Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2677/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.4
Պատասխանող
Արտակ Շահգելդյան Ժորայի
Արտակ Շահգելդյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
«06» օգոստոսի 2025 թվական ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանի, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի (ծնված՝ 31․07․1972թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ ք․Երևան, Արաբկիր, Սևաստոպոլյան փողոց, 54 տուն հասցեում, նախկինում չդատված), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 17։30-ին, ձերբակալվել է Արտակ Ժորայի Շահգելդյանը։
2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 17։30-ին, ձերբակալվել է Գեղամ Գառնիկի Գրիգորյանը։
2025 թվականի մարտի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16148925 քրեական վարույթը։
2025 թվականի մարտի 31-ին որոշում է կայացվել Գեղամ Գառնիկի Գրիգորյանին ազատ արձակելու վերաբերյալ։
2025 թվականի մարտի 31-ին որոշում է կայացվել անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին ձերբակալելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 03-ին՝ ժամը 17։10-ին, որոշում է կայացվել Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին ազատ արձակելու վերաբերյալ։
2025 թվականի հուլիսի 01-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդել է հսկող դատախազին թիվ 16148925 քրեական վարույթով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 04-ին հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել վարույթն իրականացնող քննիչի միջնորդությունը բավարարելու և Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 04-ին որոշում է կայացվել Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 04-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 07-ին որոշում է կայացվել ընդհանուր 0,05 գրամ քաշով «Հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը փաթեթավորված թվով 1 փաթեթում, կնիքված «ՀՀ ՔԿ ՓՔԿ ՊՈԱԿ» փորձագետի կնիքի դրոշմով, ճանաչել իրեղեն ապացույց և պահել վարույթի նյութերի հետ։
2025 թվականի հուլիսի 10-ին հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել վարույթն իրականացնող քննիչի միջնորդությունը բավարարելու և Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել թիվ 16148925 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել թիվ 16148925 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով անջատել անհայտ անձի կողմից մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին թմրամիջոց իրացնելու մասը, անջատված մասին շնորհել 16192625 վարույթի համարը և անջատված մասով շարունակել նախաքննության կատարումը 16192625 համարի ներքո:
2025 թվականի հուլիսի 18-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին արձանագրությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, նույն օրն այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Ս. Անդրեասյանին և 2025 թվականի հուլիսի 21-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին։
2025 թվականի հուլիսի 22-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնության տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2025 թվականի հուլիսի 10-ի (2025 թվականի հուլիսի 04-ի) Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա․Մանուկյանի որոշմամբ թիվ 16148925 քրեական վարույթով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «(…) նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմոտ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, չունենալով բժշկական նպատակներով, բժշկի նշանակմամբ, ինչպես նաև նույն օրենքի 31-33-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի գիտական և ուսումնական նպատակով, փորձագիտական գործունեության մեջ օգտագործելու, ինչպես նաև օպերատիվ-հետախուզական գործունեության նպատակներով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի, դրանց պրեկուրսորների և ածանցյալների վերահսկվող փոխադրում և ստուգողական գնում իրականացնելու իրավունք, չհանդիսանալով Հայաստանի Հանրապետությունում թմրամիջոցների և դրանց պրեկուրսորների հետ կապված համապատասխան գործունեություն իրականացնող իրավաբանական անձի ներկայացուցիչ, ինչպես նաև անհատ ձեռնարկատեր, խախտելով ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման 2-րդ հավելվածով սահմանված` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները, քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում չպարզված անձից և ժամանակահատվածում առանց իրացնելու նպատակի, իր օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 207-Ն որոշման հավելված 1-ով զգալի չափ համարվող՝ 0.05 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց, որը ապօրինի կերպով պահել է իր մոտ, սակայն 2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 17:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցի 37/5 հասցեի մոտից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ ԹԱՇԴՊ աշխատակիցների կողմից, թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և օգտագործելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով, վերջինս ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ, որտեղ կատարված անձնական խուզարկությամբ, վերջինիս հագին եղած տաբատի գրպաններից հայտնաբերվել ու վերցվել է նշված թմրամիջոցը»։
Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը.
