ԵԴ1/2650/01/25


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ք․ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱԽԱԶ Դ․ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Ե․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Վ․ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ


«25» մարտի 2026թ. ք.Երևան

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ի ԵԴ1/2650/01/25 դատավճռի դեմ մեղադրյալ Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի պաշտպան Ելենա Սարգսյանի (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր Ե․Սարգսյան) և Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դավիթ Թադևոսյանի (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր Դ․Թադևոսյան) վերաքննիչ բողոքները.

ՊԱՐԶԵՑ՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի մարտի 31-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է 11157825 քրեական վարույթը:
2025 թվականի ապրիլի 2-ին որոշում է կայացվել Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2025 թվականի հուլիսի 11-ին որոշում է կայացվել Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
Վահան Վարդանյանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը:
2025 թվականի հուլիսի 15-ին որոշում է կայացվել Մովսես Կարենի Քոսակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
Մովսես Քոսակյանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հուլիսի 16-ին 11157825 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան և նույն օրը մակագրվել է դատավոր Մ.Արամյանին։
2025 թվականի հուլիսի 16-ին դատավոր Մ․Արամյանի կողմից ԵԴ1/2650/01/25 քրեական գործով կայացվել է վարույթ ստանձնելու մասին որոշում։
2025 թվականի հուլիսի 29-ին մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամսով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 31-ը:
2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ին մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է ևս երկու ամսով՝ մինչև 2025 թվականի նոյեմբերի 30-ը:
2025 թվականի նոյեմբերի 17-ին մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի վերաբերյալ կայացվել է մեղադրական վերդիկտ և վերջինս մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքների կատարման մեջ:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ի դատավճռով Վահան Ռազմիկի Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 տարի ժամկետով։
Նույն դատավճռով Վահան Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով մեղադրյալ Վ.Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (1-ին դրվագ) հանցանք կատարելու համար նշանակված 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկում պատժին մասնակի գումարվել է 2-րդ դրվագ հանցանքի համար նշանակված պատժից երեք ամիս և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Վ.Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մեջ հաշվակցվել է նրա անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը՝ 7 ամիս 17 օրը և այն ժամանակահատվածն, որքան մեղադրյալը կգտնվի արգելանքի տակ՝ նախքան դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2025 թվականի դեկտեմբերի 26-ին վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դավիթ Թադևոսյանը և մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի պաշտպան Ելենա Սարգսյանը։
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 22-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի պաշտպան Ելենա Սարգսյանի և Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դավիթ Թադևոսյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատական քննություն։
Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքներ.
Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, այն բանի համար, որ խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 26.12.2002թ. ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 18.03.2010թ. թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցի շրջանառություն իրականացնելու, թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և 2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 01:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արարատյան 62/1 շենքի մոտակայքում իր մոտ ապօրինի պահել «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված՝ թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը. թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ առանձնապես խոշոր չափերի՝ 165.08 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված պոլիէթիլենային տոպրակում, ընդհանուր 38.01 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված 45 առանձին փաթեթներում, ինչպես նաև «տետրահիդրոկաննաբինոլի» և «մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցների հետքերով էլեկտրոնային կշեռք, որոնք հայտնաբերվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ԹԱՇԴՊ բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում:
Բացի այդ, Վահան Վարդանյանը, խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 26.12.2002թ. ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 18.03.2010թ. թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցի շրջանառություն իրականացնելու, թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և 2025 թվականի մարտի 30-ին՝ ժամը 18:00-19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի ***** մոտակայքում Մովսես Քոսակյանին 3 առանձին փաթեթներով ապօրինի իրացրել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված՝ թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը. թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված՝ մանր չափերի՝ 1.33 գրամ հաստատուն քաշով «տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ» տեսակի թմրամիջոց, որոնք հայտնաբերվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ԹԱՇԴՊ բաժնում կատարված Մ.Քոսակյանի անձնական խուզարկության արդյունքում՝ փաթեթավորված նշված 3 փաթեթներում և վերջինիս մոտ առկա ապակյա խողովակում:
Առաջին ատյանի դատարան դատավճռի՝ «Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցներ» վերտառությամբ բաժնի համաձայն՝ «(…) Վկա ****ը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Մոտեցանք իրենց շենքին, հայտնվեցին մեր տեսադաշտում, ձերբակալեցինք, տարանք քրեական ոստիկանություն, Վահան Վարդանյանի մոտից հայտնաբերվեց կշեռք, «մարիխուանա» տեսակի թմրանյութ։ Ինձանից աջ գտնվող անձին՝ Վահան Վարդանյանին, ճանաչում եմ, Մովսես Քոսակյանը նրա հետ էր։ Շենքը, որի մասին նշեցի, որ մոտեցել ենք, գտնվում է Երևան քաղաքում՝ ****, հստակ հասցե չեմ հիշում, կարծես *****, հստակ երբ է տեղի ունեցել չեմ հիշում, իմ հիշելով նոր տարուց հետո է եղել դեպքը։ Այն թե ինչ հանգամանքներում է հայտնվել մեր տեսադաշտում Վահան Վարդանյանը կասեմ, որ նկատել ենք նրան և մոտեցել ենք, շենքի մոտ էին, հստակ տեղը չեմ հիշում, նրանց վարքագիծը անկանոն էր այդ իսկ պատճառով մոտեցել ենք նրանց, կանգնած էին միասին, մոտեցել ենք, հստակ հանգամանքը չեմ հիշում ինչումն էր։ Երբ մոտեցանք նրանց, Վահան Վարդանյանի ձեռքին պայուսակ կար, ինչ պայուսակ էր չեմ հիշում, պարզվեց, որ դրա մեջ թմրամիջոց էր, հայտնաբերվեց խուզարկության ժամանակ, երբ գնացինք վարչություն, հոտ էր գալիս, զգացվում էր, որ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի հոտ էր։ Ես մենակ չեմ եղել տարածքում, գործընկերներիս հետ էի, ովքեր էին չեմ հիշում։ Այդ ընթացքում չեմ հիշում մեղադրյալները ինչ էին անում, այն թե ինչպես ենք կատարել ձերբակալումը նույնպես չեմ հիշում, չեմ հիշում նաև թե ով է կազմել ձերբակալման արձանագրությունը։ Երբ ձերբակալել ենք նրանց բերել ենք Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ կատարել ենք խուզարկություն, կշեռք ենք հայտնաբերել և թմրամիջոցը, դրանք հիշում եմ, այլ բան չեմ հիշում։ Այն հարցին, թե որտեղից ենք հայտնաբերել կշեռքը, կասեմ, որ այն հայտնաբերել ենք Վահան Վարդանյանի անձնական խուզարկության ժամանակ, իր գրպանից։ Բակում գունավոր մետաղի ընդունման հատված կար, թե ոչ չեմ կարող ասել, քանի որ չեմ հիշում, չեմ նկատել։ Մենք մեղադրյալներին չեմ հիշում միասին ենք ձերբակալել, թե ոչ»։
(Ցուցմունքի սղագրում, ամբողջական տարբերակը զետեղված է դատական նիստերի ձայնագրության կրիչում):
Վկա **** ցուցմունք տվեց այն մասին, որ «Շատ բան չեմ հիշում, սակայն կասեմ, որ տեղեկություն ունեինք, որ տվյալ անձինք զբաղվում էին թմրանյութերի շրջանառությամբ, ձեռք էին բերում, օգտագործում, ինչպես նաև իրացնում են, այդ օրը հայտնվել են մեր տեսադաշտում, կասկածներ են առաջացել, նրանց ձերբակալել ենք տարել ենք Երևանի քրեական ոստիկանության վարչության բաժին, որտեղ խուզարկություն ենք իրականացրել, հայտնաբերվել են թմրամիջոցներ։ Անձանց ձերբակալելուց նրանց մոտ հայտնաբերվել է, մասնավորապես Վահան Վարդանյանի մոտ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, կշեռք, իսկ մյուսի՝ Մովսես Քոսակյանի մոտ հայտնաբերվել է, թե «մարիխուանա» և թե «մետանֆետամին» տեսակի թմրամիջոց։ Կշեռքը էլեկտրոնային փոքր կշեռք էր, իսկ թմրամիջոցը 1 գրամ կամ 2 գրամներով փոքր փաթեթներ էին, կար նաև մեկ մեծ փաթեթ ևս, որի մեջ արդեն 100-ից ավել գրամ էր։ Մենք երկու մեղադրյալներին իմ հիշելով միանգամից ենք ձերբակալել, շենքի բակից, սակայն հստակ չեմ հիշում որ մասից։ Կշեռքը նկատել ենք խուզարկության ժամանակ։ Այն թե ինչ տարօրինակություն ենք նշել, չեմ կարող ասել, զեկուցագրում գրված է»։
(Ցուցմունքի սղագրում, ամբողջական տարբերակը զետեղված է դատական նիստերի ձայնագրության կրիչում):
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Մովսես Կարենի Քոսակյանը հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, Դատարանը որոշեց թույլատրել հրապարակել մեղադրյալի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը համաձայն, որի՝ Ընդունել է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, զղջացել կատարածի համար և հայնտելով, որ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշումը իրեն հասկանալի է, ընդունում է մեղավորությունը, զղջում է կատարածի համար: Իր մոտից հայտնաբերված մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոցը ինքը ձեռք է բերել տելեգրամյան ալիքներից, ինչպես հայնտել է նախորդ հարցաքննության ժամանակ, իսկ իր մոտից հայտնաբերված «տետրոհիդրոկանաբինոլ» տեսակի թմրամիջոցները՝ երեք փաթեթում՝ թղթով փաթեթավորված, իրեն տվել էր Վահան Վարդանյանը, սակայն հստակ չի հիշում, Վահանն իրեն տվել է մարիխուանայի հետ արդեն իսկ թութունը խառնած վիճակում, թե ոչ, սակայն չի կարող բացառել այդ հանգամանքը: Իր մոտ հայտնաբերված կաթուցիչը իրենն է եղել, ինքն է օգտագործել, նախկինում երբ հայտնել է, որ ինքը թութուն է խառնել, նկատի է ունեցել այդ կաթուցիչում առկա թմրանյութի հետ թութուն խառնելը, քանի որ ինքը օգտագործելուց առաջ խառնում է, որպեսզի հազ չունենա: Իր մոտ առկա փաթեթներին ինքը ձեռք չի տվել, թողել է այնպես ինչպես եղել է, սակայն չի հիշում, թե դրանից որ մեկի միջից է վերցրել և օգտագործել: Մնացած մանրամասների հետ կապված պնդում է նախկինում տրված ցուցմունքները»:
Հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Վահան Ռազմիկի Վարդանյանը դատաքննության հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, Դատարանը որոշեց թույլատրել հրապարակել մեղադրյալի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը համաձայն, որի՝ Ներկայացված մեղադրանքում Վահան Ռազմիկի Վարդանյանը դիրքորոշում չի հայտնել և հրաժարվել է ցուցմունք տալուց»:
(Ցուցմունքի սղագրում, ամբողջական տարբերակը զետեղված է դատական նիստերի ձայնագրության կրիչում):
Գրավոր ապացույցների հետազոտում.
Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված READMI մոդելի բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության արձանագրությունը համաձայն որի՝ բջջային հեռախոսում առկա տեղեկատվությունը վերցվել է հատուկ ծրագրի միջոցով:
Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված READMI մոդելի բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկությամբ վերցված տվյալների զննության արձանագրությունը, որի համաձայն՝ վերջինս թմրամիջոցների ապօրինի իրացման շուրջ խոսակցություններ է ունեցել անձանց հետ:
Մովսես Կարենի Քոսակյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված Սամսունգ մոդելի բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության արձանագրությունը, որի համաձայն՝ վարույթի համար հետաքրքրություն ներկայացնող տվյալները վերցվել են և կցվել իրականացված քննչական գործողության արձանագրությանը:
Մովսես Կարենի Քոսակյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված Սամսունգ մոդելի բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկությամբ վերցված տվյալների զննության արձանագրությունն, որի համաձայն Մովսես Քոսակյանը տարբեր ժամանակահատվածներում տելեգրամ հավելվածով ունեցել է նամակագրություններ՝ Kadafi, JIN_yvn, Koko Change, Dream Store, Tagavor, Crypto House, Proffesor անուններով օգտատերերի հետ, որոնցից Kadafi, JIN_yvn, Dream Store, Tagavor Proffesor օգտատերերի հետ նամակագրությունները վերաբերում են Մովսես Քոսակյանի կողմից տարբեր տեսակի թմրամիջոցներ գնելուն, իսկ Koko Change, Crypto House օգտատերերի հետ առկա նամակագրությունները վերաբերում են կրիպտոարժույթների փոխանակումներին:
Հավելվածներում առկա են նամակագրություններ Վահան Վարդանյանի հետ:
30.04.2025 թվականին փորձագետի մասնակցությամբ համապատասխան ծրագրային ապահովման միջոցով Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված READMI մոդելի բջջային հեռախոսում դատարանի համապատասխան որոշման հիման վրա իրականացվել է թվային խուզարկություն և հեռախոսում առկա տվյալները արտածվել են էլեկտրոնային կրիչի վրա:
21.05.2025 թվականին Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված READMI մոդելի բջջային հեռախոսից արտածված տվյալները՝ հատուկ ծրագրում ներառված, զննվել են: Զննությամբ պարզ է դարձել, որ՝ Աուդիո բաժնում առկա է 12.10.2024 թվականին՝ ժամը 18:33:03 վայրկյանով, թվագրվող ձայնային հաղորդագրություն Գևորգյան Սրապ անվամբ անձի հետ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությանը:
Տեղեկատվության պահանջով ստացված տվյալների վերաբերյալ զննության արձանագրությունը, որի համաձայն 93297137, 93228559, 94659877, 93127067 հեռախոսահամարների հետ հեռախոսազանգերն եղել են՝ 30.03.2025 թվականի՝ ժամը 23:04-ից մինչև 31.03.2025 թվականի՝ ժամը 04:16 րոպեի ընթացքում:
ՀՀ ՔԿ ՓՔԿ կենտրոն ՊՈԱԿ-ից ստացված եզրակացությամբ, որի համաձայն՝ փորձաքննությանը ներկայացված առաջին փաթեթից դուրս բերված թվով 45 փաթեթներում առկա զանգվածները (օբ. 11-145) և ինքնակպչուն ժապավենով փաթաթված (օբ. 1) կանեփ տեսակի բույսի վերնամասերից կազմված, ընդհանուր 203,09 գրամ հաստատուն չոր քաշով զանգվածը հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց: Նույն փաթեթից դուրս բերված ապակյա խողովակում առկա են կանեփ տեսակի բույսի թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի և մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոցի հետքեր, որոնց քանակական հաշվարկ հնարավոր չէ կատարել:
Փորձաքննության ներկայացված երկրորդ փաթեթից դուրս բերված թվով 3 թղթյա փաթեթներում լցված և ապակյա խողովակից դուրս բերված (օբ. 21, 22 23, 24), ընդհանուր 1,33 գրամ հաստատուն չոր քաշով կանեփ և ծխախոտ տեսակի բույսերի մանրացված խառը զանգվածը հանդիսանում է տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ տեսակի թմրամիջոց, զիպ փականով պոլիէթիլենային փաթեթում առկա 1,39 գրամ հաստատուն չոր քաշով կանեփ տեսակի բույսի վերնամասերից կազմված զանգվածը (օբ. 25) հանդիսանում է մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, իսկ նրբաթիթեղի մեջ լցված 0,07 գրամ քաշով սպիտակ փոշեբյուրեղային զանգվածը (օբ. 26) հանդիսանում է մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոց:
Փորձաքննության ներկայացված կշեռքի մակերեսին հայտնաբերվեցին կանեփ տեսակի բույսի թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի և մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոցի հետքեր, որոնց քանակական հաշվարկ հնարավոր չէ կատարել:2-րդ հատոր Վ/Թ-100-106
Արտավարությաին ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը:2-րդ հատոր Վ/Թ-151—154
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված փաթեթները:
Վերոնշյալ ապացույցների հետազոտման արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում, որ
