Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2657/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15․4
Պատասխանող
Դավիթ Մնացականյան Սամվելի
Դավիթ Մնացականյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
«04» օգոստոսի 2025 թվական ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանի, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի (ծնված՝ 12․11․1989թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված՝ ԱՄՆ, Կալիֆորնիա, Վան Նայս 3426, Վանովեն փողոց, բն․ 107 հասցեում, բնակվող՝ ք․Երևան, Դավիթաշեն, 1-ին թաղ, 14 շենք, բն․ 21 հասցեում, նախկինում չդատված), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60682524 քրեական վարույթը։
2025 թվականի մայիսի 14-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հունիսի 10-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել հսկող դատախազին՝ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին։
2025 թվականի հունիսի 17-ին հսկող դատախազի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ մեղադրյալի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու պատճառաբանությամբ։
2025 թվականի հունիսի 28-ին կազմված արձանագրության համաձայն՝ մեղադրյալ Դավիթ Մնացականյանը հայտնաբերվել է։
2025 թվականի հունիսի 28-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել հսկող դատախազին մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 01-ին հսկող դատախազի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է։
2025 թվականի հուլիսի 16-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին արձանագրությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, նույն օրն այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Ս. Անդրեասյանին և 2025 թվականի հուլիսի 17-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին։
2025 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնության տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2025 թվականի մայիսի 14-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Մեժլումյանի որոշմամբ թիվ 60682524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «(…) նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը,
Այսպես՝
Դավիթ Սամվելի Մնացականյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի հոկտեմբերի 27-ին՝ ժամը՝ 00:20-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ՝ 0.134մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Բագրևանդ փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 77 VK 777» հաշվառման համարանիշի տրանսպորատային միջոցը, որի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180413344 արձանագրությունը»:
Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը.
Քրեական գործի նյութերի հետազոտմամբ Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանը, ով հանդիսանում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկում ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվող իրեն մեղսագրված արարքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ համաձայնություն է տվել կամավոր և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միևնույն ժամանակ մեղադրական եզրակացությանը կից արձանագրությունից հետևում է, որ մեղադրյալի միջնորդությամբ քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ արձանագրություն, որը ստորագրվել է մեղադրյալի և նրա պաշտպան Ա․Սողոմոնյանի կողմից:
Արձանագրելով, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մասնավոր շահերին անմիջականորեն վնաս չպատճառած, եզակի հանցագործության դեպքի կատարման մեջ, մեղսագրված արարքի համար պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և դրա հիման վրա գույքային հայց հարուցված չէ, ինչպես նաև առկա չեն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ հանրային մեղադրողի և մեղադրյալի առարկություններ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված ընթացակարգը պահպանված է, Դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացրել ԵԴ1/2657/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:
Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, հաստատված է համարում Դավիթ Սամվելի Մնացականյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասին դրանց համապատաս-խանությունը, ինչպես նաև գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ՝ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափի հաշվարկման հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(...)
8. «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
(...)
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
(...)»:
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող և մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
-որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը։
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից ստացված քաղվածքի՝ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի կողմից հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի աշխատել, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։
Ինչ վերաբերում է նշանակված տուգանքի գումարի մաս առ մաս վճարմանը, ապա քրեական գործի նյութերում առկա չեն տվյալներ մեղադրյալի գույքային դրության վերաբերյալ, որպիսի պայմաններում հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը չի աշխատել (ըստ ՀՀ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի), Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է դատավճռով նրա նկատմամբ նշանակվող տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման առկայության վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
Մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
«04» օգոստոսի 2025 թվական ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանի, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի (ծնված՝ 12․11․1989թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված՝ ԱՄՆ, Կալիֆորնիա, Վան Նայս 3426, Վանովեն փողոց, բն․ 107 հասցեում, բնակվող՝ ք․Երևան, Դավիթաշեն, 1-ին թաղ, 14 շենք, բն․ 21 հասցեում, նախկինում չդատված), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60682524 քրեական վարույթը։
2025 թվականի մայիսի 14-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հունիսի 10-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել հսկող դատախազին՝ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին։
2025 թվականի հունիսի 17-ին հսկող դատախազի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ մեղադրյալի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու պատճառաբանությամբ։
2025 թվականի հունիսի 28-ին կազմված արձանագրության համաձայն՝ մեղադրյալ Դավիթ Մնացականյանը հայտնաբերվել է։
2025 թվականի հունիսի 28-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել հսկող դատախազին մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 01-ին հսկող դատախազի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է։
2025 թվականի հուլիսի 16-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին արձանագրությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, նույն օրն այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Ս. Անդրեասյանին և 2025 թվականի հուլիսի 17-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին։
2025 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնության տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2025 թվականի մայիսի 14-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Մեժլումյանի որոշմամբ թիվ 60682524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «(…) նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը,
Այսպես՝
Դավիթ Սամվելի Մնացականյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի հոկտեմբերի 27-ին՝ ժամը՝ 00:20-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ՝ 0.134մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Բագրևանդ փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 77 VK 777» հաշվառման համարանիշի տրանսպորատային միջոցը, որի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180413344 արձանագրությունը»:
Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը.
