Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2532/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
14.4
Պատասխանող
Վարդգես Հակոբյան Շավիղի
Վարդգես Հակոբյան Շավիղի
Վարդգես Հակոբյան
Վարդգես Շավիղի
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Մակար Կիրակոսյան
Լուսինե Ալավերդյան
Սեվակ Համբարձումյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 334-րդ Մաս 1-ին
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Սաթենիկ Անդրեասյան
Քրեական վերաքննիչ
Մակար Կիրակոսյան
Լուսինե Ալավերդյան
Սեվակ Համբարձումյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2026-05-26 | 12:00 | 6 | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-02-11 | 10:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-02-10 | 16:20 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-05 | 12:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-15 | 11:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-09 | 17:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-19 | 11:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-29 | 12:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-25 | 10:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-19 | 13:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-18 | 17:30 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-13 | 10:00 | 3 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-28 | 12:00 | 3 | Նիստը կայացել է |
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Դ․ԿՅՈՒՐԵՂՅԱՆԻ
պաշտպան Մ․ԱՂԱԲԵԿՅԱՆԻ
մեղադրյալ Վ․ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
2025 թվականի փետրվարի 11-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի (ծնված՝ 09․03․2006թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ ք․Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, Շերամի փողոց 9 շենք, բն․ 29 հասցեում, նախկինում չդատված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով․
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 00։25-ին ձերբակալվել է Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը։
2025 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16104125 քրեական վարույթը։
2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ձերբակալելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 10-ին՝ ժամը 23։10-ին, որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ազատ արձակելու մասին՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
2025 թվականի մայիսի 14-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել հսկող դատախազին Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով, որը 2025 թվականի մայիսի 16-ին հսկող դատախազի կողմից կայացված որոշմամբ բավարարվել է։
2025 թվականի մայիսի 15-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 16-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 09-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը հուլիսի 10-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։
2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա․Դավթյանի որոշմամբ՝ թիվ 16104125 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «նա, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենք և խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»:
Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը.
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
Հանցագործության մասին հաղորդումը, համաձայն որի՝ 2025 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ 4-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկները, շրջագայության ընթացքում քաղաք Երևանի Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտից ապօրինի ռազմամթերք և սառը զենք կրելու և պահելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ժամը 00:25-ին ձերբակալել և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժին են տեղափոխել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին, ում անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ կռփազենք, մեկ հատ ծակովի դանակ և ատրճանակի մարտական փամփուշտ։
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 5 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Ձերբակալման արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 00:25-ին ձերբակալվել է ապօրինի սառը զենք և ռազմամթերք կրելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 6 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ վերարկուի աջ գրպանից հայտնաբերվել են կռփազենք, ծալովի դանակ և փամփուշտ, որոնք վերցվել և փաթեթավորվել են Մալաթիայի բաժնի ծրարների համար նախատեսված կնիքով՝ հետագա գործողությունների համար:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 7 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք համարվող հարվածող-փշրող կռփազենքի զննության արձանագրությամբ:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 60 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
03.04.2025 թվականին ստացված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության թիվ 59-25 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված թվով մեկ հատ փամփուշտը հանդիսանում է «Байкал-442», «ПМ» և «АПС» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9 մմ /9x18/ տրամաչափի փամփուշտ, որն ինքնաշեն եղանակով ապամոնտաժված է, դրա վառոդային լիցքը բացակայում է, ինչի պատճառով պիտանի չէ կրակվելու համար և ռազմամթերք չի հանդիսանում:
Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա կռփազենքը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք:
Փորձաքննության ներկայացված ծալովի դանակը գործարանային արտադրության տնտեսակենցաղային նշանակության ծալովի դանակ է, սառը զենք չի հանդիսանում։
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 39-43 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք համարվող արծաթագույն կռփազենքով:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 61-62 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Պաշտպանը միջնորդեց լրացնել ապացույցների ծավալը և հարցաքննել փորձագետին և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցներին։
Հանրային մեղադրողը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։
Դատարանը բավարարեց ներկայացված միջնորդությունը։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Փորձագետ Վահե Ոսկանյանն դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ նշեց, որ ունի 6 տարվա մասնագիտական փորձ, ավարտել է Մանկավարժական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ Նշեց, որ կռփազենքի լայնքի և երկարության վերաբերյալ եզրահանգումը կատարել է եզրակացության մեջ նշված գրականության ցանկից օգտվելու միջոցով։ Նշեց, որ կոնկրետ սահմանում, թե ինչ չափերի պետք է լինի կռփազենքը սառը զենք համարվելու համար, նշեց, որ կոնկրետ չափեր չեն նշվում, սակայն արտաքին նկարագրությունը, մատերի համար նախատեսված անցքերի հանգամանքը նշվում է և համարվում է սառը զենք։ Նշեց, որ հարվածները կատարել է համապատասխան թիրախի վրա՝ 10 և ավել անգամ, տարբեր ուժգնությամբ և ուղղություններով։ Նշեց, որ հնարավոր է առարկան լինել հուշանվեր, որը չի կարող համապատասխան լինել սառը զենքի հասկացությանը, հուշանվերային կռփազենք լինի, որը հնարավոր չէ կիրառել, բայց դրա արտաքին տեսքը կռփազենքի նման է։ Օրինակ, հուշանվերային կախազարդ է, բայց չափային տվյալները չի համապատասխանում սառը զենքերին արտաքնապես և չափային, չափային տվյալները համապատասխանում է մարդու ձեռքի համար, մարդու ձեռքի համապատասխան է սարքած, ոչ թե ավելի փոքր չափերի։ Այսինքն հնարավոր է այդ առարկան արտաքնապես լրիվ համապատասխանի կռփազենքի չափային հատկանիշներին, սակայն այն հնարավոր չլինի կիրառել որպես սառը զենք, հարվածներ հասցնելու համար հնարավոր չլինի։
Կռփազենքի մետաղը հնարավոր է ճկվի, պատրաստվում է կապարից՝ արճիճից, փորձաքննության արդյունքում է միայն պարզ դառնում, թե արդյոք կռփազենքի մետաղը համապատասխանում է հարվածող-փշրող զենքերի թվին։
Նշեց, որ գրականության մեջ առկա են ռուսալեզու աղբյուրներ, որոնք չեն թարգմանվել, այլ միայն օգտագործվել են ընթացիկ։
Նշեց, որ եթե առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, ուրեմն նմանացրել են գործարանային արտադրությանը։, այսինքն առարկայի վրա առկա չէ «Մարկիրովկա»։ Եթե առարկան լիներ գործարանային արտադրության, ապա կունենար համապատասխան փաստաթուղթ, տվյալ պարագայում ոչինչ չունի, այն արհեստագործական է և նմանեցված է գործարանայինին։ Նշեց, որ բացի դրոշմվածքից և փաստաթղթից բացարձակ տարբերություն չի լինում։ Իսկ փորձառությունից հետո լինում է, որ ասենք արհեստագործական եղանակով է պատրաստված լինում ու տվյալ կռփազենքի մետաղը չի համապատասխանում։ Դա պարզվում է միայն փորձառությունից հետո։
Նշեց, որ առարկայի սառը զենք հանդիսանալու հանգամանքը հաստատվում է փորձարարության արդյունքում՝ հարվածներ հասցնելու միջոցով, որպեսզի հասկանա, թե արդյոք մետաղը համապատասխանում է սառը զենքերի պահանջին, թե ոչ։
Անդրադառնալով եզրակացության մեջ առկա գրականությանը՝ նշեց, որ նշված ռուսալեզու փաստաթղթերը թարգմանված չեն, ինքը միանգամից դրանք կիրառում է։
Նշեց, որ 4-րդ կետով սահմանված աղբյուրը մշակվել է իրենց կողմից, անցել է բոլոր սանկցիաները և չափագրման ինստիտուտի կողմից ընդունվել է հարվածող-ջարդող սառը զենքի, կռփազենքի և մահակի փորձառության մեթոդիկան, որտեղ որ մանրամասն նկարագրված է։ Եթե տվյալ աղբյուրները անգամ չլինեն, տվյալ «Գոստը», որը որ մշակվել է Հայաստանում ու բոլոր սանկցիաներն անցել է, այն բավականաչափ ինֆորմացիա ունի կռփազենքի մասին, թե մեթոդիկայի մասին փորձառությունը ինչպես է արվում, ինչ թիրախի վրա է արվում, թիրախի վրա ինչ հետքեր պետք է ունենա, ինչ խորություններ պետք է ունենա, ամբողջությամբ նշված է։
Նշեց, որ եթե գրականության 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 5-րդ կետերը չլինեին, ապա միայն 4-րդ աղբյուրի հիման վրա եզրակացությունը կտրվեր կրկին նույն կերպ՝ առանց փոփոխության։ Այդ աղբյուրը հայերեն է, այն հասանելի է և ամբողջությամբ բավարար է եղել եզրակացությունը տրամադրելու համար։
Հարցին, թե արդյոք նշված 4-րդ աղբյուրը հանրամատչելի է, թե ոչ, նշեց, որ այն պահանջի դեպքում տրամադրվում է, այն պաշտոնապես հրապարակված է, հարցին, թե արդյոք յուրաքանչյուր անձ կարող է այն գտնել և կարդալ, նշեց, որ այդ հարցին չի կարող պատասխանել։
(տե՛ս 2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Վկա Դավիթ Ասատրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանին ճանաչում է դեպքի հետ կապված, վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է կռփազենք։ Հարցին, թե արդյոք վերջինիս ամրակցված տեսախցիկը միացված է եղել, թե ոչ, նշեց, որ տեխնիկական խնդիրների պատճառով չեն ստանում տեսախցիկ, հստակ չի հիշում, թե արդյոք նշված օրը ստացած է եղել տեսախցիկ, թե ոչ, քանի որ շատ դեպքեր են լինում ամեն օր։