- Մ.Քոսակյանը և Վ.Վարդանյանը միմիանց հետ ունեցել են մտերիմ հարաբերություններ:
- Մ.Քոսակյանը և Վ.Վարդանյանը չեն ունեցել թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն:
- Նախաքննության ընթացքում Վ.Վարդանյանը չի կատարել իր պարտականություններն և հրաժարվել է դատաքիմիական փորձաքննության համար նմուշ տալուց, որպեսզի պարզվեր վերջինս ինչ տեսակ թմրամիջոցներ է օգտագործել, հետևաբար Դատարանը չի կարող հաստատված համարել, որ հայտնաբերված թմրամիջոցը մեղադրյալը օգտագործել է:
- Վ.Վարդանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված էլեկտրոնային կշեռքի մակերեսին հայտնաբերվեցին կանեփ տեսակի բույսի թմրալկալոիդ՝ տետրահիդրոկաննաբինոլի և մեթամֆետամին տեսակի թմրամիջոցի հետքեր:
- Դատարանը արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հաստատվում է Վ.Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքն, ընդհանուր առմամբ և, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալն ունեցել է թմրամիջոցների ապօրինի իրացման նպատակ և այդ նպատակով է իր մոտ ապօրինի պահել հայտնաբերված առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոցները:Նշվածը չի հաստավում զուտ հայտնաբերված թմրամիջոցի քանակական ցուցիչով, այլ հաստատվում է այն փաստով, որ մեղադրյալի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է թմրամիջոց, որը եղել է առանձնապես խոշոր չափի: Հայտնաբերված թմրամիջոցը եղել է տեսակավորված և փաթեթավորված ինչպես մեծ փաթեթում այնպես էլ առանձին 45 փաթեթներում, որոշ փաթեթներ ունեցել են գրեթե նույն քաշը:Վ.Վարդանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված կշեռքի մակերեսին հայտնաբերված թմրամիջոցների հետքերով հաստատվում է, որ այդ կշեռքով կշռվել են թմրամիջոցներ:
- Նշվածով պայմանավորված Դատարանը կատարելով համեմատական վերլուծություն արձանագրում է, որ առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոցի առկայությունը, մեծ փաթեթում լցված և առանձին 45 փաթեթավորված թմրամիջոցի առկայությունը, ընդհանուր առանձնապես խոշոր չափի «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը բուսական ծագման է:
- 45 փաթեթներում հայտնաբերված թմրամիջոցը փաթեթավորված են եղել գրեթե նույն քաշով փաթեթներում: Բացի այդ մեղադրյալի կողմից չի պատճառաբանվել նման քանակի թմրամիջոցներ պահելու պատճառը:
Վերոնշյալ ապացույցներով հաստատվում է, որ մեղադրյալը կշռել է թմրամիջոցներ, իր մոտից հայտնաբերված ընդհանուր փաթեթում փաթեթավորված և 45 փոքր փաթեթներում փաթեթավորված թմրամիջոցի առկայությունը հաստատում է հանգամանք, որ վերջինս իր մոտից հայտնաբերված առարկաներով տեսակավորել և առանձնացրել է ընդհանուր մեծ փաթեթից թմրամիջոցը՝ իրացման համար, քանի որ անձնական օգտագործման համար նման գործընթացի իրականացումը ողջամիտ չէ:
- Մեղադրյալի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված թմրամիջոցի օգտագործման հանգամանքը հաստատող ապացույց առկա չէ՝ մեղադրյալը չի կատարել իր պարտականությունն և նմուշ չի տվել նշված հանգամանքը հաստատելու կամ հերքելու համար, թեպետ Դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալի անմեղության հաստատման պարտականությունը դրված չէ պաշտպանության կողմի վրա, այնուամենայնիվ վկայակոչված յուրաքանչյուր հանգամանքի հաստատման համար անհրաժեշտ է առնվազն վերաբերելի ապացույց, այնինչ սույն պարագայում նշված փաստը մեղադրյալի բացասական վարքագծի դրսևորման արդյունքում չի հաստավում, նշվածը չի կարող դիտարկվել նաև չփարատված կասկածի համատեքստում, քանի որ նշված տվյալը կարող էր հաստատվել կամ հերքվել կոնկրետ գործողության հետևանքով, որին մասնակցելու պարտականություն ուներ մեղադրյալը, իսկ դրանից հրաժարումը ինքնին արդեն իսկ առանձին գնահատման հանգամանք է:
- Միևնույն պարագայում Դատարանը արձանագրում է, որ եթե նույնիսկ Դատարանը հաստատված համարեր, որ մեղադրյալը նախկինում օգտագործել էր իր մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցն, այնուամենայնիվ վերոնշյալ վերլուծությունների համատեքստում, մասնավորապես կշեռքի առկայությունը՝ որով կշռվել է թմրամիջոց, թմրամիջոցի առանձնապես խոշոր չափի լինելը, ընդհանուր 165.08 գրամ և առանձին 45 փաթեթներում փաթեթավորված և տեսակավորված լինելը ստեղծում են հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշ հաստատված համարելու համար, որ մեղադրյալը վերոնշյալ թմրամիջոցները ապօրինի ձեռք է բերել և պահել հենց իրացնելու նպատակ:
Բացի այդ հետազոտված ապացույցներով հաստատված է համարվում, որ Վ.Վարդանյանը Մ.Քոսակյանին է փոխանցել մանր չափերի՝ 1.33 գրամ հաստատուն քաշով «տետրահիդրոկաննաբինոլներ» պարունակող բուսական խառնուրդ տեսակի թմրամիջոց:
Վերոնշյալն իր համակցության մեջ ստեղծում է ապացույցների համակցություն մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքը հաստատված համարելու համար՝ մասնավորապես.
