Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2601/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.1
Պատասխանող
Ռաֆիկ Հարությունյան Վահագնի
Ռաֆիկ Հարությունյան
Ռաֆիկ Հարությունյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Վահե Ջիվանյան
Քրեական վերաքննիչ
Նարինե Հովակիմյան
Վաչե Մարգարյան
Էդգար Մանասյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Վահե Ջիվանյան
Քրեական վերաքննիչ
Նարինե Հովակիմյան
Վաչե Մարգարյան
Էդգար Մանասյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-11-10 | 16:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-15 | 09:50 | 4 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-05 | 16:00 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-30 | 14:30 | 4 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/2601/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«15» օգոստոսի 2025 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` ԳՈՀԱՐ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ԼՈՒՍԻՆԵ ՍԱՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ ՌՈԶԱ ԲԱԽՇՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ ԱԲԳԱՐ ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ ՌԱՖԻԿ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
«Աջափնյակ 1» նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում արագացված վարույթով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով (ծնված՝ 1994 թվականի հունվարի 23-ին՝ Գեղարքունիքի մարզի Սևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, աշխատում է Ռոադ քոնսթրաքշն ՍՊԸ-ում՝ որպես ամրանագործ, չդատված, հաշվառման և բնակության հասցե՝ Գեղարքունիքի մարզ, քաղաք Սևան, Նալբանդյան 65-րդ շենք, 23-րդ բնակարան)։
1․ Նկարագրական մաս.
2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 54101724 քրեական վարույթը, որը նախաքննությունը շարունակելու համար ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին։
2025 թվականի հունիսի 25-ին Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2025 թվականի հուլիսի 1-ին Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 11-ին քրեական գործը մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որով 2025 թվականի հուլիսի 17-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։
2025 թվականի օգոստոսի 5-ին կիրառվել է արագացված վարույթ և իրականացվել են լրացուցիչ դատալսումներ։
1.1. Մեղադրանքի փաստական նկարագրություն.
Մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ նա, խախտելով 2002 թվականի «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շարուրի փողոցի 9 հասցեի մոտակայքում Համբարձում Վահանի Գրիգորյանին ապօրինի իրացրել է ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված՝ մանր չափերի՝ ընդհանուր 0.4186 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված առանձին պոլիէթիլենային փաթեթում, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Շենգավիթի բաժնում կատարված Համբարձում Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ:
1.2. Արագացված վարույթի կարգ.
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ և հայտնել, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպան Աբգար Պողոսյանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները։
Դատարանը, քննարկելով միջնորդությունը և գտնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը և բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
1.3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված փաստաթղթերը, դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը.
1.3.1. Դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն՝ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վերաբերյալ տեղեկատվությունը բացակայում է։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 2՝ գ/թ 266/
1.3.2. Զինվորական գրքույկի պատճենը, «Գեղամա» համատիրության կողմից հաստատված բնութագրերը, համաձայն որոնց Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը 08․10․2020-21․10․2020թթ․ մասնակցել է մարտական գործողություններին՝ որպես դիպուկահար, բնութագրվում է դրական։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/
2․ Պատճառաբանական մաս.
2.1. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին վերագրված արարքն ապացուցված է, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
2.2. Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում է տուգանք՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) ապացուցված են արդյո՞ք Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքների համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ.
դ) Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
2.2.1. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը,
2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը,
3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը,
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը,
6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը,
7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը,
8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը,
9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ,
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը,
11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը,
12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք:»:
Տվյալ դեպքում Դատարանը հաշվի է առնում առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշում):
2.2.2. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանն արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս պետք է նշանակի պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
2.2.3. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(…):»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը)
Անդրադառնալով արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-15-րդ կետերը):
Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված է բնակչության առողջության դեմ ուղղված առաջին անգամ կատարված ծանր դիտավորյալ հանցագործություն,
- ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը,
- թմրամիջոցի տեսակը՝ «Մարիխուանա», չափը՝ 0.4186 գրամ, որը համարվում է մանր չափ,
- նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ դատված չէ, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է մարտական գործողություններին, ինչպես նաև սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը՝ նվազագույն չափով՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։
2.2.4. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը սահմանում է.
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:
(...)»։
Մեջբերված իրավական նորմերի լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով հետազոտված փաստական տվյալները, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Հարությունյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկել մեղադրանքը և այն ամբողջությամբ ընդունել է, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանությանը, երիտասարդ է, զղջացել է կատարածի համար, որպիսի հանգամանքները թույլ են տալիս Դատարանին եզրահանգելու, որ նպատակահարմար է, որպեսզի նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառվի, քանի որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց Ռաֆիկ Հարությունյանի կողմից նշանակվող պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ որոշակի պարտականություններով հինգ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու միջոցով։ Դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև մարդասիրության սկզբունքի իրացվելիության խնդրով և ուղղված է մեղադրյալի նկատմամբ մարդասիրական վերաբերմունքի դրսևորմանը՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը:
2․3․ Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը՝ մեղադրյալի հետագա պատշաճ վարքագիծը և պատժի կատարումն ապահովելու համար։
2․4․ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կարգավորումները՝ Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,4186 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է ոչնչացնել։
2․5․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, հետևաբար այդ հարցը Դատարանը լուծված է համարում։
2.6. Գործով գույքային հայց չկա, հետևաբար այդ հարցը Դատարանը չի քննարկում։
2.7. Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։
2.8. Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։
2.9. Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-րդ, 33-րդ, 98-100-րդ, 347-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով։
3. Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին պարտավորեցնել՝
- առանց իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը,
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում հայտնել իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն։
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել սույն դատավճռով մեղադրյալին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից։
Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ոչնչացնել։
Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):
ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«15» օգոստոսի 2025 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` ԳՈՀԱՐ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ԼՈՒՍԻՆԵ ՍԱՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ ՌՈԶԱ ԲԱԽՇՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ ԱԲԳԱՐ ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ ՌԱՖԻԿ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
«Աջափնյակ 1» նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում արագացված վարույթով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով (ծնված՝ 1994 թվականի հունվարի 23-ին՝ Գեղարքունիքի մարզի Սևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, աշխատում է Ռոադ քոնսթրաքշն ՍՊԸ-ում՝ որպես ամրանագործ, չդատված, հաշվառման և բնակության հասցե՝ Գեղարքունիքի մարզ, քաղաք Սևան, Նալբանդյան 65-րդ շենք, 23-րդ բնակարան)։
1․ Նկարագրական մաս.
2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 54101724 քրեական վարույթը, որը նախաքննությունը շարունակելու համար ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին։
2025 թվականի հունիսի 25-ին Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2025 թվականի հուլիսի 1-ին Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 11-ին քրեական գործը մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որով 2025 թվականի հուլիսի 17-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։
2025 թվականի օգոստոսի 5-ին կիրառվել է արագացված վարույթ և իրականացվել են լրացուցիչ դատալսումներ։
1.1. Մեղադրանքի փաստական նկարագրություն.
Մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ նա, խախտելով 2002 թվականի «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շարուրի փողոցի 9 հասցեի մոտակայքում Համբարձում Վահանի Գրիգորյանին ապօրինի իրացրել է ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված՝ մանր չափերի՝ ընդհանուր 0.4186 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված առանձին պոլիէթիլենային փաթեթում, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Շենգավիթի բաժնում կատարված Համբարձում Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ:
1.2. Արագացված վարույթի կարգ.
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ և հայտնել, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպան Աբգար Պողոսյանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները։
Դատարանը, քննարկելով միջնորդությունը և գտնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը և բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
1.3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված փաստաթղթերը, դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը.
1.3.1. Դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն՝ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վերաբերյալ տեղեկատվությունը բացակայում է։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 2՝ գ/թ 266/
1.3.2. Զինվորական գրքույկի պատճենը, «Գեղամա» համատիրության կողմից հաստատված բնութագրերը, համաձայն որոնց Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը 08․10․2020-21․10․2020թթ․ մասնակցել է մարտական գործողություններին՝ որպես դիպուկահար, բնութագրվում է դրական։
/Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/
2․ Պատճառաբանական մաս.
2.1. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին վերագրված արարքն ապացուցված է, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
2.2. Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում է տուգանք՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) ապացուցված են արդյո՞ք Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքների համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ.
դ) Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
2.2.1. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը,
2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը,
3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը,
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը,
6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը,
7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը,
8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը,
9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ,
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը,
11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը,
12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:
3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք:»:
Տվյալ դեպքում Դատարանը հաշվի է առնում առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշում):
2.2.2. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանն արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս պետք է նշանակի պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։
2.2.3. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(…):»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը)
Անդրադառնալով արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-15-րդ կետերը):
Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված է բնակչության առողջության դեմ ուղղված առաջին անգամ կատարված ծանր դիտավորյալ հանցագործություն,
- ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը,
- թմրամիջոցի տեսակը՝ «Մարիխուանա», չափը՝ 0.4186 գրամ, որը համարվում է մանր չափ,
- նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ դատված չէ, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է մարտական գործողություններին, ինչպես նաև սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը՝ նվազագույն չափով՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։
2.2.4. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը սահմանում է.
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը,
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը,
5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը,
6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը,
7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը,
8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը,
9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը:
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:
(...)»։
Մեջբերված իրավական նորմերի լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով հետազոտված փաստական տվյալները, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Հարությունյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկել մեղադրանքը և այն ամբողջությամբ ընդունել է, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանությանը, երիտասարդ է, զղջացել է կատարածի համար, որպիսի հանգամանքները թույլ են տալիս Դատարանին եզրահանգելու, որ նպատակահարմար է, որպեսզի նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառվի, քանի որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց Ռաֆիկ Հարությունյանի կողմից նշանակվող պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ որոշակի պարտականություններով հինգ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու միջոցով։ Դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև մարդասիրության սկզբունքի իրացվելիության խնդրով և ուղղված է մեղադրյալի նկատմամբ մարդասիրական վերաբերմունքի դրսևորմանը՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը:
2․3․ Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը՝ մեղադրյալի հետագա պատշաճ վարքագիծը և պատժի կատարումն ապահովելու համար։
2․4․ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կարգավորումները՝ Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,4186 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է ոչնչացնել։
2․5․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, հետևաբար այդ հարցը Դատարանը լուծված է համարում։
2.6. Գործով գույքային հայց չկա, հետևաբար այդ հարցը Դատարանը չի քննարկում։
2.7. Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։
2.8. Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։
2.9. Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-րդ, 33-րդ, 98-100-րդ, 347-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով։
3. Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից` Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին պարտավորեցնել՝
- առանց իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը,
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում հայտնել իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն։
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել սույն դատավճռով մեղադրյալին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից։
Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ոչնչացնել։
Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):
ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ
ԵԴ1/2601/01/25
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր` Ն.Հովակիմյան
դատավորներ` Վ.Մարգարյան
Է.Մանասյան
քարտուղարությամբ` Լ․Կարապետյանի
մասնակցությամբ`
պաշտպան՝ Ա.Պողոսյանի
մեղադրյալ՝ Ռ.Հարությունյանի
10.11.2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում, Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Բախշյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) 15.08.2025թ. թիվ ԵԴ1/2601/01/25 դատավճիռը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 54101724 քրեական վարույթը, որը նախաքննությունը շարունակելու համար ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին։
2025 թվականի հունիսի 25-ին Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2025 թվականի հուլիսի 1-ին Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 11-ին քրեական գործը մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որով 2025 թվականի հուլիսի 17-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։
2025 թվականի օգոստոսի 5-ին կիրառվել է արագացված վարույթ և իրականացվել են լրացուցիչ դատալսումներ։
Դատարանը նախնական դատալսումների ընթացքում ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածով և 464.2 հոդվածով՝ բավարարել է մեղադրյալի միջնորդությունը՝ արագացված վարույթ կիրառելու մասին և նշանակել է լրացուցիչ դատալսումներ:
2025 թվականի օգոստոսի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճռով վճռվել է.
Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին պարտավորեցնել՝
- առանց իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը,
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում հայտնել իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն։
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել սույն դատավճռով մեղադրյալին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից։
Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ոչնչացնել։
Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։
(…)։
2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ Վերաքննիչ դատարան բողոք է ստացվել Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Բախշյանից։
2025 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի պաշտպան Ա.Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքի պատասխանը։
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության:
2.Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա. (…) «Խախտելով 2002 թվականի «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շարուրի փողոցի 9 հասցեի մոտակայքում Համբարձում Վահանի Գրիգորյանին ապօրինի իրացրել է ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված՝ մանր չափերի՝ ընդհանուր 0.4186 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված առանձին պոլիէթիլենային փաթեթում, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Շենգավիթի բաժնում կատարված Համբարձում Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ: (…)»:
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված փաստաթղթերը, դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը.
Դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն՝ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վերաբերյալ տեղեկատվությունը բացակայում է։ Զինվորական գրքույկի պատճենը, «Գեղամա» համատիրության կողմից հաստատված բնութագրերը, համաձայն որոնց Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը 08․10․2020-21․10․2020թթ․ մասնակցել է մարտական գործողություններին՝ որպես դիպուկահար, բնութագրվում է դրական։
Դատարանը կատարել է հետևյալ իրավական վերլուծությունը.
(…) Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին վերագրված արարքն ապացուցված է, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում է տուգանք՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) ապացուցված են արդյո՞ք Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքների համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ.