Քրեական գործի նյութերի հետազոտմամբ Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանը, ով հանդիսանում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկում ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվող իրեն մեղսագրված արարքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ համաձայնություն է տվել կամավոր և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միևնույն ժամանակ մեղադրական եզրակացությանը կից արձանագրությունից հետևում է, որ մեղադրյալի միջնորդությամբ քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ արձանագրություն, որը ստորագրվել է մեղադրյալի և նրա պաշտպան Է․Արամյանի կողմից:
Արձանագրելով, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մասնավոր շահերին անմիջականորեն վնաս չպատճառած, եզակի հանցագործության դեպքի կատարման մեջ, մեղսագրված արարքի համար պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և դրա հիման վրա գույքային հայց հարուցված չէ, ինչպես նաև առկա չեն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ հանրային մեղադրողի և մեղադրյալի առարկություններ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված ընթացակարգը պահպանված է, Դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 22-ին որոշում է կայացրել ԵԴ1/2677/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:
Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, հաստատված է համարում Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասին դրանց համապատաս-խանությունը, ինչպես նաև գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ՝ մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափի հաշվարկման հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(...)
8. «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
(...)
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
(...)»:
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող և մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
-որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը։
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից ստացված քաղվածքի՝ մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի կողմից հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի աշխատել, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և նշանակել տուգանք՝ 300․000 ՀՀ դրամի չափով՝ հաշվի առնելով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման առկայության վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի հուլիսի 07-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված ընդհանուր 0,05 գրամ քաշով «հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված թվով 1 փաթեթում, կնիքված «ՀՀ ՔԿ ՓՔԿ ՊՈԱԿ» փորձագետի կնիքի դրոշմով անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին` սույն քրեական վարույթից անջատված՝ թիվ 16192625 քրեական վարույթին կցելու նպատակով:
Ինչ վերաբերում է դատարան ուղարկված մյուս փաթեթին, ապա այն ճանաչված չէ իրեղեն ապացույց, պարոնակում է նշում «Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի հեռախոս»։ Այն ենթակա է վերադարձման վերջինիս։
Դատարանը գտնում է, որ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և նշանակել տուգանք՝ 300․000 ՀՀ դրամի չափով՝ հաշվի առնելով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը։
Մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
«06» օգոստոսի 2025 թվական ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանի, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի (ծնված՝ 31․07․1972թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ ք․Երևան, Արաբկիր, Սևաստոպոլյան փողոց, 54 տուն հասցեում, նախկինում չդատված), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 17։30-ին, ձերբակալվել է Արտակ Ժորայի Շահգելդյանը։
2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 17։30-ին, ձերբակալվել է Գեղամ Գառնիկի Գրիգորյանը։
2025 թվականի մարտի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16148925 քրեական վարույթը։
2025 թվականի մարտի 31-ին որոշում է կայացվել Գեղամ Գառնիկի Գրիգորյանին ազատ արձակելու վերաբերյալ։
2025 թվականի մարտի 31-ին որոշում է կայացվել անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին ձերբակալելու մասին։
2025 թվականի ապրիլի 03-ին՝ ժամը 17։10-ին, որոշում է կայացվել Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին ազատ արձակելու վերաբերյալ։
2025 թվականի հուլիսի 01-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդել է հսկող դատախազին թիվ 16148925 քրեական վարույթով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 04-ին հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել վարույթն իրականացնող քննիչի միջնորդությունը բավարարելու և Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 04-ին որոշում է կայացվել Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 04-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 07-ին որոշում է կայացվել ընդհանուր 0,05 գրամ քաշով «Հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը փաթեթավորված թվով 1 փաթեթում, կնիքված «ՀՀ ՔԿ ՓՔԿ ՊՈԱԿ» փորձագետի կնիքի դրոշմով, ճանաչել իրեղեն ապացույց և պահել վարույթի նյութերի հետ։
