Գործ ԵԴ1/2502/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա
վարչական շրջանի դատախազության
դատախազ Վ.ՍԱՄՍՈՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Ս.ՂԱԶԱՐՅԱՆԻ

2025 թվականի հոկտեմբերի 01-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանի՝ ծնված՝ 22.03.1990թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին ոչ ոք, դատվածություն ունեցող, հաշվառված՝ Սյունիքի մարզ, Քաջարան քաղաք, Անդոկավան թաղ., 15 տուն հասցեում, բնակվող՝ ք.Երևան, Նորագյուղի 09-րդ տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը:

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60753324 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 9/:
1.2 2025 թվականի հունիսի 23-ին վի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ու նույն թվականի հունիսի 24-ին նրան մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 24, 29-32/:
1.3 2025 թվականի հունիսի 24-ին որոշում է կայացվել թիվ 60753324 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 26-27/:
1.4 2025 թվականի հունիսի 30-ին կազմվել է թիվ 60753324 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 40-48/:
1.5 2025 թվականի հուլիսի 07-ին որոշում է կայացվել թիվ 60753324 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
1.6 2025 թվականի հուլիսի 09-ին թիվ 60753324 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/2502/01/25 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի հուլիսի 10-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։
1.7 2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.8 2025 թվականի հոկտեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքն անփոփոխ թողնելու մասին:
1.9 2025 թվականի հոկտեմբերի 01-ին որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.10 2025 թվականի հոկտեմբերի 01-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ նշանակելու մասին:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա «չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վկայական՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 03:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Իսակովի պողոտայում, գտնվելով 0.594 մգ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, վարել է «Նիսսան» մակնիշի, 37 TZ 452 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180430070 արձանագրությունը»:

3. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1 Զննում կատարելու մասին 2025 թվականի մայիսի 12-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 02․12․2024 թվականին՝ ժամը 04:00-ին, Երևան քաղաքի Ամերիկյան փողոցում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Սամվել Գասպարյանի /կրծքանշան թիվ 11539/ կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն, համաձայն որի՝ Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանը 02.12.2024 թվականին՝ ժամը 03։15-ին, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում՝ Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում վարել է «Նիսսան» մակնիշի 37 TZ 452 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում առկա է ստորագրություն, իսկ արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն։ Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված է 203․5 թիվը։
Ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնի զննությամբ պարզվեց, որ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 91101149, զննման համարն է՝ 01392, զննման ամսաթիվն է՝ 02.12.2024 թվական, զննման ժամն է՝ 03։24։32, վերջին ստուգաչափման ամսաթիվն է՝ 23.09.2024 թվական, դատարկ թեստ՝ 0.000 մգ/լ, ստուգաչափման ձևաչափը՝ ավտոմատ, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.594 մգ/լ, վարորդի անունն է՝ Սաբրինա, վարորդի ազգանունն է՝ Ղազարյան, Պ/Ծ-ի ազգանունն է՝ Գասպարյան, կրծքանշանի համարն է՝, ստորաբաժանումն է՝ 2-րդ գումարտակ, 2-րդ վաշտ:
ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-ի կողմից տրված թիվ 135697 ստուգաչափման վկայականի զննությամբ պարզվեց, որ վկայականը ուժի մեջ է 23․09․2024 թվականից մինչև 23․09․2025 թվականը, ստուգաչափման սարքի գործարանային համարն է 91101137, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը՝ 0.000-2․000մգ/լ/, ճշտության դասը, կարգը /սխալանքը/ + - 10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՊԾ-ին, ստուգաչափումը կատարվել է հետևյալ ստուգաչափման մեթոդիկայի անվանման նշագրի՝ MU2835-2008, ստուգաչափող անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Ա.Մանուկյան, իսկ բաժնի /լաբորատորիայի վարիչ/ անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Գ.Մարտիրոսյան:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված վարորդական իրավունքի վկայական չունենալու վերաբերյալ քաղվածքի զննությամբ պարզվեց, որ Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանը վարորդական իրավունքի վկայական չունի /հատոր 1-ին, գ.թ. 13-14, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.2 Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանի վերաբերյալ ստացված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Սամվել Գասպարյանի կողմից 02.12.2024 թվականին կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 01392 կտրոնը, ստուգաչափման թիվ 135701 վկայականը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված վարորդական իրավունքի վկայական չունենալու վերաբերյալ քաղվածքը /հատոր 1-ին, գ.թ. 47, 15-17, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.3 Մեղադրյալ Սաբրինա Ղազարյանն օգտվելով իր դատավարական իրավունքից հրաժարվեց հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տալ: Միաժամանակ՝ ավելացրեց, որ իրեն մեղավոր է ճանաչում կատարված արարքի համար և զղջում է կատարածի համար /հատոր 1-ին, գ.թ. 57-58, դատական նիստի արձանագրություն/:

4. Լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
4.1.1 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որոնց համաձայն՝ Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանը արարքի կատարման պահին չունի դատվածություն /հատոր 1-ին, գ.թ. 18, դատական նիստի արձանագրություն/,
4.1.2 «Datalex.am» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալները, ըստ որոնց՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ ԵԴ/1517/01/22 դատավճռով մեղադրյալ Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանը մեղավոր է ճանաչվել 18.04.2003թ. ընդունված Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասով /05.05.2021թ. ընդունված և 01.07.2022թ. ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մաս/ նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել հանցագործության կատարման պահին գործած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի՝ 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով: Դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ 2024 թվականի ապրիլի 04-ին /դատական նիստի արձանագրություն/,
4.1.3 Հեռախոսագիրը, որի համաձայն՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից տեղեկացրել են, որ Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանը 2023 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ ԵԴ/1517/01/22 դատավճռով նշանակված տուգանքից որևէ վճարում չի կատարել, որից հետո միջնորդություն է ներկայացվել տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու վերաբերյալ, այն բավարարվել է, սակայն ի կատար չի ածվել, քանի որ Ս.Ղազարյանին պատկանող անշարժ գույքը եղել է ընդհանուր համատեղ սեփականություն, որի վրա չի կարող տարածվել բռնագանձում /դատական նիստի արձանագրություն/:
4.2 Մեղադրյալը հայտնեց, որ թիվ ԵԴ/1517/01/22 դատավճռով նշանակված տուգանքը չի վճարել, քանի որ չի ունեցել հնարավորություն: Դատարանին խնդրեց նշանակել տուգանք պատիժ ու տալ հնարավորություն այն որոշակի ժամանակահատվածում վճարել /դատական նիստի արձանագրություն/:

5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
5.1 Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վկայական՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 03:15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի, Իսակովի պողոտայում, գտնվելով 0.594 մգ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, վարել է «Նիսսան» մակնիշի, 37 TZ 452 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է թիվ 8180430070 արձանագրությունը: Այլ կերպ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանը մեղավորությամբ կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
5.2 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.3 Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
5.4 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է մեղքն ընդունելն ու անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում հիմնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք արձանագրում է հանցանքը կատարելու պահին դատվածություն ունենալը:
Դատարանն արձանագրում է, որ Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ առկա չեն:
5.5 Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
5.6 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1.1-4.1.2 և 5.4 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.3 և 5.5 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, որը նա պետք է կրի: Դատարանը փաստում է, որ սահմանված պատժատեսակը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Հաշվի առնելով 4.1.2 և 4.1.3 կետում արձանագրված հանգամանքները, Դատարանը փաստում է, որ դատարանի կողմից արդեն իսկ կայացվել է տուգանքին համարժեք գույք բռնագանձելու մասին որոշում, հետևաբար Դատարանը նպատակահարմար չի գտնում անդրադառնալ թիվ ԵԴ/1517/01/22 դատավճռով նշանակված տուգանք պատիժը համակցելու հարցին: Վերոգրյալն արձանագրելիս հաշվի է առնվում իրավակիրառ պրակտիկայում նման իրավիճակներում տուգանքն ազատազրկմամբ փոխարինելու օրենսդրական հնարավորությունը ու սույն դեպքում վերջնական որոշման մասին տվյալների բացակայությունը:
5.7 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.2 արձանագրված հանգամանքը, գտնում է, որ մեղադրյալն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«/.../
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: /…/»:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 10 /տասներկու/ ամիս ժամանակ՝ յուրաքանչյուր ամսում 45.000 /քառասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով:
5.8 Քննության առնելով որպես արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
5.9 Քննության առնելով մեղադրյալ Ս.Ղազարյանի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Ս.Ղազարյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
5.10 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 450.000 /չորս հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 10 /տասը/ ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 45.000 /քառասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամ:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սաբրինա Գարեգինի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