(տե՛ս 2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Վկա Սամվել Սողոմոնյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքը տեղի է ունեցել 2025 թվականի հունվարի 09-ին, ուստի ֆիզիկապես չի հիշում որևէ բան նշված դեպքից։ Նշեց, որ կցկտուր հայացք է ունեցել, հայացքը շեղել է, քանի որ երկար ժամանակ է ծառայության մեջ, ուստի կարողանում է հասկանալ, թե արդյոք այդ անձը որևէ բան է թաքցնում։ Դեպքը եղել է երեկոյան ժամի, ըստ զեկուցագրի՝ 00։10-ին, փոքր հեռավորության վրա է եղել մեղադրյալը, քայլում էր, մոտակա սուպերմարկետից գնում էր տուն, չի հիշում արդյոք վերջինիս հետ որևէ անձ առկա էր, թե ոչ, Վարդգես Հակոբյանին հարցրել է, արդյոք վերջինիս մոտ առկա է որևէ արգելված առարկա, վերջինս գրպանի պարունակությունը ցույց է տվել, այդ օրը իրենց մոտ առկա են եղել տեսանկարահանող սարքերը, սարքը եղել է լիցքավորված վիճակում, այն աշխատում է այնքան, որքան հերիքում է մարտկոցը, օրվա վերջում սարքը տեղադրում են հատուկ վայրում, որպեսզի հաջորդ օրը կրկին կարգախումբը ստանա և օգտագործի։
(տե՛ս 2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքը տեղի է ունեցել հունվարի 09-ին, ժամը 00։30-ի սահմաններում, մոտեցել են երկու պարեկներ և ասել, որ գիշերային ռեյդի շրջանակներում հսկողություն են իրականացնում, պայուսակից հանել է դանակը, կռփազենքը, պարեկը լապտերը մոտեցրել է պայուսակին և տեսել, որ պայուսակում առկա է նաև փամփուշտ և ասել է, որ պետք է գնան բաժին։ Իր հետ եղել է եղբայրը՝ Ավետ Հակոբյանը, պարեկները մոտեցել են և ասել, որ խուզարկություն պետք է անեն՝ գիշերային ռեյդի շրջանակներում, բոլոր առարկաները պայուսակից հանել և ցույց է տվել պարեկներին, առարկաները իր կամքով է հետ դրել պայուսակի մեջ և պարեկների հետ գնացել է բաժին, պարեկները փամփուշտը անձամբ չեն հանել որևէ իր պայուսակից, հարցին, թե ինչու է հանել պայուսակից և ցույց տվել այդ առարկաները՝ նշեց, որ կամովին հանձնել է, մոտենալու ժամանակ որոշել է հանձնել առարկաները։ Մեղադրյալը նշեց, որ առարկաները ձեռք է բերել 2024 թվականի կեսերին, հարցին, թե ինչու չի հանձնել այդ առարկաները՝ նշեց, որ դրանք պահել է իր մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով, քանի որ աշխատանքից վերադառնում է տուն ուշ ժամին, ճանապարհին հանդիպում են շներ, ինքն էլ եղբոր հետ է գնում տուն, ով 18 տարեկան է, առարկաները ձեռք է բերել օնլայն առևտրի հարթակից, իսկ փամփուշտը գտել է տարածքից, նշեց, որ ընդունում է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է իր կատարածի համար։
(տե՛ս 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Պաշտպանը միջնորդեց լրացնել ապացույցների ծավալը և հարցաքննել մեղադրյալի եղբորը՝ Ավետ Հակոբյանին, ով ներկա է եղել դեպքի օրը կատարվածին և վերջինիս կողմից տրվելիք ցուցմունքը կարող է էական նշանակություն ունենալ վարույթի համար, նա կարող է հայտնել փաստական հանգամանքներ։
Հանրային մեղադրողը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։
Դատարանը բավարարեց ներկայացված միջնորդությունը։
(տե՛ս 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Վկա Ավետ Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2025 թվականի հունվարի 09-ին աշխատանքից դուրս են եկել՝ Սվաճյան փողոցում և քայլել դեպի տուն, ինքը և եղբայրը՝ Վարդգես Հակոբյանը, միմյանց կողքի քայլել են, իրենց մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցները և ասել, որ ուժեղացված ծառայություն է, ինքը դատարկել է իր մոտ առկա իրերը, տեսել է, որ եղբայրը իր ցանկությամբ է հանել իր մոտ առկա իրերը, այնուհետև եղբոր ձեռքերը ոլորել են և ձերբակալել։ Երբ ոստիկանները մոտեցել են ներկայացել են, չեն ասել, որ կասկածի պատճառով են մոտեցել, միայն նշել են, որ ուժեղացված ծառայություն է։ Եղբայրը հանել է պայուսակից իր մոտ առկա իրերը, երբ հասել են ոստիկանություն՝ այդ իրերը կրկին եղել են եղբոր պայուսակում։ Նշեց, որ իրենք աշխատում են տեղի սուպերմարկետում, մոտավորապես 00։30-ին փակել են խանութը և միասին տուն վերադառնալիս են եղել։ Ոստիկանները եղել են չորսով, երեքը կանգնած են եղել, մեկը՝ ավտոմեքենայի մոտ է եղել։
(տե՛ս 2026 թվականի փետրվարի 05-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Այսպիսով, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը:
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Ապօրինի կերպով քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
Վերլուծելով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ներկայացված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված են մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը, մասնավորապես՝ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը, խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ։
Ասվածը հիմնավորվում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով․ հանցագործության մասին հաղորդմամբ, անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ վերարկուի աջ գրպանից հայտնաբերվել են կռփազենք (...)», իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք համարվող հարվածող-փշրող կռփազենքի զննության արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Կռփազենքը և դանակը ձեռք է բերել օնլայն առևտրի հարթակից և որպես հուշանվեր պահել է իր մոտ՝ ինքնապաշտպանության նպատակով», 03.04.2025 թվականին ստացված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության թիվ 59-25 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ «Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա կռփազենքը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք», իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք համարվող արծաթագույն կռփազենքով, փորձագետ Վահե Ոսկանյանն դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, վկա Դավիթ Ասատրյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, վկա Սամվել Սողոմոնյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, ըստ որի՝ «առարկաները ձեռք է բերել 2024 թվականի կեսերին, հարցին, թե ինչու չի հանձնել այդ առարկաները՝ նշեց, որ դրանք պահել է իր մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով»։
Անդրադառնալով փորձագետի եզրակացության մեջ արտացոլված ռուսալեզու աղբյուրներին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԴ1/0315/01/23 2025 թվականի սեպտեմբերի 16-ին կայացված որոշմամբ անդրադարձել է փորձագիտական եզրակացության մեջ ներառված օտարալեզու աղբյուրներին արձանագրել է հետևյալը․
«Այսպես, Ա․Բախշիյանին վերագրվող արարքի կատարման պահին գործող «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի «գ» կետով սառը զենքը բնութագրվում է որպես «[Մ]արդու մկանային ուժի օգնությամբ, օբյեկտի հետ անմիջական շփման ժամանակ այն խոցելու համար նախատեսված զենք»։ Նման պայմաններում, Վճռաբեկ դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի պնդմանն առ այն, որ օրենքի՝ «հասանելի» և «կանխատեսելի» չլինելու պատճառով Ա․Բախշիյանը հնարավորություն չի ունեցել գիտակցել իր իրավունքների իրացման թույլատրելի շրջանակները, հարմարեցնել իր վարքագիծն այդ շրջանակներն ամրագրող նորմերի պահանջներին և գնահատել իր վարքագծի իրավաչափությունը` կանխատեսելով ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու դեպքում վրա հասնող իրավական հետևանքները։ Ընդ որում, կենդանի կամ այլ նշանակետ խոցելու՝ սառը զենքի հատկանիշը պահպանվել է նաև 2022 թվականի հոկտեմբերի 5-ին ընդունված և 2023 թվականի հունիսի 1-ին ուժի մեջ մտած «Զենքի շրջանառության կարգավորման» մասին ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետում, որն այն բնորոշում է որպես կտրող, ծակող, ջարդող սարք, որը նախատեսված է մարդու մկանային ուժի օգնությամբ անմիջական շփման դեպքում կենդանի կամ այլ նշանակետ խոցելու և վնասազերծելու համար։ Վերոշարադրյալից հետևում է, որ սառը զենքի բնութագրիչ հատկանիշները հստակ օրենսդրական կարգավորում ունեն։ Այլ հարց է, որ այդ բնութագրիչ հատկանիշների առկայությունը պարզելու համար անհրաժեշտ են համապատասխան ոլորտի հատուկ գիտելիքներ։
15․1․ Սույն վարույթի փաստական հանգամանքներից բխում է, որ կոնկրետ դեպքում նշանակված դատաքրեագիտական փորձաքննության ընթացքում՝ պարզելու համար անձնական խուզարկությամբ Ա․Բախշիյանից վերցված առարկայի՝ սառը զենք լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև դրա տեսակն ու բնութագրիչ հատկությունները, փորձագետը ներկայացված առարկայի արտաքին հատկանիշները համադրել է տեղեկատու գրականության տվյալների հետ և հատուկ գիտական մեթոդի կիրառմամբ կատարել է փորձարարական հարվածներ, որոնց արդյունքում եզրահանգել է, որ տվյալ առարկան պիտանի է առանց ձեռքը վնասելու նշանակետ խոցելու համար և հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք։ Այսինքն՝ ներկայացված առարկայի՝ սառը զենք լինելու հանգամանքը որոշելու համար, փորձագետն օգտվել է գիտական աղբյուրներից ու կիրառել է համապատասխան բնագավառի հատուկ մեթոդիկա:
15․2․ Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, իրավաչափ համարելով ստորադաս դատարանների եզրահանգումն առ այն, որ փորձաքննության կատարման ընթացքում օգտագործված՝ Ռուսաստանի Դաշնության ստանդարտը չի կարող համարվել «օրենք», քանի որ այն չի համապատասխանում իրավական որոշակիության (res judicata) սկզբունքին , Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ հիշյալ ստանդարտը, գիտական աղբյուրների հետ մեկտեղ, սույն վարույթով կիրառվել է ոչ թե որպես հանցակազմը սահմանող օրենսդրական ակտ, այլ փորձագետի կողմից օգտագործվել է որպես տեղեկատու գրականություն, հետևապես նշված ստանդարտի օգտագործումը չի ենթադրում փորձաքննության կատարման կարգի այնպիսի էական խախտում, որը կբացառեր փորձագետի եզրակացությունը որպես թույլատրելի ապացույց օգտագործելու հնարավորությունը» ։
Վարդգես Հակոբյանին վերագրվող արարքի կատարման պահին գործող «Զենքի շրջանառության կարգավորման» մասին ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն՝ սառը զենքը բնորոշվում է որպես կտրող, ծակող, ջարդող սարք, որը նախատեսված է մարդու մկանային ուժի օգնությամբ անմիջական շփման դեպքում կենդանի կամ այլ նշանակետ խոցելու և վնասազերծելու համար։ Վերոշարադրյալից հետևում է, որ սառը զենքի բնութագրիչ հատկանիշները հստակ օրենսդրական կարգավորում ունեն, որի բնութագրիչ հատկանիշների առկայությունը պարզելու համար անհրաժեշտ են համապատասխան ոլորտի հատուկ գիտելիքներ։
Սույն քրեական վարույթով նշանակված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության ընթացքում՝ պարզելու համար անձնական խուզարկությամբ Վարդգես Հակոբյանից վերցված առարկայի՝ սառը զենք լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև դրա տեսակն ու բնութագրիչ հատկությունները՝ փորձագետը ներկայացված առարկայի արտաքին հատկանիշները համադրել է տեսական գրականության հետ և հատուկ գիտական մեթոդի կիրառմամբ կատարել է փորձարարական հարվածներ, որոնց արդյունքում եզրահանգել է, որ տվյալ առարկան պիտանի է առանց ձեռքը վնասելու նշանակետ խոցելու համար և հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք։ Այսինքն՝ ներկայացված առարկայի՝ սառը զենք լինելու հանգամանքը որոշելու համար, փորձագետն օգտվել է գիտական աղբյուրներից և կիրառել է համապատասխան բնագավառի հատուկ մեթոդիկա:
Թիվ 59-25 փորձագետի եզրակացության գրականության ցանկում առկա են հետևյալ աղբյուրները՝
1․ ««Криминалистическое исследование холодного и метательного оружия» под редакцией Б.Н.Шведко, Е.Ю.Синицин, О.Б.Антропова, П.А.Родионов, Москва 2020, МВД РФ
2․ ԳՕՍՏ Ռ 51215-22 §Սառը զենք.Տերմիններ և սահմանումներ
3․ ՀՀ ՕՐԵՆՔԸ ԶԵՆՔԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ՄԱՍԻՆ ՀՀ ՕՐԵՆՔ
4.ՀՍՏ 447-2024 «Հարվածող-ջարդող սառը զենք, Կոփազենքի և մահակի փորձարարության մեթոդ»
5.ԳՕՍՏ Ռ 51015.97 «Տնտեսական և հատուկ նշանակության դանակներ»։
Դատարանը համադրելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված դիրքորոշումները սույն փաստական հանգամանքների հետ արձանագրում է, որ թիվ 59-25 եզրակացության գրականության ցանկում առկա 1-ին աղբյուրը՝ ««Криминалистическое исследование холодного и метательного оружия» под редакцией Б.Н.Шведко, Е.Ю.Синицин, О.Б.Антропова, П.А.Родионов, Москва 2020, МВД РФ» թեև հանդիսանում է ռուսալեզու աղբյուր, սակայն այն, ինչպես նաև ցանկում առկա մյուս ստանդարտները սույն վարույթով կիրառվել են ոչ թե որպես հանցակազմը սահմանող օրենսդրական ակտ, այլ փորձագետի կողմից օգտագործվել է որպես տեղեկատու գրականություն, հետևապես ռուսալեզու գիտական աղբյուրի օգտագործումը չի ենթադրում փորձաքննության կատարման կարգի այնպիսի էական խախտում, որը կբացառեր փորձագետի եզրակացությունը որպես թույլատրելի ապացույց օգտագործելու հնարավորությունը։ Հատկանշական է, որ հանրային մեղադրողի հարցին, թե արդյոք նույն եզրակացությունը կտրվեր առանց 1-ին աղբյուրի՝ փորձագետը նշեց, որ եզրակացության հետևությունները կլինեին միանգամայն նույնական՝ նույնիսկ 1-ին ռուսալեզու աղբյուրի բացակայության պայմաններում։
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանն արձանագրում է, որ փորձագետի եզրակացությունը համապատասխանում է օրենքով սահմանված պահանջներին և կարող է դրվել ապացույցների շարքում։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից ցուցմունքով մատնանշած այն հանգամանքին, որ վերջինս իր մոտ գտնվող կռփազենքը կամովին հանձնել է, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից սառը զենքը ոստիկանների պահանջով վերջիններիս ցույց տալը չի կարող գնահատվել որպես նրա կողմից սառը զենքը հանձնելու ազատ և գիտակցված կամաարտահայտության արդյունք՝ հաշվի առնելով նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ՏԴ/0085/01/14 գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման առանձնահատկություններին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հուսիկ Բաղդասարյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ «(...) Հանձնումը համարվում է կամովին, եթե անձը, գիտակցելով, որ այդ պահին իրեն բացահայտելու իրական սպառնալիք չկա, իր հայեցողությամբ հանձնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածում նշված առարկաները, այսինքն՝ անձի ընդունած այդ որոշումը պետք է լինի ազատ և գիտակցված ընտրության արդյունք։ Բացահայտման իրական սպառնալիքի առկայությունը և դրանից դրդված հանձնումը չի կարող համարվել կամովին։ Այն դեպքերում, երբ իշխանությունները տեղյակ են կոնկրետ անձի մոտ նշված առարկաների առկայության մասին և առաջարկում են հանձնել դրանք, հանձնումը կամովին համարվել չի կարող։ Այս պայմաններում դա կարող է դիտվել միայն որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք» (տե՛ս Հուսիկ Սուրիկի Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշման 20-րդ կետը)։
Վերահաստատելով և զարգացնելով Հ.Բաղդասարյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը Հրանտ Հարությունյանի և Բեգլար Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասում ամրագրված խրախուսական նորմը նպատակ ունի ապօրինի պահվող զենքի և նորմում թվարկված մյուս առարկաների կամավոր հանձնումը խրախուսելու եղանակով դադարեցնելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումը և այդպիսով կանխելու հետագայում դրանց հնարավոր գործադրմամբ անձի կյանքի կամ առողջության դեմ ուղղված կամ այլ հանցագործությունները։ Այս կապակցությամբ անհրաժեշտ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված արարքների հանրային վտանգավորությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ դրանով նախատեսված առարկաները հանցավոր նպատակով օգտագործելու իրական հնարավորություն է ստեղծվում, ինչը վտանգ է առաջացնում մարդկանց կյանքի և առողջության համար։ Քննարկվող հոդվածով նախատեսված հանցագործության անմիջական օբյեկտը հոդվածում նշված առարկաների անօրինական շրջանառությունից մարդու և հասարակության անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։ Հետևաբար հոդվածում նշված առարկաների հանձնման դեպքում ապահովվում է տվյալ հանցագործության օբյեկտի պահպանությունը, իսկ հանձնման կամավորության դեպքում` վերանում հանցանք կատարած անձի հանրային վտանգավորությունը։(․․․)
Քննարկվող հոդվածում նշված առարկաների հանձնումը կարող է համարվել կամովին, եթե անձը, գիտակցելով դրանք ապօրինի պահելը շարունակելու իրական հնարավորությունը, այդուհանդերձ, հանձնում է քննարկվող առարկաները կամ հայտնում դրանց գտնվելու վայրի մասին։ Քննարկվող առարկաներն ապօրինի պահելու իրական հնարավորություն անձը կարող է ունենալ, եթե, օրինակ, վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէ զենքի գոյության մասին, կամ բացակայում են դրա բացահայտման օբյեկտիվ հնարավորության մասին վկայող հանգամանքները, և անձը ողջամտորեն գիտակցում է դա։ Հետևաբար ապօրինի պահվող զենքի գործադրմամբ հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո զենքը հանձնած անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիմքով չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, քանի որ զենքի գործադրման փաստը վարույթն իրականացնող մարմիններին հաստատապես հայտնի լինելու դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառումը չի բխի քննարկման առարկա խրախուսական նորմը նախատեսելու քրեական քաղաքականության նպատակներից։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ ապօրինի զենքով հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո անձի կողմից զենքը հանձնելը կարող է գնահատվել որպես անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք և հաշվի առնվել պատիժ նշանակելիս (...)» (տե՛ս Հրանտ Յուրիկի Հարությունյանի և Բեգլար Գարեգինի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՆԴ/0011/01/14 որոշման 34-րդ կետը) »։
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, Դատարանն արձանագրում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով:
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից ստացված քաղվածքի՝ մեղադրյալի՝ հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին աշխատավարձը պակաս է ստացվում օրենքով սահմանված չափից, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Քննության առնելով տուգանքի ձևով պատիժը մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից կրելու և տուգանքի վճարումը տարաժամկետելու հարցը՝ Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգավորումը, գալիս է այն եզրահանգման, որ տուգանքի վճարման տարաժամկետումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ, ավելին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվողի, այլ ոչ թե դատապարտյալի մասին, որպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է դատավճռով նրա նկատմամբ նշանակվող տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Քննարկելով գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայց հարուցված չէ, բռնագրավման ենթակա կամ արգելադրված գույք առկա չէ։
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցի լուծմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն «Պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների հանձնման-ընդունման թիվ 3287 արձանագրության»՝ իրականացված ձգաբանական և հետքաբանական փորձաքննությունների արժեքը կազմել է ընդհանուր 144․000 ՀՀ դրամ։ Դատարանն արձանագրում է, որ այն ենթակա է բռնագանձման մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանից։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2025 թվականի մայիսի 16-ի կայացված որոշմամբ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը ենթակա է ոչնչացման։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը․
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Վարութային ծախսերի և իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցերը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ՝ նաև Դատարան)
Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Դ․ԿՅՈՒՐԵՂՅԱՆԻ
պաշտպան Մ․ԱՂԱԲԵԿՅԱՆԻ
մեղադրյալ Վ․ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
2025 թվականի փետրվարի 11-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի (ծնված՝ 09․03․2006թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ ք․Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, Շերամի փողոց 9 շենք, բն․ 29 հասցեում, նախկինում չդատված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով․
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 00։25-ին ձերբակալվել է Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը։
2025 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16104125 քրեական վարույթը։
2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ձերբակալելու մասին։
2025 թվականի հունվարի 10-ին՝ ժամը 23։10-ին, որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ազատ արձակելու մասին՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
2025 թվականի մայիսի 14-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել հսկող դատախազին Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով, որը 2025 թվականի մայիսի 16-ին հսկող դատախազի կողմից կայացված որոշմամբ բավարարվել է։
2025 թվականի մայիսի 15-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 16-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 09-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը հուլիսի 10-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։
2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա․Դավթյանի որոշմամբ՝ թիվ 16104125 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «նա, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենք և խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»:
Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը.
Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
Հանցագործության մասին հաղորդումը, համաձայն որի՝ 2025 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ 4-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկները, շրջագայության ընթացքում քաղաք Երևանի Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտից ապօրինի ռազմամթերք և սառը զենք կրելու և պահելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ժամը 00:25-ին ձերբակալել և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժին են տեղափոխել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին, ում անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ կռփազենք, մեկ հատ ծակովի դանակ և ատրճանակի մարտական փամփուշտ։
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 5 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Ձերբակալման արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 00:25-ին ձերբակալվել է ապօրինի սառը զենք և ռազմամթերք կրելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 6 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ վերարկուի աջ գրպանից հայտնաբերվել են կռփազենք, ծալովի դանակ և փամփուշտ, որոնք վերցվել և փաթեթավորվել են Մալաթիայի բաժնի ծրարների համար նախատեսված կնիքով՝ հետագա գործողությունների համար:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 7 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք համարվող հարվածող-փշրող կռփազենքի զննության արձանագրությամբ:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 60 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
03.04.2025 թվականին ստացված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության թիվ 59-25 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված թվով մեկ հատ փամփուշտը հանդիսանում է «Байкал-442», «ПМ» և «АПС» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9 մմ /9x18/ տրամաչափի փամփուշտ, որն ինքնաշեն եղանակով ապամոնտաժված է, դրա վառոդային լիցքը բացակայում է, ինչի պատճառով պիտանի չէ կրակվելու համար և ռազմամթերք չի հանդիսանում:
Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա կռփազենքը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք:
Փորձաքննության ներկայացված ծալովի դանակը գործարանային արտադրության տնտեսակենցաղային նշանակության ծալովի դանակ է, սառը զենք չի հանդիսանում։
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 39-43 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք համարվող արծաթագույն կռփազենքով:
(տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 61-62 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Պաշտպանը միջնորդեց լրացնել ապացույցների ծավալը և հարցաքննել փորձագետին և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցներին։
Հանրային մեղադրողը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։
Դատարանը բավարարեց ներկայացված միջնորդությունը։
(տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Փորձագետ Վահե Ոսկանյանն դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ նշեց, որ ունի 6 տարվա մասնագիտական փորձ, ավարտել է Մանկավարժական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ Նշեց, որ կռփազենքի լայնքի և երկարության վերաբերյալ եզրահանգումը կատարել է եզրակացության մեջ նշված գրականության ցանկից օգտվելու միջոցով։ Նշեց, որ կոնկրետ սահմանում, թե ինչ չափերի պետք է լինի կռփազենքը սառը զենք համարվելու համար, նշեց, որ կոնկրետ չափեր չեն նշվում, սակայն արտաքին նկարագրությունը, մատերի համար նախատեսված անցքերի հանգամանքը նշվում է և համարվում է սառը զենք։ Նշեց, որ հարվածները կատարել է համապատասխան թիրախի վրա՝ 10 և ավել անգամ, տարբեր ուժգնությամբ և ուղղություններով։ Նշեց, որ հնարավոր է առարկան լինել հուշանվեր, որը չի կարող համապատասխան լինել սառը զենքի հասկացությանը, հուշանվերային կռփազենք լինի, որը հնարավոր չէ կիրառել, բայց դրա արտաքին տեսքը կռփազենքի նման է։ Օրինակ, հուշանվերային կախազարդ է, բայց չափային տվյալները չի համապատասխանում սառը զենքերին արտաքնապես և չափային, չափային տվյալները համապատասխանում է մարդու ձեռքի համար, մարդու ձեռքի համապատասխան է սարքած, ոչ թե ավելի փոքր չափերի։ Այսինքն հնարավոր է այդ առարկան արտաքնապես լրիվ համապատասխանի կռփազենքի չափային հատկանիշներին, սակայն այն հնարավոր չլինի կիրառել որպես սառը զենք, հարվածներ հասցնելու համար հնարավոր չլինի։
Կռփազենքի մետաղը հնարավոր է ճկվի, պատրաստվում է կապարից՝ արճիճից, փորձաքննության արդյունքում է միայն պարզ դառնում, թե արդյոք կռփազենքի մետաղը համապատասխանում է հարվածող-փշրող զենքերի թվին։
Նշեց, որ գրականության մեջ առկա են ռուսալեզու աղբյուրներ, որոնք չեն թարգմանվել, այլ միայն օգտագործվել են ընթացիկ։
Նշեց, որ եթե առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, ուրեմն նմանացրել են գործարանային արտադրությանը։, այսինքն առարկայի վրա առկա չէ «Մարկիրովկա»։ Եթե առարկան լիներ գործարանային արտադրության, ապա կունենար համապատասխան փաստաթուղթ, տվյալ պարագայում ոչինչ չունի, այն արհեստագործական է և նմանեցված է գործարանայինին։ Նշեց, որ բացի դրոշմվածքից և փաստաթղթից բացարձակ տարբերություն չի լինում։ Իսկ փորձառությունից հետո լինում է, որ ասենք արհեստագործական եղանակով է պատրաստված լինում ու տվյալ կռփազենքի մետաղը չի համապատասխանում։ Դա պարզվում է միայն փորձառությունից հետո։
Նշեց, որ առարկայի սառը զենք հանդիսանալու հանգամանքը հաստատվում է փորձարարության արդյունքում՝ հարվածներ հասցնելու միջոցով, որպեսզի հասկանա, թե արդյոք մետաղը համապատասխանում է սառը զենքերի պահանջին, թե ոչ։
Անդրադառնալով եզրակացության մեջ առկա գրականությանը՝ նշեց, որ նշված ռուսալեզու փաստաթղթերը թարգմանված չեն, ինքը միանգամից դրանք կիրառում է։
Նշեց, որ 4-րդ կետով սահմանված աղբյուրը մշակվել է իրենց կողմից, անցել է բոլոր սանկցիաները և չափագրման ինստիտուտի կողմից ընդունվել է հարվածող-ջարդող սառը զենքի, կռփազենքի և մահակի փորձառության մեթոդիկան, որտեղ որ մանրամասն նկարագրված է։ Եթե տվյալ աղբյուրները անգամ չլինեն, տվյալ «Գոստը», որը որ մշակվել է Հայաստանում ու բոլոր սանկցիաներն անցել է, այն բավականաչափ ինֆորմացիա ունի կռփազենքի մասին, թե մեթոդիկայի մասին փորձառությունը ինչպես է արվում, ինչ թիրախի վրա է արվում, թիրախի վրա ինչ հետքեր պետք է ունենա, ինչ խորություններ պետք է ունենա, ամբողջությամբ նշված է։
Նշեց, որ եթե գրականության 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 5-րդ կետերը չլինեին, ապա միայն 4-րդ աղբյուրի հիման վրա եզրակացությունը կտրվեր կրկին նույն կերպ՝ առանց փոփոխության։ Այդ աղբյուրը հայերեն է, այն հասանելի է և ամբողջությամբ բավարար է եղել եզրակացությունը տրամադրելու համար։
Հարցին, թե արդյոք նշված 4-րդ աղբյուրը հանրամատչելի է, թե ոչ, նշեց, որ այն պահանջի դեպքում տրամադրվում է, այն պաշտոնապես հրապարակված է, հարցին, թե արդյոք յուրաքանչյուր անձ կարող է այն գտնել և կարդալ, նշեց, որ այդ հարցին չի կարող պատասխանել։
(տե՛ս 2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Վկա Դավիթ Ասատրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանին ճանաչում է դեպքի հետ կապված, վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է կռփազենք։ Հարցին, թե արդյոք վերջինիս ամրակցված տեսախցիկը միացված է եղել, թե ոչ, նշեց, որ տեխնիկական խնդիրների պատճառով չեն ստանում տեսախցիկ, հստակ չի հիշում, թե արդյոք նշված օրը ստացած է եղել տեսախցիկ, թե ոչ, քանի որ շատ դեպքեր են լինում ամեն օր։
(տե՛ս 2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Վկա Սամվել Սողոմոնյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքը տեղի է ունեցել 2025 թվականի հունվարի 09-ին, ուստի ֆիզիկապես չի հիշում որևէ բան նշված դեպքից։ Նշեց, որ կցկտուր հայացք է ունեցել, հայացքը շեղել է, քանի որ երկար ժամանակ է ծառայության մեջ, ուստի կարողանում է հասկանալ, թե արդյոք այդ անձը որևէ բան է թաքցնում։ Դեպքը եղել է երեկոյան ժամի, ըստ զեկուցագրի՝ 00։10-ին, փոքր հեռավորության վրա է եղել մեղադրյալը, քայլում էր, մոտակա սուպերմարկետից գնում էր տուն, չի հիշում արդյոք վերջինիս հետ որևէ անձ առկա էր, թե ոչ, Վարդգես Հակոբյանին հարցրել է, արդյոք վերջինիս մոտ առկա է որևէ արգելված առարկա, վերջինս գրպանի պարունակությունը ցույց է տվել, այդ օրը իրենց մոտ առկա են եղել տեսանկարահանող սարքերը, սարքը եղել է լիցքավորված վիճակում, այն աշխատում է այնքան, որքան հերիքում է մարտկոցը, օրվա վերջում սարքը տեղադրում են հատուկ վայրում, որպեսզի հաջորդ օրը կրկին կարգախումբը ստանա և օգտագործի։
(տե՛ս 2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքը տեղի է ունեցել հունվարի 09-ին, ժամը 00։30-ի սահմաններում, մոտեցել են երկու պարեկներ և ասել, որ գիշերային ռեյդի շրջանակներում հսկողություն են իրականացնում, պայուսակից հանել է դանակը, կռփազենքը, պարեկը լապտերը մոտեցրել է պայուսակին և տեսել, որ պայուսակում առկա է նաև փամփուշտ և ասել է, որ պետք է գնան բաժին։ Իր հետ եղել է եղբայրը՝ Ավետ Հակոբյանը, պարեկները մոտեցել են և ասել, որ խուզարկություն պետք է անեն՝ գիշերային ռեյդի շրջանակներում, բոլոր առարկաները պայուսակից հանել և ցույց է տվել պարեկներին, առարկաները իր կամքով է հետ դրել պայուսակի մեջ և պարեկների հետ գնացել է բաժին, պարեկները փամփուշտը անձամբ չեն հանել որևէ իր պայուսակից, հարցին, թե ինչու է հանել պայուսակից և ցույց տվել այդ առարկաները՝ նշեց, որ կամովին հանձնել է, մոտենալու ժամանակ որոշել է հանձնել առարկաները։ Մեղադրյալը նշեց, որ առարկաները ձեռք է բերել 2024 թվականի կեսերին, հարցին, թե ինչու չի հանձնել այդ առարկաները՝ նշեց, որ դրանք պահել է իր մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով, քանի որ աշխատանքից վերադառնում է տուն ուշ ժամին, ճանապարհին հանդիպում են շներ, ինքն էլ եղբոր հետ է գնում տուն, ով 18 տարեկան է, առարկաները ձեռք է բերել օնլայն առևտրի հարթակից, իսկ փամփուշտը գտել է տարածքից, նշեց, որ ընդունում է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է իր կատարածի համար։
(տե՛ս 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Պաշտպանը միջնորդեց լրացնել ապացույցների ծավալը և հարցաքննել մեղադրյալի եղբորը՝ Ավետ Հակոբյանին, ով ներկա է եղել դեպքի օրը կատարվածին և վերջինիս կողմից տրվելիք ցուցմունքը կարող է էական նշանակություն ունենալ վարույթի համար, նա կարող է հայտնել փաստական հանգամանքներ։
Հանրային մեղադրողը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։
Դատարանը բավարարեց ներկայացված միջնորդությունը։
(տե՛ս 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
