ԵԴ1/2483/01/25



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)՝

Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Դ.Մարգարյանի
Մեղադրյալ Հ.Թամազյանի

2025 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի`
Հարություն Լևոնի Թամազյանի՝ (ծնված՝ 1983 թվականի հունիսի 20-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երեք անչափահաս երեխա, աշխատում է որպես անհատ ձեռներեց, նախկինում դատապարտված՝
1) Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 2-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով,
2) Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 10-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 1.819.715 ՀՀ դրամի չափով,
հաշվառված և բնակվում է Արմավիրի մարզի Մերձավան գյուղի Կոմիտաս փողոցի 29-րդ տանը) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երեք դրվագով, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը,



ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հունիսի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել են թիվ 60-2454-24 և թիվ 60-2452-24 քրեական վարույթները` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2024 թվականի հունիսի 24-ին որոշում է կայացվել նշված քրեական վարույթները միացնելու մասին՝ նախաքննությունն իրականացնելով թիվ 60-2454-24 քրեական վարույթի համարի ներքո։
2024 թվականի հուլիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60-2908-24 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 60-2908-24 թիվ 60-2454-24 քրեական վարույթին միացնելու մասին։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Դ.Մարգարյանի 2025 թվականի հունիսի 25-ի որոշմամբ՝ Հարություն Լևոնի Թամազյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երեք դրվագով:
2025 թվականի հունիսի 27-ին մեղադրանքը ներկայացվել է Հարություն Թամազյանին, և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 9-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/2483/01/25 համարը:
2025 թվականի հուլիսի 14-ին Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2025 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Դատարանը Հարություն Թամազյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական վերդիկտ։

2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Հարություն Լևոնի Թամազյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա 2024 թվականի փետրվարի 27-ին՝ ժամը 23:55-ի սահմաններում, 2024 թվականի մայիսի 17-ին՝ ժամը 10:40-ի սահմաններում և 2024 թվականի հունիսի 23-ին՝ ժամը 12:20-ի սահմաններում, վարել է ավտոմեքենան՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում։
Այսպես․
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության կողմից 2023 թվականի դեկտեմբերի 27-ին կայացված որոշմամբ Հարություն Լևոնի Թամազյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 /վեց/ ամիս ժամանակով՝ սկսած 2024 թվականի հունվարի 11-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 11-ը, որի մասին վերջինս ծանուցվել է ինչպես հարթակից օգտվելու և էլեկտրոնային եղանակով ծանուցման, այնպես էլ՝ փոստային առաքման միջոցով։ Տեղյակ լինելով, որ իր տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է՝ Հարություն Լևոնի Թամազյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2024 թվականի փետրվարի 27-ին՝ ժամը 23:55-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 XF 601 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Սուրեն Բալդրյանի կողմից 2024 թվականի փետրվարի 28-ին՝ ժամը 00:00-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180400253 արձանագրությունը։
Այսինքն՝ Հարություն Լևոնի Թամազյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, տեղյակ լինելով, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության կողմից 2023 թվականի դեկտեմբերի 27-ին կայացված որոշմամբ իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է, Հարություն Լևոնի Թամազյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2024 թվականի մայիսի 17-ին՝ ժամը 10:40-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 XF 601 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկ Նարեկ Ավետիսյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 10:45-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180405593 արձանագրությունը։
Այսինքն՝ Հարություն Լևոնի Թամազյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Բացի այդ, տեղյակ լինելով, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության կողմից 2023 թվականի դեկտեմբերի 27-ին կայացված որոշմամբ իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է, Հարություն Լևոնի Թամազյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2024 թվականի հունիսի 23-ին՝ ժամը 12:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 XF 601 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Ալբերտ Թումանյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 12:25-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180413070 արձանագրությունը։
Այսինքն՝ Հարություն Լևոնի Թամազյանին մեղսագրվում է պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով»։

3. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Հարություն Լևոնի Թամազյանը ներկայացված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչել և հիմնական դատալսումների ընթացքում, օգտվելով իր իրավունքներից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Մինչդատական վարույթի ընթացքում Հարություն Թամազյանն ընդունել է իրեն ներկայացված մեղադրանքները և զղջացել կատարած արարքների համար, հայտնել է, որ 37 XF 601 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան պատկանում է իրեն, այն շահագործել է միայն ինքը: 2024 թվականի հունվարի 11-ին իրենց հասցեին ուղարկված որոշումը ստացել է իր կինը, որից հետո տեղեկացել է, որ իր վարորդական իրավունքի վկայականը կասեցված է, դրանից հետո մտածելով, որ 2024 թվականի հունվար ամսվա սկզբից իր վարորդական իրավունքի վկայականի բալերը վերականգնվել են, սկսել է վարել ավտոմեքենան, սակայն 27.02.2024 թվականին ավտոմեքենան վարելու համար ոստիկանները կազմել են արձանագրություն, որն ինքը ստորագրել է, այնուհետև խիստ անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կրկին վարել է նշված ավտոմեքենան՝ 17.05.2024 թվականին և 23.06.2024 թվականին, որի ժամանակ ոստիկանները կրկին կազմվել են արձանագրություն՝ կասեցված վարորդական վկայականով վարելու համար, որից հետո վարել է 20.09.2024 թվականին նշված ավտոմեքենան՝ ոչ սթափ վիճակում, որի համար ոստիկաներն իրեն զրկել են վարորդական իրավունքի վկայականից (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 94-97-րդ, 108-111-րդ թերթերը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Հիմնական դատալսումների ժամանակ հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180400253 արձանագրությունը, համաձայն որի` 27.02.2024թ.-ին` ժամը 23:55-ին, Հարություն Լևոնի Թամազյանը «Նիսսան» մակնիշի 37 XF 601 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը Երևան քաղաքի Մաշտողի պողոտայում վարել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում: Արձանագրությանը ծանոթացա դաշտում առկա է ստորագրություն (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 3-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180405593 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 17.05.2024թ.-ին՝ ժամը 10:40-ին, Հարություն Լևոնի Թամազյանը «Նիսսան» մակնիշի 37 XF 601 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում: Արձանագրությանը ծանոթացա դաշտում առկա է ստորագրություն (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 15-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180413070 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 23.06.2024թ.-ին` ժամը 12:20-ին, Հարություն Լևոնի Թամազյանը «Նիսսան» մակնիշի 37 XF 601 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում: Արձանագրությանը ծանոթացա դաշտում առկա (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 29-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Հարություն Թամազյանն ունեցել է RB300070 սերիայի և համարի վարորդական վկայականը՝ թողարկված է 14.06.2017թ., որից զրկվել է՝ զրկման սկիզբը՝ 11.01.2024թ․, իսկ զրկման վերջը՝ 11.07.2024թ. (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 5-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8400638394 արձանագրությունը, համաձայն որի` այն կազմվել է 20.09.2024թ.-ին՝ ժամը 04:16-ին: Արձանագրության համաձայն 20.09.2024թ.-ին՝ ժամը 03:25-ին Հարություն Լևոնի Թամազյանը «Նիսսան» մակնիշի 37 XF 601 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցն Երևան քաղաքի Խ.Աբովյան փողոցում՝ վարչական տույժի նշանակման օրվանից հետո՝ մեկ տարվա ընթացքում կրկին կատարել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք՝ (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 54-րդ թերթը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2317678657 որոշումը, համաձայն որի` կայացվել է 2023 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության տեխնիկական միջոցներով հայտնաբերված իրավախախտումների վերաբերյալ գործերի քննության բաժնի տեսուչ Արսեն Կարապետյանի կողմից: Որոշման համաձայն Հարություն Լևոնի Թամազյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով՝ 19.12.2023 թվականին ժամը՝ 11:29-ին կատարված վարչական իրավախախտման արդյունքում, որի համաձայն վերջինս «Նիսսան» մակնիշի 37 XF 601 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան Երևան քաղաքի Ամիրյան-Զաքյան–Քոչինյան խաչմերուկի հատվածում տեղակայել է երկրորդ շարքում։ Զննության է ենթարկվել «ՀայՓոստ» ՓԲ ընկերության առաքանու՝ թիվ 2317678657, որոշման հանձնման թերթիկը, համաձայն որի՝ նշված որոշումը 03.01.2024 թվականին ՃՈ-ից ուղարկվել է որպես հասցեատեր նշված՝ Հարություն Լևոնի Թամազյանին, նշված առաքանու ներքևի հատվածում առկա է 11.01 գրառումը և ստորագրություն: (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 86-87-րդ թերթերը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):
Մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նշված փաստաթղթերը զննելու մասին արձանագրությունը, որպես արտավարույթային փաստաթղթեր ճանաչելու մասին որոշումը (տե՛ս վարույթի 1-ին հատորի 90-91-րդ, 92-93-րդ թերթերը և դատական նիստի արձանագրությունը, ձայնագրության սկավառակը):

Պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցները վերլուծելով, դրանցից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուսի հետ և գնահատելով գործի քննության ընթացքում ձեռք բերված օբյեկտիվ փաստական տվյալների համակցության լույսի ներքո` Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները, ներառյալ վարույթի մասնավոր մասնակիցների ներկայացրած ապացույցները համարվում են թույլատրելի, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգով հակառակը չի հաստատվել:
2. Օրենքի էական խախտմամբ ստացված տվյալները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա կատարված վարութային գործողությունների արդյունքով ձեռք բերված տվյալները ճանաչվում են անթույլատրելի և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց:
(․․․)»։
Վերը մեջբերված քրեադատավարական նորմի լույսի ներքո գնահատելով սույն գործով դատալսումների ժամանակ հետազոտված ապացույցների թույլատրելիությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել որևէ օբյեկտիվ տվյալ, որը հիմք կտար փաստելու, թե նշված ապացույցների ձեռքբերման գործընթացում տեղ են գտել օրենքի էական խախտումներ, որոնցով սահմանափակվել են դատավարության մասնակիցների` օրենքով երաշխավորված իրավունքները կամ այդ իրավունքներից նրանք զրկվել են, ինչպես նաև՝ դրանք ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Այլ խոսքով՝ վկայակոչված ապացույցները թույլատրելիության առումով կասկածի տակ առնելու հիմքերը բացակայում են, քանի որ դրանք ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, իսկ հակառակի մասին վկայող որևէ օբյեկտիվ տվյալ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել։
Բացի այդ, վերը թվարկված յուրաքանչյուր ապացույց այս կամ այն չափով փաստական տվյալներ է պարունակում մեղադրանքում նշված հանցավոր արարքի, գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքների վերաբերյալ։ Այս պայմաններում, Դատարանը գտնում է, որ թվարկված ապացույցները ոչ վերաբերելի ճանաչելու հիմքեր նույնպես առկա չեն:
Անդրադառնալով ապացույցների արժանահավատությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված ապացույցներն այդ առնչությամբ կասկածի տակ առնելու օբյեկտիվ հիմքեր նույնպես առկա չեն։ Նշված ապացույցներով ստացվել են գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող մի շարք հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալներ, որոնց արժանահավատությունը ոչ միայն չի վիճարկվել դատավարության մասնակիցների կողմից, այլև հաստատվել է գործի ողջ նյութերով։
Այսպիսով, գործով ձեռք բերված ապացույցները գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 2317678657 որոշման հիման վրա Հարություն Լևոնի Թամազյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով՝ 2024 թվականի հունվարի 11-ից մինչև 2024 թվականի հուլիսի 11-ն ընկած ժամանակահատվածում, ինչի մասին վերջինը պատշաճ կարգով տեղեկացվել է։ Առկա պայմաններում Հարություն Թամազյանը 2024 թվականի փետրվարի 27-ին՝ ժամը 23:55-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 XF 601 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից: Բացի այդ, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, Հարություն Թամազյանը 2024 թվականի մայիսի 17-ին՝ ժամը 10:40-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 XF 601 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից: Բացի այդ, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, Հարություն Թամազյանը 2024 թվականի հունիսի 23-ին՝ ժամը 12:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 XF 601 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը նույն օրը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից:

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Արարքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով»:
Ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա՝ Դատարանն ապացուցված է համարում Հարություն Թամազյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքները կատարելը, ինչպես նաև՝ նրա մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ։
Դատարանը գտնում է նաև, որ Հարություն Թամազյանի կատարած արարքներն ամբողջությամբ համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երեք դրվագով, նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, ինչի համար նա ենթակա է քրեական պատախանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Մեղադրյալ Հարություն Թամազյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքները, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրանց քանակը՝ Դատարանը փաստում է, որ Հարություն Թամազյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություններն օժտված են հանրության համար վտանգավորության որոշակի աստիճանով։
Որպես Հարություն Թամազյանի անձը բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ կատարած արարքի համար զղջացել է, տվել է խոստովանական ցուցմունք, արարքները կատարելու պահին դատվածություն չի ունեցել։
Դատարանը որպես Հարություն Թամազյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է գնահատում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին են գտնվում երեք անչափահաս զավակները։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ Հարություն Թամազյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ քրեական վարույթի նյութերում առկա չեն:
Վերոգրյալ հաշվառմամբ, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն, որ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալների համաձայն՝ հանցանքներին նախորդող 12 ամիսներին մեղադրյալի ստացած եկամուտը ցածր է եղել նվազագույն աշխատավարձից՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ Հարություն Թամազյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժը պետք է նշանակվի հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից (․․․)»:
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, Հարություն Թամազյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է սահմանել տուգանքը՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի համաձայն՝ «Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը»:
Տվյալ դեպքում, Դատարանն արձանագրում է, որ Հարություն Թամազյանը սույն վարույթով իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելուց հետո Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 10-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 1.819.715 ՀՀ դրամի չափով։ Բացի այդ, Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 2-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանքը՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով։
Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, Հարություն Թամազյանի նկատմամբ նշանակված պատժին անհրաժեշտ է գումարել նշված դատավճիռներով նշանակված պատժները և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել տուգանքը՝ 3.319.715 ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում: (․․․)»:
Հաշվի առնելով, որ Հարություն Թամազյանը դատալսումների ընթացքում հայտարարել է, որ հնարավորություն չունի անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է վերջինի համար տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել 12 (տասներկու) ամիսը:
Քննության առնելով Հարություն Թամազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ դրանց վերաբերյալ տվյալները բացակայում են, ավելին՝ գործի քննության ընթացքում նման պահանջ չի ներկայացվել՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Հարություն Լևոնի Թամազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երեք դրվագով հանցագործությունների կատարման մեջ և նրա նկատմամբ յուրաքանչյուր դրվագով պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, Հարություն Լևոնի Թամազյանի նկատմամբ պատիժ սահմանել տուգանքը՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կարգով՝ հանցանքների համակցությամբ պատիժներն ամբողջությամբ գումարելու միջոցով, սույն վարույթով նշանակված պատժին գումարել Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 10-ի դատավճռով Հարություն Լևոնի Թամազյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքը՝ 1.819.715 ՀՀ դրամը, ինչպես նաև՝ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 2-ի դատավճռով Հարություն Լևոնի Թամազյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքը՝ 375.000 ՀՀ դրամը, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել տուգանքը՝ 3.319.715 (երեք միլիոն երեք հարյուր տասնինը հազար յոթ հարյուր տասնհինգ) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ Հարություն Լևոնի Թամազյանի կողմից տուգանքի վճարումը տարաժամկետել՝ պրոբացիայի ծառայության կողմից սահմանված ժամանակացույցով 12 ամսվա ընթացքում վճարումները կատարելու նպատակով:
Հարություն Լևոնի Թամազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