ԵԴ1/2602/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

27 օգոստոսի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի, քարտուղարությամբ՝ Ս.Սուքիասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Դ.Մարգարյանի, մեղադրյալ՝ Զ.Վահանյանի, քննության առնելով թիվ ԵԴ1/2602/01/25 վարույթն ըստ մեղադրանքի Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի (ծնվել է 1991 թվականի օգոստոսի 31-ին, ազգությամբ հայ է, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառված է Շիրակի մարզ, Գյումրի, Անի թաղամաս, 9-րդ փողոց, 2-րդ շենք, 7-րդ բն., բնակվում է Արագածոտնի մարզ, Աշտարակ, Կոմիտասի փողոց, 12-րդ տուն հասցեում, ամուսնացած է, խնամքին ունի 1 անչափահաս երեխա) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Վարույթի փաստական հանգամանքները.
1.1. 2023 թվականի նոյեմբերի 16-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-0857-23 քրեական վարույթը:
1.2. 2024 թվականի ապրիլի 20-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60-1525-24 քրեական վարույթը:
1.3. 2024 թվականի հուլիսի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 60152524 քրեական վարույթը թիվ 60085723 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60152524 համարի ներքո շարունակելու մասին:
1.4. 2024 թվականի օգոստոսի 08-ին թիվ 60152524 քրեական վարույթի նյութերը ուղարկվել է ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժին՝ նախաքննությունը շարունակելու նպատակով:
1.5. 2025 թվականի հունիսի 19-ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնում որոշում է կայացվել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայությունից ստացված փաստաթղթերի՝ 05.02.2023թ., 10.06.2023թ. և 23.07.2023թ. կազմված վարչական իրավախախտման մասին արձանագրության, ճանապարհային ոստիկանության ծառայությունից Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի նկատմամբ վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումների, «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի միջոցով վերջինիս նկատմամբ վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումները ծանուցելու վերաբերյալ ծանուցման կտրոնների, Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի «Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստր» համակարգում՝ վարորդական իրավունքի վկայականի վերաբերյալ առկա տեղեկատվության և էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների մասին տեղեկանքի և ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության վարույթում քննվող թիվ 29148023 քրեական վարույթի նյութերի լուսապատճենները որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին:
1.6. 2025 թվականի հունիսի 26-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ.Մարգարյանը որոշում է կայացրել թիվ 60-1525-24 քրեական վարույթով Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 60-1525-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի՝ իրեն մեղսագրվող արարքն անձի կողմից կատարած չլինելու հիմքով:
1.7. 2025 թվականի հունիսի 28-ին նախաքննական մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 60-1525-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելքը կիրառելու մասին:
1.8. Թիվ 60-1525-24 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի հուլիսի 10-ի գրությամբ Երևանի քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 11.07.2025 թվականին, համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ վարույթը մակագրվել և 12.07.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Մասիս Մելքոնյանի աշխատակազմին: Քրեական վարույթին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2602/01/25 համարը:
1.9. 2025 թվականի հուլիսի 14-ին դատավոր Մ.Մելքոնյանի կողմից որոշում է կայացվել ըստ մեղադրանքի Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ ԵԴ1/2602/01/25 քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.10. 2025 թվականի օգոստոսի 27-ին մեղադրյալ Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դատարանը կայացրել է մեղադրական վերդիկտ և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ։ Վերդիկտ կայացնելիս Դատարանը քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ մեղադրյալ Զ.Վահանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողել է անփոփոխ։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը և իրավական գնահատականը.
Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել քրեական օրենսգրքով նախատեսված այն արարքի կատարման համար, որ նա 2023 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, վարել է ավտոմեքենան՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում: Այսպես. ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության կողմից 2022 թվականի դեկտեմբերի 20-ին կայացված թիվ 2215659726 որոշմամբ Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 վեց/ ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի հունվարի 24-ից մինչև 2023 թվականի հուլիսի 24-ը, որի մասին վերջինս տեղեկացել է 2023 թվականի փետրվարի 5-ին՝ իր նկատմամբ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակի կողմից կազմված թիվ 8180245091 արձանագրության միջոցով: Տեղյակ լինելով, որ իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է, Զավեն Բաղդասարի Վահանյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի հուլիսի 23-ին՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան պուրակում վարել է «Օպել» մակնիշի 37 UP 051 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Արթուր Հակոբյանի կողմից նույն օրը' ժամը 23:10-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180257994 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Զավեն Բաղդասարի Վահանյանին մեղսագրված է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1. Մեղադրյալ Զավեն Վահանյանը հիմնական դատալսումների ժամանակ պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնել է, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում և ընդունում է իրեն մեղսագրվող արարքը, չի ցանկանում ցուցմունք տալ՝ օգտվելով իր լռելու իրավունքից, ուստի հրապարակվել է մեղադրյալի նախաքննական ցուցմունքը հետևյալ բովանդակությամբ՝ «Մեղադրյալ Զավեն Վահանյանի հարցաքննության հակիրճ բովանդակությունը հիմնական արդյունքները հետևյալն են՝ Զավեն Վահանյանը ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել հրաժարվել է ցուցմունք տալուց: Իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը չի վիճարկել, համաձայն է հնարավորության դեպքում իր նկատմամբ տուգանքի կիրառմանը, պարտավորվել է 2025 թվականի հունիսի 30-ին ներկայանալ փաստաբանի հետ, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի վերաբերյալ դիրքորոշումը հաստատելու համար» (Վ.Թ. 113-114, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
3.2. Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել են արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված հետևյալ փաստաթղթերը՝
1. «Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստը» համակարգում Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի վարորդական իրավունքի վկայականի վերաբերյալ առկա տեղեկատվության զննությամբ պարզվել է, որ վերջինիս RI461360 սերիայի և համարի վարորդական իրավունքի վկայականը 2101.2023 թվականից մինչև 24.07.2023 թվականը գտնվում է կասեցված կարգավիճակում:
2. «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության աշխատակիցների կողմից 20.12.2022թ. կայացված վարչական տույժ նշանակելու և Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով կասեցնելու մասին թիվ 2215659726 որոշումը «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի միջոցով առաքվել է Զավեն Բաղդասարի Վահանյանին՝ Շիրակի մարզ, Գյումրի, Անի թաղամաս, 9-րդ փողոց, 2-րդ շենք 7-րդ բնակարան հասցեով, և նույն որոշումը համաձայն «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի RD155027133AM փոստային կոդով ծրարի վերադարձվել է, Ճանապարհային ոստիկանություն «տեղափոխված» նշումով: Բացի այդ միջոցներ են ձեռնարկվել վարորդական իրավունքը կասեցնելու վերաբերյալ որոշումը համայնքային ոստիկանության միջոցով ծանուցելու ուղղությամբ, սակայն ՀՀՆԳՆ ոստիկանության Շիրակի մարզային վարչության Գյումրի քաղաքի Մուշի բաժինը հիշյալ որոշումը վերադարձրել է Ճանապարհային ոստիկանություն:
3. Համաձայն Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի վերաբերյալ տրված հարթակից օգտվելու և էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների մասին տեղեկանքի՝ վերջինս բաժանորդագրված չէ ճանապարհային ոստիկանության ծանուցումների էլեկտրոնային համակարգում առկա եղանակներից որևէ մեկին, սակայն 37477035531 հեռախոսահամարին ուղարկվել են SMS հաղորդագրություններ՝ 14.12.2022 թվականին «Զավեն Բաղդասարի Վահանյան բալերը զրոյացվել են» 20.01.2023 թվական «Զավեն Բաղդասարի Վահանյան վարորդական վկայականը կասեցվել է»:
4. Թիվ 8180245091 արձանագրության զննությամբ պարզվել է, որ 2023թ.-ի փետրվարի 05-ին ժամը՝ 15:57-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի, 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Հարություն Մանգասարյանը Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի նկատմամբ կազմվել է թիվ 8180245091 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Զավեն Վահանյանը 2023թ.-ի փետրվարի 05-ին ժամը' 15:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Արտեն Միկոյան փողոցում, «Մերսեդես» մակնիշի 36 VD 339 հաշվիռման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է կասեցված վարորդական իրավունքի վկայականով:
5. Թիվ 8180257994 արձանագրության զննությամբ պարզվել է, որ 2023թ.-ի հուլիսի 23-ին ժամը՝ 23:10-ին ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի, 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Արթուր Հակոբյանը Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի նկատմամբ կազմել է թիվ 8180257994 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Զավեն Վահանյանը 2023թ.-ի հուլիսի 23-ին ժամը՝ 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Աբովյան պուրակում, «Opel» մակնիշի 37 UP 051 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է կասեցված վարորդական իրավունքի վկայականով:
Նախաքննությամբ պարզվել է, որ ՀՀ ոստիկանության Ճանապարհային ոստիկանություն ծառայության կողմից Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի վերաբերյալ կայացվել է թիվ 2215659726 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումը, համաձայն որի վերջինիս տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով կասեցվել է: Հիշյալ որոշումը «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի միջոցով առաքվել է Զավեն Բաղդասարի Վահանյանին՝ Շիրակի մարզ, Գյումրի, Անի թաղամաս, 9-րդ փողոց, 2-րդ շենք 7-րդ բնակարան հասցեով, և նույն որոշումը համաձայն «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի RD155027133AM փոստային կոդով ծրարի՝ վերադարձվել է Ճանապարհային ոստիկանություն «տեղափոխված» նշումով (Վ.Թ. 4-6, 27, 31-34, 41, 58, 59, 76-77, 82-92, 93-94, տե´ս դատական նիստի արձանագրությունը:
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները․
4.1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է քրեական պատասխանատվություն տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելու համար և պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:
4.2. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Զավեն Վահանյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
 Դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
 Դատարանը, որպես մեղադրյալ Զավեն Վահանյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելը և հանցանքի կատարման համար զղջալը (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշումը), ինչպես նաև խնամքին անչափահաս երեխա ունենալու հանգամանքը:
 Դատարանն արձանագրում է, որ գործում բացակայում են պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները:
4.3. Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Զավեն Վահանյանին պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար վերջինս ենթակա է պատժի՝ իր կատարած արարքի համար:
4.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (…):
4.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
4.6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս՝ դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
4.7. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը,դ)մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ՝ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)»:
4.8. Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)։
4.9. Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
4.10. Արարքի բնույթի ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է արտահայտել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
4.11. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Զավեն Վահանյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նա կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
4.12. Դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց չի ներկայացվել, հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հետ կապված հարցեր առկա չեն:
4.13. Վերոգրյալի հաշվառմամբ, ինչպես նաև նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ հետազոտված ապացույցներով մեղադրյալի վերաբերյալ տվյալներ չեն ստացվել վերաբերելի ժամանակահատվածում մեղադրյալի եկամտի առկայության վերաբերյալ, Դատարանը գտնում է, որ Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով՝ արարքի կատարման պահին գործող նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար:
4.14. Անդրադառնալով մեղադրյալ Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքի մասին խափանման միջոցին՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4.15. Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված փաստաթղթերի պատճենները պետք է պահվեն քրեական գործի նյութերում:
4.16. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման (քրեական գործով այդպիսիք առկա չեն), իսկ քրեական վարույթի ընթացքում հատուցման ենթակա՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հետևանքով պատճառված այլ վնաս/ներ/ առկա չէ/են/:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 346-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը․

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Զավեն Բաղդասարի Վահանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ:
2. Զավեն Բաղդասարի Վահանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելու համար դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
3. Զավեն Բաղդասարի Վահանյանին թույլատրել դատավճռով նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 /տասներկու/ ամսվա ընթացքում:
4. Զավեն Բաղդասարի Վահանյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
5. Դատավճռի օրինակները տրամադրել վարույթի հանրային և մասնավոր մասնակիցներին:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան դատական ակտը ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՄԱՍԻՍ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