ԵԴ1/2473/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

2025 թվականի հուլիսի 21-ին Երևան քաղաքում

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական
դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` հետևյալ կազմով

Նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի
Քարտուղարությամբ՝ Վազգեն Հայրապետյանի

Մասնակցությամբ
Մեղադրող՝ Դիանա Կյուրեղյանի
Մեղադրյալ` Սերժ Մնացականյանի

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերժ Գևորգի Մնացականյանի (ծնված՝ 29.04.2002 թվականին՝ Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, դատվածություն ունեցող, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ Արմավիրի մարզ, գյուղ Բաղրամյան, Բարեկամության փողոց, 2-րդ շենք, 3-րդ բնակարան հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի փետրվարի 19-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի ՃՏՀ քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60183725 քրեական վարույթը:
2025 թվականի հունիսի 26-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Դավթյանի որոշմամբ՝ թիվ 60183725 քրեական վարույթով Սերժ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունիսի 26-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի տարածքում կատարված հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ Տ․Մուրադյանի որոշմամբ՝ թիվ 60183725 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սերժ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը:
Թիվ 60183725 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Սերժ Գևորգի Մնացականյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2025 թվականի հուլիսի 08-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 09.07.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2473/01/25 համարը:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հուլիսի 10-ին։
2025 թվականի հուլիսի 14-ին որոշում է կայացվել Սերժ Գևորգի Մնացականյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ ԵԴ1/2473/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Սերժ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2025 թվականի փետրվարի 11-ին՝ ժամը 00:53-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում, ոչ սթափ վիճակում 0,2871 մգ/լ պարունակությամբ ալկոհոլ օգտագործած (հաշվի առնելով ստուգաչափման սարքի սխալանքը՝ ±10), վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 34 RA 547 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից, և ինչի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259012801 արձանագրությունը:
3.Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Սերժ Գևորգի Մնացականյանը, հիմնական դատալսումների ժամանակ օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից՝ ցուցմունք չտվեց, միաժամանակ հայտնեց, որ ընդունում է մեղքը և զղջում:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
Հետազոտվել են.
2025 թվականի հունիսի 25-ի որոշմամբ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից 19.02.2025թ. ստացված թիվ 94/98/2/35956-25 ուղեկցական գրությանը կցված Սերժ Գևորգի Մնացականյանի վերաբերյալ կազմված նյութերում առկա թիվ 8259012269 արձանագրության, թիվ 02747 զննման կտրոնի, թիվ 143239 ստուգաչափման վկայականի և Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրի պատճենները, որոնց զննությամբ պարզվել է, որ «առկա է՝ 2025 թվականի փետրվարի 11-ին՝ ժամը 01:00-ին, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության ԵՔԳ 3-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի կրտսեր պարեկ ոստիկանության ենթասպա Արա Հանիբալի Ենոքյանի (10881) կողմից կազմված թիվ 8250912801 պարեկային ծառայության վարչական իրավախախտման արձանագրության պատճենն այն մասին, որ Արմավիրի մարզի, Բաղրամյան, Բարեկամության փողոց, 2-րդ շենք, 3-րդ բնակարանի բնակիչ, 29.04.2002թ.-ին ծնված Սերժ Գևորգի Մնացականյանը (ՀԾՀ՝ 3924020485, հեռ.՝ 093-011-282) Երևան քաղաքի, Իսակովի պողոտայում, 11.02.2025թ.-ին` ժամը 00:53-ին, վարել է Յուրիկ Սադոյանի անվամբ գրանցված «VAZ 21063» մակնիշի 34 RA 547 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Որպես իրավախախտման էություն նշվել է՝ «Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձը տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում»։
Արձանագրությանը կցվել է զննման կտրոնի համարը՝ 02747 և սարքի համար՝ 91101177։
Արձանագրության՝ «վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը, դիտողությունը, ստորագրությունը» դաշտում առկա է` իրավախախտում կատարած անձի ստորագրությունը, որն առկա է նաև «արձանագրությանը ծանոթացա, իմ իրավունքների և պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումն ստացա» դաշտում։
Նյութերին կցված է ստուգաչափման կտրոնի պատճենը, համաձայն որի՝ թիվ 91101177 համարի սարքով 11.02.2025թ.-ին` ժամը 00:58:07-ին կատարվել է թիվ 02747 համարի զննումը: Զննման արդյունքում Սերժ Մնացականյանի մոտ ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.319մգ/լ, որի համաձայն առկա է նաև ստուգաչափվողի ստորագրություն:
Թիվ 143239 ստուգաչափման վկայականի պատճենի համաձայն՝ 2025 թվականի փետրվարի 11-ին կատարվել է թիվ 91101177 գործարանային համարով Ալկոտեստեր սարքավորման ստուգաչափում, որն ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 24-ը:
Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքի համաձայն՝ վարորդական վկայակաների որոնման դաշտում մուտքագրվել են Սերժ Մնացականյանի տվյալները (ՀԾՀ՝ 3924020485), ինչի արդյունքներով պարզվել է, որ վերջինիս անվամբ վարորդական վկայական առկա չէ:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 18-19, 20-21)
4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված են համարվում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Սերժ Գևորգի Մնացականյանը չի ունեցել տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք։
- Սերժ Գևորգի Մնացականյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2025 թվականի փետրվարի 11-ին՝ ժամը 00:53-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում, ոչ սթափ վիճակում՝ 0,2871 մգ/լ պարունակությամբ ալկոհոլ օգտագործած (հաշվի առնելով ստուգաչափման սարքի սխալանքը՝ ±10), վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 34 RA 547 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից, և ինչի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8259012801 արձանագրությունը:
5.Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Սերժ Գևորգի Մնացականյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Սերժ Գևորգի Մնացականյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը։
Սերժ Գևորգի Մնացականյանի մեղքը հիմնավորվում է ինչպես կայացված վարչական իրավախախտման մասին արձանագրությունով, այնպես էլ սույն դատավճռի 3-րդ բաժնում թվարկված թույլատրելի ապացույցներով: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը ընդունել է իր մեղքը, Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ հանգամանքների ապացուցված լինելու վերաբերյալ մանրամասն վերլուծություններ անելու անհրաժեշտություն չկա:
Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Սերժ Գևորգի Մնացականյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
-ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
-դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրք) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»:
Օրենսդրի կողմից կոնկրետ հոդվածով սահմանված պատիժների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…)այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…)Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)2.Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (…)»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սերժ Գևորգի Մնացականյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը, անկեղծորեն զղջալը, մարտական գործողություններին մասնակից լինելու հանգամանքը։
Մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
(…)»:
-ըստ դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքի՝ Սերժ Գևորգի Մնացականյանը Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.02.2024 թվականի թիվ ԱՐԴ/0131/01/24 դատավճռով դատապարտվել է տուգանքի՝ 150.000 (մեկ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով,
- Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.02.2024 թվականի թիվ ԱՐԴ/0131/01/24 դատավճիռը 16․04․2024 թվականին մտել է օրինական ուժի մեջ,
- համաձայն 21․07․2025 թվականին Դատարանի աշխատակազմի կողմից կազմված հեռախոսագրի՝ ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի աշխատակից Ա.Գևորգյանը հայտնել է, որ մեղադրյալ Սերժ Գևորգի Մնացականյանի վերաբերյալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում առկա է թվով 1 (մեկ) դատավճիռ՝ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 16-ին թիվ ԱՐԱԴ/0131/01/24 դատավճիռը, որով վերջինս մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել 150.000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժի, որից վճարում է կատարել 30.000 (երեսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 06-ի որոշմամբ նշանակված տուգանքի չվճարած մասի՝ 120.000 (հարյուր քսան հազար) ՀՀ դրամի չափով գույքի բռնագանձում է իրականացվել, տրվել է կատարողական թերթ և մինչև կատարողական վարույթի ավարտը պրոբացիայի ծառայությունում հարուցված վարույթը կասեցվել է,
- սույն քրեական վարույթով մեղադրյալ Սերժ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2025 թվականի փետրվարի 11-ին՝ ժամը 00:53-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում, ոչ սթափ վիճակում՝ 0,2871 մգ/լ պարունակությամբ ալկոհոլ օգտագործած (հաշվի առնելով ստուգաչափման սարքի սխալանքը՝ ±10), վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 34 RA 547 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն հանցանքը կատարելու պահին, մեղադրյալ Սերժ Գևորգի Մնացականյանն ունեցել է դեռևս չկրած պատիժ, ուստի Դատարանը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտարկում հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը:
Վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Սերժ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սերժ Գևորգի Մնացականյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
Միաժամանակ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Սերժ Գևորգի Մնացականյանը հայտարարեց, որ ինքն անհապաղ ի վիճակի չէ ամբողջությամբ վճարել տուգանքը, այլ կարող է այն վճարել մաս-մաս, ապա Դատարանը հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի գտնում է, որ մեղադրյալին պետք է հնարավորություն տալ նշանակվելիք տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի:
Միաժամանակ անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:
(…)»:
- Սերժ Գևորգի Մնացականյանը Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.02.2024 թվականի թիվ ԱՐԴ/0131/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի կրկնապատիկի՝ 150.000 (մեկ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրվել է Սերժ Գևորգի Մնացականյանին դատավճռով նշանակված նվազագույն ամսական աշխատավարձի կրկնապատիկի՝ 150.000 (մեկ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 4 (չորս) ամսվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի:
- համաձայն 21․07․2025 թվականին Դատարանի աշխատակազմի կողմից կազմված հեռախոսագրի՝ ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի աշխատակից Ա.Գևորգյանը հայտնել է, որ մեղադրյալ Սերժ Գևորգի Մնացականյանի վերաբերյալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում առկա է թվով 1 (մեկ) դատավճիռ՝ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 16-ին թիվ ԱՐԱԴ/0131/01/24 դատավճիռը, որով վերջինս մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել 150.000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժի, որից վճարում է կատարել 30.000 (երեսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 06-ի որոշմամբ նշանակված տուգանքի չվճարած մասի՝ 120.000 (հարյուր քսան հազար) ՀՀ դրամի չափով գույքի բռնագանձում է իրականացվել, տրվել է կատարողական թերթ և մինչև կատարողական վարույթի ավարտը պրոբացիայի ծառայությունում հարուցված վարույթը կասեցվել է:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դատավճռի կայացման պահին, մեղադրյալ Սերժ Գևորգի Մնացականյանի վերաբերյալ առկա է օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով դեռևս չկրած պատիժ, սակայն նկատի ունենալով, որ Դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 06-ի որոշմամբ նշանակված տուգանքի չվճարած մասի՝ 120.000 (հարյուր քսան հազար) ՀՀ դրամի չափով գույքի բռնագանձում է իրականացվել, տրվել է կատարողական թերթ և մինչև կատարողական վարույթի ավարտը պրոբացիայի ծառայությունում հարուցված վարույթը կասեցվել է, ուստի Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ մասով սահմանված կարգով դատավճիռների համակցության հարցին չի անդրադառնում:
ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածի համաձայն դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
-գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
-որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
-վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
-ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
-դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
-ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք, վարութային ծախսեր, ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցեր առկա չեն, դատարանը այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սերժ Գևորգի Մնացականյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրել Սերժ Գևորգի Մնացականյանին դատավճռով նշանակված նվազագույն ամսական աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի:
Սերժ Գևորգի Մնացականյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