- Վկա Ավետ Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2025 թվականի հունվարի 09-ին աշխատանքից դուրս են եկել՝ Սվաճյան փողոցում և քայլել դեպի տուն, ինքը և եղբայրը՝ Վարդգես Հակոբյանը, միմյանց կողքի քայլել են, իրենց մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցները և ասել, որ ուժեղացված ծառայություն է, ինքը դատարկել է իր մոտ առկա իրերը, տեսել է, որ եղբայրը իր ցանկությամբ է հանել իր մոտ առկա իրերը, այնուհետև եղբոր ձեռքերը ոլորել են և ձերբակալել։ Երբ ոստիկանները մոտեցել են ներկայացել են, չեն ասել, որ կասկածի պատճառով են մոտեցել, միայն նշել են, որ ուժեղացված ծառայություն է։ Եղբայրը հանել է պայուսակից իր մոտ առկա իրերը, երբ հասել են ոստիկանություն՝ այդ իրերը կրկին եղել են եղբոր պայուսակում։ Նշեց, որ իրենք աշխատում են տեղի սուպերմարկետում, մոտավորապես 00։30-ին փակել են խանութը և միասին տուն վերադառնալիս են եղել։ Ոստիկանները եղել են չորսով, երեքը կանգնած են եղել, մեկը՝ ավտոմեքենայի մոտ է եղել։
(տե՛ս 2026 թվականի փետրվարի 05-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։
Այսպիսով, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը:
Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Ապօրինի կերպով քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
Վերլուծելով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ներկայացված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված են մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից:
2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր:
3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս:
4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝
1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա.
2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են:
5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար.
6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման.
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են`
1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից.
2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը.
3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները.
4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ.
5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել:
3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝
1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3) դատարանի փաստական վերլուծությունները.
4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները:
4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝
1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը.
2) դատարանի իրավական վերլուծությունները.
3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները.
4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս:
5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են`
1) դատարանի որոշումները.
2) դատավճռի բողոքարկման կարգը:
6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում:
Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը, մասնավորապես՝ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը, խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ։
Ասվածը հիմնավորվում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով․ հանցագործության մասին հաղորդմամբ, անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ վերարկուի աջ գրպանից հայտնաբերվել են կռփազենք (...)», իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք համարվող հարվածող-փշրող կռփազենքի զննության արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Կռփազենքը և դանակը ձեռք է բերել օնլայն առևտրի հարթակից և որպես հուշանվեր պահել է իր մոտ՝ ինքնապաշտպանության նպատակով», 03.04.2025 թվականին ստացված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության թիվ 59-25 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ «Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա կռփազենքը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք», իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք համարվող արծաթագույն կռփազենքով, փորձագետ Վահե Ոսկանյանն դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, վկա Դավիթ Ասատրյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, վկա Սամվել Սողոմոնյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, ըստ որի՝ «առարկաները ձեռք է բերել 2024 թվականի կեսերին, հարցին, թե ինչու չի հանձնել այդ առարկաները՝ նշեց, որ դրանք պահել է իր մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով»։
Անդրադառնալով փորձագետի եզրակացության մեջ արտացոլված ռուսալեզու աղբյուրներին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԴ1/0315/01/23 2025 թվականի սեպտեմբերի 16-ին կայացված որոշմամբ անդրադարձել է փորձագիտական եզրակացության մեջ ներառված օտարալեզու աղբյուրներին արձանագրել է հետևյալը․
«Այսպես, Ա․Բախշիյանին վերագրվող արարքի կատարման պահին գործող «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի «գ» կետով սառը զենքը բնութագրվում է որպես «[Մ]արդու մկանային ուժի օգնությամբ, օբյեկտի հետ անմիջական շփման ժամանակ այն խոցելու համար նախատեսված զենք»։ Նման պայմաններում, Վճռաբեկ դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի պնդմանն առ այն, որ օրենքի՝ «հասանելի» և «կանխատեսելի» չլինելու պատճառով Ա․Բախշիյանը հնարավորություն չի ունեցել գիտակցել իր իրավունքների իրացման թույլատրելի շրջանակները, հարմարեցնել իր վարքագիծն այդ շրջանակներն ամրագրող նորմերի պահանջներին և գնահատել իր վարքագծի իրավաչափությունը` կանխատեսելով ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու դեպքում վրա հասնող իրավական հետևանքները։ Ընդ որում, կենդանի կամ այլ նշանակետ խոցելու՝ սառը զենքի հատկանիշը պահպանվել է նաև 2022 թվականի հոկտեմբերի 5-ին ընդունված և 2023 թվականի հունիսի 1-ին ուժի մեջ մտած «Զենքի շրջանառության կարգավորման» մասին ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետում, որն այն բնորոշում է որպես կտրող, ծակող, ջարդող սարք, որը նախատեսված է մարդու մկանային ուժի օգնությամբ անմիջական շփման դեպքում կենդանի կամ այլ նշանակետ խոցելու և վնասազերծելու համար։ Վերոշարադրյալից հետևում է, որ սառը զենքի բնութագրիչ հատկանիշները հստակ օրենսդրական կարգավորում ունեն։ Այլ հարց է, որ այդ բնութագրիչ հատկանիշների առկայությունը պարզելու համար անհրաժեշտ են համապատասխան ոլորտի հատուկ գիտելիքներ։
15․1․ Սույն վարույթի փաստական հանգամանքներից բխում է, որ կոնկրետ դեպքում նշանակված դատաքրեագիտական փորձաքննության ընթացքում՝ պարզելու համար անձնական խուզարկությամբ Ա․Բախշիյանից վերցված առարկայի՝ սառը զենք լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև դրա տեսակն ու բնութագրիչ հատկությունները, փորձագետը ներկայացված առարկայի արտաքին հատկանիշները համադրել է տեղեկատու գրականության տվյալների հետ և հատուկ գիտական մեթոդի կիրառմամբ կատարել է փորձարարական հարվածներ, որոնց արդյունքում եզրահանգել է, որ տվյալ առարկան պիտանի է առանց ձեռքը վնասելու նշանակետ խոցելու համար և հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք։ Այսինքն՝ ներկայացված առարկայի՝ սառը զենք լինելու հանգամանքը որոշելու համար, փորձագետն օգտվել է գիտական աղբյուրներից ու կիրառել է համապատասխան բնագավառի հատուկ մեթոդիկա:
15․2․ Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, իրավաչափ համարելով ստորադաս դատարանների եզրահանգումն առ այն, որ փորձաքննության կատարման ընթացքում օգտագործված՝ Ռուսաստանի Դաշնության ստանդարտը չի կարող համարվել «օրենք», քանի որ այն չի համապատասխանում իրավական որոշակիության (res judicata) սկզբունքին , Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ հիշյալ ստանդարտը, գիտական աղբյուրների հետ մեկտեղ, սույն վարույթով կիրառվել է ոչ թե որպես հանցակազմը սահմանող օրենսդրական ակտ, այլ փորձագետի կողմից օգտագործվել է որպես տեղեկատու գրականություն, հետևապես նշված ստանդարտի օգտագործումը չի ենթադրում փորձաքննության կատարման կարգի այնպիսի էական խախտում, որը կբացառեր փորձագետի եզրակացությունը որպես թույլատրելի ապացույց օգտագործելու հնարավորությունը» ։
Վարդգես Հակոբյանին վերագրվող արարքի կատարման պահին գործող «Զենքի շրջանառության կարգավորման» մասին ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն՝ սառը զենքը բնորոշվում է որպես կտրող, ծակող, ջարդող սարք, որը նախատեսված է մարդու մկանային ուժի օգնությամբ անմիջական շփման դեպքում կենդանի կամ այլ նշանակետ խոցելու և վնասազերծելու համար։ Վերոշարադրյալից հետևում է, որ սառը զենքի բնութագրիչ հատկանիշները հստակ օրենսդրական կարգավորում ունեն, որի բնութագրիչ հատկանիշների առկայությունը պարզելու համար անհրաժեշտ են համապատասխան ոլորտի հատուկ գիտելիքներ։
Սույն քրեական վարույթով նշանակված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության ընթացքում՝ պարզելու համար անձնական խուզարկությամբ Վարդգես Հակոբյանից վերցված առարկայի՝ սառը զենք լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև դրա տեսակն ու բնութագրիչ հատկությունները՝ փորձագետը ներկայացված առարկայի արտաքին հատկանիշները համադրել է տեսական գրականության հետ և հատուկ գիտական մեթոդի կիրառմամբ կատարել է փորձարարական հարվածներ, որոնց արդյունքում եզրահանգել է, որ տվյալ առարկան պիտանի է առանց ձեռքը վնասելու նշանակետ խոցելու համար և հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք։ Այսինքն՝ ներկայացված առարկայի՝ սառը զենք լինելու հանգամանքը որոշելու համար, փորձագետն օգտվել է գիտական աղբյուրներից և կիրառել է համապատասխան բնագավառի հատուկ մեթոդիկա:
Թիվ 59-25 փորձագետի եզրակացության գրականության ցանկում առկա են հետևյալ աղբյուրները՝
1․ ««Криминалистическое исследование холодного и метательного оружия» под редакцией Б.Н.Шведко, Е.Ю.Синицин, О.Б.Антропова, П.А.Родионов, Москва 2020, МВД РФ
2․ ԳՕՍՏ Ռ 51215-22 §Սառը զենք.Տերմիններ և սահմանումներ
3․ ՀՀ ՕՐԵՆՔԸ ԶԵՆՔԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ՄԱՍԻՆ ՀՀ ՕՐԵՆՔ
4.ՀՍՏ 447-2024 «Հարվածող-ջարդող սառը զենք, Կոփազենքի և մահակի փորձարարության մեթոդ»
5.ԳՕՍՏ Ռ 51015.97 «Տնտեսական և հատուկ նշանակության դանակներ»։
Դատարանը համադրելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված դիրքորոշումները սույն փաստական հանգամանքների հետ արձանագրում է, որ թիվ 59-25 եզրակացության գրականության ցանկում առկա 1-ին աղբյուրը՝ ««Криминалистическое исследование холодного и метательного оружия» под редакцией Б.Н.Шведко, Е.Ю.Синицин, О.Б.Антропова, П.А.Родионов, Москва 2020, МВД РФ» թեև հանդիսանում է ռուսալեզու աղբյուր, սակայն այն, ինչպես նաև ցանկում առկա մյուս ստանդարտները սույն վարույթով կիրառվել են ոչ թե որպես հանցակազմը սահմանող օրենսդրական ակտ, այլ փորձագետի կողմից օգտագործվել է որպես տեղեկատու գրականություն, հետևապես ռուսալեզու գիտական աղբյուրի օգտագործումը չի ենթադրում փորձաքննության կատարման կարգի այնպիսի էական խախտում, որը կբացառեր փորձագետի եզրակացությունը որպես թույլատրելի ապացույց օգտագործելու հնարավորությունը։ Հատկանշական է, որ հանրային մեղադրողի հարցին, թե արդյոք նույն եզրակացությունը կտրվեր առանց 1-ին աղբյուրի՝ փորձագետը նշեց, որ եզրակացության հետևությունները կլինեին միանգամայն նույնական՝ նույնիսկ 1-ին ռուսալեզու աղբյուրի բացակայության պայմաններում։
