Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2658/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Վալերի Մխիթարյան Համլետի
Վալերի Մխիթարյան
Վալերի Մխիթարյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մասիս Մելքոնյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 344-րդ Մաս 1-ին
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մասիս Մելքոնյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-29 | 16:00 | 9 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-07-31 | 10:30 | 9 | Չի կայացել |
ԵԴ1/2658/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
29 օգոստոսի 2025 թվական ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Սուքիասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ռ.Գրիգորյանի, մեղադրյալ՝ Վ.Մխիթարյանի, քննության առնելով թիվ ԵԴ1/2658/01/25 վարույթն ըստ մեղադրանքի Վալերի Համլետի Մխիթարյանի (ծնված՝ 11.03.1998 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառման հասցե՝ ք. Երևան, Վարուժան թաղ., 7 շենք, բն. 26) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2025 թվականի մարտի 10-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60215425 քրեական վարույթը:
1.2. 2025 թվականի հունիսի 12-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 60215525 քրեական վարույթով Վալերի Համլետի Մխիթարյանի վերաբերյալ թիվ 8259036066 արձանագրությունը, թիվ 8400644728 որոշումը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունից ստացված էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության պատճենները որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին:
1.3. 2025 թվականի հունիսի 13-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանը որոշում է կայացրել թիվ 60215525 քրեական վարույթով Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.4. 2025 թվականի հունիսի 13-ին նախաքննական մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 60215525 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
1.5. Թիվ 60215525 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Վալերի Համլետի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի հուլիսի 14-ի գրությամբ ՀՀ դատախազության Երևանի քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 16.07.2025 թվականին, համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ վարույթը մակագրվել և 17.07.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմին: Քրեական վարույթին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2658/01/25 համարը:
1.6. 2025 թվականի հուլիսի 17-ին դատավոր Մ.Մելքոնյանի կողմից որոշում է կայացվել ըստ մեղադրանքի Վալերի Համլետի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/2658/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.7. 2025 թվականի օգոստոսի 29-ին մեղադրյալ Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դատարանը կայացրել է մեղադրական վերդիկտ և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ։ Վերդիկտ կայացնելիս Դատարանը քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ մեղադրյալ Վ.Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողել է անփոփոխ։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը և իրավական գնահատականը.
Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, լավորությամբ կատարված հակաիրավական այն արարքի համար, որ նա, թիվ 8400644728 իշմամբ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ից մինչև 2025 թվականի մարտի 22-ը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով կասեցված և այդ մասին պատշաճ իրազեկված լինելու պայմաններում 2025 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ժամը 12:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մելքոնյան փողոցում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 TZ 795 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի կապակցութլամբ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259036066 արձանագրությունը:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վալերի Համլետի Մխիթարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում:
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1. Մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանը հիմնական դատալսումների ժամանակ պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնել է, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում և ընդունում է իրեն մեղսագրվող արարքը, չի ցանկանում ցուցմունք տալ՝ օգտվելով իր լռելու իրավունքից, ուստի հրապարակվել է մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը հետևյալ բովանդակությամբ՝ «Մեղավորության մասով դիրքորոշում չի հայտնել, սակայն միևնույն ժամանակ նշել է, որ իր կողմից կատարված խախտումները չի հերքում» (Վ.Թ. 113-114, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.2. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել են արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված հետևյալ փաստաթղթերը՝
25.02.2025թ.-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի պարեկ Իլյա Սարգսյանի կողմից ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյան փողոցում Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259036066 արձանագրությունը, համաձայն որի Վալերի Համլետի Մխիթարյանը կասեցված վարորդական վկայականով 25.02.2025թ.-ին ժամը 12:45-ին, Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյան փողոցում վարել է «Նիսսան» 37 TZ 795 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն, արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն: Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված 201.2 թիվը:
ՀՀ ՆԳՆ ՃՈ էլեկտրոնային ռեգիստրի զննությամբ պարզվել է, որ Վալերի Համլետի Մխիթարյանը ունի կասեցված վարորդական վկայական՝ 22.09.2024-22.03.2025:
