ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)

Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ռ․ՄՀԵՐՅԱՆԻ
պաշտպան Մ․ՄԱՆԳԱՍԱՐՅԱՆԻ
մեղադրյալ Հ․ԴԱՎԹՅԱՆԻ

2025 թվականի օգոստոսի 22-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, դատաքննության արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հուսիկ Վազգենի Դավթյանի (ծնված՝ 01․01․1996թ․, ազգությամբ հայ․ ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ ք․Երևան, Նոր Նորք, Շոպրոնի 4-րդ նրբանցք, 4-րդ շենք, բն, 19 հասցեում, նախկինում չդատված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Տավուշի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 47106425 քրեական վարույթը։
2025 թվականի փետրվարի 19-ին ձերբակալվել է Հուսիկ Վազգենի Դավթյանը։
2025 թվականի փետրվարի 19-ին որոշում է կայացվել անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Հուսիկ Վազգենի Դավթյանին ձերբակալելու մասին։
2025 թվականի փետրվարի 20-ին որոշում է կայացվել «AX0831984» սերիա-համարի անձնագիրը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
2025 թվականի փետրվարի 20-ին որոշում է կայացվել Հուսիկ Վազգենի Դավթյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի փետրվարի 21-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան՝ թիվ 47106425 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հուսիկ Վազգենի Դավթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը՝ երկու ամիս ժամանակով կիրառելու մասին։
2025 թվականի փետրվարի 22-ին ՀՀ Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ՏԴ/0026/06/25 որոշմամբ վարույթն իրականացնող քննիչի միջնորդությունը բավարարվել է մասնակի։ Թիվ 47106425 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հուսիկ Դավթյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց համակցված կիրառվել է վարչական հսկողությունը՝ նրան պարտավորեցնելով շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունում և բացակայելու արգելքը։ Մեղադրյալին արգելվել է առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կա ժամանակավոր բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանը, ժամը՝ 23:00-ից մինչև ժամը 07:00-ն լքել իր բնակության տարածքը՝ ՀՀ, ք. Երևան, Շոպրոնի 4-րդ նրբանցք, 4-րդ շենք, 19-րդ բնակարան հասցեն։
2025 թվականի ապրիլի 03-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ծ.Մնացականյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է՝ թիվ ՏԴ/0026/06/25 դատական գործով Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ «Կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդությունը քննության առնելու վերաբերյալ» 2025 թվականի փետրվարի 22-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:
2025 թվականի հուլիսի 04-ին որոշում է կայացվել Հուսիկ Վազգենի Դավթյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի հուլիսի 09-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը հուլիսի 10-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։
2025 թվականի հուլիսի 11-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Հուսիկ Վազգենի Դավթյանի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոցները բացակայելու արգելքը և վարչական հսկողությունը՝ համապատասխան սահմանափակումներով, անփոփոխ թողնելու մասին։

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2025 թվականի հուլիսի 04-ի (փետրվարի 20-ի) ՀՀ գլխավոր դատախազության սահմանադրական կարգի հիմունքների, պետության և հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ռ․Մհերյանի որոշմամբ՝ թիվ 47106425 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հուսիկ Վազգենի Դավթյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն բանի համար, որ «2024 թվականի նոյեմբերի 6-ին ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հատելով ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործելով Վրաստանի Հանրապետություն, նույն ամսվա ընթացքում՝ քննությամբ չպարզված օրը, ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու դիտավորությամբ, խախտելով «Պետական սահմանի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի և «ՀՀ պետական սահմանի ռեժիմ սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2011 թվականի մայիսի 12-ի թիվ 702-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի՝ առանց սահմանված փաստաթղթերի և պատշաճ թույլտվության, հատել է վրաց-հայկական սահմանն ու Տավուշի մարզի տարածքով մուտք է գործել ՀՀ ապօրինի հատելով ՀՀ պետական սահմանը:
(...)
Բացի այդ, Հուսիկ, Վազգենի Դավթյանը, 2025 թվականի հունվարին կեղծել է պետական մարմնի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող, իրավունք վերապահող փաստաթուղթ՝ իր՝ կեղծողի կողմից անձամբ այն օգտագործելու նպատակով։
Այսպես.
Հուսիկ Վազգենի Դավթյանը «Յանդեքս» տաքսի ծառայությունում իր անվամբ AX0331984 սերիա-համարի անձնագրով գրանցված օգտահաշվի արգելափակումից հետո, 2025 թվականի հունվարին` քննությամբ չպարզված օրը, Երևան քաղաքի Շոպրոնի փողոցում նշված անձնագրի համարի երկրորդ թվանշանը՝ «3»-ը, մեխանիկական եղանակով դարձրել է «8», իսկ ազգանվան՝ հայերեն «Դ» և լատինատառ «D» տառերը՝ համապատասխանաբար դարձրել է «Գ» և «G»՝ վերստին «Յանդեքս» տաքսի ծառայությունում գրանցվելիս տվյալ անձնագիրը կրկին օգտագործելու նպատակով»։


Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ժամանակ մեղադրյալ Հուսիկ Վազգենի Դավթյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված վարույթի կարգով:
Հանրային մեղադրողի կողմից մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը ներկայացնելուց հետո մեղադրյալը հայտարարել է, որ ներկայացված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ և գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպանը միացել է ներկայացված միջնորդությանը:
Հանրային մեղադրողը չի առարկել արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
(Մանրամասն տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)։

Պատճառաբանական մաս.
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Հուսիկ Վազգենի Դավթյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված վարույթի կարգ կիրառելու պայմաններում Դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Առանց սահմանված փաստաթղթի կամ պատշաճ թույլտվության Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
11. Տուգանքը վճարելուց խուսափելու դեպքում բռնագանձվում է դատարանի որոշած տուգանքի չափին համարժեք գույք, եթե այդպիսին առկա է: Եթե այդպիսի գույք առկա չէ, ապա տուգանքը փոխարինվում է ազատազրկմամբ` ազատազրկման 3 օրը հաշվարկելով նվազագույն աշխատավարձի դիմաց:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Հուսիկ Վազգենի Դավթյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքներն ուղղված են կառավարման կարգի դեմ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում:
- որպես մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը։
Համաձայն Դատարանին ներկայացված բժշկական փաստաթղթերի, մասնավորապես՝ Սբ․Գրիգոր Լուսավորիչ բժշկական կենտրոնից 2025 թվականի հուլիսի 21-ին տրամադրված համակարգչային շերտագրման եզրակացության համաձայն՝ վերջինիս մոտ ախտորոշվել է «Աջից գագաթային շրջանի ենթամաշկային բջջանքի սալջարդ, առաջային քթային փուշի կոտրված, երկու կողմից քթոսկրերի կոտրվածքներ, բեկորների քիչ տեղաշարժով Ձախից 11-րդ կողի մակարդակին, հետին անութային գծով մաշկի, ամբողջականության խախտում, միջկողային մկանի վնասումով և տարածումով որովայնի խոռոչ, փայծաղի սուկապսուլյար հեմատոմա, հարակից բջջանքում ինֆիլտրացիա և գազի մանր պղպջակներ, ձախից արտաորովայնամզային գազի կուտակում»։
Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Հուսիկ Դավթյանին վերագրվող արարքները, դրանց քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքների կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը։ Նման պայմաններում հաշվի առնելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, սույն քրեական գործի հանգամանքները, ինչպես նաև լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում մեղադրյալի կողմից կատարված հայտարարությունն առ այն, որ թեև տվյալ պահին տուգանքի վճարումը անհնարին է սակայն տուգանքի վճարման տարաժամկետման դեպքում ի վիճակի կլինի մաս առ մաս վճարել, Դատարանն արձանագրում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով:
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Հուսիկ Դավթյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ՀՀ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի՝ մեղադրյալը ենթադրյալ հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի աշխատել, ուստի Դատարանը մեղադրյալ Հուսիկ Դավթյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում հանցանքը կատարելու պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75.000 ՀՀ դրամը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրյալ Հուսիկ Դավթյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ է նշանակում տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ (հաշվի առնելով 2025 թվականի փետրվարի 19-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 22-ը անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքը)՝ Դատարանը, մեղմացնելով նշանակված պատիժը, պատիժ է նշանակում նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցագործությունների համակցությամբ, պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հուսիկ Վազգենի Դավթյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, պատճառված վնասի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, պատճառված վնասի, ինչպես նաև գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործում առկա չեն։
Արտավարութային փաստաթղթերն անհրաժեշտ է թողնել կցված քրեական գործի նյութերին։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Հուսիկ Վազգենի Դավթյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներ վարչական հսկողությունը` կիրառված սահմանափակումներով հանդերձ, և բացակայելու արգելքը անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ, մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշտ է դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված «AX0831984» սերիա-համարի անձնագիրը ոչնչացնել և այդ մասին տեղեկացնել ՀՀ ոստիկանության անձնագրերի և վիզաների վարչությանը։ Մեղադրյայի Անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված իրերն անհրաժեշտ է վերադարձնել վերջինիս (XB970231 վկայականը և 8259005056 որոշումը)։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, ուստի դատական ծախսերի հարցը Դատարանը համարում է լուծված։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Հուսիկ Վազգենի Դավթյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 469-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750․000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Հուսիկ Վազգենի Դավթյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կարգով՝ հանցագործությունների համակցությամբ, պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Հուսիկ Վազգենի Դավթյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Հուսիկ Վազգենի Դավթյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի՝ 1․125․000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
Հուսիկ Վազգենի Դավթյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցներ վարչական հսկողությունը` կիրառված սահմանափակումներով հանդերձ, և բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ, մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