Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/2485/01/25
Վիճակագրական տողի համար : 15.4

Պատասխանող

Սամվել Ադամյան Արարատի
Սամվել Ադամյան Արարատի
Սամվել Ադամյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Դավիթ Արղամանյան

Հոդվածներ

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 344-րդ Մաս 2-րդ

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Դավիթ Արղամանյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Սամվել Արարատի Ադամյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2026-01-21 10:30 8 Կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-01-09 11:00 8 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-12-10 14:10 8 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-11-04 11:00 8 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-10-10 11:00 6 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-08-19 11:00 6 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2025-07-25 16:30 6 Չի կայացել
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Գործ թիվ ԵԴ1/2485/01/25

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
Նախագահությամբ՝ դատավոր Դավիթ Արղամանյանի,
քարտուղարությամբ՝ Խանետա Ֆթոյանի,
Անուշ Հովսեփյանի,

մասնակցությամբ՝

հանրային մեղադրող՝ Սահմինե Պետրոսյանի,
մեղադրյալ՝ Սամվել Ադամյանի,

2026թ. հունվարի 21 ք.Երևան,

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի
Սամվել Արարատի Ադամյանի
(ծնված՝ (․․․))
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝

ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1․ 2024թ. դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60753224 քրեական վարույթը (այսուհետ նաև՝ քրեական վարույթ)։
2. 2025թ. հունիսի 23-ին Երևան քաղաքի Մալաիթա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Սահմինե Պետրոսյանի որոշմամբ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
3. Նույն օրը քննիչի որոշմամբ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
4. 2025թ․ հուլիսի 9-ին Երևանի քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության կողմից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60753224 քրեական վարույթի նյութերն՝ ըստ մեղադրանքի Սամվել Արարատի Ադամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
5. 2025թ․ հուլիսի 9-ին նշված քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2485/01/25 քրեական գործի համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025թ․ հուլիսի 10-ին հանձնվել է դատավոր Դավիթ Արղամանյանին։
6. 2025թ. հուլիսի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2485/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
7․ 2025թ․ նոյեմբերի 4-ի որոշմամբ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ կիրառվել է «կալանք» խափանման միջոցը։
8․ 2025թ․ դեկտեմբերի 5-ին Սամվել Ադամյանը վերցվել է արգելանքի։
9․ 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը վերացվել է, նա անհապաղ ազատ է արձակվել, կիրառվել է «բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցը։
10․ Նույն օրը Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ կայացվել է մեղադրական վերդիկտ, համաձայն որի՝ Սամվել Արարատի Ադամյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն արարքի համար, որ նա՝
«(...) չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, արտաշնչած օդի մեջ 0.517 միլիգրամ պարունակությամբ ալկոհոլ օգտագործած, ինչը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի հիմքով համարվում է ոչ սթափ վիճակ, 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին՝ ժամը 01:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցում վարել է «Վազ» մակնիշի 21 OI 100 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի կապակցությամբ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180418725 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Սամվել Արարատի Ադամյանին մեղսագրվում է մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: (...)»
3.1. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- 12.11.2024 թվականին՝ ժամը 01:50-ին, Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի կրտսեր պարեկ Գոռ Ադամյանի (կրծքանշան թիվ 10147) կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180418725 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սավել Արարատի Ադամյանը 12.11.2024 թվականին՝ ժամը 01:45-ին, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում՝ Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցում վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 21 OI 100 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում, արձանագրությանը ծանոթանալու, իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն: Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված է 202.5 թիվը (հատոր 1, վ/թ 4),
- ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 91101227, զննման համարն է՝ 02324, զննման ամսաթիվն է՝ 12.11.2024թ․, զննման ժամն է՝ 01:50:02, վերջին ստուգաչափման ամսաթիվն է՝ 12.08.2024թ․, դատարկ թեստը՝ 0.000 մգ/լ, ստուգաչափման ձևաչափը՝ ավտոմատ, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.517 մգ/լ, վարորդի անունն է՝ Սամվել, վարորդի ազգանունն է՝ Ադամյան, Պ/Ծ-ի ազգանունն է՝ Բաբախանյան, կրծքանշանի համարն է՝ 11623, ստորաբաժանումն է՝ 2-րդ գումարտակ, 1-ին վաշտ (հատոր 1, վ/թ 5),
- ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-ի կողմից տրված թիվ 128896 ստուգաչափման վկայականը, համաձայն որի՝ վկայականը ուժի մեջ է 12.08.2024 թվականից մինչև 12.08.2025 թվականը, ստուգաչափման սարքի գործարանային համարն է 91101227, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը՝ 0.000-2.000մգ/լ/, ճշտության դասը, կարգը (սխալանքը) + - 10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՊԾ-ին, ստուգաչափումը կատարվել է հետևյալ ստուգաչափման մեթոդիկայի անվանման նշագրի՝ MU2835-2008, ստուգաչափող անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Ա.Մանուկյան, իսկ բաժնի (լաբորատորիայի վարիչ) անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Գ.Մարտիրոսյան (հատոր 1, վ/թ 6),
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված վարորդական իրավունքի վկայական չունենալու վերաբերյալ քաղվածքը, համաձայն որի՝ Սամվել Արարատի Ադամյանը վարորդական իրավունքի վկայական չունի (հատոր 1, վ/թ 7-8),
- վերոնշյալ փաստաթղթերը զննության ենթարկելու մասին 2025 թվականի հունիսի 18-ի արձանագրությունը (հատոր 1, վ/թ 13-14),
- վերոնշյալ փաստաթղթերը որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2025 թվականի հունիսի 18-ի որոշումը (հատոր 1, վ/թ 15-17)։
3.2. Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված անհրաժեշտ ապացույցները.
- 2026 թվականի հունվարի 9-ին արտատպված ձև 8 տեղեկանքը․ Սամվել Ադամյանի վերաբերյալ առկա են թիվ 60753224, 57885125, 57181019, 57883725, 60107120 և 60146423 քրեական վարույթները։ Թիվ 60753224 քրեական վարույթը հանդիսանում է սույն քրեական գործով վարույթը։ Թիվ 57885125 և 57883725 քրեական վարույթները ուղարկվել են Դատարան, սակայն դատապարտման կամ պատժի կրման վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն։ Թիվ 57181019 քրեական վարույթի նյութերը մերժված են։ Թիվ 60107120 և 60146423 քրեական վարժություններով կայացվել են համապատասխանաբար թիվ ԵԴ/0774/01/20 և ԵԴ1/1604/01/24 դատավճիռները,
- ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության գլխավոր քարտուղարի պարտականությունների կատարող Անի Գևորգյանի կողմից Դատարան ուղարկված գրությունը, համաձայն որի՝ «(...) ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունում առկա տեղեկատվության համաձայն Սամվել Արարատի Ադամյանը (ծնված՝ 2000 թվականի մարտի 31-ին) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2021 թվականի մայիսի 5-ի թիվ ԵԴ/0774/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով և թույլատրվել է գումարը վճարել 10 (տասը) ամսվա ընթացքում մաս առ մաս:
Վերոնշյալ դատավճիռը 2021 թվականի ապրիլի 28-ին ստացվել է Պրոբացիայի ծառայությունում ի կատար ածման:
2021 թվականի մայիսի 5-ին Ս.Ադամյանը հաշվառման է վերցվել Պրոբացիայի ծառայությունում:
Տուգանքը չվճարելու արդյունքում Պրոբացիայի ծառայության կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ տուգանք պատիժը հանրային աշխատանքներով փոխարինելու մասին: Դատարանը 2022 թվականի փետրվարի 11-ի թիվ ԱՐԴ1/0035/13/21 որոշումով բավարարել է միջնորդությունը՝ 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատիժը փոխարինվել է 1500 (հազար 1 հինգ հարյուր) ժամ հանրային աշխատանքներով: Այնուհետև Ս.Ադամյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան նշանակված պատիժը համապատասխանեցնելու 2021 թվականի մայիսի 5-ի քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժին: Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը 2022 թվականի սեպտեմբերի 27-ի թիվ ԱՐԴ/0099/13/22 որոշմամբ ներկայացված միջնորդությունը բավարարել է՝ նշանակված 1500 ժամ հանրային աշխատանքներ պատիժը համապատասխանեցվել է 2021 թվականի մայիսի 5-ի քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժին և պատիժ է նշանակվել 270 ժամ հանրային աշխատանքներ:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ս.Ադամյանն արդեն կատարել է 270 ժամ հանրային աշխատանքները, ուստի այդ հիմքով վերջինս 16.12.2022թ. հանվել է Պրոբացիայի ծառայության հաշվառումից:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ԵԴ1/1604/01/24 դատավճռով Ս.Ադամյանը մեղավոր է ճանաչվել քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 340.000 (երեք հարյուր քառասուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Պրոբացիայի ծառայության կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընղհանուր իրավասության դատարան՝ տուգանք պատիժը փոխարինելու ազատազրկման պատժով, որը 2025 թվականի հուլիսի 23-ի թիվ ԱՐԴ/0160/13/25 որոշմամբ բավարարվել է՝ 340.000 (երեք հարյուր քառասուն հազար) ՀՀ դրամ գումար պատիժը փոխարինվել է 11 օր ազատազրկմամբ, ինչի արդյունքում Ս.Ադամյանը 2025 թվականի սեպտեմբերի 15-ին հանվել է Պրոբացիայի ծառայության հաշվառումից: (...)»։
2026 թվականի հունվարի 9-ին արտատպված ձև 8 տեղեկանքի համաձայն՝ 11 օր ժամկետով ազատազրկում պատժի կրումից Սամվել Ադամյանը ազատվել է 27․09․2025թ․։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
4.1. Գնահատելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների յուրաքանչյուրը վերաբերելիության, թույլատրելիության և հավաստիության տեսանկյունից՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների հետազոտման ընթացքում չեն արձանագրվել դրանց ձեռք բերման պատշաճ իրավական ընթացակարգի խախտումներ, ուստի հետազոտված ապացույցներից յուրաքանչյուրը թույլատրելի է։
Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված ապացույցներից յուրաքանչյուրը պարունակում է տեղեկություններ գործի համար նշանակություն ունեցող փաստերի վերաբերյալ՝ հետևաբար հետազոտված ապացույցներից յուրաքանչյուրը բավարարում են ապացույցի վերաբերելիության պահանջին։
Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված ապացույցներից ոչ մեկը չի պարունակում հակասական տվյալներ գործի փաստերի վերաբերյալ, ուստի դրանք գնահատվում են բավարար՝ հավաստիության տեսանկյունից։
4.2. Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով՝ Դատարանը հաստատված է համարում, որ Սամվել Ադամյանը չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, արտաշնչած օդի մեջ 0.517 միլիգրամ պարունակությամբ ալկոհոլ օգտագործած, ինչը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի հիմքով համարվում է ոչ սթափ վիճակ, 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին՝ ժամը 01:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցում վարել է «Վազ» մակնիշի 21 OI 100 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի կապակցությամբ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180418725 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ ապացուցված է Սամվել Ադամյանի կողմից մեղավորությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հակաիրավական արարքի կատարումը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածներով սահմանված հանգամանքներ առկա չեն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ի կետի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը»
Անդրադառնալով Սամվել Ադամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սամվել Ադամյանի որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք Դատարանը հաշվի է առնում Սամվել Ադամյանի դատվածություն ունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը հաստատվում է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության գլխավոր քարտուղարի պարտականությունների կատարող Անի Գևորգյանի կողմից Դատարան ստացված գրությամբ։ Ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքը։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Սամվել Ադամյանի անձը բնութագրող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Սամվել Ադամյանը ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար։
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից պատժի ենթակա լինելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սամվել Ադամյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
Մեղադրյալ Սամվել Ադամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»
Նույն օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»
Նույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(…)»
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժատեսակները չորս են՝ տուգանք, հանրային աշխատանքներ, կարճաժամկետ ազատազրկում և ազատազրկում։ Նկատի ունենալով, որ նշված հոդվածը հանդիսանում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, ինչպես նաև՝ հաշվի առնելով կատարված արարքի հանրային վտանգավորությունն ու առաջացած հետևանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել «տուգանք» պատժատեսակի կիրառմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(…)»
Նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1. Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(…)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.
(…)»
Վերոգրյալ իրավանորմերը վկայում են այն մասին, որ տուգանքը որպես հիմնական պատիժ նշանակվում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով, իսկ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի համար՝ առավելագույնը երեսնապատիկի չափով։
Դատարանն արձանագրում է, որ Սամվել Ադամյանի ամսական եկամտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն, ուստի տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
Նվազագույն աշխատավարձի մասին ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանվել է 75.000 ՀՀ դրամ:
Այսպիսով, Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրյալ Սամվել Ադամյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքի բնույթը, նշանակությունը և վտանգավորությունը՝ գտնում է, որ Սամվել Ադամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն՝
«3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց:
4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց:»
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով՝ Դատարանը գտնում է, որ Սամվել Ադամյանի նկատմամբ նշանակված 525.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքի ձևով պատժին պետք է հաշվակցել սույն քրեական վարույթով 2025 թվականի դեկտեմբերի 5-ից մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 6 օրը, ուստի անհրաժեշտ է նշված հինգ օրը համապատասխանեցնել տուգանք պատժատեսակին։ Դատարանն արձանագրում է, որ փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 3 օրը հավասար է 24 ժամ հանրային աշխատանքներ պատժին, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի կարգավորումների համաձայն՝ 24 ժամ հանրային աշխատանքներ պատիժը հավասար է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափին (3 օրը=75.000 ՀՀ դրամ, 1 օրը=25.000 ՀՀ դրամ), ուստի, նկատի ունենալով, որ Սամվել Ադամյանը փաստացի անազատության մեջ է գտնվել 6 օր (6 * 25.000 ՀՀ դրամ = 150.000 ՀՀ դրամ)՝ Դատարանը Սամվել Ադամյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակում տուգանք՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով (525.000-150.000=375.000)։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղադրյալին պետք է թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ենթակա են պահման քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Դատարանը գտնում է նաև, որ Սամվել Ադամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սամվել Ադամյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները պետք է վերացնել:
Հաշվի առնելով, որ սույն գործով վարութային ծախսեր առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցին անդրադարձ չի կատարում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ, 59-րդ, 69-րդ, 70-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 347-349-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ
1. Սամվել Արարատի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 (հինգ հարյուր քսանհնիգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ նշանակված 525.000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքի ձևով պատժին հաշվակցել սույն քրեական վարույթով 2025 թվականի դեկտեմբերի 5-ից մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ը ներառյալ փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 6 (վեց) օրը և Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
3. Սամվել Արարատի Ադամյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
4. Ապացույցները պահել քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
5. Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:

Դատավոր` Դավիթ Արղամանյան
Դատական գործ N: ԵԴ1/2485/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 09-07-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 60753224
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Սամվել Արարատի Ադամյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Սամվել
Ազգանուն Ադամյան
Հայրանուն Արարատի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Վիճակագրական տողի համարը 15.4
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.1
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 09-07-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Դավիթ
Ազգանուն Արղամանյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 14-07-2025
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 14-07-2025
Որոշում ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Գործ թիվ ԵԴ1/2485/01/25