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանն արձանագրում է, որ փորձագետի եզրակացությունը համապատասխանում է օրենքով սահմանված պահանջներին և կարող է դրվել ապացույցների շարքում։
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից ցուցմունքով մատնանշած այն հանգամանքին, որ վերջինս իր մոտ գտնվող կռփազենքը կամովին հանձնել է, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից սառը զենքը ոստիկանների պահանջով վերջիններիս ցույց տալը չի կարող գնահատվել որպես նրա կողմից սառը զենքը հանձնելու ազատ և գիտակցված կամաարտահայտության արդյունք՝ հաշվի առնելով նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ՏԴ/0085/01/14 գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման առանձնահատկություններին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հուսիկ Բաղդասարյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ «(...) Հանձնումը համարվում է կամովին, եթե անձը, գիտակցելով, որ այդ պահին իրեն բացահայտելու իրական սպառնալիք չկա, իր հայեցողությամբ հանձնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածում նշված առարկաները, այսինքն՝ անձի ընդունած այդ որոշումը պետք է լինի ազատ և գիտակցված ընտրության արդյունք։ Բացահայտման իրական սպառնալիքի առկայությունը և դրանից դրդված հանձնումը չի կարող համարվել կամովին։ Այն դեպքերում, երբ իշխանությունները տեղյակ են կոնկրետ անձի մոտ նշված առարկաների առկայության մասին և առաջարկում են հանձնել դրանք, հանձնումը կամովին համարվել չի կարող։ Այս պայմաններում դա կարող է դիտվել միայն որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք» (տե՛ս Հուսիկ Սուրիկի Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշման 20-րդ կետը)։
Վերահաստատելով և զարգացնելով Հ.Բաղդասարյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը Հրանտ Հարությունյանի և Բեգլար Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասում ամրագրված խրախուսական նորմը նպատակ ունի ապօրինի պահվող զենքի և նորմում թվարկված մյուս առարկաների կամավոր հանձնումը խրախուսելու եղանակով դադարեցնելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումը և այդպիսով կանխելու հետագայում դրանց հնարավոր գործադրմամբ անձի կյանքի կամ առողջության դեմ ուղղված կամ այլ հանցագործությունները։ Այս կապակցությամբ անհրաժեշտ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված արարքների հանրային վտանգավորությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ դրանով նախատեսված առարկաները հանցավոր նպատակով օգտագործելու իրական հնարավորություն է ստեղծվում, ինչը վտանգ է առաջացնում մարդկանց կյանքի և առողջության համար։ Քննարկվող հոդվածով նախատեսված հանցագործության անմիջական օբյեկտը հոդվածում նշված առարկաների անօրինական շրջանառությունից մարդու և հասարակության անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։ Հետևաբար հոդվածում նշված առարկաների հանձնման դեպքում ապահովվում է տվյալ հանցագործության օբյեկտի պահպանությունը, իսկ հանձնման կամավորության դեպքում` վերանում հանցանք կատարած անձի հանրային վտանգավորությունը։(․․․)
Քննարկվող հոդվածում նշված առարկաների հանձնումը կարող է համարվել կամովին, եթե անձը, գիտակցելով դրանք ապօրինի պահելը շարունակելու իրական հնարավորությունը, այդուհանդերձ, հանձնում է քննարկվող առարկաները կամ հայտնում դրանց գտնվելու վայրի մասին։ Քննարկվող առարկաներն ապօրինի պահելու իրական հնարավորություն անձը կարող է ունենալ, եթե, օրինակ, վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէ զենքի գոյության մասին, կամ բացակայում են դրա բացահայտման օբյեկտիվ հնարավորության մասին վկայող հանգամանքները, և անձը ողջամտորեն գիտակցում է դա։ Հետևաբար ապօրինի պահվող զենքի գործադրմամբ հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո զենքը հանձնած անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիմքով չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, քանի որ զենքի գործադրման փաստը վարույթն իրականացնող մարմիններին հաստատապես հայտնի լինելու դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառումը չի բխի քննարկման առարկա խրախուսական նորմը նախատեսելու քրեական քաղաքականության նպատակներից։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ ապօրինի զենքով հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո անձի կողմից զենքը հանձնելը կարող է գնահատվել որպես անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք և հաշվի առնվել պատիժ նշանակելիս (...)» (տե՛ս Հրանտ Յուրիկի Հարությունյանի և Բեգլար Գարեգինի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՆԴ/0011/01/14 որոշման 34-րդ կետը) »։
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները.
-մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները,
-մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, Դատարանն արձանագրում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով:
Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ:
Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից ստացված քաղվածքի՝ մեղադրյալի՝ հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին աշխատավարձը պակաս է ստացվում օրենքով սահմանված չափից, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Քննության առնելով տուգանքի ձևով պատիժը մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից կրելու և տուգանքի վճարումը տարաժամկետելու հարցը՝ Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգավորումը, գալիս է այն եզրահանգման, որ տուգանքի վճարման տարաժամկետումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ, ավելին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվողի, այլ ոչ թե դատապարտյալի մասին, որպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է դատավճռով նրա նկատմամբ նշանակվող տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Քննարկելով գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայց հարուցված չէ, բռնագրավման ենթակա կամ արգելադրված գույք առկա չէ։
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցի լուծմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն «Պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների հանձնման-ընդունման թիվ 3287 արձանագրության»՝ իրականացված ձգաբանական և հետքաբանական փորձաքննությունների արժեքը կազմել է ընդհանուր 144․000 ՀՀ դրամ։ Դատարանն արձանագրում է, որ այն ենթակա է բռնագանձման մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանից։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2025 թվականի մայիսի 16-ի կայացված որոշմամբ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը ենթակա է ոչնչացման։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը․
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Վարութային ծախսերի և իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցերը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ
ԵԴ1/2532/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,
նախագահող դատավոր Ս.Անդրեասյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան)՝ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ․ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆԻ
Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝
Դ.ԿՅՈՒՐԵՂՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Վ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
2026 թվականի մայիսի 26-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի պաշտպան Մարիամ Աղաբեկյանի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1․ Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
1․1․ 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 00։25-ին Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը ձերբակալվել է։
1․2․ 2025 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16104125 քրեական վարույթը։
1.3. 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ձերբակալելու մասին։
1․4․ 2025 թվականի հունվարի 10-ին՝ ժամը 23։10-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ազատ արձակելու մասին՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
1․5․ 2025 թվականի մայիսի 14-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել հսկող դատախազին Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով, որը 2025 թվականի մայիսի 16-ին հսկող դատախազի կողմից կայացված որոշմամբ բավարարվել է։
1.6. 2025 թվականի մայիսի 15-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
1.7. 2025 թվականի մայիսի 16-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
1.8. 2025 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
1.9. 2025 թվականի հուլիսի 09-ին Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործը, որը 2025 թվականի հուլիսի 10-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։ Նույն օրը որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
1.11. 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին, Առաջին ատյանի դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու մասին։
1.12.Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճռով վճռվել է՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում: Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Վարութային ծախսերի և իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցերը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով (Համաձայն դատավճռի պատճառաբանական մասի՝ «Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցի լուծմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն «Պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների հանձնման-ընդունման թիվ 3287 արձանագրության»՝ իրականացված ձգաբանական և հետքաբանական փորձաքննությունների արժեքը կազմել է ընդհանուր 144․000 ՀՀ դրամ։ Դատարանն արձանագրում է, որ այն ենթակա է բռնագանձման մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանից։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2025 թվականի մայիսի 16-ի կայացված որոշմամբ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը ենթակա է ոչնչացման»)։
1.13.2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել պաշտպան Մարիամ Աղաբեկյանը:
1.14.Թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2026 թվականի մարտի 16-ին, որը նույն օրը դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին՝ (նախագահող դատավոր՝ Մ․Կիրակոսյան, կազմի դատավորներ՝ Լ․Ալավերդյան, Ս․Համբարձումյան), նախագահող դատավորի աշխատակազմին փաստացի հանձնվել է 2026 թվականի մարտի 17-ին:
1.15.2026 թվականի մարտի 24-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելու և քրեական գործը վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության նշանակելու մասին։
2․ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.
2․1․ Բողոքի հեղինակը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ մեղադրական վերդիկտ կայացնելով, խրախուսական նորմի չկիրառմամբ թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա:
Բողոքաբերը վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 353-րդ, 354-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ և 335-րդ հոդվածների իրավակարգավորումները՝ մասնավորապես նշել է որ․ «… Դատարանի կողմից պաշտպանական կողմից ներկայացված միջնորդությունները բավարարվել են․ մասնավորապես՝ Դատարանում հարցաքննվել են Վ․Հակոբյանին ձերբակալած պարեկները, հարցաքննվել է նաև Վ․Հակոբյանի եղբայրը՝ Ավետ Հակոբյանը, ովքեր փաստել են, որ Վ․Հակոբյանն ինքն է կամովին հանձնել իր մոտ գտնվող կռփազենքը․ մասնավորապես՝ իմ հարցերին ի պատասխան պարեկային ծառայության աշխատակիցները հայտնեցին, որ, երբ մոտեցել են Վ․Հակոբյանին, հարցրել, թե իր մոտ արդյոք արգելված իրեր, առարկաներ առկա են, թե՝ ոչ, ինքն իր կամքով իր մոտ գտնվող պայուսակից հանել, ցույց է տվել կռփազենքը, որից հետո՝ Հակոբյանին ասել են, որ այն հետ դնի պայուսակի մեջ, դրանից հետո արդեն վերջինին տեղափոխել են բաժին, արդեն բաժնում կատարված անձնական խուզարկությամբ «հայտնաբերվել» է նշված կռփազենքը:
Հատկանշական է այն հանգամանքը, որ նույնիսկ պարեկային ծառայության աշխատակիցներն են հայտնել, որ որևէ տվյալ չունենալով, զուտ ուժեղացված ծառայություն իրականացնելով պայմանավորված են մոտեցել Հակոբյանին, որից ողջամտորեն ենթադրելի է, որ վերջիններին պարզապես չէր կարող հայտնի լինել Հակոբյանի մոտ որևէ արգելված առարկայի առկայությունն, որն էլ ի դեպ՝ մեկնաբանվում է այն համատեքստում, որ իրավասու մարմիններին հայտնի չի եղել արգելված իրի գտնվելը Հակոբյանի մոտ, որով էլ պայմանավորված՝ կատարվածն ոչ այլ ինչ է, քան՝ վերջինի կողմից կռփազենքի կամովին հանձնում:
Ավետ Հակոբյանը, Վարդգես Հակոբյանը տվել են նույնաբովանդակ ցուցմունքներ, որոնք որևէ կերպով չեն հակասել պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից տրված ցուցմունքներին, որով էլ պայմանավորված՝ մեղադրյալի և վերջինի եղբոր ցուցմունքները գնահատման ենթարկելով՝ անհրաժեշտ է փաստել, որ բոլոր հարցաքննված անձանց ցուցմունքներն ուղղակիորեն փաստում են մեղադրյալի կողմից իր կամքով կռփազենքը հանձնելու մասին, որի պարագայում անհասկանալի է Դատարանի կողմից մեղադրական վերդիկտի կայացումը:
Ավելին՝ Դատարանը պաշտպանական կողմից ներկայացված միջնորդությունները բավարարելով, վկաներին լսելով՝ եկել է տրամաբանորեն հակառակ դիրքորոշման, չի գնահատել այդ ցուցմունքները, անդրադարձ չի կատարել այն հանգամանքին, թե ինչպես է առհասարակ ստացվում, որ դրսում արդեն իսկ պարզ է դառնում, որ Հակոբյանի մոտ առկա է կռփազենք, բայց «հայտնաբերում են» արդեն բաժնում կատարված անձնական խուզարկությամբ:
Ի դեպ՝ քրեական վարույթի նյութերում առկա էլ չեն պարեկային ծառայության աշխատակիցների տեսաձայնագրող սարքերի տեսաձայնագրությունները, սակայն նույնիսկ այս համատեքստում վերջինները չեն ժխտում Հակոբյանի կողմից կռփազենքի ինքնակամ հանձնումը, որի պատշաճ գնահատման արդյունքում՝ առավել քան հնարավոր է դառնում խրախուսական նորմի կիրառմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ փաստեմ, որ դատարանում հետազոտված ապացույցները, մասնավորապես՝ գործում որևէ փաստական տվյալի առկա չլինելն այն մասին, որ իրավասու մարմինները գիտեին կռփազենքի առհասարակ գոյության, կամ՝ դրա գտնվելու վայրի մասին, մեղադրյալի, վերջինի եղբոր, պարեկների ցուցմունքների, պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից ներկայացված զեկուցագրի բովանդակությունից ուղղակիորեն բխում է իրավասու մարմիններին Հակոբյանի մոտ արգելված որևէ իրի առկա լինելը հայտնի չլինելու, վերջինի կողմից կռփազենքն ինքնակամ հանձնելու մասին, որի պարագայում քրեական հետապնդումն ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործի վարութը՝ կարճման:
Գնահատման է ենթակա նաև այն հանգամանքը, որ երբ պարեկային ծառայության աշխատակիցներին «հայտնի է դարձել» Հակոբյանի մոտ կռփազենքի առկայությունը, այն պայուսակում «կրկին դնելու հանգամանքը» և բաժնում «հայտնաբերելու» հանգամանքը չի բացառում խրախուսական նորմի կիրառումը:
Ավելին՝ հայտնաբերումն ու հանձնումը տարբեր հասկացություններ են․ երբ առարկան հայտնաբերվում է, նշանակում է որ իրավապահները ինքնուրույն են գտել այն զննության, խուզարկության կամ՝ այլ գործողության արդյունքում. սույն դեպքում սակայն Հակոբյանի վարքագիծը վկայում է այն մասին, որ վերջինը նպատակ չի ունեցել թաքցնել կռփազենքը, և մտադրության առկայության դեպքում՝ պարզապես չներկայացնել:
Փաստացի՝ հենց Հակոբյանի գործողություններն են պարեկների մոտ առաջացրել այդ «հիմնավոր կասկածի» առկայությունը, այլ ոչ՝ հենց պարեկների գործողությունները, որոնք ևս գնահատման ենթակա են:
…
Նշված նորմերի և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրման և համադրման արդյունքում պարզ է դառնում, որ Դատարանի կողմից խրախուսական նորմի չկիրառումը հանգեցրել է նյութական իրավունքի խախտման, որն էլ՝ դատական ակտի բեկանման հիմք է:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանի համաձայնությունը` քրեական վարույթի հետագա ընթացքն այդ մեղադրանքով չշարունակելու և ոչ արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության 12-րդ հոդվածի 1-ին մասին 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու արգելքների բացակայությունը` գտնում եմ, որ թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրվող քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` ՀՀ քրեական դատավարության 12-րդ հոդվածի 1-ին մասին 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով՝ քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով և քրեական գործով վարույթը՝ կարճման:…»։
2․2․ Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործով 11.02.2026թ. կայացրած դատավճիռը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ․ մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով՝ քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով։ Թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճել։ Խրախուսական նորմի բացակայությունը փաստելու դեպքում՝ մասնակի (պատժի մասով) փոփոխել դատավճիռը․ մասնավորապես՝ մեղմացնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տուգանք պատժատեսակը՝ հաշվի առնելով վերջինի անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքը․ մասնավորապես՝ 450.000 ՀՀ դրամը նվազեցնել, վերջինի նկատմամբ նշանակել տուգանք՝ 400.000 ՀՀ դրամի չափով: Տուգանքի մաս֊մաս վճարման մասով՝ դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
3․ Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
3․1․ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ (մեջբերվում է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշման եզրափակիչ մասից)․ «[Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը] քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենք և խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»։
3․2․ Առաջին ատյանի դատարանը, ի թիվս այլնի, արձանագրել է հետևյալը (մեջբերվում է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 11-ի թիվ ԵԴ1/2532/01/25 դատավճռի պատճառաբանական մասից). «(…) Վերլուծելով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ներկայացված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված են մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
(…)
Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը, մասնավորապես՝ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը, խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ։
Ասվածը հիմնավորվում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով․ հանցագործության մասին հաղորդմամբ, անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ վերարկուի աջ գրպանից հայտնաբերվել են կռփազենք (...)», իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք համարվող հարվածող-փշրող կռփազենքի զննության արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Կռփազենքը և դանակը ձեռք է բերել օնլայն առևտրի հարթակից և որպես հուշանվեր պահել է իր մոտ՝ ինքնապաշտպանության նպատակով», 03.04.2025 թվականին ստացված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության թիվ 59-25 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ «Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա կռփազենքը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք», իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք համարվող արծաթագույն կռփազենքով, փորձագետ Վահե Ոսկանյանն դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, վկա Դավիթ Ասատրյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, վկա Սամվել Սողոմոնյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, ըստ որի՝ «առարկաները ձեռք է բերել 2024 թվականի կեսերին, հարցին, թե ինչու չի հանձնել այդ առարկաները՝ նշեց, որ դրանք պահել է իր մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով»։
(…)