դ) Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…)
Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված է բնակչության առողջության դեմ ուղղված առաջին անգամ կատարված ծանր դիտավորյալ հանցագործություն,
- ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը,
- թմրամիջոցի տեսակը՝ «Մարիխուանա», չափը՝ 0.4186 գրամ, որը համարվում է մանր չափ,
- նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ դատված չէ, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է մարտական գործողություններին, ինչպես նաև սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը՝ նվազագույն չափով՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։
(…Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Հարությունյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկել մեղադրանքը և այն ամբողջությամբ ընդունել է, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանությանը, երիտասարդ է, զղջացել է կատարածի համար, որպիսի հանգամանքները թույլ են տալիս Դատարանին եզրահանգելու, որ նպատակահարմար է, որպեսզի նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառվի, քանի որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց Ռաֆիկ Հարությունյանի կողմից նշանակվող պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ որոշակի պարտականություններով հինգ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու միջոցով։ Դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև մարդասիրության սկզբունքի իրացվելիության խնդրով և ուղղված է մեղադրյալի նկատմամբ մարդասիրական վերաբերմունքի դրսևորմանը՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը՝ մեղադրյալի հետագա պատշաճ վարքագիծը և պատժի կատարումն ապահովելու համար։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կարգավորումները՝ Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,4186 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է ոչնչացնել։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, հետևաբար այդ հարցը Դատարանը լուծված է համարում։
Գործով գույքային հայց չկա, հետևաբար այդ հարցը Դատարանը չի քննարկում։
Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։
Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։ (…)։
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստերով.
Բողոք բերած անձը՝ հանրային մեղադրող Ռ.Բախշյանը գտել է, որ Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ Դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ, 84-րդ հոդվածների պահանջների խախտում, որի արդյունքում կայացված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, այն օրինական և հիմնավորված չէ, ենթակա է բեկանման:
(…)
Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս Դատարանը պատշաճ իրավական վերլուծության չի ենթարկել մեղադրյալի անձի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության վրա ազդող մի շարք գործոններ, մասնավորապես՝ խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, այն, որ հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ, նշված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, վերջին տարիներին տվյալ և համասեռ հանցատեսակների աննախադեպ աճը և դրա դեմ պետության կողմից վարվող քրեական քաղաքականությունը:
Ինչ վերաբերում է Դատարանի այն եզրահանգմանը, որ մեղադրյալը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և չի վիճարկել մեղադրանքը, ապա նշել է, որ առհասարակ տվյալ հանցատեսակի, այնպես էլ սույն դեպքում, քննության առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ տվյալ դեպքում, ըստ էության, անկախ մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելուց, տվյալ հանգամանքը ոչ միայն որոշիչ, այլև որևէ նշանակություն չի ունեցել նրա կողմից կատարված արարքը հիմնավորված համարելու հարցում, նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է Համբարձում Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ: Նշվածով ամենևին փորձ չի կատարվում արժեզրկել մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելու հանգամանքը, բայց և այնպես, վերը նշված հանգամանքները միանշանակ որպես մեղմացնող դիտարկելն արդարացված չէ և դրանք չեն կարող վկայել անձի հանրային վտանգավորության՝ առնվազն էական նվազման մասին:
Նման պայմաններում, Դատարանի կողմից մեղադրյալ Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրված՝ անձը բնութագրող տվյալները և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները՝ առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելը և զղջալը, ինչպես նաև դրական բնութագրվելը, հայրենիքի պաշտպանությանը մասնակցելը, երիտասարդ լինելը չեն կարող ողջամտորեն նվազեցնել մեղադրյալի անձի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառման հիմք հանդիսանալ:
Ռաֆիկ Հարությունյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, բնույթը և սոցիալական նշանակությունը գնահատելիս Դատարանը պետք է հաշվի առներ և պատշաճ գնահատման ենթարկեր վերը նշված հանգամանքները, որպիսին տեղի չի ունեցել, ինչն էլ հանգեցրել է նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը չհիմնավորված կերպով պայմանականորեն չկիրառելուն:
Դատարանը սխալ հետևության է հանգել մեղադրյալ Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը հասնելու հնարավորության մասին: Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում ընդունելիս դատարանը չի քննարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը:
Այսինքն՝ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում ընդունելով՝ դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը, որով թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտում: Դատարանի կողմից թույլ են տրվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի նորմերի 4-րդ և 7-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքների խախտումներ, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական և չհիմնավորված դատական ակտի կայացմանը: Նշված դատական սխալը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը և խախտում սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը:
Վերոգրյալ հիմնավորումներով հանրային մեղադրողը խնդրել է. «Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 15-ի դատավճիռը՝ Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով բեկանել և նրա նկատմամբ սահմանել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառման։»:
4. Վերաքննիչ բողոքի պատասխանը.
Ներկայացնելով վերաքննիչ բողոքի պատասխան, մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի պաշտպան Ա.Պողոսյանը նշել է, որ կայացված դատավճիռն ամբողջությամբ հիմնավոր է և պատճառաբանված:
Դատարանը բավարար չափով պատճառաբանել է դատական ակտը և իրավացիորեն արձանագրել, որ մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս հանգելու այն հիմնավոր հետևության, որ պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով։
Վերոգրյալ հիմնավորումներով պաշտպանը խնդրել է թիվ ԵԴ1/2601/01/25 քրեական գործով ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազ Ռոզա Բախշյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել։
5.Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատախազ Ռ.Բախշյանը գրավոր խնդրել է բողոքը քննել իր բացակայությամբ և բավարարել:
Պաշտպան Ա.Պողոսյանն առարկեց բողոքի դեմ, խնդրեց այն մերժել:
Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը:
6.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության 352-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատական վերանայումը կարող է իրականացվել միայն սույն հոդվածով նախատեսված կառուցակարգերի շրջանակներում:
2. Վերաքննությունը կիրառվում է այն դեպքում, երբ բողոքարկվում է առաջին ատյանի դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ չմտած`
1) դատավճիռը.