ՈՐՈՇՈՒՄ
(վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու հարցը քննության առնելու մասին)

2025թ. հուլիսի 14 ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Դավիթ Արղամանյանս՝ քննելով թիվ ԵԴ1/2485/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու հարցը՝

ՊԱՐԶԵՑԻ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2025թ․ հուլիսի 9-ին Երևանի քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության կողմից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60753224 քրեական վարույթի նյութերն՝ ըստ մեղադրանքի Սամվել Արարատի Ադամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2. 2025թ․ հուլիսի 9-ին նշված քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2485/01/25 քրեական գործի համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025թ․ հուլիսի 10-ին հանձնվել է ինձ:
2. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով:
2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
3. Եթե պահպանված չէ սույն օրենսգրքի 206-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված ժամկետը, ապա դատարանն առանց նախնական դատալսումներ անցկացնելու մասին որոշում կայացնելու քրեական գործը վերադարձնում է հսկող դատախազին խափանման միջոցի հարցը քննարկելու և գործը կրկին դատարան հանձնելու նպատակով:
4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական գործը ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, ինչպես նաև նախնական դատալսումների վայրի և ժամանակի մասին:
5. Նախնական դատալսումներով առաջին դատական նիստը նշանակվում է սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշման կայացումից հետո՝ երկշաբաթյա ժամկետում:
6. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը կայացնելուց հետո՝ երկօրյա ժամկետում, դատավորը դրա պատճենն ուղարկում է հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին` դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ: Հուշաթերթը ներառում է նաև սույն օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանում:»
Նույն օրենսգրքի 206-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Եթե մեղադրյալը կալանավորված է, ապա մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատարան է հանձնվում ոչ ուշ, քան մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանալուց 15 օր առաջ:»
Քրեական գործի ուսումնասիրությունից պարզվեց, որ մեղադրյալ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ ընտրվել է «բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցը, ուստի առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված գործը մեղադրողին վերադարձնելու հիմքը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 28-րդ, 31-րդ, 33-րդ, 264-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝

ՈՐՈՇԵՑԻ
1. Ստանձնել մեղադրյալ Սամվել Արարատի Ադամյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը և նշանակել դռնբաց նախնական դատալսումներ 2025 թվականի հուլիսի 25-ին` ժամը 16։30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի «Աջափնյակ-1» նստավայրում (հասցե՝ Երևան քաղաք, Նազարբեկյան 40)։
2. Որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին` դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ:
3. Որոշումն ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից և բողոքարկման ենթակա չէ:


Դատավոր՝ Դավիթ Արղամանյան
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր
Կազմակերպության անուն ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն
Կազմակերպության հասցե ք.Երևան
Դատավարության կողմեր
Անուն Սամվել
Ազգանուն Ադամյան
Հայրանուն Արարատի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 25-07-2025
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 25-07-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը չի կայացել մեղադրյալի չներկայանալու պատճառով:
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 19-08-2025
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 19-08-2025
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալի չներկայանալու պատճառով։
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 10-10-2025
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 10-10-2025
Նիստը Կայացել է
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 04-11-2025
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 04-11-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 04-11-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի փոխելը
Որոշման բովանդակություն ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Գործ թիվ ԵԴ1/2485/01/25
ՈՐՈՇՈՒՄ
(մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հարցը քննության առնելու մասին)

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը

Նախագահությամբ՝ դատավոր Դավիթ Արղամանյանի,
քարտուղարությամբ՝ Անուշ Հովսեփյանի,

2025թ. նոյեմբերի 4 ք.Երևան,

դռնբաց դատական նիստում քննելով թիվ ԵԴ1/2485/01/25 քրեական գործով (նախաքննական համարը՝ 60753224) մեղադրյալ
Սամվել Արարատի Ադամյանի
(ծնված՝ 31.03.2000թ․, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, հաշվառված և բնակվող՝ Արմավիրի մարզի Թաիրով գյուղի Ֆ․Վերֆելի փողոցի տնակ 11 հասցեում)
նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հարցը՝

ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2025թ․ հուլիսի 9-ին Երևանի քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության կողմից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60753224 քրեական վարույթի նյութերն՝ ըստ մեղադրանքի Սամվել Արարատի Ադամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2. 2025թ․ հուլիսի 9-ին նշված քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2485/01/25 քրեական գործի համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025թ․ հուլիսի 10-ին հանձնվել է դատավոր Դավիթ Արղամանյանին:
3․ 2025 թվականի հուլիսի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
4. 2025 թվականի նոյեմբերի 4-ին կայանալիք դատական նիստի վերաբերյալ լինելով պատշաճ ծանուցված՝ Սամվել Արարատի Ադամյանը չի ներկայացել դատական նիստին։
2. Հարցի քննության ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Հանրային մեղադրողը Դատարան հասցեագրված գրությամբ միջնորդել է Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ կիրառել կալանք խափանման միջոցը, նկատի ունենալով, որ վերջինս խուսափում է վարույթն իրականացնող մարմնից։
3. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(…)
3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
(…)»
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
(…)
բ) անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով,
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար.
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով:
4. Յուրաքանչյուր ոք, ով ձերբակալման կամ կալանավորման պատճառով զրկված է ազատությունից, իրավունք ունի վիճարկելու իր կալանավորման օրինականությունը, որի կապակցությամբ դատարանն անհապաղ որոշում է կայացնում և կարգադրում է նրան ազատ արձակել, եթե կալանավորումն անօրինական է
(…)»
Հռչակելով անձի անձնական ազատության իրավունքը՝ Սահմանադրությունը երաշխավորում է անձի ֆիզիկական ազատությունը՝ նպատակ ունենալով, որ ոչ ոք կամայականորեն չզրկվի ազատությունից: Նշված իրավունքի հռչակմամբ ամրագրվում է պետության պոզիտիվ պարտավորությունը՝ ոչ միայն ձեռնպահ մնալ սահմանված իրավունքը որոշակի գործողությունների կատարմամբ խախտելուց, այլ նաև պատշաճ միջոցներ ձեռնարկել իր իրավասությունում գտնվող յուրաքանչյուր անձի այդ իրավունքների նկատմամբ ապօրինի միջամտությունները պաշտպանելու ուղղությամբ:
ՀՀ Սահմանադրությամբ հռչակված անձի անձնական ազատության իրավունքը համապատասխանում է Կոնվենցիայի՝ անձի ազատության իրավունքին: Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի հիմնական նպատակն է կանխել ազատությունից կամայականորեն կամ անհիմն կերպով զրկելը: Ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքն ամենամեծ կարևորությունն ունի Կոնվենցիայի իմաստով նախատեսված «ժողովրդավարական հասարակությունում»:
Ի ապահովումն Սահմանադրությամբ հռչակված անձի անձնական ազատության իրավունքը պաշտպանելու պոզիտիվ պարտականության՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը սահմանել է անձի անձնական ազատության իրավունքի սահմանափակման կանոններ և մեխանիզմներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»
Նույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ:»
Քրեական դատավարության օրենսգիրքը որպես հարկադրանքի միջոցի տեսակ նախատեսել է խափանման միջոցը՝ սահմանելով դրա կիրառման հիմքերը և կարգը:
Խափանման միջոց կիրառելու կարևորագույն հիմքը մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածի առկայությունն է: Հանցանք՝ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարք կատարված լինելու հիմնավոր կասկածը ենթադրում է այնպիսի փաստերի և տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում: Նշված փաստերը և տեղեկությունները պետք է բավարարեն որոշակի նվազագույն շեմ, որը կասկածը պետք է հաղթահարի, որպեսզի անաչառ դիտորդն այդ կասկածի հիման վրա հավանական համարի մեղադրանքի հիմնավորվածությունը: Ընդ որում, պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար: Կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում` անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր` եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է։
Խափանման միջոց կիրառելու իրավաչափության բաղադրատարր է հանդիսանում խափանման միջոց կիրառելու նպատակի, հիմքի առկայությունը, որոնք թվարկված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում:
Անդրադառնալով խափանման միջոց կիրառելու հիմքերին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
- մեղադրյալի փախուստի վտանգը չի կարող պայմանավորվել բացառապես հնարավոր պատժի ծանրության սպառնալիքով: Թեպետ հնարավոր պատժի խստությունը վերաբերելի գործոն է, սակայն փախուստի վտանգը պետք է գնահատվի՝ հաշվի առնելով այն վերաբերելի հանգամանքները, որոնք կհաստատեն այդ վտանգի առկայությունը և աստիճանը, որը թույլ կտա որոշել անձի նկատմամբ որևէ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության հարցը: Փախուստի վտանգը պետք է գնահատել՝ հաշվի առնելով մի շարք գործոններ, որոնք վերաբերելի են անձի կերպարին, բարոյականությանը, մշտական բնակության վայրին, մասնագիտության, ունեցվածքին, ընտանեկան կամ այլ անձնական կապերին, կապվածությանը երկրին և այլն: Փախուստի վտանգի հիմքի կիրառելությունը չի պարտադրում վարույթի ընթացքում արդեն իսկ փախուստի դիմելու փորձ, կամ փախուստի դիմած լինելու փաստի պարտադիր առկայություն, այլ այն գնահատվում է որպես մեղադրյալի՝ վարույթի հետագա ընթացքում հնարավոր վարքագիծը կանխորոշող ենթադրությունն: Ընդ որում, նշված գործոնները սպառիչ չեն և ենթակա են գնահատման յուրաքանչյուր դեպքում:
- մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելը գնահատվում է այն սանդղակով, որ հանցանք կատարելու վտանգը պետք է իրատեսական լինի՝ հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, անձի կերպարը, անցյալը: Նախկինում դատված լինելը կարող է հիմք լինել մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք գործելու ողջամիտ մտավախության համար: Նման մտավախություն կարող է լինել նաև կախված մեղսագրվող արարքի բնույթից: Հանցանք կատարելու ռիսկը գնահատելիս կարող է հաշվի առնվել ինչպես մեղսագրվող արարքի հանցագործության չավարտված փուլում՝ նախապատրաստության, հանցափորձի փուլերում գտնվելը, մեղադրյալի հետհանցավոր վարքագիծը, կամ հանցագործության տևող կամ շարունակվող լինելը:
- մեղադրյալի կողմից իր վրա քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար խափանման միջոց կիրառելու հիմք սահմանելով՝ օրենսդիրը, ըստ էության, ներպետական օրենսդրության մակարդակում կյանքի է կոչել Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը: Մեղադրյալի պարտականությունները թվարկված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասում, որի համաձայն մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:
Անդրադառնալով մեղադրյալի վրա դրված պարտավորությունների կատարման ապահովմանը, ապա յուրաքանչյուր պարտականության ապահովումը գնահատվում է տարբեր չափանիշներով: Եթե որոշակի պարտականությունների կատարման ապահովումը կարող է պայմանավորված լինել արդեն իսկ չկատարված պարտականության փաստով, ապա որոշների դեպքում չկատարված պարտականության փաստի առկայություն պարտադիր չէ, այլ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել այդ պարտավորությունների ապագայում չկատարելուն վտանգը չեզոքացնելու նպատակով:
Հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ.
Անդրադառնալով հիմնավոր կասկածի առկայության հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։
Խափանման միջոցի հիմքերի վերաբերյալ.
Մեղադրյալի վրա քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները չկատարելու համատեքստում Դատարանը հաշվի է առնում Սամվել Ադամյանի դատաքննության ընթացքում դրսևորած ոչ պատշաճ վարքագիծը, մասնավորապես՝ դատական նիստերին ներկայանալուց խուսափելը, ինչի արդյունքում Դատարանի կողմից 2025 թվականի օգոստոսի 19-ին որոշում է կայացվել նրան Դատարան հարկադրաբար ներկայացնելու մասին։ Ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ծանուցվելու արդյունքում Սամվել Ադամյանը 2025 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ներկայացել է դատական նիստին, որի ընթացքում պատշաճ ծանուցվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 4-ին՝ ժամը 11։00-ին կայանալիք դատական նիստի մասին։ Սակայն լինելով պատշաճ ծանուցված Սամվել Ադամյանը, չներկայացնելով որևէ պատճառ, չի ներկայացել դատական նիստին։ Վերոգրյալի համատեքստում՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալը խուսափում է իր վրա քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունները կատարելուց։ Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն գտնում է, որ առկա է մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու վտանգը:
Անդրադառնալով փախուստի դիմելու վտանգին, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործի դատական քննության ընթացքում Սամվել Արարատի Ադամյանը իր կողմից դրսևորած վարքագծով թույլ է տալիս Դատարանին գալ այնպիսի եզրահանգման, որ վերջինս փորձում է թաքնվել վարույթն իրականացնող մարմնից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ առկա է փախուստի դիմելու վտանգը։
Այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորության վերաբերյալ.
Քննելով խափանման միջոցի կիրառման հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալ կարևոր հանգամանքները.
- մեղադրյալ Սամվել Արարատի Ադամյանը խուսափում է դատաքննությանը մասնակցելուց,
- Դատարանը սպառել է Սամվել Արարատի Ադամյանին ծանուցելու և դատարան ներկայացնելու բոլոր հնարավոր միջոցները,
- առկա է մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների չկատարման վտանգը,
- առկա է փախուստի դիմելու վտանգ։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը վարույթի քննության տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների կիրառման պայմաններում ապահովվել չի կարող, և նրա նկատմամբ կալանք խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը հիմնավորված է, բխում է քրեական դատավարության ոլորտում հանրային և մասնավոր շահերի հավասարակշռված պաշտպանության անհրաժեշտությունից, մասնավորապես` մի կողմից` վարույթի մասնավոր մասնակիցների և այլ անձանց իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության, մյուս կողմից` վարույթի հանրային մասնակիցների գործառույթների արդյունավետ իրականացման, հանրային շահերի պաշտպանության անհրաժեշտության սկզբունքների էությունից:
Կալանք խափանման միջոցի ժամկետի վերաբերյալ.
Անդրադառնալով կալանք խափանման միջոցի ժամկետի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ կալանքի 3 ամիս ժամկետը բավարար է մեղադրյալի հետագա վարքագիծը գնահատելու համար՝ միևնույն ժամանակ չբացառելով հետագայում խափանման միջոցի քննարկման և կրկնակի գնահատման ենթարկելու հնարավորությունը։
Դատարանը հարկ է համարում նաև արձանագրել, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման հարցը պետք է կրկնակի քննության առնվի նաև վերջինիս հայտնաբերվելուց հետո, արդեն նրա ներկայությամբ: Ուստի նրա հայտնաբերվելուց և արգելանքի վերցնելուց հետո Դատարանը հնարավոր սեղմ ժամկետներում վերստին կքննարկի նրա նկատմամբ կիրառված կալանքի հարցը։
Այսպիսով՝ ամփոփելով ողջ վերոգրյալը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա են խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը` մեղադրյալի կողմից իր վրա դրված պարտականությունը չկատարելու և փախուստի դիմելու վտանգը, այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել նրա պատշաճ վարքագիծը, ուստի նրա նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել կալանք խափանման միջոցը՝ 3 ամիս ժամկետով։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ
1. Թիվ ԵԴ1/2485/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
2. Կալանքի սկիզբը հաշվել մեղադրյալ Սամվել Արարատի Ադամյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
3. Այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորություն ճանաչել անբավարար։
4. Մեղադրյալ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք այլընտրանքային խափանման միջոցը վերացնել:
5. Որոշումն ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից:
6. Որոշման դեմ կարող է ներկայացվել հատուկ վերանայման բողոք ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ որոշումը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:


Դատավոր` Դավիթ Արղամանյան
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 10-12-2025
Ժամ 14:10
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 10-12-2025
Նիստը Կայացել է
Դատական նիստի տևողությունը 8
Այլ նշումներ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Գործ թիվ ԵԴ1/2485/01/25
ՈՐՈՇՈՒՄ
(մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հարցը քննության առնելու մասին)

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը

Նախագահությամբ՝ դատավոր Դավիթ Արղամանյանի,
քարտուղարությամբ՝ Անուշ Հովսեփյանի,

մասնակցությամբ՝

հանրային մեղադրող՝ Սամինե Պետրոսյանի,
մեղադրյալ՝ Սամվել Ադամյանի,

2025թ. դեկտեմբերի 10 ք.Երևան,

դռնբաց դատական նիստում քննելով թիվ ԵԴ1/2485/01/25 քրեական գործով (նախաքննական համարը՝ 60753224) մեղադրյալ
Սամվել Արարատի Ադամյանի
(ծնված՝ 31.03.2000թ․, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, չի աշխատում, միջնակարգ կրթությամբ, հաշվառված և բնակվող՝ Արմավիրի մարզի Թաիրով գյուղի Ֆ․Վերֆելի փողոցի տնակ 11 հասցեում)
նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հարցը՝

ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2025թ․ հուլիսի 9-ին Երևանի քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության կողմից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60753224 քրեական վարույթի նյութերն՝ ըստ մեղադրանքի Սամվել Արարատի Ադամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2. 2025թ․ հուլիսի 9-ին նշված քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2485/01/25 քրեական գործի համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025թ․ հուլիսի 10-ին հանձնվել է դատավոր Դավիթ Արղամանյանին:
3․ 2025թ․ հուլիսի 14-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
4. 2025թ․ նոյեմբերի 4-ի Դատարանի որոշմամբ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ երեք ամիս ժամանակով։
5. Սամվել Արարատի Ադամյանը փաստացի արգելանքի է վերցվել 05.12.2025թ․։
2. Հարցի քննության համար էական փաստական հանգամանքները.
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի նոյեմբերի 4-ի որոշմամբ արձանագրվել է, որ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ կալանք խափանման միջոցի կիրառումը անհրաժեշտ է վերջինիս կողմից իր վրա քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու և փախուստի դիմելը կանխելու համար: Ինչ վերաբերվում է այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու հնարավորությանը, ապա Դատարանն արձանագրել է, որ Սամվել Արարատի Ադամյանի պատշաճ վարքագիծը վարույթի տվյալ փուլում հնարավոր է եղել ապահովել միայն կալանք խափանման միջոցի պայմաններում։
3. Հարցի քննության ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Հանրային մեղադրողը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը վերացնել։
Մեղադրյալը հայտնեց, որ դատական նիստերին չներկայանալը պայմանավորված է եղել աշխատանքի լինելու հանգամանքով և չի պատկերացրել դատական նիստերին չներկայանալու պարագայում նմանատիպ բացասական հետևանքների մասին, ուստի նշեց, որ պատշաճ կներկայանա դատական նիստերին։
4. Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(…)
3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
(…)»
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
(…)
բ) անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով,
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար.
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով:
4. Յուրաքանչյուր ոք, ով ձերբակալման կամ կալանավորման պատճառով զրկված է ազատությունից, իրավունք ունի վիճարկելու իր կալանավորման օրինականությունը, որի կապակցությամբ դատարանն անհապաղ որոշում է կայացնում և կարգադրում է նրան ազատ արձակել, եթե կալանավորումն անօրինական է
(…)»
Հռչակելով անձի անձնական ազատության իրավունքը՝ Սահմանադրությունը երաշխավորում է անձի ֆիզիկական ազատությունը՝ նպատակ ունենալով, որ ոչ ոք կամայականորեն չզրկվի ազատությունից: Նշված իրավունքի հռչակմամբ ամրագրվում է պետության պոզիտիվ պարտավորությունը՝ ոչ միայն ձեռնպահ մնալ սահմանված իրավունքը որոշակի գործողությունների կատարմամբ խախտելուց, այլ նաև պատշաճ միջոցներ ձեռնարկել իր իրավասությունում գտնվող յուրաքանչյուր անձի այդ իրավունքների նկատմամբ ապօրինի միջամտությունները պաշտպանելու ուղղությամբ:
ՀՀ Սահմանադրությամբ հռչակված անձի անձնական ազատության իրավունքը համապատասխանում է Կոնվենցիայի՝ անձի ազատության իրավունքին: Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի հիմնական նպատակն է կանխել ազատությունից կամայականորեն կամ անհիմն կերպով զրկելը: Ազատության և անձեռնմխելիության իրավունքն ամենամեծ կարևորությունն ունի Կոնվենցիայի իմաստով նախատեսված «ժողովրդավարական հասարակությունում»:
Ի ապահովումն Սահմանադրությամբ հռչակված անձի անձնական ազատության իրավունքը պաշտպանելու պոզիտիվ պարտականության՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը սահմանել է անձի անձնական ազատության իրավունքի սահմանափակման կանոններ և մեխանիզմներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»
Նույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:»
Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ:»
Նույն օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:»
Քրեական դատավարության օրենսգիրքը որպես հարկադրանքի միջոցի տեսակ նախատեսել է խափանման միջոցը՝ սահմանելով դրա կիրառման հիմքերը և կարգը:
Խափանման միջոց կիրառելու կարևորագույն հիմքը մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածի առկայությունն է: Հանցանք՝ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարք կատարված լինելու հիմնավոր կասկածը ենթադրում է այնպիսի փաստերի և տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում: Նշված փաստերը և տեղեկությունները պետք է բավարարեն որոշակի նվազագույն շեմ, որը կասկածը պետք է հաղթահարի, որպեսզի անաչառ դիտորդն այդ կասկածի հիման վրա հավանական համարի մեղադրանքի հիմնավորվածությունը: Ընդ որում, պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար: Կասկածը հիմնավոր կհամարվի նաև ենթադրյալ հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող որոշակի տեղեկությունների ու փաստերի առկայության դեպքում, ընդ որում` անհրաժեշտ է ունենալ նաև բավարար հիմքեր` եզրակացնելու, որ դեպքը, իրադարձությունը համընկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձը կասկածվում է։
Խափանման միջոց կիրառելու իրավաչափության բաղադրատարր է հանդիսանում խափանման միջոց կիրառելու նպատակի, հիմքի առկայությունը, որոնք թվարկված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում:
Անդրադառնալով խափանման միջոց կիրառելու հիմքերին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
- մեղադրյալի փախուստի վտանգը չի կարող պայմանավորվել բացառապես հնարավոր պատժի ծանրության սպառնալիքով: Թեպետ հնարավոր պատժի խստությունը վերաբերելի գործոն է, սակայն փախուստի վտանգը պետք է գնահատվի՝ հաշվի առնելով այն վերաբերելի հանգամանքները, որոնք կհաստատեն այդ վտանգի առկայությունը և աստիճանը, որը թույլ կտա որոշել անձի նկատմամբ որևէ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության հարցը: Փախուստի վտանգը պետք է գնահատել՝ հաշվի առնելով մի շարք գործոններ, որոնք վերաբերելի են անձի կերպարին, բարոյականությանը, մշտական բնակության վայրին, մասնագիտության, ունեցվածքին, ընտանեկան կամ այլ անձնական կապերին, կապվածությանը երկրին և այլն: Փախուստի վտանգի հիմքի կիրառելությունը չի պարտադրում վարույթի ընթացքում արդեն իսկ փախուստի դիմելու փորձ, կամ փախուստի դիմած լինելու փաստի պարտադիր առկայություն, այլ այն գնահատվում է որպես մեղադրյալի՝ վարույթի հետագա ընթացքում հնարավոր վարքագիծը կանխորոշող ենթադրությունն: Ընդ որում, նշված գործոնները սպառիչ չեն և ենթակա են գնահատման յուրաքանչյուր դեպքում:
- մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելը գնահատվում է այն սանդղակով, որ հանցանք կատարելու վտանգը պետք է իրատեսական լինի՝ հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, անձի կերպարը, անցյալը: Նախկինում դատված լինելը կարող է հիմք լինել մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք գործելու ողջամիտ մտավախության համար: Նման մտավախություն կարող է լինել նաև կախված մեղսագրվող արարքի բնույթից: Հանցանք կատարելու ռիսկը գնահատելիս կարող է հաշվի առնվել ինչպես մեղսագրվող արարքի հանցագործության չավարտված փուլում՝ նախապատրաստության, հանցափորձի փուլերում գտնվելը, մեղադրյալի հետհանցավոր վարքագիծը, կամ հանցագործության տևող կամ շարունակվող լինելը:
- մեղադրյալի կողմից իր վրա քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար խափանման միջոց կիրառելու հիմք սահմանելով՝ օրենսդիրը, ըստ էության, ներպետական օրենսդրության մակարդակում կյանքի է կոչել Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը: Մեղադրյալի պարտականությունները թվարկված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասում, որի համաձայն մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով.
2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ.
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին.
4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին.
5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին:
Անդրադառնալով մեղադրյալի վրա դրված պարտավորությունների կատարման ապահովմանը, ապա յուրաքանչյուր պարտականության ապահովումը գնահատվում է տարբեր չափանիշներով: Եթե որոշակի պարտականությունների կատարման ապահովումը կարող է պայմանավորված լինել արդեն իսկ չկատարված պարտականության փաստով, ապա որոշների դեպքում չկատարված պարտականության փաստի առկայություն պարտադիր չէ, այլ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել այդ պարտավորությունների ապագայում չկատարելուն վտանգը չեզոքացնելու նպատակով:
Հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ.
Անդրադառնալով հիմնավոր կասկածի առկայության հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։
Խափանման միջոցի հիմքերի վերաբերյալ.
Հաշվի առնելով, որ Սամվել Արարատի Ադամյանի դատական նիստերին չներկայանալը պայմանավորված են եղել աշխատանքի լինելու հանգամանքով, Դատարանը գտնում է, որ կալանքի տակ հինգ օր գտնվելու պայմաններում մեղադրյալն արդեն գիտակցում է իր վրա դրված պարտականությունների կատարման կարևորությունը, ուստի այլևս առկա չէ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները չկատարելու վտանգը:
Անդրադառնալով փախուստի դիմելու վտանգին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ 2025 թվականի նոյեմբերի 4-ի որոշմամբ արձանագրվել է, որ առկա է փախուստի դիմելու վտանգը։ Նշված հիմքը վարույթի ներկա փուլում նվազել է՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ մեղադրյալը չի փորձել թաքնվել վարույթն իրականացնող մարմնից, այլ դատական նիստերին չներկայանալը պայմանավորված է եղել վերջինիս աշխատանքի վայրում գտնվելու հանգամանքով։
Այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորության վերաբերյալ.
Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը վարույթի քննության տվյալ փուլում հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ բացակայելու արգելքի կիրառման պայմաններում, նշված խափանման միջոցի կիրառումը բխում է քրեական դատավարության ոլորտում հանրային և մասնավոր շահերի հավասարակշռված պաշտպանության անհրաժեշտությունից, մասնավորապես` մի կողմից` վարույթի մասնավոր մասնակիցների և այլ անձանց իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության, մյուս կողմից` վարույթի հանրային մասնակիցների գործառույթների արդյունավետ իրականացման, հանրային շահերի պաշտպանության անհրաժեշտության սկզբունքների էությունից:
Նկատի ունենալով, որ վերացել է մեղադրյալին անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը՝ Դատարանը նրան անհապաղ ազատ է արձակում։
Անդրադառնալով «բացակայելու արգելք» խափանման միջոցի ընտրության հարցին, Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ խափանման միջոցի ընտրությունն ուղղված է բացառապես մեղադրյալի փախուստի ռիսկը չեզոքացնելուն։
Ընդ որում, «փախուստ» եզրույթի տակ դիտարկվում է ինչպես մեղադրյալի կողմից ուղղակի դիտավորությամբ վարույթն իրականացնող մարմնի տեսադաշտից՝ Հայաստանի Հանրապետությունից փախչելը, այնպես էլ ցանկացած այլ նպատակով Հայաստանի Հանրապետությունը լքելը։
Այսպիսով՝ ամփոփելով ողջ վերոգրյալը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է խափանման միջոց կիրառելու հիմքը` մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու նվազ վտանգը, այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքն ի զորու է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի նրա նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել բացակայելու արգելք այլընտրանքային խափանման միջոցը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ
1. Թիվ ԵԴ1/2485/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը վերացնել և նրան անհապաղ ազատ արձակել:
2. Մեղադրյալ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը։
3. Որոշումն ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից:
4․ Որոշման դեմ կարող է ներկայացվել հատուկ վերանայման բողոք ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ որոշումը ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:

Դատավոր` Դավիթ Արղամանյան
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 10-12-2025
Ժամ 14:50
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 10-12-2025
Նիստը Կայացել է
Դատական նիստի տևողությունը 8
Վերդիկտ
Ամսաթիվ 10-12-2025
Ամբաստանյալ
Անուն Սամվել
Ազգանուն Ադամյան
Հայրանուն Արարատի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Կայացվել է վերդիկտ Մեղադրական
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 10-12-2025
Ժամ 15:05
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 10-12-2025
Նիստը Կայացել է
Դատական նիստի տևողությունը 8
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 09-01-2026
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2025 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 09-01-2026
Նիստը Կայացել է
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 21-01-2026
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 21-01-2026
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 21-01-2026
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Սամվել
Ազգանուն Ադամյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 21-01-2026
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Տուգանք
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Գործ թիվ ԵԴ1/2485/01/25

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
Նախագահությամբ՝ դատավոր Դավիթ Արղամանյանի,
քարտուղարությամբ՝ Խանետա Ֆթոյանի,
Անուշ Հովսեփյանի,

մասնակցությամբ՝

հանրային մեղադրող՝ Սահմինե Պետրոսյանի,
մեղադրյալ՝ Սամվել Ադամյանի,

2026թ. հունվարի 21 ք.Երևան,

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի
Սամվել Արարատի Ադամյանի
(ծնված՝ (․․․))
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝

ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1․ 2024թ. դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60753224 քրեական վարույթը (այսուհետ նաև՝ քրեական վարույթ)։
2. 2025թ. հունիսի 23-ին Երևան քաղաքի Մալաիթա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Սահմինե Պետրոսյանի որոշմամբ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
3. Նույն օրը քննիչի որոշմամբ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
4. 2025թ․ հուլիսի 9-ին Երևանի քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության կողմից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60753224 քրեական վարույթի նյութերն՝ ըստ մեղադրանքի Սամվել Արարատի Ադամյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
5. 2025թ․ հուլիսի 9-ին նշված քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2485/01/25 քրեական գործի համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025թ․ հուլիսի 10-ին հանձնվել է դատավոր Դավիթ Արղամանյանին։
6. 2025թ. հուլիսի 14-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/2485/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
7․ 2025թ․ նոյեմբերի 4-ի որոշմամբ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ կիրառվել է «կալանք» խափանման միջոցը։
8․ 2025թ․ դեկտեմբերի 5-ին Սամվել Ադամյանը վերցվել է արգելանքի։
9․ 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը վերացվել է, նա անհապաղ ազատ է արձակվել, կիրառվել է «բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցը։
10․ Նույն օրը Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ կայացվել է մեղադրական վերդիկտ, համաձայն որի՝ Սամվել Արարատի Ադամյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն արարքի համար, որ նա՝
«(...) չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, արտաշնչած օդի մեջ 0.517 միլիգրամ պարունակությամբ ալկոհոլ օգտագործած, ինչը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի հիմքով համարվում է ոչ սթափ վիճակ, 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին՝ ժամը 01:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցում վարել է «Վազ» մակնիշի 21 OI 100 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի կապակցությամբ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180418725 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ Սամվել Արարատի Ադամյանին մեղսագրվում է մեղավորությամբ կատարված արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: (...)»
3.1. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- 12.11.2024 թվականին՝ ժամը 01:50-ին, Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 2-րդ գումարտակի 1-ին վաշտի կրտսեր պարեկ Գոռ Ադամյանի (կրծքանշան թիվ 10147) կողմից կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180418725 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սավել Արարատի Ադամյանը 12.11.2024 թվականին՝ ժամը 01:45-ին, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում՝ Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցում վարել է «ՎԱԶ» մակնիշի 21 OI 100 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը: Արձանագրության վարչական իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը և դիտողությունը նշելու հատվածում, արձանագրությանը ծանոթանալու, իրավունքների ու պարտականությունների մասին քաղվածքը և խախտման քննարկման վայրի ու ժամանակի վերաբերյալ ծանուցումը ստանալու հատվածում առկա է ստորագրություն: Արձանագրության ներքևի ձախ հատվածում առկա է արձանագրությունը կազմողի ստորագրությունը, որպես խախտման ծածկագիր նշված է 202.5 թիվը (հատոր 1, վ/թ 4),
- ալկոհոլի պարունակության ստուգման կտրոնը, համաձայն որի՝ ստուգաչափման սարքի համարն է՝ 91101227, զննման համարն է՝ 02324, զննման ամսաթիվն է՝ 12.11.2024թ․, զննման ժամն է՝ 01:50:02, վերջին ստուգաչափման ամսաթիվն է՝ 12.08.2024թ․, դատարկ թեստը՝ 0.000 մգ/լ, ստուգաչափման ձևաչափը՝ ավտոմատ, ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.517 մգ/լ, վարորդի անունն է՝ Սամվել, վարորդի ազգանունն է՝ Ադամյան, Պ/Ծ-ի ազգանունն է՝ Բաբախանյան, կրծքանշանի համարն է՝ 11623, ստորաբաժանումն է՝ 2-րդ գումարտակ, 1-ին վաշտ (հատոր 1, վ/թ 5),
- ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲԸ-ի կողմից տրված թիվ 128896 ստուգաչափման վկայականը, համաձայն որի՝ վկայականը ուժի մեջ է 12.08.2024 թվականից մինչև 12.08.2025 թվականը, ստուգաչափման սարքի գործարանային համարն է 91101227, տեսակը՝ Jupiter X/RP, չափման տիրույթը՝ 0.000-2.000մգ/լ/, ճշտության դասը, կարգը (սխալանքը) + - 10%, արտադրողը՝ Չինաստան, պատկանում է ՀՀ ՊԾ-ին, ստուգաչափումը կատարվել է հետևյալ ստուգաչափման մեթոդիկայի անվանման նշագրի՝ MU2835-2008, ստուգաչափող անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Ա.Մանուկյան, իսկ բաժնի (լաբորատորիայի վարիչ) անվան դիմաց առկա է ստորագրություն և նշված է Գ.Մարտիրոսյան (հատոր 1, վ/թ 6),
- ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված վարորդական իրավունքի վկայական չունենալու վերաբերյալ քաղվածքը, համաձայն որի՝ Սամվել Արարատի Ադամյանը վարորդական իրավունքի վկայական չունի (հատոր 1, վ/թ 7-8),
- վերոնշյալ փաստաթղթերը զննության ենթարկելու մասին 2025 թվականի հունիսի 18-ի արձանագրությունը (հատոր 1, վ/թ 13-14),
- վերոնշյալ փաստաթղթերը որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին 2025 թվականի հունիսի 18-ի որոշումը (հատոր 1, վ/թ 15-17)։
3.2. Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված անհրաժեշտ ապացույցները.
- 2026 թվականի հունվարի 9-ին արտատպված ձև 8 տեղեկանքը․ Սամվել Ադամյանի վերաբերյալ առկա են թիվ 60753224, 57885125, 57181019, 57883725, 60107120 և 60146423 քրեական վարույթները։ Թիվ 60753224 քրեական վարույթը հանդիսանում է սույն քրեական գործով վարույթը։ Թիվ 57885125 և 57883725 քրեական վարույթները ուղարկվել են Դատարան, սակայն դատապարտման կամ պատժի կրման վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն։ Թիվ 57181019 քրեական վարույթի նյութերը մերժված են։ Թիվ 60107120 և 60146423 քրեական վարժություններով կայացվել են համապատասխանաբար թիվ ԵԴ/0774/01/20 և ԵԴ1/1604/01/24 դատավճիռները,
- ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության գլխավոր քարտուղարի պարտականությունների կատարող Անի Գևորգյանի կողմից Դատարան ուղարկված գրությունը, համաձայն որի՝ «(...) ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունում առկա տեղեկատվության համաձայն Սամվել Արարատի Ադամյանը (ծնված՝ 2000 թվականի մարտի 31-ին) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2021 թվականի մայիսի 5-ի թիվ ԵԴ/0774/01/20 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով և թույլատրվել է գումարը վճարել 10 (տասը) ամսվա ընթացքում մաս առ մաս:
Վերոնշյալ դատավճիռը 2021 թվականի ապրիլի 28-ին ստացվել է Պրոբացիայի ծառայությունում ի կատար ածման:
2021 թվականի մայիսի 5-ին Ս.Ադամյանը հաշվառման է վերցվել Պրոբացիայի ծառայությունում:
Տուգանքը չվճարելու արդյունքում Պրոբացիայի ծառայության կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ տուգանք պատիժը հանրային աշխատանքներով փոխարինելու մասին: Դատարանը 2022 թվականի փետրվարի 11-ի թիվ ԱՐԴ1/0035/13/21 որոշումով բավարարել է միջնորդությունը՝ 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատիժը փոխարինվել է 1500 (հազար 1 հինգ հարյուր) ժամ հանրային աշխատանքներով: Այնուհետև Ս.Ադամյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան նշանակված պատիժը համապատասխանեցնելու 2021 թվականի մայիսի 5-ի քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժին: Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը 2022 թվականի սեպտեմբերի 27-ի թիվ ԱՐԴ/0099/13/22 որոշմամբ ներկայացված միջնորդությունը բավարարել է՝ նշանակված 1500 ժամ հանրային աշխատանքներ պատիժը համապատասխանեցվել է 2021 թվականի մայիսի 5-ի քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժին և պատիժ է նշանակվել 270 ժամ հանրային աշխատանքներ:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ս.Ադամյանն արդեն կատարել է 270 ժամ հանրային աշխատանքները, ուստի այդ հիմքով վերջինս 16.12.2022թ. հանվել է Պրոբացիայի ծառայության հաշվառումից:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ԵԴ1/1604/01/24 դատավճռով Ս.Ադամյանը մեղավոր է ճանաչվել քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 340.000 (երեք հարյուր քառասուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Պրոբացիայի ծառայության կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընղհանուր իրավասության դատարան՝ տուգանք պատիժը փոխարինելու ազատազրկման պատժով, որը 2025 թվականի հուլիսի 23-ի թիվ ԱՐԴ/0160/13/25 որոշմամբ բավարարվել է՝ 340.000 (երեք հարյուր քառասուն հազար) ՀՀ դրամ գումար պատիժը փոխարինվել է 11 օր ազատազրկմամբ, ինչի արդյունքում Ս.Ադամյանը 2025 թվականի սեպտեմբերի 15-ին հանվել է Պրոբացիայի ծառայության հաշվառումից: (...)»։
2026 թվականի հունվարի 9-ին արտատպված ձև 8 տեղեկանքի համաձայն՝ 11 օր ժամկետով ազատազրկում պատժի կրումից Սամվել Ադամյանը ազատվել է 27․09․2025թ․։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
4.1. Գնահատելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների յուրաքանչյուրը վերաբերելիության, թույլատրելիության և հավաստիության տեսանկյունից՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացույցների հետազոտման ընթացքում չեն արձանագրվել դրանց ձեռք բերման պատշաճ իրավական ընթացակարգի խախտումներ, ուստի հետազոտված ապացույցներից յուրաքանչյուրը թույլատրելի է։
Միևնույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված ապացույցներից յուրաքանչյուրը պարունակում է տեղեկություններ գործի համար նշանակություն ունեցող փաստերի վերաբերյալ՝ հետևաբար հետազոտված ապացույցներից յուրաքանչյուրը բավարարում են ապացույցի վերաբերելիության պահանջին։
Դատարանն արձանագրում է, որ հետազոտված ապացույցներից ոչ մեկը չի պարունակում հակասական տվյալներ գործի փաստերի վերաբերյալ, ուստի դրանք գնահատվում են բավարար՝ հավաստիության տեսանկյունից։
4.2. Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով՝ Դատարանը հաստատված է համարում, որ Սամվել Ադամյանը չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, արտաշնչած օդի մեջ 0.517 միլիգրամ պարունակությամբ ալկոհոլ օգտագործած, ինչը «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ մասի հիմքով համարվում է ոչ սթափ վիճակ, 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին՝ ժամը 01:45-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Անդրանիկի փողոցում վարել է «Վազ» մակնիշի 21 OI 100 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, ինչի կապակցությամբ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180418725 արձանագրությունը:
Այսինքն՝ ապացուցված է Սամվել Ադամյանի կողմից մեղավորությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հակաիրավական արարքի կատարումը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածներով սահմանված հանգամանքներ առկա չեն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ի կետի համաձայն՝
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը»
Անդրադառնալով Սամվել Ադամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սամվել Ադամյանի որպես քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք Դատարանը հաշվի է առնում Սամվել Ադամյանի դատվածություն ունենալու հանգամանքը, որպիսի հանգամանքը հաստատվում է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության գլխավոր քարտուղարի պարտականությունների կատարող Անի Գևորգյանի կողմից Դատարան ստացված գրությամբ։ Ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքը։
Անդրադառնալով մեղադրյալ Սամվել Ադամյանի անձը բնութագրող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Սամվել Ադամյանը ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար։
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից պատժի ենթակա լինելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սամվել Ադամյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
Մեղադրյալ Սամվել Ադամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»
Նույն օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»
Նույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(…)»
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժատեսակները չորս են՝ տուգանք, հանրային աշխատանքներ, կարճաժամկետ ազատազրկում և ազատազրկում։ Նկատի ունենալով, որ նշված հոդվածը հանդիսանում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, ինչպես նաև՝ հաշվի առնելով կատարված արարքի հանրային վտանգավորությունն ու առաջացած հետևանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել «տուգանք» պատժատեսակի կիրառմամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(…)»
Նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1. Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(…)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.
(…)»
Վերոգրյալ իրավանորմերը վկայում են այն մասին, որ տուգանքը որպես հիմնական պատիժ նշանակվում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով, իսկ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի համար՝ առավելագույնը երեսնապատիկի չափով։
Դատարանն արձանագրում է, որ Սամվել Ադամյանի ամսական եկամտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն, ուստի տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
Նվազագույն աշխատավարձի մասին ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանվել է 75.000 ՀՀ դրամ:
Այսպիսով, Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրյալ Սամվել Ադամյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքի բնույթը, նշանակությունը և վտանգավորությունը՝ գտնում է, որ Սամվել Ադամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն՝
«3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց:
4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց:»
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով՝ Դատարանը գտնում է, որ Սամվել Ադամյանի նկատմամբ նշանակված 525.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքի ձևով պատժին պետք է հաշվակցել սույն քրեական վարույթով 2025 թվականի դեկտեմբերի 5-ից մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 6 օրը, ուստի անհրաժեշտ է նշված հինգ օրը համապատասխանեցնել տուգանք պատժատեսակին։ Դատարանն արձանագրում է, որ փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 3 օրը հավասար է 24 ժամ հանրային աշխատանքներ պատժին, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի կարգավորումների համաձայն՝ 24 ժամ հանրային աշխատանքներ պատիժը հավասար է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափին (3 օրը=75.000 ՀՀ դրամ, 1 օրը=25.000 ՀՀ դրամ), ուստի, նկատի ունենալով, որ Սամվել Ադամյանը փաստացի անազատության մեջ է գտնվել 6 օր (6 * 25.000 ՀՀ դրամ = 150.000 ՀՀ դրամ)՝ Դատարանը Սամվել Ադամյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակում տուգանք՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով (525.000-150.000=375.000)։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղադրյալին պետք է թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ենթակա են պահման քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Դատարանը գտնում է նաև, որ Սամվել Ադամյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Սամվել Ադամյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները պետք է վերացնել:
Հաշվի առնելով, որ սույն գործով վարութային ծախսեր առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցին անդրադարձ չի կատարում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ, 59-րդ, 69-րդ, 70-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 347-349-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

ՎՃՌԵՑ
1. Սամվել Արարատի Ադամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 (հինգ հարյուր քսանհնիգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ նշանակված 525.000 (հինգ հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքի ձևով պատժին հաշվակցել սույն քրեական վարույթով 2025 թվականի դեկտեմբերի 5-ից մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 10-ը ներառյալ փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 6 (վեց) օրը և Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
3. Սամվել Արարատի Ադամյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
4. Ապացույցները պահել քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
5. Սամվել Արարատի Ադամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:

Դատավոր` Դավիթ Արղամանյան
Դատական ակտի ամսաթիվը 21-01-2026
Գործը քննվել է Դռնբաց
Եզրափակիչ դատական ակտը մտել է օրինական ուժի մեջ
Ամսաթիվ 13-03-2026
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 16-03-2026
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 08-05-2026
Էջերի քանակ 53 թերթ, 91 թերթ։
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 18-05-2026
Էջերի քանակը 2 հատոր