22.09.2024 թվականին ժամը 20:52-ին ՀՀ ՆԳՆ պարեկային ծառայության աշխատակից Ջեմմա Ավագյանի կողմից Վալերի համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, համաձայն որի՝ Կոտայքի մարզի Աբովյան խճուղում նույն օրը ժամը 20:51-ին, Վալերի Մխիթարյանը «Նիսսան» մակնիշի 37 TZ 795 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով ճանապարհի բաժանարար գոտու չնախատեսված վայրում հատել է հետադարձ կատարելու եղանակով: Արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է Վալերի Համլետի Մխիթարյանի ստորագրությունը: Կից առկա է թիվ 8400644728 որոշումը, համաձայն որի՝ Վալերի Մխիթարյանը ճանապարհի բաժանարար գոտին չնախատեսված վայրում հատել է հետադարձ կատարելու եղանակով, որի հետևանքով վերջինիս վարորդական վկայականը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով: Որոշման պատճենը և կատարման կարգի մասին քաղվածքը ստանալու հատվածում առկա է խախտում կատարած անձի ստորագրությունը (Վ.Թ. 4, 5, 6, 15, 16-17, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․
4.1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է քրեական պատասխանատվություն տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելու համար և պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
4.2. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
Դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը), ինչպես նաև 29.09.2020-08.10.2020 թթ. Արցախի Հանրապետությունում տեղի ունեցած մարտական գործողություններին մասնակցություն ունենալու հանգամանքը:
Դատարանն արձանագրում է, որ գործում բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները:
4.3. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
4.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…):
4.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.7. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը,դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.8. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։
4.9. Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
4.10. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
4.11. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
4.12. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն:
4.13. Վերոգրյալի հաշվառմամբ, ինչպես նաև նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ հետազոտված ապացույցներով մեղադրյալի վերաբերյալ տվյալներ չեն ստացվել վերաբերելի ժամանակահատվածում մեղադրյալի եկամտի առկայության վերաբերյալ, Դատարանը գտնում է, որ Վալերի Մխիթարյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով՝ արարքի կատարման պահին գործող նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար:
4.14. Անդրադառնալով մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքի մասին խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4.15. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահվեն քրեական գործի նյութերում:
4.16. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման (քրեական գործով այդպիսիք առկա չեն), իսկ քրեական վարույթի ընթացքում հատուցման ենթակա՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված այլ վնաս/ներ/ առկա չէ/են/:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը․
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Վալերի Համլետի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ։
2. Վալերի Համլետի Մխիթարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
3. Վալերի Համլետի Մխիթարյանին թույլատրել դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում:
4. Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
5. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
29 օգոստոսի 2025 թվական ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Սուքիասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ռ.Գրիգորյանի, մեղադրյալ՝ Վ.Մխիթարյանի, քննության առնելով թիվ ԵԴ1/2658/01/25 վարույթն ըստ մեղադրանքի Վալերի Համլետի Մխիթարյանի (ծնված՝ 11.03.1998 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառման հասցե՝ ք. Երևան, Վարուժան թաղ., 7 շենք, բն. 26) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2025 թվականի մարտի 10-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60215425 քրեական վարույթը:
1.2. 2025 թվականի հունիսի 12-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 60215525 քրեական վարույթով Վալերի Համլետի Մխիթարյանի վերաբերյալ թիվ 8259036066 արձանագրությունը, թիվ 8400644728 որոշումը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունից ստացված էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության պատճենները որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին:
1.3. 2025 թվականի հունիսի 13-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանը որոշում է կայացրել թիվ 60215525 քրեական վարույթով Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
1.4. 2025 թվականի հունիսի 13-ին նախաքննական մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 60215525 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
1.5. Թիվ 60215525 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Վալերի Համլետի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի հուլիսի 14-ի գրությամբ ՀՀ դատախազության Երևանի քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 16.07.2025 թվականին, համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ վարույթը մակագրվել և 17.07.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմին: Քրեական վարույթին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2658/01/25 համարը:
1.6. 2025 թվականի հուլիսի 17-ին դատավոր Մ.Մելքոնյանի կողմից որոշում է կայացվել ըստ մեղադրանքի Վալերի Համլետի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/2658/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.7. 2025 թվականի օգոստոսի 29-ին մեղադրյալ Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դատարանը կայացրել է մեղադրական վերդիկտ և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ։ Վերդիկտ կայացնելիս Դատարանը քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ մեղադրյալ Վ.Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողել է անփոփոխ։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը և իրավական գնահատականը.
Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, լավորությամբ կատարված հակաիրավական այն արարքի համար, որ նա, թիվ 8400644728 իշմամբ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ից մինչև 2025 թվականի մարտի 22-ը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով կասեցված և այդ մասին պատշաճ իրազեկված լինելու պայմաններում 2025 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ժամը 12:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մելքոնյան փողոցում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 TZ 795 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի կապակցութլամբ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259036066 արձանագրությունը:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վալերի Համլետի Մխիթարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում:
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1. Մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանը հիմնական դատալսումների ժամանակ պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնել է, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում և ընդունում է իրեն մեղսագրվող արարքը, չի ցանկանում ցուցմունք տալ՝ օգտվելով իր լռելու իրավունքից, ուստի հրապարակվել է մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը հետևյալ բովանդակությամբ՝ «Մեղավորության մասով դիրքորոշում չի հայտնել, սակայն միևնույն ժամանակ նշել է, որ իր կողմից կատարված խախտումները չի հերքում» (Վ.Թ. 113-114, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.2. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել են արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված հետևյալ փաստաթղթերը՝
25.02.2025թ.-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի պարեկ Իլյա Սարգսյանի կողմից ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյան փողոցում Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259036066 արձանագրությունը, համաձայն որի Վալերի Համլետի Մխիթարյանը կասեցված վարորդական վկայականով 25.02.2025թ.-ին ժամը 12:45-ին, Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյան փողոցում վարել է «Նիսսան» 37 TZ 795 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն, արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն: Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված 201.2 թիվը:
ՀՀ ՆԳՆ ՃՈ էլեկտրոնային ռեգիստրի զննությամբ պարզվել է, որ Վալերի Համլետի Մխիթարյանը ունի կասեցված վարորդական վկայական՝ 22.09.2024-22.03.2025:
22.09.2024 թվականին ժամը 20:52-ին ՀՀ ՆԳՆ պարեկային ծառայության աշխատակից Ջեմմա Ավագյանի կողմից Վալերի համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, համաձայն որի՝ Կոտայքի մարզի Աբովյան խճուղում նույն օրը ժամը 20:51-ին, Վալերի Մխիթարյանը «Նիսսան» մակնիշի 37 TZ 795 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով ճանապարհի բաժանարար գոտու չնախատեսված վայրում հատել է հետադարձ կատարելու եղանակով: Արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է Վալերի Համլետի Մխիթարյանի ստորագրությունը: Կից առկա է թիվ 8400644728 որոշումը, համաձայն որի՝ Վալերի Մխիթարյանը ճանապարհի բաժանարար գոտին չնախատեսված վայրում հատել է հետադարձ կատարելու եղանակով, որի հետևանքով վերջինիս վարորդական վկայականը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով: Որոշման պատճենը և կատարման կարգի մասին քաղվածքը ստանալու հատվածում առկա է խախտում կատարած անձի ստորագրությունը (Վ.Թ. 4, 5, 6, 15, 16-17, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․
4.1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է քրեական պատասխանատվություն տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելու համար և պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
4.2. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
Դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը), ինչպես նաև 29.09.2020-08.10.2020 թթ. Արցախի Հանրապետությունում տեղի ունեցած մարտական գործողություններին մասնակցություն ունենալու հանգամանքը:
Դատարանն արձանագրում է, որ գործում բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները:
4.3. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
4.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…):
4.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.7. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը,դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.8. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։
4.9. Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
4.10. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
4.11. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
4.12. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն:
4.13. Վերոգրյալի հաշվառմամբ, ինչպես նաև նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ հետազոտված ապացույցներով մեղադրյալի վերաբերյալ տվյալներ չեն ստացվել վերաբերելի ժամանակահատվածում մեղադրյալի եկամտի առկայության վերաբերյալ, Դատարանը գտնում է, որ Վալերի Մխիթարյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով՝ արարքի կատարման պահին գործող նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար:
4.14. Անդրադառնալով մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքի մասին խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4.15. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահվեն քրեական գործի նյութերում:
4.16. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման (քրեական գործով այդպիսիք առկա չեն), իսկ քրեական վարույթի ընթացքում հատուցման ենթակա՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված այլ վնաս/ներ/ առկա չէ/են/:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը․
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Վալերի Համլետի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ։
2. Վալերի Համլետի Մխիթարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
3. Վալերի Համլետի Մխիթարյանին թույլատրել դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում:
4. Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
5. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2658/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 16-07-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60215525 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Վալերի Համլետի Մխիթարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա կասեցված վարորդական իրավունքի վկայականով վարել է տրանսպորտային միջոց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Վալերի |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հայրանուն | Համլետի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 16-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մասիս |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 17.07.2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մասիս Մելքոնյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/2658/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վալերի Համլետի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (նախաքննական համար՝ 60215525/, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/2658/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վալերի Համլետի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 2025 թվականի հուլիսի 14-ի գրությամբ՝ ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը, թիվ ԵԴ1/2658/01/25 համարի ներքո, 2025 թվականի հուլիսի 16-ին մակագրվել և ս/թ հուլիսի 17-ին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանի աշխատակազմին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Վալերի Համլետի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/2658/01/25 քրեական գործը ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումների՝ 2025 թվականի հուլիսի 31-ին՝ ժամը 10:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավան նստավայրում (ք. Երևան, Գյուլիքեխվյան 20, թիվ 9 դահլիճ): ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն՝ Ռ.Գրիգորյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք.Երևան, Սեբաստիա 37 |
| Կազմակերպության տեսակ | ԳԴ /ՀՀ գլխավոր դատախազություն եվ այլ դատախազություններ/ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վալերի |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հայրանուն | Համլետի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 31-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 31-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատախազի չներկայանալու պատճառով |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:25 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 29-08-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Վալերի |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:50 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 29-08-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Վալերի |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 29-08-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/2658/01/25 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ 29 օգոստոսի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Սուքիասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ռ.Գրիգորյանի, մեղադրյալ՝ Վ.Մխիթարյանի, քննության առնելով թիվ ԵԴ1/2658/01/25 վարույթն ըստ մեղադրանքի Վալերի Համլետի Մխիթարյանի (ծնված՝ 11.03.1998 թվականին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառման հասցե՝ ք. Երևան, Վարուժան թաղ., 7 շենք, բն. 26) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Վարույթի փաստական հանգամանքները. 1.1. 2025 թվականի մարտի 10-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60215425 քրեական վարույթը: 1.2. 2025 թվականի հունիսի 12-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 60215525 քրեական վարույթով Վալերի Համլետի Մխիթարյանի վերաբերյալ թիվ 8259036066 արձանագրությունը, թիվ 8400644728 որոշումը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունից ստացված էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության պատճենները որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին: 1.3. 2025 թվականի հունիսի 13-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանը որոշում է կայացրել թիվ 60215525 քրեական վարույթով Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: 1.4. 2025 թվականի հունիսի 13-ին նախաքննական մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 60215525 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին: 1.5. Թիվ 60215525 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Վալերի Համլետի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի հուլիսի 14-ի գրությամբ ՀՀ դատախազության Երևանի քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 16.07.2025 թվականին, համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ վարույթը մակագրվել և 17.07.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմին: Քրեական վարույթին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2658/01/25 համարը: 1.6. 2025 թվականի հուլիսի 17-ին դատավոր Մ.Մելքոնյանի կողմից որոշում է կայացվել ըստ մեղադրանքի Վալերի Համլետի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/2658/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 1.7. 2025 թվականի օգոստոսի 29-ին մեղադրյալ Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դատարանը կայացրել է մեղադրական վերդիկտ և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ։ Վերդիկտ կայացնելիս Դատարանը քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ մեղադրյալ Վ.Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողել է անփոփոխ։ 2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը և իրավական գնահատականը. Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, լավորությամբ կատարված հակաիրավական այն արարքի համար, որ նա, թիվ 8400644728 իշմամբ 2024 թվականի սեպտեմբերի 22-ից մինչև 2025 թվականի մարտի 22-ը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով կասեցված և այդ մասին պատշաճ իրազեկված լինելու պայմաններում 2025 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ժամը 12:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մելքոնյան փողոցում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 TZ 795 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի կապակցութլամբ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259036066 արձանագրությունը: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վալերի Համլետի Մխիթարյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարում: 3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. 