2025 թվականի հուլիսի 10-ին հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել վարույթն իրականացնող քննիչի միջնորդությունը բավարարելու և Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել թիվ 16148925 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել թիվ 16148925 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով անջատել անհայտ անձի կողմից մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին թմրամիջոց իրացնելու մասը, անջատված մասին շնորհել 16192625 վարույթի համարը և անջատված մասով շարունակել նախաքննության կատարումը 16192625 համարի ներքո:
2025 թվականի հուլիսի 18-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին արձանագրությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, նույն օրն այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Ս. Անդրեասյանին և 2025 թվականի հուլիսի 21-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին։
2025 թվականի հուլիսի 22-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնության տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2025 թվականի հուլիսի 10-ի (2025 թվականի հուլիսի 04-ի) Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա․Մանուկյանի որոշմամբ թիվ 16148925 քրեական վարույթով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «(…) նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմոտ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, չունենալով բժշկական նպատակներով, բժշկի նշանակմամբ, ինչպես նաև նույն օրենքի 31-33-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի գիտական և ուսումնական նպատակով, փորձագիտական գործունեության մեջ օգտագործելու, ինչպես նաև օպերատիվ-հետախուզական գործունեության նպատակներով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի, դրանց պրեկուրսորների և ածանցյալների վերահսկվող փոխադրում և ստուգողական գնում իրականացնելու իրավունք, չհանդիսանալով Հայաստանի Հանրապետությունում թմրամիջոցների և դրանց պրեկուրսորների հետ կապված համապատասխան գործունեություն իրականացնող իրավաբանական անձի ներկայացուցիչ, ինչպես նաև անհատ ձեռնարկատեր, խախտելով ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման 2-րդ հավելվածով սահմանված` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները, քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում չպարզված անձից և ժամանակահատվածում առանց իրացնելու նպատակի, իր օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 207-Ն որոշման հավելված 1-ով զգալի չափ համարվող՝ 0.05 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց, որը ապօրինի կերպով պահել է իր մոտ, սակայն 2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 17:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցի 37/5 հասցեի մոտից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ ԹԱՇԴՊ աշխատակիցների կողմից, թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և օգտագործելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով, վերջինս ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ, որտեղ կատարված անձնական խուզարկությամբ, վերջինիս հագին եղած տաբատի գրպաններից հայտնաբերվել ու վերցվել է նշված թմրամիջոցը»։
Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը.
Քրեական գործի նյութերի հետազոտմամբ Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանը, ով հանդիսանում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկում ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվող իրեն մեղսագրված արարքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ համաձայնություն է տվել կամավոր և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միևնույն ժամանակ մեղադրական եզրակացությանը կից արձանագրությունից հետևում է, որ մեղադրյալի միջնորդությամբ քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ արձանագրություն, որը ստորագրվել է մեղադրյալի և նրա պաշտպան Է․Արամյանի կողմից:
Արձանագրելով, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մասնավոր շահերին անմիջականորեն վնաս չպատճառած, եզակի հանցագործության դեպքի կատարման մեջ, մեղսագրված արարքի համար պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և դրա հիման վրա գույքային հայց հարուցված չէ, ինչպես նաև առկա չեն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ հանրային մեղադրողի և մեղադրյալի առարկություններ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված ընթացակարգը պահպանված է, Դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 22-ին որոշում է կայացրել ԵԴ1/2677/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:
Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, հաստատված է համարում Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասին դրանց համապատաս-խանությունը, ինչպես նաև գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ՝ մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափի հաշվարկման հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(...)
8. «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
(...)