Քրեական գործի նյութերի հետազոտմամբ Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանը, ով հանդիսանում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկում ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվող իրեն մեղսագրված արարքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ համաձայնություն է տվել կամավոր և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միևնույն ժամանակ մեղադրական եզրակացությանը կից արձանագրությունից հետևում է, որ մեղադրյալի միջնորդությամբ քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ արձանագրություն, որը ստորագրվել է մեղադրյալի և նրա պաշտպան Ա․Սողոմոնյանի կողմից:
Արձանագրելով, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մասնավոր շահերին անմիջականորեն վնաս չպատճառած, եզակի հանցագործության դեպքի կատարման մեջ, մեղսագրված արարքի համար պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և դրա հիման վրա գույքային հայց հարուցված չէ, ինչպես նաև առկա չեն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ հանրային մեղադրողի և մեղադրյալի առարկություններ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված ընթացակարգը պահպանված է, Դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացրել ԵԴ1/2657/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:
Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, հաստատված է համարում Դավիթ Սամվելի Մնացականյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասին դրանց համապատաս-խանությունը, ինչպես նաև գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ՝ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափի հաշվարկման հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(...)
8. «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
(...)
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
(...)»:
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող և մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
-որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը։
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից ստացված քաղվածքի՝ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի կողմից հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի աշխատել, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։
Ինչ վերաբերում է նշանակված տուգանքի գումարի մաս առ մաս վճարմանը, ապա քրեական գործի նյութերում առկա չեն տվյալներ մեղադրյալի գույքային դրության վերաբերյալ, որպիսի պայմաններում հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը չի աշխատել (ըստ ՀՀ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի), Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է դատավճռով նրա նկատմամբ նշանակվող տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման առկայության վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
Մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2657/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 16-07-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60682524 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Դավիթ Սամվելի Մնացականյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի հոկտեմբերի 27-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում՝ 0134 մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ, երևան քաղաքի Բագրևանդի փողոցում վարել է <<Բմվ>> մակնիշի 77 VK 777 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180413344 արձանագրությունը։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հայրանուն | Սամվելի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 344 Մաս 2 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | չդատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15․4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 16-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սաթենիկ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 16-07-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին
| Ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՀԱՄԱՁԱՅՆՈՒԹՅԱՄԲ ՏՈՒԳԱՆՔ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՎԱՐՈՒՅԹ ՀԱՐՈՒՑԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 17» հուլիսի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/2657/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/2657/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2025 թվականի հուլիսի 16-ին մեղադրական եզրակացությամբ և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ իրականացնելու մասին կից արձանագրությամբ ստացվել է դատարանում: 2025 թվականի հուլիսի 16-ին այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանին և 2025 թվականի հուլիսի 17-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին: Ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված՝ քրեական գործը հսկող դատախազին վերադարձնելու հիմքը, քրեական գործում առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգով կազմված և ստորագրված՝ մեղադրյալի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու իրավունքը բացատրելու մասին արձանագրություն, քրեական գործով բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները: Վերոգրյալի հիման վրա ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ և 464.8-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/2657/01/25 գործով ստանձնել վարույթ և կիրառել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ: Վարույթն իրականացնել գրավոր ընթացակարգով, դատավճռի կայացման օր նշանակել 2025 թվականի օգոստոսի 04-ը։ Սույն որոշման օրինակներն ուղարկել հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին: Որոշումն ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից և ենթակա չէ բողոքարկման: ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԴԱՎԻԹ |
| Ազգանուն | ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԱՐՄԵՆ |
| Ազգանուն | ՍՈՂՈՄՈՆՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԱՎԱՆ ԵՎ ՆՈՐ ՆՈՐՔ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅՈՒՆ |
| Ազգանուն | * |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
Դատավճռի կայացման օր
| Ամսաթիվ | 04-08-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձ. և համաձայն. տուգանք նշան. վարույթ հարուց. մասին որոշման պատճենը ուղարկվել է հանր. մեղադրողին և վարույթի մասն. մասնակիցներին
| Ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 04-08-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 04-08-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ՝ նաև Դատարան) «04» օգոստոսի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանի, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի (ծնված՝ 12․11․1989թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված՝ ԱՄՆ, Կալիֆորնիա, Վան Նայս 3426, Վանովեն փողոց, բն․ 107 հասցեում, բնակվող՝ ք․Երևան, Դավիթաշեն, 1-ին թաղ, 14 շենք, բն․ 21 հասցեում, նախկինում չդատված), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60682524 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի մայիսի 14-ին որոշում է կայացվել Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի հունիսի 10-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել հսկող դատախազին՝ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին։ 2025 թվականի հունիսի 17-ին հսկող դատախազի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է՝ մեղադրյալի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու պատճառաբանությամբ։ 2025 թվականի հունիսի 28-ին կազմված արձանագրության համաձայն՝ մեղադրյալ Դավիթ Մնացականյանը հայտնաբերվել է։ 2025 թվականի հունիսի 28-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել հսկող դատախազին մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսելու մասին։ 2025 թվականի հուլիսի 01-ին հսկող դատախազի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդման կասեցված ժամկետը վերսկսվել է։ 2025 թվականի հուլիսի 16-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին արձանագրությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, նույն օրն այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել է դատավոր Ս. Անդրեասյանին և 2025 թվականի հուլիսի 17-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին։ 2025 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և համաձայնության տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2025 թվականի մայիսի 14-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա․Մեժլումյանի որոշմամբ թիվ 60682524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «(…) նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոցը, Այսպես՝ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2024 թվականի հոկտեմբերի 27-ին՝ ժամը՝ 00:20-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ՝ 0.134մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Բագրևանդ փողոցում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի 77 VK 777» հաշվառման համարանիշի տրանսպորատային միջոցը, որի վերաբերյալ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180413344 արձանագրությունը»: Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը. Քրեական գործի նյութերի հետազոտմամբ Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանը, ով հանդիսանում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկում ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվող իրեն մեղսագրված արարքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ համաձայնություն է տվել կամավոր և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միևնույն ժամանակ մեղադրական եզրակացությանը կից արձանագրությունից հետևում է, որ մեղադրյալի միջնորդությամբ քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ արձանագրություն, որը ստորագրվել է մեղադրյալի և նրա պաշտպան Ա․Սողոմոնյանի կողմից: Արձանագրելով, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մասնավոր շահերին անմիջականորեն վնաս չպատճառած, եզակի հանցագործության դեպքի կատարման մեջ, մեղսագրված արարքի համար պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և դրա հիման վրա գույքային հայց հարուցված չէ, ինչպես նաև առկա չեն համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ հանրային մեղադրողի և մեղադրյալի առարկություններ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված ընթացակարգը պահպանված է, Դատարանը 2025 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացրել ԵԴ1/2657/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին: Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները. Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, հաստատված է համարում Դավիթ Սամվելի Մնացականյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասին դրանց համապատաս-խանությունը, ինչպես նաև գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է կայացնել մեղադրական դատավճիռ՝ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափի հաշվարկման հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ. 7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (․․․)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:(...) 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։(...) 5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: (...) 8. «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: (...) 3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները: (...)»: Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»: Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները. -մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող և մեղմացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում: -որպես անձը բնութագրող տվյալ է հանդիսանում մեղադրյալի՝ նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը։ Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ: Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից ստացված քաղվածքի՝ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի կողմից հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի աշխատել, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։ Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն։ Ինչ վերաբերում է նշանակված տուգանքի գումարի մաս առ մաս վճարմանը, ապա քրեական գործի նյութերում առկա չեն տվյալներ մեղադրյալի գույքային դրության վերաբերյալ, որպիսի պայմաններում հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը չի աշխատել (ըստ ՀՀ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի), Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է դատավճռով նրա նկատմամբ նշանակվող տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին: Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման առկայության վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։ Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։ Դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում: Մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Մնացականյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 04-08-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 12-09-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 03-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 04-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր |