների առկայությունը որևէ կերպ չեն կարող սահմանափակել մեղադրյալի կողմից իր մեղքն ընդունելու կամ չընդունելու իրավունքը, կամ կատարած արարքի համար զղջալը։
Բացի այդ դատախազի այն դիրքորոշումը, որ քրեաիրավական ներգործության միջոցն արդարացի չէ և չի համապատասխանում Գեղամ Հակոբյանի կատարած հանցանքի բնույթին, ապա դա չի բխում քրեական վարույթի նյութերից, քանի որ քրեական վարույթի նյութերում առկա են բավարար փաստական տվյալներ, այդ թվում Գեղամ Հակոբյանի անձի, նրա հետհանցավոր վարքագծի վերաբերյալ, որոնք օբյեկտիվ դիտորդի մոտ որևէ կասկած չեն հարուցում, որ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված տուգանք պատժատեսակը լիովին արդարացի է:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստին չէր ներկայացել դատախազ Ռ․Գրիգորյանը, սակայն Վերաքննիչ դատարան ուղարկված գրությամբ խնդրել էր գործի քննությունն իրականացնել իր բացակայությամբ։
Պաշտպան Դ․Հովհաննիսյանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ։
Մեղադրյալ Գ․Հակոբյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵՇԴ/0001/01/16 որոշմամբ նշել է, որ քրեական իրավունքը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի արդարացիության չափանիշ է համարում պատժի և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների համաչափությունն արարքի հանրային վտանգավորության բնույթին և աստիճանին, հանցագործության հանգամանքներին ու հանցավորի անձնավորությանը, իսկ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի և այլ հանգամանքների ամբողջական գնահատմամբ դատարանի համոզվածությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժը կրելու։ Միևնույն ժամանակ, պայմանավորված մարդասիրության սկզբունքով, անհրաժեշտության դեպքում նախատեսվում է այդ հիմնադրույթներից էական շեղում քրեական ներգործության տնտեսման ուղղությամբ՝ որպես մարդասիրական վերաբերմունք հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Քրեական իրավունքը, որոշակիացնելով քրեական ներգործության տնտեսման ձևերը, սպառիչ կերպով չի թվարկում այն հանգամանքները, որոնք հիմք կհանդիսանան դատարանի կողմից պատժի արդարացիության հիմքում ընկած համաչափության պահանջից շեղում թույլ տալու համար։ Այլ խոսքով` նախատեսված է այդ հանգամանքների բաց թվարկում` պայմանավորված այն բանով, որ մարդասիրության դրսևորման հիմքերն ոչ թե իրավական, այլ բարոյական կատեգորիաներ են։ Հանցանք կատարած անձը չի կատարում իրավական նշանակություն ունեցող որևէ դրական վարքագիծ, սակայն հանցակազմից դուրս օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող նրա սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները կամ դրանց փոփոխությունը հիմք են սոցիալիզացմանը համընթաց ձևավորվող սոցիալ-բարոյական համակարգի իրացմամբ վերջինիս նկատմամբ մարդասիրություն դրսևորելու համար՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը։ Սա ամենևին չի նշանակում որևէ հանդուրժողականություն, ներողամտություն, թողտվություն կամ դատարանի հայեցողություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Դատարանի կողմից մարդասիրության դրսևորումը չի ենթադրում նաև պատժի նպատակներից, տուժողի, հասարակության և պետության շահերից նահանջ, այն պատճառաբանությամբ, որ այդ շեղումը համապատասխանում է հասարակության, սահմանադրական և կոնվենցիոն պահանջին և ավելի մեծ նշանակություն ունի, քան պատժիչ միջոցների կիրառումը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԱՎԴ/0056/01/17 որոշմամբ դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին:
Վերաքննիչ դատարանի համար թեև ընդունելի է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշումները վերաբերում են նախկին օրենսգրքերի կարգավորումներին, այնուամենայնիվ դրանցում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են նաև տվյալ դեպքում։
Տվյալ դեպքում դատարանը նշել է, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի անձը բնութագրող հանգամանք է նախկինում դատապարտված չլինելը և դրականորեն բնութագրվելը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է այն, որ զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար: Մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի հայտնաբերվել։
Դատարանը, հաշվի առնելով Գեղամ Հակոբյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթն ու նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, նրա անձը բնութագրող, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտել է, որ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի՝ տուգանքի ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված չի եղել, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար, վարույթը քննվել է արագացված կարգով, թեպետ հայտնաբերվածը՝ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոց է, որը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 4-6-րդ մասերից և ՀՀ Կառավարության՝ 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածից, համեմատաբար խիստ վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ հարաբերականորեն ավելի փոքր քաշն է պատժելի համարվում, սակայն հանցագործության առարկայի քաշը կազմել է 0.35 գրամ, ինչը գրեթե հավասար է ՀՀ Կառավարության՝ 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածի 110-րդ կետով՝ թմրամիջոցի այդ տեսակի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված խոշոր չափի նվազագույն սահմանին (0,01-0,05): Հետևաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս, հաշվի առնելով նաև Գեղամ Հակոբյանի դրսևորած հետհանցավոր դրական վարքագիծը, ընտանեկան և սոցիալական դրությունը, սոցիալական միջավայրում մեղադրյալի զբաղեցրած տեղը և սոցիալական միջավայրում նրա բնութագրերն ու բոլոր այս հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ դատարանը հանգել է հետևության, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ՝ ազատության սահմանափակման, կարճաժամկետ ազատազրկման կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հիմքերը բացակայում են:
Դատարանը հանգել է հետևության, որ տուգանքի նվազագույն չափը նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում դատարանը մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ կիրառելով եկել է իրավաչափ եզրահանգման:
Մասնավորապես՝ հարկ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով որպես պատիժ նախատեսված է տուգանք՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով: Այսինքն՝ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանին մեղսագրվող հանցանքը միջին ծանրության է։
Վերաքննիչ դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված պատժատեսակին անդրադառնալիս էական է համարում այն, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, բացի այդ՝ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի կողմից մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք հաշվի չառնելու վերաբերյալ բողոքաբերի դիտարկումներին, հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանը մեղքն ընդունել է և զղջացել է, որպիսի պայմաններում գործը քննվել է արագացված կարգով։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշմամբ մեղքն ընդունելու և խոստովանական ցուցմունքներ տալու հանգամանքի վերաբերյալ նշել է, որ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է։
Իսկ ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն դիտարկմանը, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի մոտից հայտնաբերվել է մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, որն առավել վտանգավոր տեսակ է, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև այդ հանգամանքը ևս էական նշանակություն ունի անձի նկատմամբ պատժատեսակ և պատժաչափ ընտրելիս, սակայն այն չի դիտարկվում գործում առկա հանգամանքներից անջատ, և տվյալ դեպքում գործում առկա մեղադրյալին բնութագրող հանգամանքների համակցության առկայության պայմաններում, ինքնին այդ հանգամանքը չի կարող հանգեցնել հետևության, որ անձի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել ամենախիստ պատժատեսակը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը միայն այն դեպքերում, երբ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, կամ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, կամ առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը: Իսկ տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժն ակնհայտ մեղմ չէ:
Այսպիսով՝ հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացրած դատական ակտը բեկանելու հիմքեր առկա չեն, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի բողոքը մերժել՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ի ԵԴ1/2686/01/25 թվակիր դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա․ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
պաշտպան
մեղադրյալ
Վ.Ռշտունի
Ա.Նիկողոսյան
Տ.Գրիգորյան
Հ․Հակոբյան
Ռ․Գրիգորյան
Դ․Հովհաննիսյան
Գ․Հակոբյան
<<10>> դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի` (ծնված՝ 1995 թվականի մարտի 4-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում՝ չդատապարտված, ըստ իր հայտարարության՝ բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, աշխատում է <<Կարեն Երիցյան>> Ա/Ձ-ում՝ որպես հաշվապահ, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Ավան-Առինջ 2-րդ միկրոշրջանի 1/8-րդ շենքի 31-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունիսի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 16190825 քրեական վարույթը։
2025 թվականի ապրիլի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի որոշմամբ թիվ 16119025 քրեական վարույթից անջատվել է թիվ 16161625 քրեական վարույթը։
2025 թվականի հունվարի 31-ին Գեղամ Հակոբյանը ձերբակալվել է։
2025 թվականի փետրվարի 1-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16119025 քրեական վարույթը։
2025 թվականի փետրվարի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի որոշմամբ Գեղամ Հակոբյանն ազատ է արձակվել։
2025 թվականի հուլիսի 2-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի որոշմամբ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով անրային քրեական հետապնդում է հարուցվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն նյութերի) շրջանառություն իրականացնելու թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում առանց իրացնելու նպատակի, անհայտ անձից, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել՝ թվով մեկ պոլիէթիլենային փաթեթում առկա ընդհանուրը խոշոր չափերով՝ 0,35 գրամ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2025 թվականի փետրվարի 2-ին Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի <<ԲՄՎ>> մակնիշի 37CA189 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկությամբ։
2025 թվականի հուլիսի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի որոշմամբ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 21-ին թիվ 16190825 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ի դատավճռով Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել է տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով փաստացի անազատության մեջ գտնվելու՝ 2 (երկու) օր ժամկետը՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացվել է՝ վերջնական թողնելով տուգանք՝ 700.000 (յոթ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Որոշվել է իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 0.35/-0.02/ գրամ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16161625 քրեական վարույթին կից քննություն կատարելու համար:
2025 թվականի նոյեմբերի 5-ին վերը նշված որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանը (Վերաքննիչ դատարանում այն մուտքագրվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 7-ին)։
Թիվ ԵԴ1/2686/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանը հաշվի է առել մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի ծանրության աստիճանը, որը դասվում է միջին ծանրության հանցանքների շարքին, հանցանքը կատարելու պահին նրա դատվածություն չունենալը, կատարած արարքի համար զղջալը և մեղքն ընդունելու հանգամանքը, սակայն հաշվի չի առել կոնկրետ դեպքում մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ արարքի առավել հանրային վտանգավոր եղանակով կատարումը, մասնավորապես՝ հայտնաբերված ու առգրավված թմրամիջոցների տարատեսակ և քիմիական ծագման լինելը:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Բացի այդ, դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի համար սահմանված պատիժներից առավել մեղմ պատիժ՝ տուգանք նշանակելիս, հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը: Հատկանշական է, որ հիշյալ հանգամանքները դատարանի կողմից հաշվի են առնվել այն դեպքում, երբ այդպիսիք տեղի են ունեցել վարույթով ձեռք բերված անհերքելի ապացույցների պայմաններում: Վերը նշված հանգամանքները գնահատելիս ի թիվս այլ չափանիշների պետք է գնահատման արժանացվի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը ողջամտորեն նվազեցրած լինելու տեսանկյունից:
Մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցն արդարացի չէ և չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի բնույթին, անհրաժեշտ և բավարար չի կարող լինել նրան ուղղելու, ինչպես նաև նմանատիպ հանցագործությունները կանխելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել դատավճիռը և մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 տարի ժամկետով:
Վերաքննիչ բողոքի պատասխանը․
Պաշտպան Դ․Հովհաննիսյանը վերաքննիչ բողոքի պատասխանում նշել է, որ ինչ վերաբերում է թմրամիջոցների տարատեսակ և քիմիական ծագման լինելու վերաբերյալ դատողություններին, ապա հարկ է նշել, որ թմրամիջոցի տեսակի վերաբերյալ տեղեկություններն արդեն իսկ նկարագրված են հանրային քրեական հետապնդման որոշման մեջ, դրանք չեն հանդիսանում նոր հանգամանքներ և նման հանգամանքների համակցության պարագայում է դատարանը որոշել կիրառել տուգանք պատժատեսակը։
Դատախազի այն դիրքորոշումը, որ անհերքելի ապացույցների առկայության պայմաններում է, որ Գեղամ Հակոբյանը իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ապա դա ևս հիմնազուրկ է, քանի որ անգամ նմանատիպ ապացույցների առկայությունը որևէ կերպ չեն կարող սահմանափակել մեղադրյալի կողմից իր մեղքն ընդունելու կամ չընդունելու իրավունքը, կամ կատարած արարքի համար զղջալը։
Բացի այդ դատախազի այն դիրքորոշումը, որ քրեաիրավական ներգործության միջոցն արդարացի չէ և չի համապատասխանում Գեղամ Հակոբյանի կատարած հանցանքի բնույթին, ապա դա չի բխում քրեական վարույթի նյութերից, քանի որ քրեական վարույթի նյութերում առկա են բավարար փաստական տվյալներ, այդ թվում Գեղամ Հակոբյանի անձի, նրա հետհանցավոր վարքագծի վերաբերյալ, որոնք օբյեկտիվ դիտորդի մոտ որևէ կասկած չեն հարուցում, որ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված տուգանք պատժատեսակը լիովին արդարացի է:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստին չէր ներկայացել դատախազ Ռ․Գրիգորյանը, սակայն Վերաքննիչ դատարան ուղարկված գրությամբ խնդրել էր գործի քննությունն իրականացնել իր բացակայությամբ։
Պաշտպան Դ․Հովհաննիսյանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ։
Մեղադրյալ Գ․Հակոբյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵՇԴ/0001/01/16 որոշմամբ նշել է, որ քրեական իրավունքը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի արդարացիության չափանիշ է համարում պատժի և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների համաչափությունն արարքի հանրային վտանգավորության բնույթին և աստիճանին, հանցագործության հանգամանքներին ու հանցավորի անձնավորությանը, իսկ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի և այլ հանգամանքների ամբողջական գնահատմամբ դատարանի համոզվածությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժը կրելու։ Միևնույն ժամանակ, պայմանավորված մարդասիրության սկզբունքով, անհրաժեշտության դեպքում նախատեսվում է այդ հիմնադրույթներից էական շեղում քրեական ներգործության տնտեսման ուղղությամբ՝ որպես մարդասիրական վերաբերմունք հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Քրեական իրավունքը, որոշակիացնելով քրեական ներգործության տնտեսման ձևերը, սպառիչ կերպով չի թվարկում այն հանգամանքները, որոնք հիմք կհանդիսանան դատարանի կողմից պատժի արդարացիության հիմքում ընկած համաչափության պահանջից շեղում թույլ տալու համար։ Այլ խոսքով` նախատեսված է այդ հանգամանքների բաց թվարկում` պայմանավորված այն բանով, որ մարդասիրության դրսևորման հիմքերն ոչ թե իրավական, այլ բարոյական կատեգորիաներ են։ Հանցանք կատարած անձը չի կատարում իրավական նշանակություն ունեցող որևէ դրական վարքագիծ, սակայն հանցակազմից դուրս օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող նրա սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները կամ դրանց փոփոխությունը հիմք են սոցիալիզացմանը համընթաց ձևավորվող սոցիալ-բարոյական համակարգի իրացմամբ վերջինիս նկատմամբ մարդասիրություն դրսևորելու համար՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը։ Սա ամենևին չի նշանակում որևէ հանդուրժողականություն, ներողամտություն, թողտվություն կամ դատարանի հայեցողություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Դատարանի կողմից մարդասիրության դրսևորումը չի ենթադրում նաև պատժի նպատակներից, տուժողի, հասարակության և պետության շահերից նահանջ, այն պատճառաբանությամբ, որ այդ շեղումը համապատասխանում է հասարակության, սահմանադրական և կոնվենցիոն պահանջին և ավելի մեծ նշանակություն ունի, քան պատժիչ միջոցների կիրառումը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԱՎԴ/0056/01/17 որոշմամբ դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին:
Վերաքննիչ դատարանի համար թեև ընդունելի է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշումները վերաբերում են նախկին օրենսգրքերի կարգավորումներին, այնուամենայնիվ դրանցում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են նաև տվյալ դեպքում։
Տվյալ դեպքում դատարանը նշել է, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի անձը բնութագրող հանգամանք է նախկինում դատապարտված չլինելը և դրականորեն բնութագրվելը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է այն, որ զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար: Մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի հայտնաբերվել։
Դատարանը, հաշվի առնելով Գեղամ Հակոբյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթն ու նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, նրա անձը բնութագրող, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտել է, որ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի՝ տուգանքի ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները:
Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված չի եղել, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար, վարույթը քննվել է արագացված կարգով, թեպետ հայտնաբերվածը՝ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոց է, որը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 4-6-րդ մասերից և ՀՀ Կառավարության՝ 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածից, համեմատաբար խիստ վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ հարաբերականորեն ավելի փոքր քաշն է պատժելի համարվում, սակայն հանցագործության առարկայի քաշը կազմել է 0.35 գրամ, ինչը գրեթե հավասար է ՀՀ Կառավարության՝ 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածի 110-րդ կետով՝ թմրամիջոցի այդ տեսակի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված խոշոր չափի նվազագույն սահմանին (0,01-0,05): Հետևաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս, հաշվի առնելով նաև Գեղամ Հակոբյանի դրսևորած հետհանցավոր դրական վարքագիծը, ընտանեկան և սոցիալական դրությունը, սոցիալական միջավայրում մեղադրյալի զբաղեցրած տեղը և սոցիալական միջավայրում նրա բնութագրերն ու բոլոր այս հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ դատարանը հանգել է հետևության, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ՝ ազատության սահմանափակման, կարճաժամկետ ազատազրկման կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հիմքերը բացակայում են:
Դատարանը հանգել է հետևության, որ տուգանքի նվազագույն չափը նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում դատարանը մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ կիրառելով եկել է իրավաչափ եզրահանգման:
Մասնավորապես՝ հարկ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով որպես պատիժ նախատեսված է տուգանք՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով: Այսինքն՝ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանին մեղսագրվող հանցանքը միջին ծանրության է։
Վերաքննիչ դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված պատժատեսակին անդրադառնալիս էական է համարում այն, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, բացի այդ՝ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի կողմից մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք հաշվի չառնելու վերաբերյալ բողոքաբերի դիտարկումներին, հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանը մեղքն ընդունել է և զղջացել է, որպիսի պայմաններում գործը քննվել է արագացված կարգով։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշմամբ մեղքն ընդունելու և խոստովանական ցուցմունքներ տալու հանգամանքի վերաբերյալ նշել է, որ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է։
Իսկ ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն դիտարկմանը, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի մոտից հայտնաբերվել է մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, որն առավել վտանգավոր տեսակ է, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև այդ հանգամանքը ևս էական նշանակություն ունի անձի նկատմամբ պատժատեսակ և պատժաչափ ընտրելիս, սակայն այն չի դիտարկվում գործում առկա հանգամանքներից անջատ, և տվյալ դեպքում գործում առկա մեղադրյալին բնութագրող հանգամանքների համակցության առկայության պայմաններում, ինքնին այդ հանգամանքը չի կարող հանգեցնել հետևության, որ անձի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել ամենախիստ պատժատեսակը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը միայն այն դեպքերում, երբ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, կամ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, կամ առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը: Իսկ տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժն ակնհայտ մեղմ չէ:
Այսպիսով՝ հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացրած դատական ակտը բեկանելու հիմքեր առկա չեն, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի բողոքը մերժել՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ի ԵԴ1/2686/01/25 թվակիր դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա․ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2686/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 21-07-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 16190825 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գեղամ Գևորգի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամր թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի շրջանառություն իրականացնելու թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում առանց իրացնելու նպատակի, անհայտ անձից, ապօրինի ձեոք Լ բերել և պահել՝ թվով մեկ պոլիէթիլենային փաթեթում առկա ընդհանուր խոշոր չափերով' 0,35 գրամ Մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2025 թվականի փետրվարի 2-ին |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հայրանուն | Գևորգի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 21-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մանվել |
| Ազգանուն | Շահվերդյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 24-07-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/2686/01/25 Ո Ր Ո Շ Ու Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ՎԱՐՈւՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈւ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈւՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ 24.07.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր Մ.Շահվերդյանի, ստանալով մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թիվ ԵԴ1/2686/01/25 քրեական գործը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 21.07.2025թ. մակագրվել և 22.07.2025թ. դատավոր Մ.Շահվերդյանին է հանձնվել մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թիվ ԵԴ1/2686/01/25 (մինչդատական վարույթի համարը՝ 16190825) քրեական գործը: Քրեական գործի ուսումնասիրության արդյունքում դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված՝ քրեական գործը հսկող դատախազին վերադարձնելու հիմքն առկա չէ: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց • Մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, թիվ ԵԴ1/2686/01/25 քրեական վարույթն ստանձնել և 2025թ. օգոստոսի 06-ին, ժամը 1700-ին, դատարանի Ավան նստավայրում նշանակել նախնական դատալսումներ: • Սույն որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին` մեղադրյալին և նրա պաշտպաններին: • Մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանին նաև ուղարկել վերջինիս իրավունքների և պարտականությունների, այդ թվում նաև՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին՝ սահմանված ձևի հուշաթերթ: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դ |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 06-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 10-09-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:05 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 18-09-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 18-09-2025 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/2686/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն Ա Ն Ու Ն Ի Ց 18.09.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ Մասնակցությամբ՝ ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Ռ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Դ. ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Գ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի, ծնված՝ 04.03.1995թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, ըստ իր հայտարարության՝ բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի և աշխատում է «Կարեն Երիցյան» Ա/Ձ-ում՝ որպես հաշվապահ, հաշվառված և բնակվում է՝ ք.Երևան Ավան-Առինջ 2-րդ միկրոշրջան 1/8 շենքի 31-րդ բնակարանում: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Ձերբակալման ձևով արգելանքի տակ է գտնվել 31.01.2025թ. մինչև 02.02.2025թ.: Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մ.Չիբուխչյանի կողմից 01.02.2025թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16119025 քրեական վարույթը: ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մ.Չիբուխչյանի 29.04.2025թ. որոշմամբ՝ թիվ 16119025 քրեական վարույթից թիվ 16161625 համարով անջատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով անհայտ անձի կողմից «Մարիխուաննա» տեսակի թմրամիջոցը Լևարդ Եթարյանին և «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը Գեղամ Հակոբյանին իրացնելու դեպքով մասը: ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մ.Չիբուխչյանի կողմից 30.06.2025թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 16190825 քրեական վարույթը: Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Գրիգորյանի 02.07.2025թ. որոշմամբ՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Մ.Չիբուխչյանի կողմից 03.07.2025թ. Գեղամ Գևորգի Հակոբյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ 02.07.2025թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն: Թիվ 16190825 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 21.07.2025թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում: Գեղամ Գևորգի Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և պահել թվով մեկ պոլիէթիլենային փաթեթում առկա, ընդհանուրը՝ խոշոր չափերով՝ 0,35 գրամ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 02.02.2025թ. Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի «ԲՄՎ» մակնիշի «37 CA 189» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկությամբ: Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը դատարանին միջնորդեց կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարեց, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր՝ պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, ինչպես նաև գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը մեղադրվում է միջին ծանրության հանցանք կատարելու համար, առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները՝ դատարանը բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը: Արագացված վարույթով դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կարգով ապացույցների հետազոտում չիրականացնելով և հիմք ընդունելով մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի կողմից իրեն ներկայացված մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու և դրա հետ համաձայն լինելու փաստը՝ հանգում է հետևության, որ մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանին մեղսագրվող արարքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով տրված իրավական գնահատականը համապատասխանում է մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ և 10-րդ մասերի համաձայն՝ «4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։ (…) 10. Համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ կիրառելն արգելք չէ լրացուցիչ պատիժ կամ անվտանգության միջոց նշանակելու համար»: Դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ արարքը կատարելու համար մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության ու պատժի, որը պետք է սահմանվի՝ հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածով նախատեսված՝ վերը նշված պայմանները: Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը: Դատարանը մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտում նախկինում դատապարտված չլինելը և դրականորեն բնութագրվելը : Դատարանը մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է համարում այն, որ զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար: Դատարանն այնպիսի հանգամանքներ, որոնք կարող են գնահատվել որպես մեղադրյալ Գ.Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, չհայտնաբերեց: Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»: Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են. «(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը): Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»: Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա (Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Գառնիկ Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Էդվարդ Ադամյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵԷԴ/0048/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով` 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Արմեն Շահբազյանի գործով` 15.08.2014թ., թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Նարեկ Սարգսյանի գործով` 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և Գարուշ Մադաթյանի գործով՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումները): Մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, համաձայն որի՝ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը): Ավելին՝ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Գառնիկ Սեյրանի Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով՝ 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 և այլ որոշումներ): Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում: Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն: Դրանից բացի, դատարանի հետևությունները, ի թիվս այլոց, պետք է հիմնված լինեն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի կողմից արարքի հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (տե՛ս թիվ ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11, ՍԴ/0109/01/12, ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և ՎԲ-50/70 գործերով որոշումները): ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Այսպիսով՝ դատարանը, հաշվի առնելով Գեղամ Հակոբյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթն ու նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, նրա անձը բնութագրող, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի՝ տուգանքի ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները: Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալը նախկինում դատված չի եղել, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար, վարույթը քննվել է արագացված կարգով, թեպետ հայտնաբերվածը՝ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց է, որը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 4-6-րդ մասերից և ՀՀ Կառավարության՝ 27.06.2018թ., թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածից, համեմատաբար խիստ վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ հարաբերականորեն ավելի փոքր քաշն է պատժելի համարվում, սակայն հանցագործության առարկայի քաշը կազմել է 0.35 գրամ, ինչը գրեթե հավասար է ՀՀ Կառավարության՝ 27.06.2018թ., թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածի 110-րդ կետով՝ թմրամիջոցի այդ տեսակի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված խոշոր չափի նվազագույն սահմանին (0,01-0,05): Հետևաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս, ելնելով վերը շարադրվածից և պատժի արդարացիության սկզբունքից, ինչպես նաև, ի թիվս այլ հանգամանքների, հաշվի առնելով նաև Գ.Հակոբյանի դրսևորած հետհանցավոր դրական վարքագիծը, ընտանեկան և սոցիալական դրությունը, սոցիալական միջավայրում մեղադրյալի զբաղեցրած տեղը և սոցիալական միջավայրում նրա բնութագրերն ու բոլոր այս հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ դատարանը հանգում է հետևության, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ՝ ազատության սահմանափակման, կարճաժամկետ ազատազրկման կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հիմքերը բացակայում են: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալ Գ.Հակոբյանի նկատմամբ ծայրահեղ միջոցի դիմելու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Վերոգրյալի հաշվառմամբ դատարանը հանգում է հետևության, որ տուգանքի նվազագույն չափը նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Նման պատիժ սահմանելով դատարանը նպատակ է հետապնդում նպաստելու հասարակության մեջ նախկինում չարատավորված մեղադրյալի՝ վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն, և հնարավորություն ընձեռել ձևավորելու օրինապահ քաղաքացուն բնորոշ վարքագիծ: Տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությանը, ինչպես նաև մեղադրյալի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությանը(նրա վաստակի չափը, ընտանիքի ապահովվածությունը և այլն), մասնավորապես՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան՝ 02.02.2025թ. նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի հանդիսացել վարձու աշխատող , հետևաբար՝ դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի՝ 75.000(յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը 31.01.2025թ. մինչև 02.02.2025թ. գտնվել է ձերբակալման ձևով արգելանքի տակ, հետևաբար՝ հաշվի առնելով փաստացի անազատության մեջ գտնվելու՝ 2(երկու) օր ժամկետը՝ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել: Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Քննարկելով վարութային ծախսերի հարցը՝ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Գեղամ Հակոբյանի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված պոլիէթիլենային տոպրակում առկա 0.35 /-0.02/ գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16161625 քրեական վարույթին կից քննություն կատարելու համար: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ սույն քրեական վարույթի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները պետք է վերացնել: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 364-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ դատարանը. Վ Ճ Ռ Ե Ց Գեղամ Գևորգի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000(յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով փաստացի անազատության մեջ գտնվելու՝ 2(երկու) օր ժամկետը՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել՝ վերջնական թողնելով տուգանք՝ 700.000(յոթ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 0.35 /-0.02/ գրամ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16161625 քրեական վարույթին կից քննություն կատարելու համար: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ սույն քրեական վարույթի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները վերացնել: Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 18-09-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 17-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ 220թերթ, 2-րդ հատոր՝ 54 թերթ և 1 ծրար տեսաձայնագրություններ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 07-11-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 17-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր՝ 220թերթ, 2-րդ հատոր՝ 54 թերթ և 1 ծրար տեսաձայնագրություններ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴԱ-8.1-Ե-134684/25 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2686/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 07-11-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 05-11-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ռոլանդ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գեղամ Հակոբյան Բողոքն ընդունել վարույթ: Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/ 18.09.2025թ. կայացված դատավճիռը՝ նշանակված պատժի մասով և մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 1 տարի ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 19-11-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 19-11-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Դատավոր | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 21-11-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 10-12-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/2686/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր դատավորներ դատական նիստերի քարտուղար դատախազ պաշտպան մեղադրյալ Վ.Ռշտունի Ա.Նիկողոսյան Տ.Գրիգորյան Հ․Հակոբյան Ռ․Գրիգորյան Դ․Հովհաննիսյան Գ․Հակոբյան <<10>> դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի` (ծնված՝ 1995 թվականի մարտի 4-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում՝ չդատապարտված, ըստ իր հայտարարության՝ բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, աշխատում է <<Կարեն Երիցյան>> Ա/Ձ-ում՝ որպես հաշվապահ, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Ավան-Առինջ 2-րդ միկրոշրջանի 1/8-րդ շենքի 31-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի հունիսի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 16190825 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի ապրիլի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի որոշմամբ թիվ 16119025 քրեական վարույթից անջատվել է թիվ 16161625 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի հունվարի 31-ին Գեղամ Հակոբյանը ձերբակալվել է։ 2025 թվականի փետրվարի 1-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16119025 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի փետրվարի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի որոշմամբ Գեղամ Հակոբյանն ազատ է արձակվել։ 2025 թվականի հուլիսի 2-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի որոշմամբ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով անրային քրեական հետապնդում է հարուցվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա, խախտելով <<Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին>> ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն նյութերի) շրջանառություն իրականացնելու թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում և ժամանակահատվածում առանց իրացնելու նպատակի, անհայտ անձից, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել՝ թվով մեկ պոլիէթիլենային փաթեթում առկա ընդհանուրը խոշոր չափերով՝ 0,35 գրամ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել և վերցվել է 2025 թվականի փետրվարի 2-ին Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի <<ԲՄՎ>> մակնիշի 37CA189 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկությամբ։ 2025 թվականի հուլիսի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ավագ քննիչ Մ․Չիբուխչյանի որոշմամբ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի հուլիսի 21-ին թիվ 16190825 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ի դատավճռով Գեղամ Գևորգի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել է տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով փաստացի անազատության մեջ գտնվելու՝ 2 (երկու) օր ժամկետը՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացվել է՝ վերջնական թողնելով տուգանք՝ 700.000 (յոթ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Որոշվել է իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ 0.35/-0.02/ գրամ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 16161625 քրեական վարույթին կից քննություն կատարելու համար: 2025 թվականի նոյեմբերի 5-ին վերը նշված որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանը (Վերաքննիչ դատարանում այն մուտքագրվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 7-ին)։ Թիվ ԵԴ1/2686/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին): Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանը հաշվի է առել մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի ծանրության աստիճանը, որը դասվում է միջին ծանրության հանցանքների շարքին, հանցանքը կատարելու պահին նրա դատվածություն չունենալը, կատարած արարքի համար զղջալը և մեղքն ընդունելու հանգամանքը, սակայն հաշվի չի առել կոնկրետ դեպքում մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ արարքի առավել հանրային վտանգավոր եղանակով կատարումը, մասնավորապես՝ հայտնաբերված ու առգրավված թմրամիջոցների տարատեսակ և քիմիական ծագման լինելը: Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Բացի այդ, դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի համար սահմանված պատիժներից առավել մեղմ պատիժ՝ տուգանք նշանակելիս, հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը: Հատկանշական է, որ հիշյալ հանգամանքները դատարանի կողմից հաշվի են առնվել այն դեպքում, երբ այդպիսիք տեղի են ունեցել վարույթով ձեռք բերված անհերքելի ապացույցների պայմաններում: Վերը նշված հանգամանքները գնահատելիս ի թիվս այլ չափանիշների պետք է գնահատման արժանացվի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը ողջամտորեն նվազեցրած լինելու տեսանկյունից: Մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցն արդարացի չէ և չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի բնույթին, անհրաժեշտ և բավարար չի կարող լինել նրան ուղղելու, ինչպես նաև նմանատիպ հանցագործությունները կանխելու համար: Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել դատավճիռը և մեղադրյալ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 տարի ժամկետով: Վերաքննիչ բողոքի պատասխանը․ Պաշտպան Դ․Հովհաննիսյանը վերաքննիչ բողոքի պատասխանում նշել է, որ ինչ վերաբերում է թմրամիջոցների տարատեսակ և քիմիական ծագման լինելու վերաբերյալ դատողություններին, ապա հարկ է նշել, որ թմրամիջոցի տեսակի վերաբերյալ տեղեկություններն արդեն իսկ նկարագրված են հանրային քրեական հետապնդման որոշման մեջ, դրանք չեն հանդիսանում նոր հանգամանքներ և նման հանգամանքների համակցության պարագայում է դատարանը որոշել կիրառել տուգանք պատժատեսակը։ Դատախազի այն դիրքորոշումը, որ անհերքելի ապացույցների առկայության պայմաններում է, որ Գեղամ Հակոբյանը իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ապա դա ևս հիմնազուրկ է, քանի որ անգամ նմանատիպ ապացույցների առկայությունը որևէ կերպ չեն կարող սահմանափակել մեղադրյալի կողմից իր մեղքն ընդունելու կամ չընդունելու իրավունքը, կամ կատարած արարքի համար զղջալը։ Բացի այդ դատախազի այն դիրքորոշումը, որ քրեաիրավական ներգործության միջոցն արդարացի չէ և չի համապատասխանում Գեղամ Հակոբյանի կատարած հանցանքի բնույթին, ապա դա չի բխում քրեական վարույթի նյութերից, քանի որ քրեական վարույթի նյութերում առկա են բավարար փաստական տվյալներ, այդ թվում Գեղամ Հակոբյանի անձի, նրա հետհանցավոր վարքագծի վերաբերյալ, որոնք օբյեկտիվ դիտորդի մոտ որևէ կասկած չեն հարուցում, որ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված տուգանք պատժատեսակը լիովին արդարացի է: Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները. Դատական նիստին չէր ներկայացել դատախազ Ռ․Գրիգորյանը, սակայն Վերաքննիչ դատարան ուղարկված գրությամբ խնդրել էր գործի քննությունն իրականացնել իր բացակայությամբ։ Պաշտպան Դ․Հովհաննիսյանն առարկեց ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ։ Մեղադրյալ Գ․Հակոբյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵՇԴ/0001/01/16 որոշմամբ նշել է, որ քրեական իրավունքը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի արդարացիության չափանիշ է համարում պատժի և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների համաչափությունն արարքի հանրային վտանգավորության բնույթին և աստիճանին, հանցագործության հանգամանքներին ու հանցավորի անձնավորությանը, իսկ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի և այլ հանգամանքների ամբողջական գնահատմամբ դատարանի համոզվածությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժը կրելու։ Միևնույն ժամանակ, պայմանավորված մարդասիրության սկզբունքով, անհրաժեշտության դեպքում նախատեսվում է այդ հիմնադրույթներից էական շեղում քրեական ներգործության տնտեսման ուղղությամբ՝ որպես մարդասիրական վերաբերմունք հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Քրեական իրավունքը, որոշակիացնելով քրեական ներգործության տնտեսման ձևերը, սպառիչ կերպով չի թվարկում այն հանգամանքները, որոնք հիմք կհանդիսանան դատարանի կողմից պատժի արդարացիության հիմքում ընկած համաչափության պահանջից շեղում թույլ տալու համար։ Այլ խոսքով` նախատեսված է այդ հանգամանքների բաց թվարկում` պայմանավորված այն բանով, որ մարդասիրության դրսևորման հիմքերն ոչ թե իրավական, այլ բարոյական կատեգորիաներ են։ Հանցանք կատարած անձը չի կատարում իրավական նշանակություն ունեցող որևէ դրական վարքագիծ, սակայն հանցակազմից դուրս օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող նրա սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները կամ դրանց փոփոխությունը հիմք են սոցիալիզացմանը համընթաց ձևավորվող սոցիալ-բարոյական համակարգի իրացմամբ վերջինիս նկատմամբ մարդասիրություն դրսևորելու համար՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը։ Սա ամենևին չի նշանակում որևէ հանդուրժողականություն, ներողամտություն, թողտվություն կամ դատարանի հայեցողություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Դատարանի կողմից մարդասիրության դրսևորումը չի ենթադրում նաև պատժի նպատակներից, տուժողի, հասարակության և պետության շահերից նահանջ, այն պատճառաբանությամբ, որ այդ շեղումը համապատասխանում է հասարակության, սահմանադրական և կոնվենցիոն պահանջին և ավելի մեծ նշանակություն ունի, քան պատժիչ միջոցների կիրառումը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԱՎԴ/0056/01/17 որոշմամբ դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին: Վերաքննիչ դատարանի համար թեև ընդունելի է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշումները վերաբերում են նախկին օրենսգրքերի կարգավորումներին, այնուամենայնիվ դրանցում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են նաև տվյալ դեպքում։ Տվյալ դեպքում դատարանը նշել է, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի անձը բնութագրող հանգամանք է նախկինում դատապարտված չլինելը և դրականորեն բնութագրվելը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է այն, որ զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար: Մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի հայտնաբերվել։ Դատարանը, հաշվի առնելով Գեղամ Հակոբյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթն ու նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, նրա անձը բնութագրող, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտել է, որ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի՝ տուգանքի ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները: Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալը նախկինում դատապարտված չի եղել, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը, ինչը որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը և զղջացել է դրա համար, վարույթը քննվել է արագացված կարգով, թեպետ հայտնաբերվածը՝ <<Մեթամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոց է, որը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 4-6-րդ մասերից և ՀՀ Կառավարության՝ 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածից, համեմատաբար խիստ վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ հարաբերականորեն ավելի փոքր քաշն է պատժելի համարվում, սակայն հանցագործության առարկայի քաշը կազմել է 0.35 գրամ, ինչը գրեթե հավասար է ՀՀ Կառավարության՝ 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման թիվ 1 հավելվածի 110-րդ կետով՝ թմրամիջոցի այդ տեսակի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված խոշոր չափի նվազագույն սահմանին (0,01-0,05): Հետևաբար՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս, հաշվի առնելով նաև Գեղամ Հակոբյանի դրսևորած հետհանցավոր դրական վարքագիծը, ընտանեկան և սոցիալական դրությունը, սոցիալական միջավայրում մեղադրյալի զբաղեցրած տեղը և սոցիալական միջավայրում նրա բնութագրերն ու բոլոր այս հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ դատարանը հանգել է հետևության, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ՝ ազատության սահմանափակման, կարճաժամկետ ազատազրկման կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու հիմքերը բացակայում են: Դատարանը հանգել է հետևության, որ տուգանքի նվազագույն չափը նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում դատարանը մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակ կիրառելով եկել է իրավաչափ եզրահանգման: Մասնավորապես՝ հարկ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով որպես պատիժ նախատեսված է տուգանք՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ մեկից երեք տարի ժամկետով: Այսինքն՝ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանին մեղսագրվող հանցանքը միջին ծանրության է։ Վերաքննիչ դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված պատժատեսակին անդրադառնալիս էական է համարում այն, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, բացի այդ՝ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։ Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի կողմից մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք հաշվի չառնելու վերաբերյալ բողոքաբերի դիտարկումներին, հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանը մեղքն ընդունել է և զղջացել է, որպիսի պայմաններում գործը քննվել է արագացված կարգով։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշմամբ մեղքն ընդունելու և խոստովանական ցուցմունքներ տալու հանգամանքի վերաբերյալ նշել է, որ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է։ Իսկ ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն դիտարկմանը, որ մեղադրյալ Գեղամ Հակոբյանի մոտից հայտնաբերվել է մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց, որն առավել վտանգավոր տեսակ է, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև այդ հանգամանքը ևս էական նշանակություն ունի անձի նկատմամբ պատժատեսակ և պատժաչափ ընտրելիս, սակայն այն չի դիտարկվում գործում առկա հանգամանքներից անջատ, և տվյալ դեպքում գործում առկա մեղադրյալին բնութագրող հանգամանքների համակցության առկայության պայմաններում, ինքնին այդ հանգամանքը չի կարող հանգեցնել հետևության, որ անձի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել ամենախիստ պատժատեսակը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ Վերաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը միայն այն դեպքերում, երբ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, կամ առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի չեն առնվել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, կամ առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոնշյալ հանգամանք(ներ)ը հաշվի չառնելը հանգեցրել է անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը: Իսկ տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժն ակնհայտ մեղմ չէ: Այսպիսով՝ հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացրած դատական ակտը բեկանելու հիմքեր առկա չեն, ուստի այն պետք է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի բողոքը մերժել՝ Գեղամ Գևորգի Հակոբյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ի ԵԴ1/2686/01/25 թվակիր դատավճիռը թողնելով անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա․ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 10-12-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 19-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 220, 54, 50 |
| Գործին կից նյութեր | 1 ծրար |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 19-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 220, 54, 50 |
| Գործին կից նյութերը | կից1 ծրար |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 13919/26 |