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
(...)»:
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող և մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
-որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը։
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից ստացված քաղվածքի՝ մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի կողմից հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի աշխատել, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և նշանակել տուգանք՝ 300․000 ՀՀ դրամի չափով՝ հաշվի առնելով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման առկայության վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի հուլիսի 07-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված ընդհանուր 0,05 գրամ քաշով «հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված թվով 1 փաթեթում, կնիքված «ՀՀ ՔԿ ՓՔԿ ՊՈԱԿ» փորձագետի կնիքի դրոշմով անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին` սույն քրեական վարույթից անջատված՝ թիվ 16192625 քրեական վարույթին կցելու նպատակով:
Ինչ վերաբերում է դատարան ուղարկված մյուս փաթեթին, ապա այն ճանաչված չէ իրեղեն ապացույց, պարոնակում է նշում «Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի հեռախոս»։ Այն ենթակա է վերադարձման վերջինիս։
Դատարանը գտնում է, որ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և նշանակել տուգանք՝ 300․000 ՀՀ դրամի չափով՝ հաշվի առնելով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը։
Մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2677/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 18-07-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 16148925 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմոտ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, չունենալով բժշկական նպատակներով, բժշկի նշանակմամբ, ինչպես նաև նույն օրենքի 31-33-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով՝ թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի գիտական և ուսումնական նպատակով, փորձագիտական գործունեության մեջ օգտագործելու, ինչպես նաև օպերատիվ-հետախուզական գործունեության նպատակներով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի, դրանց պրեկուրսորների և ածանցյալների վերահսկվող փոխադրում և ստուգողական գնում իրականացնելու իրավունք, չհանդիսանալով Հայաստանի Հանրապետությունում թմրամիջոցների և դրանց պրեկուրսորների հետ կապված համապատասխան գործունեություն իրականացնող իրավաբանական անձի ներկայացուցիչ, ինչպես նաև անհատ ձեռնարկատեր, խախտելով ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման 2-րդ հավելվածով սահմանված` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները, քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում չպարզված անձից և ժամանակահատվածում առանց իրացնելու նպատակի, իր օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման հավելված 1-ով զգալի չափ համարվող՝ 0.05 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց, որը ապօրինի կերպով պահել է իր մոտ, սակայն 2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 17։15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցի 37/5 հասցեի մոտից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ ԹԱՇԴՊ աշխատակիցների կողմից, թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և օգտագործելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով, վերջինս ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ որտեղ կատարված անձնական խուզարկությամբ, վերջինիս հագին եղած տաբատի աջ և ձախ գրպաններից հայտնաբերվել ու վերցվել է նշված թմրամիջոցը։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Շահգելդյան |
| Հայրանուն | Ժորայի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 396 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | նախկինում չդատված |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Արամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 18-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սաթենիկ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 18-07-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին
| Ամսաթիվ | 22-07-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՀԱՄԱՁԱՅՆՈՒԹՅԱՄԲ ՏՈՒԳԱՆՔ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՎԱՐՈՒՅԹ ՀԱՐՈՒՑԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 22» հուլիսի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/2677/01/25 քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/2677/01/25 քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի հուլիսի 18-ին մեղադրական եզրակացությամբ և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ իրականացնելու մասին կից արձանագրությամբ ստացվել է դատարանում: 2025 թվականի հուլիսի 18-ին այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել և 2025 թվականի հուլիսի 21-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս․Անդրեասյանին: Ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված՝ քրեական գործը հսկող դատախազին վերադարձնելու հիմքը, քրեական գործում առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված՝ մեղադրյալի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու իրավունքը բացատրելու մասին արձանագրություն, քրեական գործով բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները: Վերոգրյալի հիման վրա ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ և 464.8-րդ հոդվածներով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/2677/01/25 գործով ստանձնել վարույթ և կիրառել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ: Վարույթն իրականացնել գրավոր ընթացակարգով, դատավճռի կայացման օր նշանակել 2025 թվականի օգոստոսի 06-ը։ Սույն որոշման օրինակներն ուղարկել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին: Որոշումն ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից և ենթակա չէ բողոքարկման: ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԱՐՏԱԿ |
| Ազգանուն | ՇԱՀԳԵԼԴՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԷԴԳԱՐ |
| Ազգանուն | ԱՐԱՄՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ՄԱԼԱԹԻԱ-ՍԵԲԱՍՏԻԱ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅՈՒՆ |
| Ազգանուն | * |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
Դատավճռի կայացման օր
| Ամսաթիվ | 06-08-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձ. և համաձայն. տուգանք նշան. վարույթ հարուց. մասին որոշման պատճենը ուղարկվել է հանր. մեղադրողին և վարույթի մասն. մասնակիցներին
| Ամսաթիվ | 22-07-2025 |
|---|
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 06-08-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Շահգելդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 06-08-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ՝ նաև Դատարան) «06» օգոստոսի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանի, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի (ծնված՝ 31․07․1972թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ ք․Երևան, Արաբկիր, Սևաստոպոլյան փողոց, 54 տուն հասցեում, նախկինում չդատված), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 17։30-ին, ձերբակալվել է Արտակ Ժորայի Շահգելդյանը։ 2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 17։30-ին, ձերբակալվել է Գեղամ Գառնիկի Գրիգորյանը։ 2025 թվականի մարտի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16148925 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի մարտի 31-ին որոշում է կայացվել Գեղամ Գառնիկի Գրիգորյանին ազատ արձակելու վերաբերյալ։ 2025 թվականի մարտի 31-ին որոշում է կայացվել անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին ձերբակալելու մասին։ 2025 թվականի ապրիլի 03-ին՝ ժամը 17։10-ին, որոշում է կայացվել Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին ազատ արձակելու վերաբերյալ։ 2025 թվականի հուլիսի 01-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդել է հսկող դատախազին թիվ 16148925 քրեական վարույթով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։ 2025 թվականի հուլիսի 04-ին հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել վարույթն իրականացնող քննիչի միջնորդությունը բավարարելու և Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին։ 2025 թվականի հուլիսի 04-ին որոշում է կայացվել Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի հուլիսի 04-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին։ 2025 թվականի հուլիսի 07-ին որոշում է կայացվել ընդհանուր 0,05 գրամ քաշով «Հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը փաթեթավորված թվով 1 փաթեթում, կնիքված «ՀՀ ՔԿ ՓՔԿ ՊՈԱԿ» փորձագետի կնիքի դրոշմով, ճանաչել իրեղեն ապացույց և պահել վարույթի նյութերի հետ։ 2025 թվականի հուլիսի 10-ին հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել վարույթն իրականացնող քննիչի միջնորդությունը բավարարելու և Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։ 2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել թիվ 16148925 քրեական վարույթով մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել թիվ 16148925 քրեական վարույթից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով անջատել անհայտ անձի կողմից մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին թմրամիջոց իրացնելու մասը, անջատված մասին շնորհել 16192625 վարույթի համարը և անջատված մասով շարունակել նախաքննության կատարումը 16192625 համարի ներքո: 2025 թվականի հուլիսի 18-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին արձանագրությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, նույն օրն այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Ս. Անդրեասյանին և 2025 թվականի հուլիսի 21-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին։ 2025 թվականի հուլիսի 22-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնության տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2025 թվականի հուլիսի 10-ի (2025 թվականի հուլիսի 04-ի) Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Ա․Մանուկյանի որոշմամբ թիվ 16148925 քրեական վարույթով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «(…) նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմոտ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները, չունենալով բժշկական նպատակներով, բժշկի նշանակմամբ, ինչպես նաև նույն օրենքի 31-33-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի գիտական և ուսումնական նպատակով, փորձագիտական գործունեության մեջ օգտագործելու, ինչպես նաև օպերատիվ-հետախուզական գործունեության նպատակներով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի, դրանց պրեկուրսորների և ածանցյալների վերահսկվող փոխադրում և ստուգողական գնում իրականացնելու իրավունք, չհանդիսանալով Հայաստանի Հանրապետությունում թմրամիջոցների և դրանց պրեկուրսորների հետ կապված համապատասխան գործունեություն իրականացնող իրավաբանական անձի ներկայացուցիչ, ինչպես նաև անհատ ձեռնարկատեր, խախտելով ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման 2-րդ հավելվածով սահմանված` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների շրջանառության կանոնները, քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում չպարզված անձից և ժամանակահատվածում առանց իրացնելու նպատակի, իր օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 207-Ն որոշման հավելված 1-ով զգալի չափ համարվող՝ 0.05 գրամ քաշով «Հերոին» տեսակի թմրամիջոց, որը ապօրինի կերպով պահել է իր մոտ, սակայն 2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 17:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սեբաստիա փողոցի 37/5 հասցեի մոտից ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ ԹԱՇԴՊ աշխատակիցների կողմից, թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և օգտագործելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով, վերջինս ձերբակալվել ու տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ, որտեղ կատարված անձնական խուզարկությամբ, վերջինիս հագին եղած տաբատի գրպաններից հայտնաբերվել ու վերցվել է նշված թմրամիջոցը»։ Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը. Քրեական գործի նյութերի հետազոտմամբ Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանը, ով հանդիսանում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկում ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվող իրեն մեղսագրված արարքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ համաձայնություն է տվել կամավոր և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միևնույն ժամանակ մեղադրական եզրակացությանը կից արձանագրությունից հետևում է, որ մեղադրյալի միջնորդությամբ քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ արձանագրություն, որը ստորագրվել է մեղադրյալի և նրա պաշտպան Է․Արամյանի կողմից: Արձանագրելով, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մասնավոր շահերին անմիջականորեն վնաս չպատճառած, եզակի հանցագործության դեպքի կատարման մեջ, մեղսագրված արարքի համար պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և դրա հիման վրա գույքային հայց հարուցված չէ, ինչպես նաև առկա չեն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ հանրային մեղադրողի և մեղադրյալի առարկություններ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված ընթացակարգը պահպանված է, Դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 22-ին որոշում է կայացրել ԵԴ1/2677/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին: Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները. Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, հաստատված է համարում Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասին դրանց համապատաս-խանությունը, ինչպես նաև գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ՝ մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափի հաշվարկման հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ. 7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (․․․)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:(...) 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։(...) 5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: (...) 8. «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: (...) 3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները: (...)»: Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»: Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները. -մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող և մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում: -որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը։ Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ: Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից ստացված քաղվածքի՝ մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի կողմից հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի աշխատել, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։ Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և նշանակել տուգանք՝ 300․000 ՀՀ դրամի չափով՝ հաշվի առնելով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը։ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին: Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման առկայության վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։ Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի հուլիսի 07-ին կայացված որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված ընդհանուր 0,05 գրամ քաշով «հերոյին» տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված թվով 1 փաթեթում, կնիքված «ՀՀ ՔԿ ՓՔԿ ՊՈԱԿ» փորձագետի կնիքի դրոշմով անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժին` սույն քրեական վարույթից անջատված՝ թիվ 16192625 քրեական վարույթին կցելու նպատակով: Ինչ վերաբերում է դատարան ուղարկված մյուս փաթեթին, ապա այն ճանաչված չէ իրեղեն ապացույց, պարոնակում է նշում «Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի հեռախոս»։ Այն ենթակա է վերադարձման վերջինիս։ Դատարանը գտնում է, որ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և նշանակել տուգանք՝ 300․000 ՀՀ դրամի չափով՝ հաշվի առնելով Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու 3 օրը։ Մեղադրյալ Արտակ Ժորայի Շահգելդյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 06-08-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 12-11-2025 |
|---|
Եզրափակիչ դատական ակտը մտել է օրինական ուժի մեջ
| Ամսաթիվ | 11-11-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 12-11-2025 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 12-12-2025 |
|---|---|
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 15-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Թիվ ԵԴ1/2677/01/25 դատական գործը՝ բաղկացած 2 հատորից, 1-ին հատորը՝ «220» թերթ, 2-րդ հատորը՝ «96» թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 16-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր |