Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2640/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Ալբերտ Սարգսյան Արթուրի
Ալբերտ Սարգսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Արմեն Բեկթաշյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Արմեն Բեկթաշյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-12-04 | 17:45 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | Մեղադրյալին 2025 թվականի դեկտեմբերի 04-ից ավելի վաղ հայտնաբերելու հիմքով դատական նիստը վերանշանակվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին՝ ժամը 13։15-ին։ | |
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-11-20 | 13:20 | 3 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-10 | 10:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-24 | 14:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-22 | 11:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-20 | 14:30 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-01 | 12:00 | 3 | Նիստը կայացել է |
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
«20» նոյեմբերի 2025 թվական ք.Երևան
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ռ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
պաշտպան Ա․ԱՊՐԵՍՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանի, դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի (ծնված՝ 07․02․2001 թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված ք․Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, Շերամի փողոց 107 շենք, բն․ 30 հասցեում, նախկինում դատված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունիսի 05-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60339425 քրեական վարույթը։
2025 թվականի հունիսի 24-ին Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի հունիսի 25-ի որոշմամբ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը հուլիսի 16-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։
2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։
2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխելու և որպես խափանման միջոց կալանք 2 (երկու) ամիս ժամկետով կիրառելու մասին։
2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխելու և բացակայելու արգելք կիրառելու մասին (վերջինս փաստացի անազատության մեջ չի գտնվել)։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2025 թվականի հունիսի 25-ի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 60339425 քրեական վարույթով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «(…) Ալբերտ Սարգսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ սահմանված կարգով ստացած չլինելով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 03759)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.605 մգ/լ (առնվազն 0.5445 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100930 ալկոմետր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), որը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն համարվում է անձի ոչ սթափ վիճակում գտնվել, 2025 մայիսի 8-ին՝ ժամը 22:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծ.Իսակովի պողոտայում վարել է «BMW» մակնիշի, 07 AS 027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Գենիկ Պետրոսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 23:05-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259014838 արձանագրությունը»:
Արագացված վարույթ․
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը:
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։
Պատճառաբանական մաս.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառա-բանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունենալու պայմաններում կատարելը։ Մասնավորապես՝ համաձայն 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին կայացված Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2298/01/24 դատավճռի՝ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրվել է Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին դատավճռով նշանակված նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի: Սույն դատավճիռը հանձնվել է ի կատար ածման 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։
Դատարան արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալն իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարել է 2025 թվականի մայիսի 08-ին՝ դատվածություն ունենալու պայմաններում։
Բացի այդ, համաձայն՝ 2025 թվականի օգոստոսի 19-ին կայացված Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռի՝ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/2298/01/24 դատավճռով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 825.000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով՝ թույլատրվել է Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին դատավճռով նշանակված 825.000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում թիվ ԵԴ1/2232/01/23 քրեական գործով հանդիսանում է մեղադրյալ և մեղադրվում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 7-րդ մասով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքի կատարման մեջ, թիվ ԵԴ1/1200/01/25, թիվ ԱՐԱԴ/0199/01/25 քրեական գործերով հանդիսանում է մեղադրյալ և վերջինիս մեղսագրվում է համասեռ ենթադրյալ հանցանքներ՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, կատարելու մեջ։ ։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալը, ունենալով դատվածություն, կատարել է նույնաբնույթ հանցանք, որի առնչությամբ վերջինիս վերաբերյալ առկա է մեղադրական դատավճիռ։ Վերջինս օրինական ուժի մեջ մտած թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռով նշանակված տուգանքից որևէ վճարում չի կատարել։ Համաձայն՝ ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետ Վ․Խալաթյանի կողմից ուղարկված գրության՝ «Երևան քաղաքի առաջին ատյանի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 19.08.2025 թականի թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռով, Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի (ծնված՝ 07.02.2001 թվականին, բնակվում է ք. Երևան, Շերամի փողոցի 107-րդ շենքի 30-րդ բնակարանում/ մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/2298/01/24 դատավճռով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 825.000 /ութ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմաված կարգով` թույատրվել է Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին դատավճռով նշանակված 825.000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 1 /մեկ/ տարվա ընթացքում: Թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճիռը 14.10.2025 թվականին մտել է օրինական ուժի մեջ, իսկ 27.10.2025 թվականին ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում։ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանը առ 10.11.2025թ. չի ներկայացել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմին և վերոնշյալ դատավճռով նշանակված տուգանքից վճարում չի կատարել։»
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով:
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին և հիմք ընդունելով հանցանքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալի եկամտի բացակայության հանգամանքը, Դատարանը մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում հանցանքը կատարելու պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75.000 ՀՀ դրամը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 19-ի թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված 825․000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․575.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասնպատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 19-ի թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված 825․000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․575.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
«20» նոյեմբերի 2025 թվական ք.Երևան
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ռ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
պաշտպան Ա․ԱՊՐԵՍՅԱՆԻ
մեղադրյալ Ա․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանի, դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի (ծնված՝ 07․02․2001 թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված ք․Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, Շերամի փողոց 107 շենք, բն․ 30 հասցեում, նախկինում դատված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունիսի 05-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60339425 քրեական վարույթը։
2025 թվականի հունիսի 24-ին Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի հունիսի 25-ի որոշմամբ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը հուլիսի 16-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։
2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։
2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխելու և որպես խափանման միջոց կալանք 2 (երկու) ամիս ժամկետով կիրառելու մասին։
2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխելու և բացակայելու արգելք կիրառելու մասին (վերջինս փաստացի անազատության մեջ չի գտնվել)։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2025 թվականի հունիսի 25-ի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 60339425 քրեական վարույթով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «(…) Ալբերտ Սարգսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ սահմանված կարգով ստացած չլինելով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 03759)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.605 մգ/լ (առնվազն 0.5445 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100930 ալկոմետր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), որը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն համարվում է անձի ոչ սթափ վիճակում գտնվել, 2025 մայիսի 8-ին՝ ժամը 22:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծ.Իսակովի պողոտայում վարել է «BMW» մակնիշի, 07 AS 027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Գենիկ Պետրոսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 23:05-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259014838 արձանագրությունը»:
Արագացված վարույթ․
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը:
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։
Պատճառաբանական մաս.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառա-բանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունենալու պայմաններում կատարելը։ Մասնավորապես՝ համաձայն 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին կայացված Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2298/01/24 դատավճռի՝ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրվել է Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին դատավճռով նշանակված նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի: Սույն դատավճիռը հանձնվել է ի կատար ածման 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։
Դատարան արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալն իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարել է 2025 թվականի մայիսի 08-ին՝ դատվածություն ունենալու պայմաններում։
Բացի այդ, համաձայն՝ 2025 թվականի օգոստոսի 19-ին կայացված Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռի՝ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/2298/01/24 դատավճռով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 825.000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով՝ թույլատրվել է Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին դատավճռով նշանակված 825.000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում թիվ ԵԴ1/2232/01/23 քրեական գործով հանդիսանում է մեղադրյալ և մեղադրվում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 7-րդ մասով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքի կատարման մեջ, թիվ ԵԴ1/1200/01/25, թիվ ԱՐԱԴ/0199/01/25 քրեական գործերով հանդիսանում է մեղադրյալ և վերջինիս մեղսագրվում է համասեռ ենթադրյալ հանցանքներ՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, կատարելու մեջ։ ։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալը, ունենալով դատվածություն, կատարել է նույնաբնույթ հանցանք, որի առնչությամբ վերջինիս վերաբերյալ առկա է մեղադրական դատավճիռ։ Վերջինս օրինական ուժի մեջ մտած թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռով նշանակված տուգանքից որևէ վճարում չի կատարել։ Համաձայն՝ ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետ Վ․Խալաթյանի կողմից ուղարկված գրության՝ «Երևան քաղաքի առաջին ատյանի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 19.08.2025 թականի թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռով, Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի (ծնված՝ 07.02.2001 թվականին, բնակվում է ք. Երևան, Շերամի փողոցի 107-րդ շենքի 30-րդ բնակարանում/ մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/2298/01/24 դատավճռով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 825.000 /ութ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմաված կարգով` թույատրվել է Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին դատավճռով նշանակված 825.000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 1 /մեկ/ տարվա ընթացքում: Թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճիռը 14.10.2025 թվականին մտել է օրինական ուժի մեջ, իսկ 27.10.2025 թվականին ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում։ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանը առ 10.11.2025թ. չի ներկայացել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմին և վերոնշյալ դատավճռով նշանակված տուգանքից վճարում չի կատարել։»
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով:
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին և հիմք ընդունելով հանցանքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալի եկամտի բացակայության հանգամանքը, Դատարանը մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում հանցանքը կատարելու պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75.000 ՀՀ դրամը:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 19-ի թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված 825․000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․575.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասնպատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 19-ի թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված 825․000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․575.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ԵԴ1/2640/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
«15» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը՝ դատավոր Ա.Բեկթաշյան (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), ուսումնասիրելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2640/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը և թիվ ԵԴ1/2640/01/25 քրեական գործի հավելվածը՝
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ըստ ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ նյութերի՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2640/01/25 որոշմամբ հանրային մեղադրողի միջնորդությունը բավարարվել է։
Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխվել է և որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը՝ հաշվվել է մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան վարչությանը և ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկի պետին։
Նշված որոշումը մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանը ստացել է 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին։
Վերը նշված որոշման դեմ 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը։
Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ վարույթի նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին, իսկ նախագահող դատավորին են հանձնվել 2025 թվականի դեկտեմբերի 1-ին:
2025 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ, սահմանվել է հատուկ վերանայման վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ, իսկ դատական ակտի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի դեկտեմբերի 15-ը:
Գործի փաստական հանգամանքները և հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2025 թվականի հունիսի 24-ին Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ «(...) նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, 2025 թվականի մայիսի 8-ին վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Ալբերտ Սարգսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ սահմանված կարգով ստացած չլինելով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 03759)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.605 մգ/լ (առնվազն 0.5445 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100930 ալկոմետր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), որը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն համարվում է անձի ոչ սթափ վիճակում գտնվել, 2025 մայիսի 8-ին՝ ժամը 22:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծ.Իսակովի պողոտայում վարել է «BMW» մակնիշի, «07 AS 027» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Գենիկ Պետրոսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 23:05-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259014838 արձանագրությունը։ (…)»:
Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշման համաձայն.
«(…) Մեջբերված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը` Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի իրավաչափությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
2025 թվականի հուլիսի 15-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին 2025 թվականի հուլիսի 16-ին։
2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2640/01/25 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Որոշման կայացումից ի վեր կայացվել են թվով 5 դատական նիստեր, որոնցից 3 դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել։
Մասնավորապես՝ դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին՝ ժամը 11։00-ին։ Մեղադրյալը նշանակված դատական նիստին չէր ներկայացել՝ չնայած այն հանգամանքին, որ վերջինս Դատավորի աշխատակազմի կողմից մեղադրյալը հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ (մեղադրյալին հասցեագրված ծրարը վերադարձվել է «Չի պահանջվել» նշումով)։
Նշված դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի և պաշտպանի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին։
Հաջորդ դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ ժամը 14։00-ին։ Տվյալ նիստին ևս մեղադրյալը չի ներկայացել։ Վերջինս Դատավորի աշխատակազմի կողմից մեղադրյալը հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ, սակայն այնուամենայնիվ մեղադրյալը չի ներկայացել դատական նիստին, որի պատճառով դատական նիստը կրկին հետաձգվել է և կրկին անգամ որոշում է կայացվել մեղադրյալին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին և որոշումը ուղարկվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ․Բունիաթյանին։
Դատարանի աշխատակազմին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնից տեղեկացրել են, որ որոշման պահանջները հնարավոր չի եղել կատարել, քանի որ մեղադրյալի բնակության հասցեի տան դուռը գտնվել է փակ վիճակում։
Համաձայն քրեական գործում առկա ձև 1 տեղեկանքի և Ալբերտ Սարգսյանի՝ նախաքննության ընթացքում կազմված հարցաքննությունների արձանագրությունների՝ վերջինս հաշվառված է և փաստացի բնակվում է ք․Երևան, Շերամի փողոց, 107 շենք, բն․ 30 հասցեում։ Վերը նշված բոլոր ծանուցագրերն ուղարկվել են սույն հասցեով։
Այսպիսով, սույն քրեական գործով նշանակվել են թվով 5 դատական նիստեր, որոնցից թվով 3 դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել: Մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի վերաբերյալ երկու անգամ որոշում է կայացվել դատարան հարկադրաբար ներկայացնելու մասին։
Ելնելով վերոգրյալից և հաշվի առնելով նշված հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը ենթակա է փոփոխման։ Դատարանի նման հետևությունը բխում է այն իրողությունից, որ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի վերաբերյալ քրեական գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հուլիսի 15-ին, նշանակվել են թվով հինգ դատական նիստեր, որոնցից թվով երեք դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել, այդ թվում հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին որոշումների կայացման արդյունքում հնարավոր չի եղել ապահովել վերջինիս ներկայությունը:
Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերը նշված փաստական հանգամանքների պայմաններում մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունը բարձր է, քանի որ վերջինիս կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 1-ին և 4-րդ կետերով նախատեսված պահանջները՝ մեղադրյալը չի ներկայացել Դատարանի հրավերով, ինչպես նաև վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես չի տեղեկացրել իր գտնվելու նոր վայրի՝ այն է` հասցեի փոփոխության և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին, ուստի տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարման ապահովմանը հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցով, քանի որ այն ի զորու չի եղել ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի դատական նիստերին չներկայանալը հղի է քրեական գործի քննության անհնարինության վտանգով:
Հետևաբար, վերոնշյալ պատճառաբանություններով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքն անհրաժեշտ է փոխել և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանք 2 (երկու) ամիս ժամկետով: (…)»:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2640/01/25 որոշումը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին կալանքից ազատ արձակել կամ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց՝ կալանքը փոխարինել վարչական հսկողությամբ կամ բացակայելու արգելքով, կամ համակցված մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցներով։
Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում բողոքաբերը, մասնավորապես, իր անհամաձայնությունն է հայտնել Առաջին ատյանի դատարանի որոշմանը` նշելով, որ ներկայացված նյութերում բացակայել են կալանքի հիմքերի առկայությունը հաստատող տվյալները։
Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վարույթի մասնակիցները Վերաքննիչ դատարանին չեն ներկայացրել հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ ստացված վարույթի նյութերը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ:
3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը: Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին քննիչի որոշման պատճենը հանձնվում է նաև հսկող դատախազին:
5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(...)
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Այլ խոսքով` Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները:
Նարեկ Հարությունյանի գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի, ըստ էության, քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի, ըստ էության, լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարել ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանն առկա է համարել մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի կողմից նրան վերագրվող արարքը կատարելու հիմնավոր կասկածը, որը հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերում և փաստարկներում չի վիճարկվում, բացի այդ հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումը, որն, ըստ էության, չի հակասում 2022 թվականի հուլիսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումներին և նկատի ունենալով, որ Ալբերտ Սարգսյանի վերաբերյալ քրեական գործն, ըստ էության, քննելու համար գտնվում է Առաջին ատյանի դատարանում՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավոր կասկածին անդրադառնալն առհասարակ առարկայազուրկ է։
Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի որոշման վերը նշված հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, գտնում է, որ այդ հիմնավորումներն ամբողջությամբ բխում են դրանցից, որպիսի պայմաններում այդ հիմնավորումներն ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար:
Անդրադառնալով կալանավորման հիմքերի բացակայության վերաբերյալ պաշտպանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքում նշված փաստարկներին` Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի չի համարում դրանք և գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը գործի նյութերից բխող կոնկրետ փաստարկների վկայակոչմամբ իրավացիորեն գտել է, որ մնալով ազատության մեջ՝ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանը կարող է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու եղանակով խոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի միջամտելով ապացուցման գործընթացին։
Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշման հիմքում դրել է հետևյալ փաստարկները․
- քրեական գործում առկա ձև 1 տեղեկանքի և Ալբերտ Սարգսյանի՝ նախաքննության ընթացքում կազմված հարցաքննությունների արձանագրությունների համաձայն՝ վերջինս հաշվառված է և փաստացի բնակվում է ք․Երևան, Շերամի փողոց, 107 շենք, բն․ 30 հասցեում։ Մեղադրյալին հասցեագրված ծանուցագրերն ուղարկվել են սույն հասցեով։ Սույն քրեական գործով նշանակվել են թվով 5 դատական նիստեր, որոնցից թվով երեք դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել, ընդ որում՝ հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին որոշումների կայացման արդյունքում ևս հնարավոր չի եղել ապահովել Ալբերտ Սարգսյանի ներկայությունը,
- 2025 թվականի հուլիսի 15-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանում։ 2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2640/01/25 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին՝ ժամը 11։00-ին։ Մեղադրյալը նշանակված դատական նիստին չի ներկայացել՝ չնայած այն հանգամանքին, որ վերջինս դատավորի աշխատակազմի կողմից հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ, իսկ մեղադրյալին հասցեագրված ծրարը վերադարձվել է «Չի պահանջվել» նշումով։ Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի և պաշտպանի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին,
- հաջորդ դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ ժամը 14։00-ին։ Տվյալ նիստին մեղադրյալը ևս չի ներկայացել։ Վերջինս դատավորի աշխատակազմի կողմից հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ, սակայն այնուամենայնիվ չի ներկայացել դատական նիստին, որի պատճառով դատական նիստը կրկին հետաձգվել է և կրկին անգամ որոշում է կայացվել մեղադրյալին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին և որոշումը ուղարկվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ․Բունիաթյանին։ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնից դատավորի աշխատակազմին տեղեկացրել են, որ որոշման պահանջները հնարավոր չի եղել կատարել, քանի որ մեղադրյալի բնակության հասցեի տան դուռը գտնվել է փակ վիճակում։
Հաշվի առնելով մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու բարձր հավանականության մասին վկայող վերոգրյալ հանգամանքները` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների համակցված կիրառումն անբավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 1-ին և 4-րդ կետերով նախատեսված պահանջները՝ մեղադրյալը չի ներկայացել Առաջին ատյանի դատարանի հրավերով, ինչպես նաև վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես չի տեղեկացրել իր գտնվելու նոր վայրի, այն է` հասցեի փոփոխության և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին, ուստի մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ վերջինիս նկատմամբ կիրառված կալանքը դատաքննության տվյալ փուլում ենթակա չէ վերացման կամ փոփոխման։
Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին։
Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)», հետևաբար որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ անտեսել է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, կայացրել է հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ, ուստի մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 359-րդ, 363-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2640/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
«15» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը՝ դատավոր Ա.Բեկթաշյան (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), ուսումնասիրելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2640/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը և թիվ ԵԴ1/2640/01/25 քրեական գործի հավելվածը՝
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ըստ ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ նյութերի՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2640/01/25 որոշմամբ հանրային մեղադրողի միջնորդությունը բավարարվել է։
Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխվել է և որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը՝ հաշվվել է մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան վարչությանը և ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկի պետին։
Նշված որոշումը մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանը ստացել է 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին։
Վերը նշված որոշման դեմ 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը։
Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ վարույթի նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին, իսկ նախագահող դատավորին են հանձնվել 2025 թվականի դեկտեմբերի 1-ին:
2025 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ, սահմանվել է հատուկ վերանայման վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ, իսկ դատական ակտի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի դեկտեմբերի 15-ը:
Գործի փաստական հանգամանքները և հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2025 թվականի հունիսի 24-ին Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ «(...) նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, 2025 թվականի մայիսի 8-ին վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Ալբերտ Սարգսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ սահմանված կարգով ստացած չլինելով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 03759)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.605 մգ/լ (առնվազն 0.5445 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100930 ալկոմետր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), որը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն համարվում է անձի ոչ սթափ վիճակում գտնվել, 2025 մայիսի 8-ին՝ ժամը 22:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծ.Իսակովի պողոտայում վարել է «BMW» մակնիշի, «07 AS 027» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Գենիկ Պետրոսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 23:05-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259014838 արձանագրությունը։ (…)»:
Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշման համաձայն.