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: (…)»:
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատավճիռը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, լսելով բողոքի կապակցությամբ պաշտպանական կողմի առարկությունները, հանգում է հետևության այն մասին, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ վիճարկվող դատավճիռը թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
(…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: (…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
(…):
Թեև 01.07.2022թ. ուժի մեջ է մտել ՀՀ նոր քրեական օրենսգիրքը, սակայն Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով կիրառելի է մինչև 01.07.2022թ. գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված՝ պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ մի շարք գործերով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները:
Այսպես՝ Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
/տես Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը/:
(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը(…): /տես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը, ինչպես նաև Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 և Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումները/:
(…) Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս(…): /տես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 և 2009թ. հունիսի 2-ի` Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 2-ի ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշումները/:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ «(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու(…)»: /տես՝ Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշումը/:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 17.02.2009թ. թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ իրավական դիրքորոշումներ հայտնելով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ գործերով նշանակվելիք պատժատեսակների և պատժաչափերի մասին, նշել է, որ «(…) տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը):
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…): /տես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով 17.02.2009թ. թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը/:
Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն գործի կոնկրետ հանգամանքներից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ Դատարանը համակցության մեջ պատշաճ գնահատելով՝ մեղադրյալի անձը (դատված չէ, բնութագրվում է դրական, 08․10․2020-21․10․2020թթ․ մասնակցել է մարտական գործողություններին), պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը (մեղքն ընդունել է, զղջացել է կատարածի համար), վերջինիս կողմից կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը /կատարել է բնակչության առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցանք/, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, եկել է գործի նյութերից բխող հիմնավոր հետևության, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակի նվազագույնի չափով և այն պայմանականորեն չկիրառել:
Դատարանի վերլուծություններն ու եզրահանգումն ընդունելի են Վերաքննիչ դատարանի համար: Դրանց հետ չհամաձայնելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Դատարանը մեղադրյալի կողմից իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերած և պահած թմրամիջոցի տեսակը, չափը համակցության մեջ գնահատելով նրա անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների հետ, արդարացի որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ 3 տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու մասին, ինչն ակնհայտ մեղմ չի կարող գնահատվել:
Գործի օբյեկտիվ տվյալները Դատարանի մոտ նաև համոզմունք են առաջացրել առ այն, որ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը, մասնավորապես մեղադրյալի վերասոցիալականացմանը:
Հանրային մեղադրողի պնդումները հակառակի մասին բավարար չափով փաստարկված չեն, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից:
Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանի 15.08.2025թ. թիվ ԵԴ1/2601/01/25 դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ հանրային մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ դատավարական խախտումներ, որոնք ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը:
Այսպիսով` ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-369-րդ, 370-371-րդ, 379-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Բախշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.08.2025թ. թիվ ԵԴ1/2601/01/25 քրեական գործով դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
Է.ՄԱՆԱՍՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր` Ն.Հովակիմյան
դատավորներ` Վ.Մարգարյան
Է.Մանասյան
քարտուղարությամբ` Լ․Կարապետյանի
մասնակցությամբ`
պաշտպան՝ Ա.Պողոսյանի
մեղադրյալ՝ Ռ.Հարությունյանի
10.11.2025թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում, Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Բախշյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) 15.08.2025թ. թիվ ԵԴ1/2601/01/25 դատավճիռը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 54101724 քրեական վարույթը, որը նախաքննությունը շարունակելու համար ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին։
2025 թվականի հունիսի 25-ին Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2025 թվականի հուլիսի 1-ին Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 11-ին քրեական գործը մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որով 2025 թվականի հուլիսի 17-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։
2025 թվականի օգոստոսի 5-ին կիրառվել է արագացված վարույթ և իրականացվել են լրացուցիչ դատալսումներ։
Դատարանը նախնական դատալսումների ընթացքում ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածով և 464.2 հոդվածով՝ բավարարել է մեղադրյալի միջնորդությունը՝ արագացված վարույթ կիրառելու մասին և նշանակել է լրացուցիչ դատալսումներ:
2025 թվականի օգոստոսի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճռով վճռվել է.
Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 5 (հինգ) տարի ժամկետով։
Մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին պարտավորեցնել՝
- առանց իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը,
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում հայտնել իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն։
Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել սույն դատավճռով մեղադրյալին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից։
Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ոչնչացնել։
Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։
(…)։
2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ Վերաքննիչ դատարան բողոք է ստացվել Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Բախշյանից։
2025 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի պաշտպան Ա.Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքի պատասխանը։
Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության:
2.Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա. (…) «Խախտելով 2002 թվականի «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շարուրի փողոցի 9 հասցեի մոտակայքում Համբարձում Վահանի Գրիգորյանին ապօրինի իրացրել է ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված՝ մանր չափերի՝ ընդհանուր 0.4186 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված առանձին պոլիէթիլենային փաթեթում, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Շենգավիթի բաժնում կատարված Համբարձում Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ: (…)»:
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված փաստաթղթերը, դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը.
Դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն՝ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վերաբերյալ տեղեկատվությունը բացակայում է։ Զինվորական գրքույկի պատճենը, «Գեղամա» համատիրության կողմից հաստատված բնութագրերը, համաձայն որոնց Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը 08․10․2020-21․10․2020թթ․ մասնակցել է մարտական գործողություններին՝ որպես դիպուկահար, բնութագրվում է դրական։
Դատարանը կատարել է հետևյալ իրավական վերլուծությունը.
(…) Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին վերագրված արարքն ապացուցված է, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում է տուգանք՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) ապացուցված են արդյո՞ք Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքների համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ.
դ) Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…)
Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված է բնակչության առողջության դեմ ուղղված առաջին անգամ կատարված ծանր դիտավորյալ հանցագործություն,
- ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը,
- թմրամիջոցի տեսակը՝ «Մարիխուանա», չափը՝ 0.4186 գրամ, որը համարվում է մանր չափ,
- նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ դատված չէ, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է մարտական գործողություններին, ինչպես նաև սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը՝ նվազագույն չափով՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։
(…Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Հարությունյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկել մեղադրանքը և այն ամբողջությամբ ընդունել է, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանությանը, երիտասարդ է, զղջացել է կատարածի համար, որպիսի հանգամանքները թույլ են տալիս Դատարանին եզրահանգելու, որ նպատակահարմար է, որպեսզի նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառվի, քանի որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց Ռաֆիկ Հարությունյանի կողմից նշանակվող պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ որոշակի պարտականություններով հինգ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու միջոցով։ Դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև մարդասիրության սկզբունքի իրացվելիության խնդրով և ուղղված է մեղադրյալի նկատմամբ մարդասիրական վերաբերմունքի դրսևորմանը՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը:
Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը՝ մեղադրյալի հետագա պատշաճ վարքագիծը և պատժի կատարումն ապահովելու համար։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կարգավորումները՝ Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,4186 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է ոչնչացնել։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, հետևաբար այդ հարցը Դատարանը լուծված է համարում։
Գործով գույքային հայց չկա, հետևաբար այդ հարցը Դատարանը չի քննարկում։
Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։
Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։ (…)։
3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստերով.
Բողոք բերած անձը՝ հանրային մեղադրող Ռ.Բախշյանը գտել է, որ Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ Դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ, 84-րդ հոդվածների պահանջների խախտում, որի արդյունքում կայացված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, այն օրինական և հիմնավորված չէ, ենթակա է բեկանման:
(…)
Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս Դատարանը պատշաճ իրավական վերլուծության չի ենթարկել մեղադրյալի անձի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության վրա ազդող մի շարք գործոններ, մասնավորապես՝ խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, այն, որ հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ, նշված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, վերջին տարիներին տվյալ և համասեռ հանցատեսակների աննախադեպ աճը և դրա դեմ պետության կողմից վարվող քրեական քաղաքականությունը:
Ինչ վերաբերում է Դատարանի այն եզրահանգմանը, որ մեղադրյալը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և չի վիճարկել մեղադրանքը, ապա նշել է, որ առհասարակ տվյալ հանցատեսակի, այնպես էլ սույն դեպքում, քննության առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ տվյալ դեպքում, ըստ էության, անկախ մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելուց, տվյալ հանգամանքը ոչ միայն որոշիչ, այլև որևէ նշանակություն չի ունեցել նրա կողմից կատարված արարքը հիմնավորված համարելու հարցում, նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է Համբարձում Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ: Նշվածով ամենևին փորձ չի կատարվում արժեզրկել մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելու հանգամանքը, բայց և այնպես, վերը նշված հանգամանքները միանշանակ որպես մեղմացնող դիտարկելն արդարացված չէ և դրանք չեն կարող վկայել անձի հանրային վտանգավորության՝ առնվազն էական նվազման մասին:
Նման պայմաններում, Դատարանի կողմից մեղադրյալ Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրված՝ անձը բնութագրող տվյալները և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները՝ առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելը և զղջալը, ինչպես նաև դրական բնութագրվելը, հայրենիքի պաշտպանությանը մասնակցելը, երիտասարդ լինելը չեն կարող ողջամտորեն նվազեցնել մեղադրյալի անձի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառման հիմք հանդիսանալ:
Ռաֆիկ Հարությունյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, բնույթը և սոցիալական նշանակությունը գնահատելիս Դատարանը պետք է հաշվի առներ և պատշաճ գնահատման ենթարկեր վերը նշված հանգամանքները, որպիսին տեղի չի ունեցել, ինչն էլ հանգեցրել է նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը չհիմնավորված կերպով պայմանականորեն չկիրառելուն:
Դատարանը սխալ հետևության է հանգել մեղադրյալ Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը հասնելու հնարավորության մասին: Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում ընդունելիս դատարանը չի քննարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը:
Այսինքն՝ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում ընդունելով՝ դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը, որով թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտում: Դատարանի կողմից թույլ են տրվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի նորմերի 4-րդ և 7-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքների խախտումներ, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական և չհիմնավորված դատական ակտի կայացմանը: Նշված դատական սխալը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը և խախտում սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը:
Վերոգրյալ հիմնավորումներով հանրային մեղադրողը խնդրել է. «Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 15-ի դատավճիռը՝ Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով բեկանել և նրա նկատմամբ սահմանել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառման։»:
4. Վերաքննիչ բողոքի պատասխանը.
Ներկայացնելով վերաքննիչ բողոքի պատասխան, մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի պաշտպան Ա.Պողոսյանը նշել է, որ կայացված դատավճիռն ամբողջությամբ հիմնավոր է և պատճառաբանված:
Դատարանը բավարար չափով պատճառաբանել է դատական ակտը և իրավացիորեն արձանագրել, որ մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս հանգելու այն հիմնավոր հետևության, որ պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով։
Վերոգրյալ հիմնավորումներով պաշտպանը խնդրել է թիվ ԵԴ1/2601/01/25 քրեական գործով ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազ Ռոզա Բախշյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել։
5.Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատախազ Ռ.Բախշյանը գրավոր խնդրել է բողոքը քննել իր բացակայությամբ և բավարարել:
Պաշտպան Ա.Պողոսյանն առարկեց բողոքի դեմ, խնդրեց այն մերժել:
Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը:
6.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության 352-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատական վերանայումը կարող է իրականացվել միայն սույն հոդվածով նախատեսված կառուցակարգերի շրջանակներում:
2. Վերաքննությունը կիրառվում է այն դեպքում, երբ բողոքարկվում է առաջին ատյանի դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ չմտած`
1) դատավճիռը.
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: (…)»:
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատավճիռը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, լսելով բողոքի կապակցությամբ պաշտպանական կողմի առարկությունները, հանգում է հետևության այն մասին, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ վիճարկվող դատավճիռը թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
(…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: (…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո:
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
(…):
Թեև 01.07.2022թ. ուժի մեջ է մտել ՀՀ նոր քրեական օրենսգիրքը, սակայն Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով կիրառելի է մինչև 01.07.2022թ. գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված՝ պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ մի շարք գործերով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները:
Այսպես՝ Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
/տես Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը/:
(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը(…): /տես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը, ինչպես նաև Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 և Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումները/:
(…) Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս(…): /տես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 և 2009թ. հունիսի 2-ի` Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 2-ի ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշումները/:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ «(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու(…)»: /տես՝ Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշումը/:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 17.02.2009թ. թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ իրավական դիրքորոշումներ հայտնելով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ գործերով նշանակվելիք պատժատեսակների և պատժաչափերի մասին, նշել է, որ «(…) տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը):
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…): /տես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով 17.02.2009թ. թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը/:
Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն գործի կոնկրետ հանգամանքներից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ Դատարանը համակցության մեջ պատշաճ գնահատելով՝ մեղադրյալի անձը (դատված չէ, բնութագրվում է դրական, 08․10․2020-21․10․2020թթ․ մասնակցել է մարտական գործողություններին), պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը (մեղքն ընդունել է, զղջացել է կատարածի համար), վերջինիս կողմից կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը /կատարել է բնակչության առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցանք/, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, եկել է գործի նյութերից բխող հիմնավոր հետևության, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակի նվազագույնի չափով և այն պայմանականորեն չկիրառել:
Դատարանի վերլուծություններն ու եզրահանգումն ընդունելի են Վերաքննիչ դատարանի համար: Դրանց հետ չհամաձայնելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Դատարանը մեղադրյալի կողմից իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերած և պահած թմրամիջոցի տեսակը, չափը համակցության մեջ գնահատելով նրա անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների հետ, արդարացի որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ 3 տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու մասին, ինչն ակնհայտ մեղմ չի կարող գնահատվել:
Գործի օբյեկտիվ տվյալները Դատարանի մոտ նաև համոզմունք են առաջացրել առ այն, որ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը, մասնավորապես մեղադրյալի վերասոցիալականացմանը:
Հանրային մեղադրողի պնդումները հակառակի մասին բավարար չափով փաստարկված չեն, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից:
Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանի 15.08.2025թ. թիվ ԵԴ1/2601/01/25 դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ հանրային մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ դատավարական խախտումներ, որոնք ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը:
Այսպիսով` ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-369-րդ, 370-371-րդ, 379-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Բախշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.08.2025թ. թիվ ԵԴ1/2601/01/25 քրեական գործով դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
Է.ՄԱՆԱՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2601/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 11-07-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 54101724 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության' 2010 թվականի մարտի 18֊ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին' ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շարուրի փողոցի 9 հասցեի մոտակայքում Համբարձում Վահանի Գրիգորյանին ապօրինի իրացրել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1֊ին հավելվածով նախատեսված' մանր չափերի' ընդհանուր 0.4186 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց' փաթեթավորված առանձին պոլիէթիլենային փաթեթում, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Շենգավիթի բաժնում կատարված Համբարձում Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ռաֆիկ |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հայրանուն | Վահագնի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 11-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Ջիվանյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 17-07-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/2601/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «17» հուլիսի 2025թ․ ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Վ.Ջիվանյանս, ուսումնասիրելով թիվ ԵԴ1/2601/01/25 քրեական գործը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2025 թվականի հուլիսի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում մուտքագրվել է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը 2025 թվականի հուլիսի 14-ին հանձնվել է ինձ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 310-րդ հոդվածներով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի 1. Քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ստանձնել վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ (դռնբաց) 2025 թվականի հուլիսի 30-ին՝ ժամը 14։30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի «Աջափնյակ 1» նստավայրում։ 2. Որոշման պատճենը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով նրա իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկման ենթակա հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա․ |
| Ազգանուն | Բադալյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աբգար |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռաֆիկ |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հայրանուն | Վահագն |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 30-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 30-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 05-08-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 09:50 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 15-08-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ռաֆիկ |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 05-08-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 84 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/2601/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «15» օգոստոսի 2025 թվական քաղաք Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` ԳՈՀԱՐ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ ԼՈՒՍԻՆԵ ՍԱՐՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ ՌՈԶԱ ԲԱԽՇՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ ԱԲԳԱՐ ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ ՌԱՖԻԿ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ «Աջափնյակ 1» նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում արագացված վարույթով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով (ծնված՝ 1994 թվականի հունվարի 23-ին՝ Գեղարքունիքի մարզի Սևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, աշխատում է Ռոադ քոնսթրաքշն ՍՊԸ-ում՝ որպես ամրանագործ, չդատված, հաշվառման և բնակության հասցե՝ Գեղարքունիքի մարզ, քաղաք Սևան, Նալբանդյան 65-րդ շենք, 23-րդ բնակարան)։ 1․ Նկարագրական մաս. 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 54101724 քրեական վարույթը, որը նախաքննությունը շարունակելու համար ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին։ 2025 թվականի հունիսի 25-ին Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2025 թվականի հուլիսի 1-ին Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի հուլիսի 11-ին քրեական գործը մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որով 2025 թվականի հուլիսի 17-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։ 2025 թվականի օգոստոսի 5-ին կիրառվել է արագացված վարույթ և իրականացվել են լրացուցիչ դատալսումներ։ 1.1. Մեղադրանքի փաստական նկարագրություն. Մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ նա, խախտելով 2002 թվականի «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շարուրի փողոցի 9 հասցեի մոտակայքում Համբարձում Վահանի Գրիգորյանին ապօրինի իրացրել է ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված՝ մանր չափերի՝ ընդհանուր 0.4186 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված առանձին պոլիէթիլենային փաթեթում, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Շենգավիթի բաժնում կատարված Համբարձում Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ: 1.2. Արագացված վարույթի կարգ. Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ և հայտնել, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, պնդում է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպան Աբգար Պողոսյանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները։ Դատարանը, քննարկելով միջնորդությունը և գտնելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը և բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։ 1.3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված փաստաթղթերը, դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները. Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը. 1.3.1. Դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն՝ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վերաբերյալ տեղեկատվությունը բացակայում է։ /Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 2՝ գ/թ 266/ 1.3.2. Զինվորական գրքույկի պատճենը, «Գեղամա» համատիրության կողմից հաստատված բնութագրերը, համաձայն որոնց Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը 08․10․2020-21․10․2020թթ․ մասնակցել է մարտական գործողություններին՝ որպես դիպուկահար, բնութագրվում է դրական։ /Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/ 2․ Պատճառաբանական մաս. 2.1. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին վերագրված արարքն ապացուցված է, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին: 2.2. Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում է տուգանք՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով: Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. ա) ապացուցված են արդյո՞ք Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. բ) Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքների համար. գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ. դ) Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. 2.2.1. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝ 1) հանցանքը հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ առաջին անգամ կատարելը, 2) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի հղիությունը, 3) հանցանք կատարելու կամ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի 65 տարին լրացած լինելը, 4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ, 5) հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդմամբ կատարելը, 6) հանցանքը կարեկցանքի շարժառիթով կատարելը, 7) հանցանքը քրեական պատասխանատվությունը բացառող հանգամանքի իրավաչափության պայմանները խախտելով կատարելը, 8) հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը, 9) հանցանքը սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այն անձի ազդեցությամբ կատարելը, որից հանցավորը գտնվում է նյութական, ծառայողական կամ այլ կախվածության տակ, 10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը, 11) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությունից հետո հանցագործությունից տուժած անձին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, 12) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամբ պատճառված վնասը կամովին հատուցելուն կամ այլ կերպ հարթելուն ուղղված գործողություն կատարելը: 2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ: 3. Եթե սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք:»: Տվյալ դեպքում Դատարանը հաշվի է առնում առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը և զղջալը (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշում): 2.2.2. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանն արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս պետք է նշանակի պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները։ 2.2.3. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…):»: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը) Անդրադառնալով արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-15-րդ կետերը): Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները. - մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված է բնակչության առողջության դեմ ուղղված առաջին անգամ կատարված ծանր դիտավորյալ հանցագործություն, - ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը, - թմրամիջոցի տեսակը՝ «Մարիխուանա», չափը՝ 0.4186 գրամ, որը համարվում է մանր չափ, - նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ դատված չէ, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է մարտական գործողություններին, ինչպես նաև սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։ Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը՝ նվազագույն չափով՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։ 2.2.4. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը սահմանում է. «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ: 3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո: 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: 5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝ 1) կրթական և մշակութային ծրագրերին մասնակցելը, այդ թվում՝ նոր արհեստ կամ մասնագիտություն ձեռք բերելը, 2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը, 3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը, 4) ոգելից խմիչքներից (ալկոհոլից), թմրամիջոցներից, հոգեմետ (հոգեներգործուն), թունավոր կամ այլ թմրեցնող նյութերից ունեցած կախվածությունից բուժման կուրս անցնելը, 5) հանրօգուտ աշխատանքներում ներգրավվելը, 6) սեռավարակից կամ շրջապատի համար վտանգ ներկայացնող հիվանդությունից բուժման կուրս անցնելը, 7) տուժողի, նրա ընտանիքի անդամի, նրա խնամքի տակ գտնվող անձի կամ դատարանի կողմից նշված այլ անձի հետ որևէ շփում ունենալու արգելքը, 8) որոշակի վայրեր այցելելու արգելքը, 9) հոգեբանական-վերականգնողական կուրս անցնելը: 6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը: (...)»։ Մեջբերված իրավական նորմերի լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով հետազոտված փաստական տվյալները, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Հարությունյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկել մեղադրանքը և այն ամբողջությամբ ընդունել է, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանությանը, երիտասարդ է, զղջացել է կատարածի համար, որպիսի հանգամանքները թույլ են տալիս Դատարանին եզրահանգելու, որ նպատակահարմար է, որպեսզի նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառվի, քանի որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց Ռաֆիկ Հարությունյանի կողմից նշանակվող պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ որոշակի պարտականություններով հինգ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու միջոցով։ Դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև մարդասիրության սկզբունքի իրացվելիության խնդրով և ուղղված է մեղադրյալի նկատմամբ մարդասիրական վերաբերմունքի դրսևորմանը՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը: 2․3․ Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը՝ մեղադրյալի հետագա պատշաճ վարքագիծը և պատժի կատարումն ապահովելու համար։ 2․4․ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կարգավորումները՝ Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,4186 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է ոչնչացնել։ 2․5․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, հետևաբար այդ հարցը Դատարանը լուծված է համարում։ 2.6. Գործով գույքային հայց չկա, հետևաբար այդ հարցը Դատարանը չի քննարկում։ 2.7. Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։ 2.8. Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։ 2.9. Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-րդ, 33-րդ, 98-100-րդ, 347-350-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով։ 3. Եզրափակիչ մաս. Ելնելով վերոգրյալից` Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ Մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։ Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին պարտավորեցնել՝ - առանց իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, - բնակության վայրը փոխելու դեպքում հայտնել իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն։ Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել սույն դատավճռով մեղադրյալին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից։ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Իրեղեն ապացույց ճանաչված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ոչնչացնել։ Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով): ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 15-08-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 29-09-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 209 թերթ, 220 թերթ, 66 թերթ: |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 25-09-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 29-09-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր՝ «209» թերթ, 2-րդ հատոր՝ «220» թերթ, 3-րդ հատոր՝ «66» թերթ, |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-113776 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 10-02-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 16-02-2026 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | Օրինական ուժ՝ 12-01-2026 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 02-06-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-220 թերթ, 2-209 թերթ, 3-160 թերթ: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 12-06-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-220 թերթ, 2-209 թերթ, 3-160 թերթ: |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2601/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 25-09-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-09-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ռ |
| Ազգանուն | Բախշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Ռաֆիկ Հարությունյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 15.08.2025թ. կայացված դատավճիռը՝ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով և նրա նկատմամբ սահմանել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառման : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 01-10-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 01-10-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Հովակիմյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Վաչե |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Մանասյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 13-10-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 10-11-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Ռաֆիկ |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/2601/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահող դատավոր` Ն.Հովակիմյան դատավորներ` Վ.Մարգարյան Է.Մանասյան քարտուղարությամբ` Լ․Կարապետյանի մասնակցությամբ` պաշտպան՝ Ա.Պողոսյանի մեղադրյալ՝ Ռ.Հարությունյանի 10.11.2025թ. ք.Երևան դռնբաց դատական նիստում, Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Բախշյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) 15.08.2025թ. թիվ ԵԴ1/2601/01/25 դատավճիռը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 54101724 քրեական վարույթը, որը նախաքննությունը շարունակելու համար ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին։ 2025 թվականի հունիսի 25-ին Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2025 թվականի հուլիսի 1-ին Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի հուլիսի 11-ին քրեական գործը մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որով 2025 թվականի հուլիսի 17-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։ 2025 թվականի օգոստոսի 5-ին կիրառվել է արագացված վարույթ և իրականացվել են լրացուցիչ դատալսումներ։ Դատարանը նախնական դատալսումների ընթացքում ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1 հոդվածով և 464.2 հոդվածով՝ բավարարել է մեղադրյալի միջնորդությունը՝ արագացված վարույթ կիրառելու մասին և նշանակել է լրացուցիչ դատալսումներ: 2025 թվականի օգոստոսի 15-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավճռով վճռվել է. Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 5 (հինգ) տարի ժամկետով։ Մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։ Փորձաշրջանի ընթացքում մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին պարտավորեցնել՝ - առանց իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, - բնակության վայրը փոխելու դեպքում հայտնել իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն։ Փորձաշրջանի սկիզբը հաշվել սույն դատավճռով մեղադրյալին ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանումում հաշվառման վերցնելու պահից։ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Իրեղեն ապացույց ճանաչված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ոչնչացնել։ Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։ (…)։ 2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ Վերաքննիչ դատարան բողոք է ստացվել Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Բախշյանից։ 2025 թվականի հոկտեմբերի 06-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի պաշտպան Ա.Պողոսյանի վերաքննիչ բողոքի պատասխանը։ Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության: 2.Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա. (…) «Խախտելով 2002 թվականի «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության՝ 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շարուրի փողոցի 9 հասցեի մոտակայքում Համբարձում Վահանի Գրիգորյանին ապօրինի իրացրել է ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված՝ մանր չափերի՝ ընդհանուր 0.4186 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված առանձին պոլիէթիլենային փաթեթում, որը հայտնաբերվել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Շենգավիթի բաժնում կատարված Համբարձում Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ: (…)»: Դատաքննության ընթացքում հետազոտված փաստաթղթերը, դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները. Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է հետևյալ փաստաթղթերը. Դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման ձև 8 և ձև 9 պատասխանները, որոնց համաձայն՝ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի վերաբերյալ տեղեկատվությունը բացակայում է։ Զինվորական գրքույկի պատճենը, «Գեղամա» համատիրության կողմից հաստատված բնութագրերը, համաձայն որոնց Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը 08․10․2020-21․10․2020թթ․ մասնակցել է մարտական գործողություններին՝ որպես դիպուկահար, բնութագրվում է դրական։ Դատարանը կատարել է հետևյալ իրավական վերլուծությունը. (…) Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանին վերագրված արարքն ապացուցված է, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշներին: Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության համար պատիժ նշանակելու հարցին` Դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում է տուգանք՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով: Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. ա) ապացուցված են արդյո՞ք Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. բ) Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքների համար. գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ. դ) Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…) Վկայակոչված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները. - մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված է բնակչության առողջության դեմ ուղղված առաջին անգամ կատարված ծանր դիտավորյալ հանցագործություն, - ենթադրյալ հանցանքները կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը, - թմրամիջոցի տեսակը՝ «Մարիխուանա», չափը՝ 0.4186 գրամ, որը համարվում է մանր չափ, - նրա անձը բնութագրող հանգամանքները՝ դատված չէ, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է մարտական գործողություններին, ինչպես նաև սույն դատավճռի 2.2.1 կետում նշված հանգամանքները։ Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը՝ նվազագույն չափով՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։ (…Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռաֆիկ Հարությունյանը համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկել մեղադրանքը և այն ամբողջությամբ ընդունել է, բնութագրվում է դրական, մասնակցել է հայրենիքի պաշտպանությանը, երիտասարդ է, զղջացել է կատարածի համար, որպիսի հանգամանքները թույլ են տալիս Դատարանին եզրահանգելու, որ նպատակահարմար է, որպեսզի նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառվի, քանի որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց Ռաֆիկ Հարությունյանի կողմից նշանակվող պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ որոշակի պարտականություններով հինգ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու միջոցով։ Դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է նաև մարդասիրության սկզբունքի իրացվելիության խնդրով և ուղղված է մեղադրյալի նկատմամբ մարդասիրական վերաբերմունքի դրսևորմանը՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը: Անդրադառնալով խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը՝ մեղադրյալի հետագա պատշաճ վարքագիծը և պատժի կատարումն ապահովելու համար։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կարգավորումները՝ Դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,4186 գրամ քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է ոչնչացնել։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, հետևաբար այդ հարցը Դատարանը լուծված է համարում։ Գործով գույքային հայց չկա, հետևաբար այդ հարցը Դատարանը չի քննարկում։ Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։ (…)։ 3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստերով. Բողոք բերած անձը՝ հանրային մեղադրող Ռ.Բախշյանը գտել է, որ Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով՝ Դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 69-րդ, 84-րդ հոդվածների պահանջների խախտում, որի արդյունքում կայացված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, այն օրինական և հիմնավորված չէ, ենթակա է բեկանման: (…) Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս Դատարանը պատշաճ իրավական վերլուծության չի ենթարկել մեղադրյալի անձի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության վրա ազդող մի շարք գործոններ, մասնավորապես՝ խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, այն, որ հանցանքն ուղղված է բնակչության առողջության դեմ, նշված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, վերջին տարիներին տվյալ և համասեռ հանցատեսակների աննախադեպ աճը և դրա դեմ պետության կողմից վարվող քրեական քաղաքականությունը: Ինչ վերաբերում է Դատարանի այն եզրահանգմանը, որ մեղադրյալը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և չի վիճարկել մեղադրանքը, ապա նշել է, որ առհասարակ տվյալ հանցատեսակի, այնպես էլ սույն դեպքում, քննության առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ տվյալ դեպքում, ըստ էության, անկախ մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելուց, տվյալ հանգամանքը ոչ միայն որոշիչ, այլև որևէ նշանակություն չի ունեցել նրա կողմից կատարված արարքը հիմնավորված համարելու հարցում, նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է Համբարձում Գրիգորյանի անձնական խուզարկությամբ: Նշվածով ամենևին փորձ չի կատարվում արժեզրկել մեղադրյալի կողմից մեղքն ընդունելու հանգամանքը, բայց և այնպես, վերը նշված հանգամանքները միանշանակ որպես մեղմացնող դիտարկելն արդարացված չէ և դրանք չեն կարող վկայել անձի հանրային վտանգավորության՝ առնվազն էական նվազման մասին: Նման պայմաններում, Դատարանի կողմից մեղադրյալ Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրված՝ անձը բնութագրող տվյալները և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները՝ առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելը և զղջալը, ինչպես նաև դրական բնութագրվելը, հայրենիքի պաշտպանությանը մասնակցելը, երիտասարդ լինելը չեն կարող ողջամտորեն նվազեցնել մեղադրյալի անձի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառման հիմք հանդիսանալ: Ռաֆիկ Հարությունյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, բնույթը և սոցիալական նշանակությունը գնահատելիս Դատարանը պետք է հաշվի առներ և պատշաճ գնահատման ենթարկեր վերը նշված հանգամանքները, որպիսին տեղի չի ունեցել, ինչն էլ հանգեցրել է նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը չհիմնավորված կերպով պայմանականորեն չկիրառելուն: Դատարանը սխալ հետևության է հանգել մեղադրյալ Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանը և հանցագործությունների կանխմանը հասնելու հնարավորության մասին: Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում ընդունելիս դատարանը չի քննարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը: Այսինքն՝ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում ընդունելով՝ դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածը, որով թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտում: Դատարանի կողմից թույլ են տրվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի նորմերի 4-րդ և 7-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքների խախտումներ, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական և չհիմնավորված դատական ակտի կայացմանը: Նշված դատական սխալը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը և խախտում սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը: Վերոգրյալ հիմնավորումներով հանրային մեղադրողը խնդրել է. «Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 15-ի դատավճիռը՝ Ռաֆիկ Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով բեկանել և նրա նկատմամբ սահմանել պատիժ ազատազրկման ձևով՝ առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառման։»: 4. Վերաքննիչ բողոքի պատասխանը. Ներկայացնելով վերաքննիչ բողոքի պատասխան, մեղադրյալ Ռաֆիկ Վահագնի Հարությունյանի պաշտպան Ա.Պողոսյանը նշել է, որ կայացված դատավճիռն ամբողջությամբ հիմնավոր է և պատճառաբանված: Դատարանը բավարար չափով պատճառաբանել է դատական ակտը և իրավացիորեն արձանագրել, որ մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս հանգելու այն հիմնավոր հետևության, որ պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով։ Վերոգրյալ հիմնավորումներով պաշտպանը խնդրել է թիվ ԵԴ1/2601/01/25 քրեական գործով ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազ Ռոզա Բախշյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել։ 5.Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները. Դատախազ Ռ.Բախշյանը գրավոր խնդրել է բողոքը քննել իր բացակայությամբ և բավարարել: Պաշտպան Ա.Պողոսյանն առարկեց բողոքի դեմ, խնդրեց այն մերժել: Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը: 6.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության 352-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատական վերանայումը կարող է իրականացվել միայն սույն հոդվածով նախատեսված կառուցակարգերի շրջանակներում: 2. Վերաքննությունը կիրառվում է այն դեպքում, երբ բողոքարկվում է առաջին ատյանի դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ չմտած` 1) դատավճիռը. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: (…)»: Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով վիճարկվող դատավճիռը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, լսելով բողոքի կապակցությամբ պաշտպանական կողմի առարկությունները, հանգում է հետևության այն մասին, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ վիճարկվող դատավճիռը թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․ (…) 7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. 8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար. 9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. 10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: (…): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ: 3. Հանցագործությունների համակցության դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը որոշվում է համակցությամբ վերջնական պատիժը նշանակելուց հետո: 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: (…): Թեև 01.07.2022թ. ուժի մեջ է մտել ՀՀ նոր քրեական օրենսգիրքը, սակայն Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով կիրառելի է մինչև 01.07.2022թ. գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված՝ պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ մի շարք գործերով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները: Այսպես՝ Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: /տես Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը/: (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը(…): /տես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը, ինչպես նաև Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 և Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ. հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0034/01/08 որոշումները/: (…) Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս(…): /տես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 և 2009թ. հունիսի 2-ի` Հովհաննես Սահակյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 2-ի ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշումները/: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ «(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու(…)»: /տես՝ Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշումը/: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 17.02.2009թ. թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ իրավական դիրքորոշումներ հայտնելով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ գործերով նշանակվելիք պատժատեսակների և պատժաչափերի մասին, նշել է, որ «(…) տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. - թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը), - դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը), - արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը): Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս: Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…): /տես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով 17.02.2009թ. թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը/: Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն գործի կոնկրետ հանգամանքներից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ Դատարանը համակցության մեջ պատշաճ գնահատելով՝ մեղադրյալի անձը (դատված չէ, բնութագրվում է դրական, 08․10․2020-21․10․2020թթ․ մասնակցել է մարտական գործողություններին), պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը (մեղքն ընդունել է, զղջացել է կատարածի համար), վերջինիս կողմից կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը /կատարել է բնակչության առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցանք/, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, եկել է գործի նյութերից բխող հիմնավոր հետևության, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակի նվազագույնի չափով և այն պայմանականորեն չկիրառել: Դատարանի վերլուծություններն ու եզրահանգումն ընդունելի են Վերաքննիչ դատարանի համար: Դրանց հետ չհամաձայնելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան: Դատարանը մեղադրյալի կողմից իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերած և պահած թմրամիջոցի տեսակը, չափը համակցության մեջ գնահատելով նրա անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների հետ, արդարացի որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ 3 տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու մասին, ինչն ակնհայտ մեղմ չի կարող գնահատվել: Գործի օբյեկտիվ տվյալները Դատարանի մոտ նաև համոզմունք են առաջացրել առ այն, որ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը, մասնավորապես մեղադրյալի վերասոցիալականացմանը: Հանրային մեղադրողի պնդումները հակառակի մասին բավարար չափով փաստարկված չեն, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից: Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանի 15.08.2025թ. թիվ ԵԴ1/2601/01/25 դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ հանրային մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել: Դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ դատավարական խախտումներ, որոնք ազդել են կամ կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար բացակայում են վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը: Այսպիսով` ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-369-րդ, 370-371-րդ, 379-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ.Բախշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.08.2025թ. թիվ ԵԴ1/2601/01/25 քրեական գործով դատավճիռը թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Վ.ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ Է.ՄԱՆԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 10-11-2025 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Հովակիմյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 06-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 209, 220, 152 |
| Գործին կից նյութեր | 1 ծրար |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 06-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 209, 220, 152 |
| Գործին կից նյութերը | 1 ծրար |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 10062/26 |