-Վահան Վարդանյանը «խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 26.12.2002թ. ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 18.03.2010թ. թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցի շրջանառություն իրականացնելու, թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և 2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 01:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի **** մոտակայքում իր մոտ ապօրինի պահել «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված՝ թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը. թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հաշվարկման հիմքով մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ առանձնապես խոշոր չափերի՝ 165.08 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված պոլիէթիլենային տոպրակում, ընդհանուր 38.01 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված 45 առանձին փաթեթներում, ինչպես նաև «տետրահիդրոկաննաբինոլի» և «մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցների հետքերով էլեկտրոնային կշեռք, որոնք հայտնաբերվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ԹԱՇԴՊ բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում:
Բացի այդ, Վահան Վարդանյանը, խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 26.12.2002թ. ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 18.03.2010թ. թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցի շրջանառություն իրականացնելու, թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և 2025 թվականի մարտի 30-ին՝ ժամը 18:00-19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի ***** մոտակայքում Մովսես Քոսակյանին 3 առանձին փաթեթներով ապօրինի իրացրել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված՝ թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն), խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը. թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված՝ մանր չափերի՝ 1.33 գրամ հաստատուն քաշով «տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ» տեսակի թմրամիջոց, որոնք հայտնաբերվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ԹԱՇԴՊ բաժնում կատարված Մ.Քոսակյանի անձնական խուզարկության արդյունքում՝ փաթեթավորված նշված 3 փաթեթներում և վերջինիս մոտ առկա ապակյա խողովակում (…):
Առաջին ատյանի դատարան դատավճռի «Դատավճռի պատճառաբանական մաս» վերտառությամբ բաժնի համաձայն՝ «(…) Նշված դիրքորոշման համատեքստում արձանագրվում է, որ պաշտպանության կողմը չի ապացուցել, որ Վ.Վարդանյանի մոտից հայտնաբերված թմրամիջոցը եղել է անձնական օգտագործման համար, առնվազն չի հաստատվել, իսկ մնացած ապացույցները հաստատում են մեղադրյալի կողմից վերոնշյալ թմրամիջոցներն ապօրինի իրացման նպատակով ձեռքբերման հանգամանքը:
Հետազոտված ապացույցների և դատաքննության արդյունքում դրանց հիման վրա հաստատված հանգամանքների համատեքստում Դատարանը առանձին սենյակում գնահատելով դրանք իրենց համակցության մեջ, համադրելով մեղադրյալ Վահան Վարդանյանին առաջադրված մեղադրանքի փաստական հանգամանքների ապացուցվածության հետ գտել է, որ հաստատված փաստական հանգամանքների պարագայում նրա արարքին տրված իրավական որակումը համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետին և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասին և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին պատասխանելիս Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը),
ապացուցված է այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը,
ապացուցված է մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը,
ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ։
(…)
Դատարանը դրական պատասխանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերին գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար Վահան Վարդանյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը, որպես մեղադրյալ Վ.Վարդանյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ՝
- հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին խնամքին ունի երեք անչափահաս երեխա (հիմք՝ թիվ ****, **** և **** ծննդյան վկայականներ):
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վ.Վարդանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանը մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է գնահատում այն, որ վերջինս՝
- չունի դատվածություն (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքը)
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Վ.Վարդանյանի նկատմամբ պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, անձը բնութագրող մյուս հանգամանքները։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակվի այնպիսի պատիժ, որը կապահովի պատժի նպատակների իրականացումը և չի առաջացնի բացասական հետևանքներ վերջինիս ընտանիքի համար։Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (1-ին դրվագ) նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 6 տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված (2-րդ դրվագ) հանցանք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում 3 տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով 1-ին դրվագ հանցանք կատարելու համար նշանակված 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկում պատժին մասնակի գումարել 2-րդ դրվագ հանցանքի համար նշանակված պատժից երեք ամիս և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատժի մեջ հաշվակցել մեղադրյալի անազատության մեջ գտնված ժամանակահատվածը 7 ամիս 17 օրը և այն ժամանակահատվածն, որքան մեղադրյալը կգտնվի արգելաքի տակ՝ նախքան դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը(…)»:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքում մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի պաշտպան Ելենա Սարգսյանը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն ամբողջությամբ բեկանել և գործն ամբողջ ծավալով ուղարկել նոր քննության։
Անդրադառնալով Մովսես Քոսակյանի և Վահան Վարդանյանի միջև տեղի ունեցած նամակագրությանը՝ Բողոքաբեր Ե.Սարգսյանը նշել է, որ դրանով չի փաստվում Մ․ Քոսակյանի՝ Վահան Վարդանյանի տուն գնալու հանգամանքը, գնալու արդյունքում թմրամիջոց օգտագործելու փաստը, իսկ օգտագործելու արդյունքում Մ․ Քոսակյանին այդ թմրամիջոցը Վահան Վարդանյանի կողմից տալու փաստը։
Բողոքաբեր Ե․Սարգսյանը գտել է նաև, որ ապացույցները ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ գործով ձեռք բերված մյուս փաստական տվյալների համադրությամբ ինքնին բավարար չեն մեղադրյալ Վահան Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի և 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի առաջադրված մեղադրանքը հաստատված համարելու համար:
Բողոքաբեր Ե․Սարգսյանն ընդգծել է, որ Վ․ Վարդանյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները պարունակվում են տեղեկություններ հայտնաբերված թմրամիջոցը մեղադրյալին պատկանելու, այն իր օգտագործման նպատակով պահելու, այսինքն՝ իրացնելու նպատակը բացառելու վերաբերյալ, իսկ ինչ վերաբերում է մեղադրանքի հիմքում դրված մյուս ապացույցնեին, ապա դրանք չեն պարունակում որևէ տեղեկություն առաջադրված մեղադրանքում Վ.Վարդանյանի մեղավորության վերաբերյալ և կրում են միայն ածանցյալ բնույթ, ուստի դրանք չեն կարող դիտարկվել որպես հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան մեղադրանքի այդ մասը հաստատող բավարար փաստական տվյալներ: Բողոքաբեր Ե․Սարգսյանի գնահատմամբ՝ քրեական գործի նախաքննության ժամանակ ձեռք չի բերվել նաև փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցություն, որը կվկայեր Վահան Վարդանյանի կողմից մեկ այլ անձի հետ հիշյալ թմրամիջոցներն իրացնելու շուրջ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության, թմրամիջոց իրացնելու, դրա հետևանքով նյութական օգուտ ստանալու, կամ իրացման փորձի մասին: Ի հակակշիռ դրա՝ Բողոքաբերը փաստարկել է, որ քրեական գործի նախաքննության ժամանակ ձեռք են բերվել ապացույցներ Վահան Վարդանյանի կողմից թմրամիջոցներ գործածելու մասին, հետևաբար՝ Վահան Վարդանյանի կողմից մանր և առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոցն ապօրինի իրացնելու նպատակով չկոնկրետացված դիտավորությամբ ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը ենթադրություն է: Բողոքաբեր Ե․Սարգսյանը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կշեռքի առկայությունը դրել է թմրամիջոցների իրացման նպատակի հիմնավորման հիմքում՝ բացառելով այն փաստը, որ կշեռքը կարող էր օգտագործվեր այլ նպատակով։ Բողոքաբեր Ե․Սարգսյանի գնահատմամբ՝ «Գևորգյան Սրապ» անունով անձի հետ հաղորդագրությունն ամբողջական չէ, մինչդեռ դրա բովանդակությունը գնահատելու համար պահանջվում է հաղորդագրության ամբողջական տարբերակը։
Վերաքննիչ բողոքում Բողոքաբեր Դավիթ Թադևոսյանը խնդրել է բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես պատիժ նշանակել առնվազն 9 տարի ժամանակով ազատազրկում՝ հաշվակցելով մեղադրյալի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը:
Ըստ Բողոքաբեր Դ․Թադևոսյանի՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատշաճ գնահատման չեն արժանացել մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես այն, որ Վ.Վարդանյանը ենթադրաբար կատարել է բնակչության առողջության դեմ ուղղված առանձնապես ծանր դիտավորյալ հանցանք, կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։
Բողոքաբեր Դ․Թադևոսյանի գնահատմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ ուշադրության չի դարձրել այն հանգամանքին, որ մեղադրյալ Վ.Վարդանյանի մոտ հայտնաբերված թմրամիջոցի քաշն ավելի քան երեք անգամ գերազանցում է տվյալ թմրամիջոցի առանձնապես խոշոր չափի նվազագույն շեմը:
Բացի այդ, Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ ուշադրության չի դարձրել նաև այն հանգամանքին, որ մեղադրյալ Վ.Վարդանյանը, բացի իր մոտ իրացնելու նպատակով մեծ ծավալի թմրամիջոց պահելու, կատարել է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի երկընտրելի գործողությունների վերջնական փուլը, որպիսի պարագայում գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի համատեքստում՝ առանձնապես ծանր հանցագործության պարագայում դրա սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատժաչափը, իսկ ծանր հանցագործության համատեքստում ազատազրկում պատժատեսակի նվազագույն չափը նշանակելը չի բխում պատժի նպատակների իրագործման էությունից:
Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
2026 թվականի հունվարի 16-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի դիմումը, որով նա խնդրել էր մերժել Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դավիթ Թադևոսյանի վերաքննիչ բողոքը՝ այն անհիմն լինելու պատճառաբանությամբ։
2026 թվականի հունվարի 19-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է նաև մեղադրյալ Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի նույնաբովանդակ մեկ այլ դիմում։
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները.
Դատական նիստի ընթացքում մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի պաշտպան Ելենա Սարգսյանը բացատրություններ ներկայացրեց իր վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ և խնդրեց այն բավարարել։
Մեղադրյալ Վահան Վարդանյանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը։
Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դավիթ Թադևոսյանը իր բացատրություններով առակեց պաշտպանական կողմի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքի դեմ, միևնույն ժամանակ պնդեց իր վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
2. Վերադաս դատարանն իրավասու է ի շահ մեղադրյալի դուրս գալու վերաքննիչ կամ վճռաբեկ բողոքի սահմաններից, եթե՝
1) ստորադաս դատարանի դատական ակտը հրապարակելուց հետո հայտնաբերվում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք.
2) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի արարքին տրվել է սխալ իրավական գնահատական.
3) հայտնաբերվում են սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանգամանքներ.
4) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ, պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել.
5) բողոքարկված դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքն ակնհայտորեն վերաբերում է նաև դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրյալին:(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատական ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանցվի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատարան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
4) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից. (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն` «1․Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին.
6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` « Պարզելով, որ մեղադրյալի արարքի իրավական գնահատականը ճիշտ չէ խիստ լինելու պատճառով, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է դատական ակտը` հանցագործությանը տալով մեղադրյալի համար ավելի բարենպաստ իրավական գնահատական:»
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ի ԵԴ1/2650/01/25 դատավճիռը, գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքների քննության շրջանակներում անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցերին. հիմնավորված է արդյո՞ք մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի մեղավորությունն իրեն առաջադրված մեղադրանքում և իրավաչափ են արդյոք մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները։
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները (ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) ենթադրյալ հանցագործության՝ քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) մեղադրյալի մեղավորությունը ենթադրյալ հանցանքը կատարելու մեջ.
5) քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները.
6) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները.
7) ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասը.
8) այն հանգամանքները, որոնք թույլ են տալիս անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից.
9) այն հանգամանքները, որոնցով անձը հիմնավորում է վարույթի ընթացքում իր գույքային պահանջները.
10) այն հանգամանքները, որոնցով վարույթի մասնակիցը կամ այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված վարույթի առանձին տեսակների համար կարող է սահմանվել ապացուցման ենթակա հանգամանքների այլ շրջանակ:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
Նշված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
Ընդհանրացնելով մեջբերված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից։ Միաժամանակ դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել, այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում (տե՛ս Ն.Ափոյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0009/01/13 որոշման 24-րդ կետը):
Սիրակ Սաքանյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«[Ա]պացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում»:
Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը (…) վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
(…)
Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(…)
[Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումներն արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն դրանք վերաբերելի մասով կիրառելի են նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքերի պայմաններում:
Վերոգրյալ իրավակարգավորումների, իրավական վերլուծությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման է ենթարկել դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատել է վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ինչի արդյունքում՝ դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ եկել է իրավաչափ եզրահանգման մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի մեղավորության մասին:
Այլ կերպ ասած՝ Վերաքննիչ դատարանը, սույն որոշմամբ վկայակոչված չափանիշների համատեքստում գնահատելով Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները, փաստում է, որ մեղսագրված հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի մեղավորությունն Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի, հավաստի և քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված ապացույցների այնպիսի համակցությամբ, որը բավարար է հաղթահարելու մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի անմեղության կանխավարկածը և բացառելու վերջինիս կողմից հանցանքը չկատարելու ողջամիտ հավանականությունը։
Այսպես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը՝
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
(…)
2) առանձնապես խոշոր չափերով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով»:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Մարտիկ Բոլյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ արտահայտելով հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով։ Իրացման նպատակի մասին կարող են վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն։ Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ» ։
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից հետևում է՝
- Վ.Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա իրացնելու նպատակով, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և 2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 01:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի ***** մոտակայքում իր մոտ ապօրինի պահել է մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ առանձնապես խոշոր չափերի՝ 165.08 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված պոլիէթիլենային տոպրակում և ընդհանուր 38.01 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված առանձին փաթեթներում,
Բացի այդ, Վահան Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրված նաև այն բանի համար, որ նա իրացնելու նպատակով, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և 2025 թվականի մարտի 30-ին՝ ժամը 18:00-19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի **** մոտակայքում Մովսես Քոսակյանին 3 առանձին փաթեթներով ապօրինի իրացրել է մանր չափերի՝ 1.33 գրամ հաստատուն քաշով «տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ» տեսակի թմրամիջոց,
- Վ.Վարդանյանի մոտից հայտնաբերված ընդհանուր 38.01 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը փաթեթավորված է եղել 45 առանձին փաթեթներում,
- Վ.Վարդանյանի մոտից հայտնաբերվել է նաև «տետրահիդրոկաննաբինոլի» և «մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցների հետքերով էլեկտրոնային կշեռք:
Վերոգրյալի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հանցավոր դեպքը և դրանում Վահան Վարդանյանի մեղքը հիմնավորված է և այդ մասով Բողոքաբեր Ե․Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքում ներկայացված փաստարկները հերքվում են նաև գործում առկա ապացույցների բավարար համակցությամբ, մասնավորապես՝ վկաներ ****ի, ****ի ցուցմունքներով, Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված READMI մոդելի բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկության արձանագրությամբ, Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված READMI մոդելի բջջային հեռախոսում կատարված թվային խուզարկությամբ վերցված տվյալների զննության արձանագրությամբ, տեղեկատվության պահանջով ստացված տվյալների վերաբերյալ զննության արձանագրությամբ, փորձագետի 1388-25 եզրակացությամբ, արտավարությաին ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով։
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ Բողոքաբեր Դ․Թադևոսյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի՝ հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը,
2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը,
3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը,
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը,
6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը,
7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը,
8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը,
9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ,
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը,
11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը,
12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը:»
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «(…)Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ: (…)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախկինում արտահայտված և վերը նշված իրավակարգավորումների շրջանակներում համընկնող իրավական դիրքորոշումների համադրմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը․
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի»:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է նաև, որ <<պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից» (տե՛ս mutatis mutandis, Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը):
Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-50/07 գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)» (տե՛ս mutatis mutandis, Հազարապետ Հարությունյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը):
Ս.Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով որոշման մեջ զարգացնելով պատասխանատվության և պատժի անհատականացման առնչությամբ իր ձևավորած նախադեպային իրավունքը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ. «(...) «[Հ]անցավորի անձնավորություն» եզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով: ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն» եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման:
(...) պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ:
(...) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները չեն կարող սահմանափակվել միայն անձի բարոյական հատկանիշներով և ներառում են նաև անձի ընտանեկան դրությունը, զբաղմունքի տեսակը, կրթությունը, նրա դրական կամ բացասական բնութագիրը, խրախուսանքների կամ տույժերի առկայությունը և այլն» (տե՛ս mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը):
Մեկ այլ՝ Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով՝ հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե՛ս mutatis mutandis, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Մեղադրյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությանը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությանը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/13 գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ. «(...) [Յու]րաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։(...)»:
Վերոգրյալ իրավակարգավորումների, վերլուծությունների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի վերաբերյալ հետևությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի է առել մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած արարքը, հանցագործության կատարման եղանակը, մեղադրյալի սուբյեկտիվ վերաբերմունքն իր կատարած արարքի նկատմամբ, խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, նրա անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, ինչպես նաև ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, պատժի նպատակների իրացման հնարավորությունը:
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելու իրավաչափության սկզբունքները պահպանվել են, մեղադրյալ Վ.Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափն ակնհայտ մեղմ և անարդարացի չէ: Նման հետևության հանգելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Վահան Վարդանյանը դատվածություն չունի և նրա խնամքին են գտնվում երեք անչափահաս երեխաները։ Ինչ վերաբերում է Վ.Վարդանյանի կատարած հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ Բողոքաբեր Դ.Թադևոսյանի պնդումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նշվածը, թեև որոշակի նշանակություն ունի մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը լուծելու համար, սակայն սույն գործի շրջանակներում ինքնին չի կարող Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների հետ չհամաձայնելու հիմք հանդիսանալ:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ՝ քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, մասնավորապես՝ ճիշտ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ, 72-րդ հոդվածները:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքներում նշված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը, առկա պայմաններում, բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տե՛ս, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
Վերոգրյալին զուգահեռ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքներին տրվել է սխալ իրավական գնահատական: Մասնավորապես՝ Վերաքննիչ դատարանը ևս հաստատված համարելով, որ մեղադրյալ Վահան Վարդանյանը իրացնելու նպատակով, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և 2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 01:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի ***** մոտակայքում իր մոտ ապօրինի պահել է մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ առանձնապես խոշոր չափերի՝ 165.08 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված պոլիէթիլենային տոպրակում, ընդհանուր 38.01 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված 45 առանձին փաթեթներում, ինչպես նաև «տետրահիդրոկաննաբինոլի» և «մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոցների հետքերով էլեկտրոնային կշեռք, որոնք հայտնաբերվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ԹԱՇԴՊ բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում, ինչպես նաև Վահան Վարդանյանն իրացնելու նպատակով, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և 2025 թվականի մարտի 30-ին՝ ժամը 18:00-19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի ***** մոտակայքում Մովսես Քոսակյանին 3 առանձին փաթեթներով ապօրինի իրացրել է մանր չափերի՝ 1.33 գրամ հաստատուն քաշով «տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ» տեսակի թմրամիջոց, որոնք հայտնաբերվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԵՔՎ ԹԱՇԴՊ բաժնում կատարված Մ.Քոսակյանի անձնական խուզարկության արդյունքում՝ փաթեթավորված նշված 3 փաթեթներում և վերջինիս մոտ առկա ապակյա խողովակում, գտնում է, որ մեղադրյալի կատարած արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներին:
Նման հետևության հանգելիս Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ յուրաքանչյուր դեպքում, ելնելով գործի փաստական հանգամանքներից, անհրաժեշտ է հանցագործությունների համակցությունը սահմանազատել եզակի (մեկ) հանցագործությունից: Եզակի հանցագործությունները բաժանվում են պարզի և բարդի: Մասնագիտական գրականության մեջ նշվում է, որ այսպիսի դասակարգման հիմքում հանցակազմերի օրենսդրական նկարագրման եղանակն է կամ հանցակազմերի կառուցվածքը: Այսպես, եզակի պարզ հանցագործությունը կատարվում է մեկ արարքով, մեղքի մեկ ձևով, ոտնձգում է մեկ հիմնական օբյեկտի դեմ, պարունակում մեկ հանցակազմ և որակվում քրեական օրենսգրքի մեկ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Իսկ եզակի բարդ հանցագործությունների դեպքում դրանց որևէ հատկանիշ (օրինակ՝ արարքները, հանրորեն վտանգավոր հետևանքները և այլն) բարդեցված է, այսինքն՝ արարքը նկարագրված է բարդ հանցակազմով: Ընդ որում, եզակի հանցագործությունը համարվում է բարդ ոչ միայն այն պատճառով, որ հանցակազմի որևէ հատկանիշ բարդեցված է, այլև օբյեկտիվ իրականությունում դրա դրսևորման առանձնահատկություններով պայմանավորված, մասնավորապես՝ մի քանի արարքներով կատարվելը և այլն:
Սույն դեպքում Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Վահան Վարդանյանը կատարել է եզակի բարդ հանցագործություն, որը դրսևորվել է միևնույն հանցակազմի երկընտրելի գործողություններից երկուսի կատարմամբ: Մասնավորապես՝ մեղադրյալ Վահան Վարդանյանը անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և իր մոտ ապօրինի պահել է մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող՝ առանձնապես խոշոր չափերի՝ 165.08 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց և ընդհանուր 38.01 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև կատարել է միևնույն հոդվածի դիսպոզիցիայով նախատեսված մեկ այլ հանցավոր արարք, այն է՝ իրացնելու նպատակով, անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և 2025 թվականի մարտի 30-ին՝ ժամը 18:00-19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի **** մոտակայքում Մովսես Քոսակյանին 3 առանձին փաթեթներով ապօրինի իրացրել է մանր չափերի՝ 1.33 գրամ հաստատուն քաշով «տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ» տեսակի թմրամիջոց:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Վահան Վարդանյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ, թույլ է տվել դատական սխալ, այն է՝ ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը և մեղադրյալի հանցավոր արարքներին տվել է սխալ իրավական գնահատական: Ոստի, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատավճիռը մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի մասով պետք է բեկանել, բեկանված մասով կայացնել փոխարինող դատական ակտ, մեղադրյալ Վ․Վարդանյանին պետք է մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասով 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նաև փաստել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի կարգավորման համաձայն՝ իրավասու է ի շահ մեղադրյալի դուրս գալու վերաքննիչ բողոքի սահմաններից, եթե հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի արարքին տրվել է սխալ իրավական գնահատական:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Վ․Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ի ԵԴ1/2650/01/25 դատավճիռը մնացած մասով պետք է թողնել անփոփոխ։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-363-րդ, 367-րդ, 370-371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՝

Մեղադրյալ Վահան Ռազմիկի Վարդանյանի պաշտպան Ելենա Սարգսյանի և Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դավիթ Թադևոսյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ի ԵԴ1/2650/01/25 դատավճիռը մեղադրյալ Վահան Վարդանյանի մասով բեկանել, բեկանված մասով կայացնել փոխարինող դատական ակտ։
Մեղադրյալ Վ․Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասով 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով։
Մեղադրյալ Վ․Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը թողնել անփոփոխ։
Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ի ԵԴ1/2650/01/25 դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։
Պարզաբանում՝ սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություն Վ․ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
ստորագրություն Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