3.1. Մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանը հիմնական դատալսումների ժամանակ պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնել է, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում և ընդունում է իրեն մեղսագրվող արարքը, չի ցանկանում ցուցմունք տալ՝ օգտվելով իր լռելու իրավունքից, ուստի հրապարակվել է մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը հետևյալ բովանդակությամբ՝ «Մեղավորության մասով դիրքորոշում չի հայտնել, սակայն միևնույն ժամանակ նշել է, որ իր կողմից կատարված խախտումները չի հերքում» (Վ.Թ. 113-114, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը: 3.2. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել են արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված հետևյալ փաստաթղթերը՝ 25.02.2025թ.-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության 3-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի պարեկ Իլյա Սարգսյանի կողմից ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյան փողոցում Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259036066 արձանագրությունը, համաձայն որի Վալերի Համլետի Մխիթարյանը կասեցված վարորդական վկայականով 25.02.2025թ.-ին ժամը 12:45-ին, Երևան քաղաքի Մոնթե Մելքոնյան փողոցում վարել է «Նիսսան» 37 TZ 795 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն, արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն: Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված 201.2 թիվը: ՀՀ ՆԳՆ ՃՈ էլեկտրոնային ռեգիստրի զննությամբ պարզվել է, որ Վալերի Համլետի Մխիթարյանը ունի կասեցված վարորդական վկայական՝ 22.09.2024-22.03.2025: 22.09.2024 թվականին ժամը 20:52-ին ՀՀ ՆԳՆ պարեկային ծառայության աշխատակից Ջեմմա Ավագյանի կողմից Վալերի համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, համաձայն որի՝ Կոտայքի մարզի Աբովյան խճուղում նույն օրը ժամը 20:51-ին, Վալերի Մխիթարյանը «Նիսսան» մակնիշի 37 TZ 795 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով ճանապարհի բաժանարար գոտու չնախատեսված վայրում հատել է հետադարձ կատարելու եղանակով: Արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է Վալերի Համլետի Մխիթարյանի ստորագրությունը: Կից առկա է թիվ 8400644728 որոշումը, համաձայն որի՝ Վալերի Մխիթարյանը ճանապարհի բաժանարար գոտին չնախատեսված վայրում հատել է հետադարձ կատարելու եղանակով, որի հետևանքով վերջինիս վարորդական վկայականը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով: Որոշման պատճենը և կատարման կարգի մասին քաղվածքը ստանալու հատվածում առկա է խախտում կատարած անձի ստորագրությունը (Վ.Թ. 4, 5, 6, 15, 16-17, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը: 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․ 4.1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է քրեական պատասխանատվություն տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելու համար և պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով: 4.2. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. Դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին: Դատարանը, որպես մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը), ինչպես նաև 29.09.2020-08.10.2020 թթ. Արցախի Հանրապետությունում տեղի ունեցած մարտական գործողություններին մասնակցություն ունենալու հանգամանքը: Դատարանն արձանագրում է, որ գործում բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները: 4.3. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար: 4.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…): 4.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: 4.6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: 4.7. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը,դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»: 4.8. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։ 4.9. Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: 4.10. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»: 4.11. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: 4.12. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն: 4.13. Վերոգրյալի հաշվառմամբ, ինչպես նաև նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ հետազոտված ապացույցներով մեղադրյալի վերաբերյալ տվյալներ չեն ստացվել վերաբերելի ժամանակահատվածում մեղադրյալի եկամտի առկայության վերաբերյալ, Դատարանը գտնում է, որ Վալերի Մխիթարյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով՝ արարքի կատարման պահին գործող նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար: 4.14. Անդրադառնալով մեղադրյալ Վալերի Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքի մասին խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը: 4.15. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահվեն քրեական գործի նյութերում: 4.16. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման (քրեական գործով այդպիսիք առկա չեն), իսկ քրեական վարույթի ընթացքում հատուցման ենթակա՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված այլ վնաս/ներ/ առկա չէ/են/: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը․ Վ Ճ Ռ Ե Ց 1. Վալերի Համլետի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ։ 2. Վալերի Համլետի Մխիթարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: 3. Վալերի Համլետի Մխիթարյանին թույլատրել դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում: 4. Վալերի Համլետի Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: 5. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին: 6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 29-08-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 20-11-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 05-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր՝ 1-ին՝ 118 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 41 թերթ: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 05-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր՝ 1-ին՝ 118 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 41 թերթ: |