«(…) Մեջբերված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը` Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի իրավաչափությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
2025 թվականի հուլիսի 15-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին 2025 թվականի հուլիսի 16-ին։
2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2640/01/25 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Որոշման կայացումից ի վեր կայացվել են թվով 5 դատական նիստեր, որոնցից 3 դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել։
Մասնավորապես՝ դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին՝ ժամը 11։00-ին։ Մեղադրյալը նշանակված դատական նիստին չէր ներկայացել՝ չնայած այն հանգամանքին, որ վերջինս Դատավորի աշխատակազմի կողմից մեղադրյալը հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ (մեղադրյալին հասցեագրված ծրարը վերադարձվել է «Չի պահանջվել» նշումով)։
Նշված դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի և պաշտպանի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին։
Հաջորդ դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ ժամը 14։00-ին։ Տվյալ նիստին ևս մեղադրյալը չի ներկայացել։ Վերջինս Դատավորի աշխատակազմի կողմից մեղադրյալը հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ, սակայն այնուամենայնիվ մեղադրյալը չի ներկայացել դատական նիստին, որի պատճառով դատական նիստը կրկին հետաձգվել է և կրկին անգամ որոշում է կայացվել մեղադրյալին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին և որոշումը ուղարկվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ․Բունիաթյանին։
Դատարանի աշխատակազմին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնից տեղեկացրել են, որ որոշման պահանջները հնարավոր չի եղել կատարել, քանի որ մեղադրյալի բնակության հասցեի տան դուռը գտնվել է փակ վիճակում։
Համաձայն քրեական գործում առկա ձև 1 տեղեկանքի և Ալբերտ Սարգսյանի՝ նախաքննության ընթացքում կազմված հարցաքննությունների արձանագրությունների՝ վերջինս հաշվառված է և փաստացի բնակվում է ք․Երևան, Շերամի փողոց, 107 շենք, բն․ 30 հասցեում։ Վերը նշված բոլոր ծանուցագրերն ուղարկվել են սույն հասցեով։
Այսպիսով, սույն քրեական գործով նշանակվել են թվով 5 դատական նիստեր, որոնցից թվով 3 դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել: Մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի վերաբերյալ երկու անգամ որոշում է կայացվել դատարան հարկադրաբար ներկայացնելու մասին։
Ելնելով վերոգրյալից և հաշվի առնելով նշված հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը ենթակա է փոփոխման։ Դատարանի նման հետևությունը բխում է այն իրողությունից, որ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի վերաբերյալ քրեական գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հուլիսի 15-ին, նշանակվել են թվով հինգ դատական նիստեր, որոնցից թվով երեք դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել, այդ թվում հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին որոշումների կայացման արդյունքում հնարավոր չի եղել ապահովել վերջինիս ներկայությունը:
Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերը նշված փաստական հանգամանքների պայմաններում մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունը բարձր է, քանի որ վերջինիս կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 1-ին և 4-րդ կետերով նախատեսված պահանջները՝ մեղադրյալը չի ներկայացել Դատարանի հրավերով, ինչպես նաև վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես չի տեղեկացրել իր գտնվելու նոր վայրի՝ այն է` հասցեի փոփոխության և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին, ուստի տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարման ապահովմանը հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցով, քանի որ այն ի զորու չի եղել ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի դատական նիստերին չներկայանալը հղի է քրեական գործի քննության անհնարինության վտանգով:
Հետևաբար, վերոնշյալ պատճառաբանություններով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքն անհրաժեշտ է փոխել և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանք 2 (երկու) ամիս ժամկետով: (…)»:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2640/01/25 որոշումը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին կալանքից ազատ արձակել կամ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց՝ կալանքը փոխարինել վարչական հսկողությամբ կամ բացակայելու արգելքով, կամ համակցված մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցներով։
Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում բողոքաբերը, մասնավորապես, իր անհամաձայնությունն է հայտնել Առաջին ատյանի դատարանի որոշմանը` նշելով, որ ներկայացված նյութերում բացակայել են կալանքի հիմքերի առկայությունը հաստատող տվյալները։
Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վարույթի մասնակիցները Վերաքննիչ դատարանին չեն ներկայացրել հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ ստացված վարույթի նյութերը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ:
3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը: Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին քննիչի որոշման պատճենը հանձնվում է նաև հսկող դատախազին:
5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։
(...)
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Այլ խոսքով` Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները:
Նարեկ Հարությունյանի գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի, ըստ էության, քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի, ըստ էության, լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարել ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանն առկա է համարել մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի կողմից նրան վերագրվող արարքը կատարելու հիմնավոր կասկածը, որը հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերում և փաստարկներում չի վիճարկվում, բացի այդ հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումը, որն, ըստ էության, չի հակասում 2022 թվականի հուլիսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումներին և նկատի ունենալով, որ Ալբերտ Սարգսյանի վերաբերյալ քրեական գործն, ըստ էության, քննելու համար գտնվում է Առաջին ատյանի դատարանում՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավոր կասկածին անդրադառնալն առհասարակ առարկայազուրկ է։
Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի որոշման վերը նշված հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, գտնում է, որ այդ հիմնավորումներն ամբողջությամբ բխում են դրանցից, որպիսի պայմաններում այդ հիմնավորումներն ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար:
Անդրադառնալով կալանավորման հիմքերի բացակայության վերաբերյալ պաշտպանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքում նշված փաստարկներին` Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի չի համարում դրանք և գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը գործի նյութերից բխող կոնկրետ փաստարկների վկայակոչմամբ իրավացիորեն գտել է, որ մնալով ազատության մեջ՝ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանը կարող է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու եղանակով խոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի միջամտելով ապացուցման գործընթացին։
Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշման հիմքում դրել է հետևյալ փաստարկները․
- քրեական գործում առկա ձև 1 տեղեկանքի և Ալբերտ Սարգսյանի՝ նախաքննության ընթացքում կազմված հարցաքննությունների արձանագրությունների համաձայն՝ վերջինս հաշվառված է և փաստացի բնակվում է ք․Երևան, Շերամի փողոց, 107 շենք, բն․ 30 հասցեում։ Մեղադրյալին հասցեագրված ծանուցագրերն ուղարկվել են սույն հասցեով։ Սույն քրեական գործով նշանակվել են թվով 5 դատական նիստեր, որոնցից թվով երեք դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել, ընդ որում՝ հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին որոշումների կայացման արդյունքում ևս հնարավոր չի եղել ապահովել Ալբերտ Սարգսյանի ներկայությունը,
- 2025 թվականի հուլիսի 15-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանում։ 2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2640/01/25 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին՝ ժամը 11։00-ին։ Մեղադրյալը նշանակված դատական նիստին չի ներկայացել՝ չնայած այն հանգամանքին, որ վերջինս դատավորի աշխատակազմի կողմից հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ, իսկ մեղադրյալին հասցեագրված ծրարը վերադարձվել է «Չի պահանջվել» նշումով։ Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի և պաշտպանի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին,
- հաջորդ դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ ժամը 14։00-ին։ Տվյալ նիստին մեղադրյալը ևս չի ներկայացել։ Վերջինս դատավորի աշխատակազմի կողմից հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ, սակայն այնուամենայնիվ չի ներկայացել դատական նիստին, որի պատճառով դատական նիստը կրկին հետաձգվել է և կրկին անգամ որոշում է կայացվել մեղադրյալին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին և որոշումը ուղարկվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ․Բունիաթյանին։ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնից դատավորի աշխատակազմին տեղեկացրել են, որ որոշման պահանջները հնարավոր չի եղել կատարել, քանի որ մեղադրյալի բնակության հասցեի տան դուռը գտնվել է փակ վիճակում։
Հաշվի առնելով մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու բարձր հավանականության մասին վկայող վերոգրյալ հանգամանքները` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների համակցված կիրառումն անբավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 1-ին և 4-րդ կետերով նախատեսված պահանջները՝ մեղադրյալը չի ներկայացել Առաջին ատյանի դատարանի հրավերով, ինչպես նաև վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես չի տեղեկացրել իր գտնվելու նոր վայրի, այն է` հասցեի փոփոխության և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին, ուստի մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ վերջինիս նկատմամբ կիրառված կալանքը դատաքննության տվյալ փուլում ենթակա չէ վերացման կամ փոփոխման։
Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին։
Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)», հետևաբար որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ անտեսել է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, կայացրել է հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ, ուստի մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 359-րդ, 363-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2640/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2640/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 15-07-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60339425 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, 2025 թվականի մայիսի 8-ին վարել է տրանսպորտային միջոց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ալբերտ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Արթուրի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 344 Մաս 2 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 15-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սաթենիկ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 15-07-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 16-07-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին «16» հուլիսի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/2640/01/25 քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/2640/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է 2025 թվականի հուլիսի 15-ին: Նույն օրն այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել և 2025 թվականի հուլիսի 16-ին փաստացի հանձնվել է դատավորին: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/2640/01/25 քրեական գործի վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի օգոստոսի 01-ին՝ ժամը 12:00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Կենտրոն նստավայրում (ք.Երևան, Տիգրան Մեծի պող․ 23/1)։ Որոշումը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ հուշաթերթ՝ ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը: ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԱԼԲԵՐՏ |
| Ազգանուն | ՍԱՐԳՍՅԱՆ |
| Հայրանուն | ԱՐԹՈՒՐԻ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ՄԱԼԱԹԻԱ-ՍԵԲԱՍՏԻԱ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅՈՒՆ |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, Սեբաստիա 37 |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 01-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 01-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 20-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին՝ ժամը 14։30-ին։ |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 20-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 20-08-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ |
| Որոշման բովանդակություն | ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «20» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ռ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ մեղադրյալ Ա․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի հունիսի 05-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60339425 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի հունիսի 24-ին որոշում է կայացվել Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի հունիսի 25-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի հուլիսի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը հուլիսի 16-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։ 2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2025 թվականի հունիսի 24-ի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի որոշմամբ՝ թիվ 60339425 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «Ալբերտ Սարգսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, 2025 թվականի մայիսի 8-ին վարել է տրանսպորտային միջոց: Այսպես. Ալբերտ Սարգսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ սահմանված կարգով ստացած չլինելով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 03759)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.605 մգ/լ (առնվազն 0.5445 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100930 ալկոմետր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), որը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն համարվում է անձի ոչ սթափ վիճակում գտնվել, 2025 մայիսի 8-ին՝ ժամը 22:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծ.Իսակովի պողոտայում վարել է «BMW» մակնիշի, «07 AS 027» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Գենիկ Պետրոսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 23:05-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259014838 արձանագրությունը»: Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրողը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։ Մեղադրյալը չառարկեց կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը անփոփոխ թողնելու դեմ։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը(…)»: Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները(…):» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (…) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. -մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո, վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու իրավաչափությանը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ՝ մեղադրյալի՝ իր վրա դրված պարտականությունների կատարումը ապահովելու նպատակով։ Հետևաբար, վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը խափանման միջոցն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-34-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 10-11-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «10» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ռ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ պաշտպան Է․ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի հունիսի 05-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60339425 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի հունիսի 24-ին որոշում է կայացվել Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի հունիսի 25-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի հուլիսի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը հուլիսի 16-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։ 2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2025 թվականի հունիսի 24-ի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի որոշմամբ՝ թիվ 60339425 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «Ալբերտ Սարգսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, 2025 թվականի մայիսի 8-ին վարել է տրանսպորտային միջոց: Այսպես. Ալբերտ Սարգսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ սահմանված կարգով ստացած չլինելով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 03759)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.605 մգ/լ (առնվազն 0.5445 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100930 ալկոմետր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), որը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն համարվում է անձի ոչ սթափ վիճակում գտնվել, 2025 մայիսի 8-ին՝ ժամը 22:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծ.Իսակովի պողոտայում վարել է «BMW» մակնիշի, «07 AS 027» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Գենիկ Պետրոսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 23:05-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259014838 արձանագրությունը»: Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողը Դատարանին միջնորդեց մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոխել և նրա նկատմամբ ընտրել այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կալանք, որն ի զորու կլինի ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Պաշտպանը նշեց, որ ինքը նոր է ներգրավել գործում, չի ճանաչում մեղադրյալին, ուստի չի կարող դիրքորոշում հայտնել ներկայացված միջնորդության առնչությամբ։ Պաշտպանի խոսքով՝ ոչ մեծ ծանրության ենթադրյալ հանցանքի մեջ մեղադրվող մեղադրյալին կալանավորելու համար անհրաժեշտ է ունենալ ծանրակշիռ փաստարկներ, որոնք սույն դեպքում բացակայում են։ Մեղադրյալը դատական նիստին չէր ներկայացել: (Դիրքորոշումներն ավելի մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրության լազերային սկավառակը): Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»: Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (…) գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: 2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ: 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: 4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը(...)»: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը(…)»: Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. -մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը նշված հիմքերից վերջինի կապակցությամբ հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով դրված պարտականությունն, ի թիվս այլնի, հանդիսանում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով ներկայանալը (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետ)։ Ա.Ճուղուրյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(….) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը (…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ» (տե՛ս Արամ Սեյրանի Ճուղուրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արձանագրված իրավական դիրքորոշումների և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն, խափանման միջոցի կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը (տե՛ս Ա. Ճուղուրյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը, Ա. Հովսեփյանի վերաբերյալ 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0633/06/09 որոշումը և այլն): Մեջբերված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը` Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի իրավաչափությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․ 2025 թվականի հուլիսի 15-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին 2025 թվականի հուլիսի 16-ին։ 2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2640/01/25 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Որոշման կայացումից ի վեր կայացվել են թվով 5 դատական նիստեր, որոնցից 3 դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել։ Մասնավորապես՝ դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին՝ ժամը 11։00-ին։ Մեղադրյալը նշանակված դատական նիստին չէր ներկայացել՝ չնայած այն հանգամանքին, որ վերջինս Դատավորի աշխատակազմի կողմից մեղադրյալը հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ (մեղադրյալին հասցեագրված ծրարը վերադարձվել է «Չի պահանջվել» նշումով)։ Նշված դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի և պաշտպանի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին։ Հաջորդ դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ ժամը 14։00-ին։ Տվյալ նիստին ևս մեղադրյալը չի ներկայացել։ Վերջինս Դատավորի աշխատակազմի կողմից մեղադրյալը հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ, սակայն այնուամենայնիվ մեղադրյալը չի ներկայացել դատական նիստին, որի պատճառով դատական նիստը կրկին հետաձգվել է և կրկին անգամ որոշում է կայացվել մեղադրյալին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին և որոշումը ուղարկվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ․Բունիաթյանին։ Դատարանի աշխատակազմին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնից տեղեկացրել են, որ որոշման պահանջները հնարավոր չի եղել կատարել, քանի որ մեղադրյալի բնակության հասցեի տան դուռը գտնվել է փակ վիճակում։ Համաձայն քրեական գործում առկա ձև 1 տեղեկանքի և Ալբերտ Սարգսյանի՝ նախաքննության ընթացքում կազմված հարցաքննությունների արձանագրությունների՝ վերջինս հաշվառված է և փաստացի բնակվում է ք․Երևան, Շերամի փողոց, 107 շենք, բն․ 30 հասցեում։ Վերը նշված բոլոր ծանուցագրերն ուղարկվել են սույն հասցեով։ Այսպիսով, սույն քրեական գործով նշանակվել են թվով 5 դատական նիստեր, որոնցից թվով 3 դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել: Մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի վերաբերյալ երկու անգամ որոշում է կայացվել դատարան հարկադրաբար ներկայացնելու մասին։ Ելնելով վերոգրյալից և հաշվի առնելով նշված հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը ենթակա է փոփոխման։ Դատարանի նման հետևությունը բխում է այն իրողությունից, որ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի վերաբերյալ քրեական գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հուլիսի 15-ին, նշանակվել են թվով հինգ դատական նիստեր, որոնցից թվով երեք դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել, այդ թվում հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին որոշումների կայացման արդյունքում հնարավոր չի եղել ապահովել վերջինիս ներկայությունը: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերը նշված փաստական հանգամանքների պայմաններում մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունը բարձր է, քանի որ վերջինիս կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 1-ին և 4-րդ կետերով նախատեսված պահանջները՝ մեղադրյալը չի ներկայացել Դատարանի հրավերով, ինչպես նաև վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես չի տեղեկացրել իր գտնվելու նոր վայրի՝ այն է` հասցեի փոփոխության և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին, ուստի տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարման ապահովմանը հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցով, քանի որ այն ի զորու չի եղել ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի դատական նիստերին չներկայանալը հղի է քրեական գործի քննության անհնարինության վտանգով: Հետևաբար, վերոնշյալ պատճառաբանություններով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքն անհրաժեշտ է փոխել և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանք 2 (երկու) ամիս ժամկետով: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-118-րդ, 270-րդ, 389-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Հանրային մեղադրողի միջնորդությունը բավարարել։ Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխել և որպես խափանման միջոց կիրառել կալանք 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան վարչությանը և ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկի պետին: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:45 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Այլ նշումներ | Մեղադրյալին 2025 թվականի դեկտեմբերի 04-ից ավելի վաղ հայտնաբերելու հիմքով դատական նիստը վերանշանակվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին՝ ժամը 13։15-ին։ |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 20-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 20-11-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ «20» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ռ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ պաշտպան Ա․ԱՊՐԵՍՅԱՆԻ մեղադրյալ Ա․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալումների ընթացքում, քննության առնելով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի հունիսի 05-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60339425 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի հունիսի 24-ին որոշում է կայացվել Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի հունիսի 25-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի հուլիսի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը հուլիսի 16-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։ 2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխելու և որպես խափանման միջոց կալանք 2 (երկու) ամիս ժամկետով կիրառելու մասին։ 2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխելու և բացակայելու արգելք կիրառելու մասին (վերջինս փաստացի անազատության մեջ չի գտնվել)։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2025 թվականի հունիսի 24-ի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի որոշմամբ՝ թիվ 60339425 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «Ալբերտ Սարգսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, 2025 թվականի մայիսի 8-ին վարել է տրանսպորտային միջոց: Այսպես. Ալբերտ Սարգսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ սահմանված կարգով ստացած չլինելով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 03759)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.605 մգ/լ (առնվազն 0.5445 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100930 ալկոմետր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), որը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն համարվում է անձի ոչ սթափ վիճակում գտնվել, 2025 մայիսի 8-ին՝ ժամը 22:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծ.Իսակովի պողոտայում վարել է «BMW» մակնիշի, «07 AS 027» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Գենիկ Պետրոսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 23:05-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259014838 արձանագրությունը»: Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումը. 2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրողը միջնորդեց ընտրված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ։ Պաշտպանը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխել և կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոցներ, քանի որ վերջինս պարտավորվել է ներկայանալ դատական նիստերին և դրսևորել պատշաճ վարքագիծ։ Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ (Դիրքորոշումներն ավելի մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրության լազերային սկավառակը): Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»: Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (…) գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: 2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ: 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: 4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը(...)»: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»։ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. -մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը նշված հիմքերից վերջինի կապակցությամբ հարկ է արձանագրել, որ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով դրված պարտականությունն, ի թիվս այլնի, հանդիսանում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով ներկայանալը (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետ)։ Ա.Ճուղուրյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(….) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը (…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ» (տե՛ս Արամ Սեյրանի Ճուղուրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արձանագրված իրավական դիրքորոշումների և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն, խափանման միջոցի կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը (տե՛ս Ա. Ճուղուրյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը, Ա. Հովսեփյանի վերաբերյալ 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0633/06/09 որոշումը և այլն): Մեջբերված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը` Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին նշանակված դատական նիստին մեղադրյալը ինքնակամ ներկայացել է դատարան։ Մինչ այդ՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին որոշում էր կայացվել Արթուր Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելու մասին, սակայն վերջինս ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից չէր հայտնաբերվել։ Անձի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելիս պետք է հաստատվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, և որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից։ Այսինքն, ոչ միայն պետք է հիմնավորվի կալանքի հիմքերի իրավաչափության պայմանները, այլև այն կիրառելու անվերապահ անհրաժեշտությունը, հակառակ մեկնաբանման դեպքում օրենսդիրը չէր առանձնացնի նվազագույնի սկզբունքը և վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնությունը չէր տա նվազագույնի սկզբունքով առաջնորդվելու անհրաժեշտությանը։ Օրենսդիրը Դատարանից պահանջում է նաև անդրադառնալ ավելի մեղմ խափանման միջոցի կիրառման հնարավորությանը, ապա և հիմնավորել, թե ինչու այն ի զորու չի լինի ապահովելու մեղադրյալի իրավաչափ վարքագիծը։ Այսինքն՝ նախ պետք է հերքվի առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառելիության հնարավորությունը, որից հետո նաև պատճառաբանվի, թե ինչու է քաղաքացիական հասարակության մեջ անհրաժեշտություն առաջացել անձին կալանավորելու, ինչով է պայմանավորված վերջինիս անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը, որի վերաբերյալ տվյալ գործով դատարանի կողմից տրվում է բացասական գնահատական։ Նման պայմաններում՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալն ինքնակամ ներկայացել է դատական նիստին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինիս պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի՝ բացակայելու արգելքի կիրառման պայմաններում։ Անհրաժեշտ է մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել և կիրառել բացակայելու արգելքը։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 116-118-րդ, 270-րդ, 389-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել, որպես խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 20-11-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 20-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:20 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 20-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 20-11-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ալբերտ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 20-11-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ՝ նաև Դատարան) «20» նոյեմբերի 2025 թվական ք.Երևան Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ռ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ պաշտպան Ա․ԱՊՐԵՍՅԱՆԻ մեղադրյալ Ա․ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), նախագահությամբ դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանի, դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի (ծնված՝ 07․02․2001 թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված ք․Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, Շերամի փողոց 107 շենք, բն․ 30 հասցեում, նախկինում դատված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի հունիսի 05-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60339425 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի հունիսի 24-ին Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ 2025 թվականի հունիսի 25-ի որոշմամբ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի հուլիսի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը հուլիսի 16-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։ 2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխելու և որպես խափանման միջոց կալանք 2 (երկու) ամիս ժամկետով կիրառելու մասին։ 2025 թվականի նոյեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխելու և բացակայելու արգելք կիրառելու մասին (վերջինս փաստացի անազատության մեջ չի գտնվել)։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2025 թվականի հունիսի 25-ի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Գրիգորյանի որոշմամբ թիվ 60339425 քրեական վարույթով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում և նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «(…) Ալբերտ Սարգսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ սահմանված կարգով ստացած չլինելով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 03759)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.605 մգ/լ (առնվազն 0.5445 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100930 ալկոմետր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), որը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն համարվում է անձի ոչ սթափ վիճակում գտնվել, 2025 մայիսի 8-ին՝ ժամը 22:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծ.Իսակովի պողոտայում վարել է «BMW» մակնիշի, 07 AS 027 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Գենիկ Պետրոսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 23:05-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259014838 արձանագրությունը»: Արագացված վարույթ․ Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով: Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը: Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ: Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը: (Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։ Պատճառաբանական մաս. Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում: 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից(…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից: 2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր: 3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս: 4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա. 2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են: 5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․ 1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը). 2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը. 3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. 5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար. 6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման. 7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. 8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար. 9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. 10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. 11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել. 12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․ 13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման. 14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները. 15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց. 16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառա-բանական և եզրափակիչ մասերից: 2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են` 1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից. 2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը. 3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները. 4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ. 5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել: 3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝ 1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. 3) դատարանի փաստական վերլուծությունները. 4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները: 4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝ 1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը. 2) դատարանի իրավական վերլուծությունները. 3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները. 4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս: 5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են` 1) դատարանի որոշումները. 2) դատավճռի բողոքարկման կարգը: 6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: 2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…): (…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը): Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները. -մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը դատվածություն ունենալու պայմաններում կատարելը։ Մասնավորապես՝ համաձայն 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին կայացված Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2298/01/24 դատավճռի՝ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրվել է Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին դատավճռով նշանակված նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի: Սույն դատավճիռը հանձնվել է ի կատար ածման 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։ Դատարան արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալն իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարել է 2025 թվականի մայիսի 08-ին՝ դատվածություն ունենալու պայմաններում։ Բացի այդ, համաձայն՝ 2025 թվականի օգոստոսի 19-ին կայացված Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռի՝ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ի թիվ ԵԴ1/2298/01/24 դատավճռով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 825.000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով՝ թույլատրվել է Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին դատավճռով նշանակված 825.000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի: Որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում թիվ ԵԴ1/2232/01/23 քրեական գործով հանդիսանում է մեղադրյալ և մեղադրվում է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 361-րդ հոդվածի 7-րդ մասով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքի կատարման մեջ, թիվ ԵԴ1/1200/01/25, թիվ ԱՐԱԴ/0199/01/25 քրեական գործերով հանդիսանում է մեղադրյալ և վերջինիս մեղսագրվում է համասեռ ենթադրյալ հանցանքներ՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, կատարելու մեջ։ ։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալը, ունենալով դատվածություն, կատարել է նույնաբնույթ հանցանք, որի առնչությամբ վերջինիս վերաբերյալ առկա է մեղադրական դատավճիռ։ Վերջինս օրինական ուժի մեջ մտած թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռով նշանակված տուգանքից որևէ վճարում չի կատարել։ Համաձայն՝ ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետ Վ․Խալաթյանի կողմից ուղարկված գրության՝ «Երևան քաղաքի առաջին ատյանի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 19.08.2025 թականի թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռով, Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի (ծնված՝ 07.02.2001 թվականին, բնակվում է ք. Երևան, Շերամի փողոցի 107-րդ շենքի 30-րդ բնակարանում/ մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.11.2024 թվականի թիվ ԵԴ1/2298/01/24 դատավճռով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 825.000 /ութ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմաված կարգով` թույատրվել է Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին դատավճռով նշանակված 825.000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 1 /մեկ/ տարվա ընթացքում: Թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճիռը 14.10.2025 թվականին մտել է օրինական ուժի մեջ, իսկ 27.10.2025 թվականին ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում։ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանը առ 10.11.2025թ. չի ներկայացել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմին և վերոնշյալ դատավճռով նշանակված տուգանքից վճարում չի կատարել։» Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով: Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ: Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին և հիմք ընդունելով հանցանքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալի եկամտի բացակայության հանգամանքը, Դատարանը մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում հանցանքը կատարելու պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75.000 ՀՀ դրամը: Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 19-ի թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված 825․000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․575.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին: Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։ Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը` Վ Ճ Ռ Ե Ց Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասնպատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ դատավճիռների համակցությամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 19-ի թիվ ԵԴ1/1654/01/25 դատավճռով Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված 825․000 (ութ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․575.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։ Արտավարութային փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։ Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 20-11-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Եզրափակիչ դատական ակտը մտել է օրինական ուժի մեջ
| Ամսաթիվ | 09-02-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 10-02-2026 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 09-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր |
| Այլ նշումներ | 2026 թվականի հունիսի 19-ին գրասենյակ հանձնվեց թիվ ԵԴ1/2640/01/26 քրեական գործի հավելվածը։ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 09-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2640/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 21-11-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-11-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Աղաջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ալբերտ Սարգսյան Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն/ 10.11.2025թ. որոշումը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին կալանքից ազատ արձակել կամ կալանքը փոխարինել վարչական հսկողությամբ կամ բացակայելու արգելքով , կամ համակցված մի քանի համակցված այլընտրանքային խափանման միջոցներով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 28-11-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 28-11-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բեկթաշյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 03-12-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 15-12-2025 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/2640/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ «15» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը՝ դատավոր Ա.Բեկթաշյան (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), ուսումնասիրելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2640/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը և թիվ ԵԴ1/2640/01/25 քրեական գործի հավելվածը՝ ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Ըստ ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ նյութերի՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2640/01/25 որոշմամբ հանրային մեղադրողի միջնորդությունը բավարարվել է։ Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը փոխվել է և որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը՝ հաշվվել է մեղադրյալին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համապատասխան վարչությանը և ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկի պետին։ Նշված որոշումը մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանը ստացել է 2025 թվականի նոյեմբերի 18-ին։ Վերը նշված որոշման դեմ 2025 թվականի նոյեմբերի 21-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը։ Հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ վարույթի նյութերը Վերաքննիչ դատարան են ստացվել 2025 թվականի նոյեմբերի 28-ին, իսկ նախագահող դատավորին են հանձնվել 2025 թվականի դեկտեմբերի 1-ին: 2025 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ, սահմանվել է հատուկ վերանայման վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ, իսկ դատական ակտի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի դեկտեմբերի 15-ը: Գործի փաստական հանգամանքները և հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 2025 թվականի հունիսի 24-ին Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ «(...) նա, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, 2025 թվականի մայիսի 8-ին վարել է տրանսպորտային միջոց: Այսպես. Ալբերտ Սարգսյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ սահմանված կարգով ստացած չլինելով տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական և միաժամանակ գտնվելով ոչ սթափ վիճակում (սթափության վիճակի զննման կտրոնի համարը՝ 03759)՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.605 մգ/լ (առնվազն 0.5445 մգ/լ՝ նկատի ունենալով ստուգաչափող թիվ 91100930 ալկոմետր սարքի չափման ճշտության հնարավոր 10% սխալանքը), որը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն համարվում է անձի ոչ սթափ վիճակում գտնվել, 2025 մայիսի 8-ին՝ ժամը 22:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ծ.Իսակովի պողոտայում վարել է «BMW» մակնիշի, «07 AS 027» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի պարեկ Գենիկ Պետրոսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 23:05-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259014838 արձանագրությունը։ (…)»: Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշման համաձայն. «(…) Մեջբերված իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը` Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի իրավաչափությանը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․ 2025 թվականի հուլիսի 15-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որը փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին 2025 թվականի հուլիսի 16-ին։ 2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2640/01/25 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Որոշման կայացումից ի վեր կայացվել են թվով 5 դատական նիստեր, որոնցից 3 դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել։ Մասնավորապես՝ դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին՝ ժամը 11։00-ին։ Մեղադրյալը նշանակված դատական նիստին չէր ներկայացել՝ չնայած այն հանգամանքին, որ վերջինս Դատավորի աշխատակազմի կողմից մեղադրյալը հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ (մեղադրյալին հասցեագրված ծրարը վերադարձվել է «Չի պահանջվել» նշումով)։ Նշված դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի և պաշտպանի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին։ Հաջորդ դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ ժամը 14։00-ին։ Տվյալ նիստին ևս մեղադրյալը չի ներկայացել։ Վերջինս Դատավորի աշխատակազմի կողմից մեղադրյալը հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ, սակայն այնուամենայնիվ մեղադրյալը չի ներկայացել դատական նիստին, որի պատճառով դատական նիստը կրկին հետաձգվել է և կրկին անգամ որոշում է կայացվել մեղադրյալին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին և որոշումը ուղարկվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ․Բունիաթյանին։ Դատարանի աշխատակազմին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնից տեղեկացրել են, որ որոշման պահանջները հնարավոր չի եղել կատարել, քանի որ մեղադրյալի բնակության հասցեի տան դուռը գտնվել է փակ վիճակում։ Համաձայն քրեական գործում առկա ձև 1 տեղեկանքի և Ալբերտ Սարգսյանի՝ նախաքննության ընթացքում կազմված հարցաքննությունների արձանագրությունների՝ վերջինս հաշվառված է և փաստացի բնակվում է ք․Երևան, Շերամի փողոց, 107 շենք, բն․ 30 հասցեում։ Վերը նշված բոլոր ծանուցագրերն ուղարկվել են սույն հասցեով։ Այսպիսով, սույն քրեական գործով նշանակվել են թվով 5 դատական նիստեր, որոնցից թվով 3 դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել: Մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի վերաբերյալ երկու անգամ որոշում է կայացվել դատարան հարկադրաբար ներկայացնելու մասին։ Ելնելով վերոգրյալից և հաշվի առնելով նշված հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը ենթակա է փոփոխման։ Դատարանի նման հետևությունը բխում է այն իրողությունից, որ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի վերաբերյալ քրեական գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հուլիսի 15-ին, նշանակվել են թվով հինգ դատական նիստեր, որոնցից թվով երեք դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել, այդ թվում հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին որոշումների կայացման արդյունքում հնարավոր չի եղել ապահովել վերջինիս ներկայությունը: Ամփոփելով նշվածը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերը նշված փաստական հանգամանքների պայմաններում մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու հավանականությունը բարձր է, քանի որ վերջինիս կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 1-ին և 4-րդ կետերով նախատեսված պահանջները՝ մեղադրյալը չի ներկայացել Դատարանի հրավերով, ինչպես նաև վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես չի տեղեկացրել իր գտնվելու նոր վայրի՝ այն է` հասցեի փոփոխության և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին, ուստի տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարման ապահովմանը հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցով, քանի որ այն ի զորու չի եղել ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի դատական նիստերին չներկայանալը հղի է քրեական գործի քննության անհնարինության վտանգով: Հետևաբար, վերոնշյալ պատճառաբանություններով մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքն անհրաժեշտ է փոխել և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանք 2 (երկու) ամիս ժամկետով: (…)»: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2640/01/25 որոշումը և Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանին կալանքից ազատ արձակել կամ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց՝ կալանքը փոխարինել վարչական հսկողությամբ կամ բացակայելու արգելքով, կամ համակցված մի քանի այլընտրանքային խափանման միջոցներով։ Ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում բողոքաբերը, մասնավորապես, իր անհամաձայնությունն է հայտնել Առաջին ատյանի դատարանի որոշմանը` նշելով, որ ներկայացված նյութերում բացակայել են կալանքի հիմքերի առկայությունը հաստատող տվյալները։ Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. Վարույթի մասնակիցները Վերաքննիչ դատարանին չեն ներկայացրել հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ ստացված վարույթի նյութերը` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար. (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: 2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ: 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: 4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը: Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին քննիչի որոշման պատճենը հանձնվում է նաև հսկող դատախազին: 5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: 3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ (...) 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Այլ խոսքով` Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները: Նարեկ Հարությունյանի գործով 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը այն մասին, որ առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի, ըստ էության, քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի, ըստ էության, լուծմանը։ Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարել ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը։ Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ Առաջին ատյանի դատարանն առկա է համարել մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի կողմից նրան վերագրվող արարքը կատարելու հիմնավոր կասկածը, որը հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերում և փաստարկներում չի վիճարկվում, բացի այդ հիմք ընդունելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումը, որն, ըստ էության, չի հակասում 2022 թվականի հուլիսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումներին և նկատի ունենալով, որ Ալբերտ Սարգսյանի վերաբերյալ քրեական գործն, ըստ էության, քննելու համար գտնվում է Առաջին ատյանի դատարանում՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավոր կասկածին անդրադառնալն առհասարակ առարկայազուրկ է։ Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի որոշման վերը նշված հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, գտնում է, որ այդ հիմնավորումներն ամբողջությամբ բխում են դրանցից, որպիսի պայմաններում այդ հիմնավորումներն ընդունելի են նաև Վերաքննիչ դատարանի համար: Անդրադառնալով կալանավորման հիմքերի բացակայության վերաբերյալ պաշտպանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքում նշված փաստարկներին` Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի չի համարում դրանք և գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը գործի նյութերից բխող կոնկրետ փաստարկների վկայակոչմամբ իրավացիորեն գտել է, որ մնալով ազատության մեջ՝ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանը կարող է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու եղանակով խոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի միջամտելով ապացուցման գործընթացին։ Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշման հիմքում դրել է հետևյալ փաստարկները․ - քրեական գործում առկա ձև 1 տեղեկանքի և Ալբերտ Սարգսյանի՝ նախաքննության ընթացքում կազմված հարցաքննությունների արձանագրությունների համաձայն՝ վերջինս հաշվառված է և փաստացի բնակվում է ք․Երևան, Շերամի փողոց, 107 շենք, բն․ 30 հասցեում։ Մեղադրյալին հասցեագրված ծանուցագրերն ուղարկվել են սույն հասցեով։ Սույն քրեական գործով նշանակվել են թվով 5 դատական նիստեր, որոնցից թվով երեք դատական նիստերին մեղադրյալը չի ներկայացել, ընդ որում՝ հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին որոշումների կայացման արդյունքում ևս հնարավոր չի եղել ապահովել Ալբերտ Սարգսյանի ներկայությունը, - 2025 թվականի հուլիսի 15-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանում։ 2025 թվականի հուլիսի 16-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2640/01/25 քրեական գործը վարույթ ընդունելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին՝ ժամը 11։00-ին։ Մեղադրյալը նշանակված դատական նիստին չի ներկայացել՝ չնայած այն հանգամանքին, որ վերջինս դատավորի աշխատակազմի կողմից հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ, իսկ մեղադրյալին հասցեագրված ծրարը վերադարձվել է «Չի պահանջվել» նշումով։ Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի և պաշտպանի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին, - հաջորդ դատական նիստը նշանակվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ ժամը 14։00-ին։ Տվյալ նիստին մեղադրյալը ևս չի ներկայացել։ Վերջինս դատավորի աշխատակազմի կողմից հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա և ժամի վերաբերյալ, սակայն այնուամենայնիվ չի ներկայացել դատական նիստին, որի պատճառով դատական նիստը կրկին հետաձգվել է և կրկին անգամ որոշում է կայացվել մեղադրյալին հարկադրաբար դատարան ներկայացնելու մասին և որոշումը ուղարկվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի պետ Կ․Բունիաթյանին։ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնից դատավորի աշխատակազմին տեղեկացրել են, որ որոշման պահանջները հնարավոր չի եղել կատարել, քանի որ մեղադրյալի բնակության հասցեի տան դուռը գտնվել է փակ վիճակում։ Հաշվի առնելով մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու բարձր հավանականության մասին վկայող վերոգրյալ հանգամանքները` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների համակցված կիրառումն անբավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի կողմից խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 1-ին և 4-րդ կետերով նախատեսված պահանջները՝ մեղադրյալը չի ներկայացել Առաջին ատյանի դատարանի հրավերով, ինչպես նաև վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես չի տեղեկացրել իր գտնվելու նոր վայրի, այն է` հասցեի փոփոխության և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին, ուստի մեղադրյալ Ալբերտ Սարգսյանի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները հիմնված են գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա, հետևաբար՝ վերջինիս նկատմամբ կիրառված կալանքը դատաքննության տվյալ փուլում ենթակա չէ վերացման կամ փոփոխման։ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին։ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ (…)», հետևաբար որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանն ակնհայտ անտեսել է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, կայացրել է հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ, ուստի մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 359-րդ, 363-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Մեղադրյալ Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի պաշտպան Էդուարդ Աղաջանյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ1/2640/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ: Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 15-12-2025 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բեկթաշյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 27-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 61 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 27-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 61 թերթ |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 46118/26 |