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից ցուցմունքով մատնանշած այն հանգամանքին, որ վերջինս իր մոտ գտնվող կռփազենքը կամովին հանձնել է, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից սառը զենքը ոստիկանների պահանջով վերջիններիս ցույց տալը չի կարող գնահատվել որպես նրա կողմից սառը զենքը հանձնելու ազատ և գիտակցված կամաարտահայտության արդյունք՝ հաշվի առնելով նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ՏԴ/0085/01/14 գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման առանձնահատկություններին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հուսիկ Բաղդասարյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ «(...) Հանձնումը համարվում է կամովին, եթե անձը, գիտակցելով, որ այդ պահին իրեն բացահայտելու իրական սպառնալիք չկա, իր հայեցողությամբ հանձնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածում նշված առարկաները, այսինքն՝ անձի ընդունած այդ որոշումը պետք է լինի ազատ և գիտակցված ընտրության արդյունք։ Բացահայտման իրական սպառնալիքի առկայությունը և դրանից դրդված հանձնումը չի կարող համարվել կամովին։ Այն դեպքերում, երբ իշխանությունները տեղյակ են կոնկրետ անձի մոտ նշված առարկաների առկայության մասին և առաջարկում են հանձնել դրանք, հանձնումը կամովին համարվել չի կարող։ Այս պայմաններում դա կարող է դիտվել միայն որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք» (տե՛ս Հուսիկ Սուրիկի Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշման 20-րդ կետը)։
Վերահաստատելով և զարգացնելով Հ.Բաղդասարյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը Հրանտ Հարությունյանի և Բեգլար Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասում ամրագրված խրախուսական նորմը նպատակ ունի ապօրինի պահվող զենքի և նորմում թվարկված մյուս առարկաների կամավոր հանձնումը խրախուսելու եղանակով դադարեցնելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումը և այդպիսով կանխելու հետագայում դրանց հնարավոր գործադրմամբ անձի կյանքի կամ առողջության դեմ ուղղված կամ այլ հանցագործությունները։ Այս կապակցությամբ անհրաժեշտ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված արարքների հանրային վտանգավորությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ դրանով նախատեսված առարկաները հանցավոր նպատակով օգտագործելու իրական հնարավորություն է ստեղծվում, ինչը վտանգ է առաջացնում մարդկանց կյանքի և առողջության համար։ Քննարկվող հոդվածով նախատեսված հանցագործության անմիջական օբյեկտը հոդվածում նշված առարկաների անօրինական շրջանառությունից մարդու և հասարակության անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։ Հետևաբար հոդվածում նշված առարկաների հանձնման դեպքում ապահովվում է տվյալ հանցագործության օբյեկտի պահպանությունը, իսկ հանձնման կամավորության դեպքում` վերանում հանցանք կատարած անձի հանրային վտանգավորությունը։ (․․․)
Քննարկվող հոդվածում նշված առարկաների հանձնումը կարող է համարվել կամովին, եթե անձը, գիտակցելով դրանք ապօրինի պահելը շարունակելու իրական հնարավորությունը, այդուհանդերձ, հանձնում է քննարկվող առարկաները կամ հայտնում դրանց գտնվելու վայրի մասին։ Քննարկվող առարկաներն ապօրինի պահելու իրական հնարավորություն անձը կարող է ունենալ, եթե, օրինակ, վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէ զենքի գոյության մասին, կամ բացակայում են դրա բացահայտման օբյեկտիվ հնարավորության մասին վկայող հանգամանքները, և անձը ողջամտորեն գիտակցում է դա։ Հետևաբար ապօրինի պահվող զենքի գործադրմամբ հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո զենքը հանձնած անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիմքով չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, քանի որ զենքի գործադրման փաստը վարույթն իրականացնող մարմիններին հաստատապես հայտնի լինելու դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառումը չի բխի քննարկման առարկա խրախուսական նորմը նախատեսելու քրեական քաղաքականության նպատակներից։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ ապօրինի զենքով հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո անձի կողմից զենքը հանձնելը կարող է գնահատվել որպես անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք և հաշվի առնվել պատիժ նշանակելիս (...)» (տե՛ս Հրանտ Յուրիկի Հարությունյանի և Բեգլար Գարեգինի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՆԴ/0011/01/14 որոշման 34-րդ կետը)»։...»։
4․ Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Հանցագործության մասին հաղորդումը, համաձայն որի՝ 2025 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ 4-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկները, շրջագայության ընթացքում քաղաք Երևանի Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտից ապօրինի ռազմամթերք և սառը զենք կրելու և պահելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ժամը 00:25-ին ձերբակալել և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժին են տեղափոխել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին, ում անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ կռփազենք, մեկ հատ ծալովի դանակ և ատրճանակի մարտական փամփուշտ։
- Ձերբակալման արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 00:25-ին ձերբակալվել է ապօրինի սառը զենք և ռազմամթերք կրելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով:
- Անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ վերարկուի աջ գրպանից հայտնաբերվել են կռփազենք, ծալովի դանակ և փամփուշտ, որոնք վերցվել և փաթեթավորվել են Մալաթիայի բաժնի ծրարների համար նախատեսված կնիքով՝ հետագա գործողությունների համար:
- Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք համարվող հարվածող-փշրող կռփազենքի զննության արձանագրությամբ:
- 03.04.2025 թվականին ստացված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության թիվ 59-25 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված թվով մեկ հատ փամփուշտը հանդիսանում է «Байкал-442», «ПМ» և «АПС» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9 մմ 9x18 տրամաչափի փամփուշտ, որն ինքնաշեն եղանակով ապամոնտաժված է, դրա վառոդային լիցքը բացակայում է, ինչի պատճառով պիտանի չէ կրակվելու համար և ռազմամթերք չի հանդիսանում:
- Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա կռփազենքը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք:
- Փորձաքննության ներկայացված ծալովի դանակը գործարանային արտադրության տնտեսակենցաղային նշանակության ծալովի դանակ է, սառը զենք չի հանդիսանում։
- Իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք համարվող արծաթագույն կռփազենքով:
- Պաշտպանը միջնորդել է լրացնել ապացույցների ծավալը և հարցաքննել փորձագետին և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցներին։ Հանրային մեղադրողը չի առարկել ներկայացված միջնորդության դեմ։ Դատարանը բավարարել է ներկայացված միջնորդությունը։
- Փորձագետ Վահե Ոսկանյանն դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ նշեց, որ ունի 6 տարվա մասնագիտական փորձ, ավարտել է Մանկավարժական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ Նշեց, որ կռփազենքի լայնքի և երկարության վերաբերյալ եզրահանգումը կատարել է եզրակացության մեջ նշված գրականության ցանկից օգտվելու միջոցով։ Նշեց, որ կոնկրետ սահմանում, թե ինչ չափերի պետք է լինի կռփազենքը սառը զենք համարվելու համար, նշեց, որ կոնկրետ չափեր չեն նշվում, սակայն արտաքին նկարագրությունը, մատերի համար նախատեսված անցքերի հանգամանքը նշվում է և համարվում է սառը զենք։ Նշեց, որ հարվածները կատարել է համապատասխան թիրախի վրա՝ 10 և ավել անգամ, տարբեր ուժգնությամբ և ուղղություններով։ Նշել է, որ հնարավոր է առարկան լինել հուշանվեր, որը չի կարող համապատասխան լինել սառը զենքի հասկացությանը, հուշանվերային կռփազենք լինի, որը հնարավոր չէ կիրառել, բայց դրա արտաքին տեսքը կռփազենքի նման է։ Օրինակ, հուշանվերային կախազարդ է, բայց չափային տվյալները չի համապատասխանում սառը զենքերին արտաքնապես և չափային, չափային տվյալները համապատասխանում է մարդու ձեռքի համար, մարդու ձեռքի համապատասխան է սարքած, ոչ թե ավելի փոքր չափերի։ Այսինքն հնարավոր է այդ առարկան արտաքնապես լրիվ համապատասխանի կռփազենքի չափային հատկանիշներին, սակայն այն հնարավոր չլինի կիրառել որպես սառը զենք, հարվածներ հասցնելու համար հնարավոր չլինի։
Կռփազենքի մետաղը հնարավոր է ճկվի, պատրաստվում է կապարից՝ արճիճից, փորձաքննության արդյունքում է միայն պարզ դառնում, թե արդյոք կռփազենքի մետաղը համապատասխանում է հարվածող-փշրող զենքերի թվին։ Նշել է, որ գրականության մեջ առկա են ռուսալեզու աղբյուրներ, որոնք չեն թարգմանվել, այլ միայն օգտագործվել են ընթացիկ։ Նշել է, որ եթե առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, ուրեմն նմանացրել են գործարանային արտադրությանը, այսինքն առարկայի վրա առկա չէ «Մարկիրովկա»։ Եթե առարկան լիներ գործարանային արտադրության, ապա կունենար համապատասխան փաստաթուղթ, տվյալ պարագայում ոչինչ չունի, այն արհեստագործական է և նմանեցված է գործարանայինին։ Նշեց, որ բացի դրոշմվածքից և փաստաթղթից բացարձակ տարբերություն չի լինում։ Իսկ փորձառությունից հետո լինում է, որ ասենք արհեստագործական եղանակով է պատրաստված լինում ու տվյալ կռփազենքի մետաղը չի համապատասխանում։ Դա պարզվում է միայն փորձառությունից հետո։ Նշել է, որ առարկայի սառը զենք հանդիսանալու հանգամանքը հաստատվում է փորձարարության արդյունքում՝ հարվածներ հասցնելու միջոցով, որպեսզի հասկանա, թե արդյոք մետաղը համապատասխանում է սառը զենքերի պահանջին, թե ոչ։ Անդրադառնալով եզրակացության մեջ առկա գրականությանը՝ նշել է, որ նշված ռուսալեզու փաստաթղթերը թարգմանված չեն, ինքը միանգամից դրանք կիրառում է։
Նշել է, որ 4-րդ կետով սահմանված աղբյուրը մշակվել է իրենց կողմից, անցել է բոլոր սանկցիաները և չափագրման ինստիտուտի կողմից ընդունվել է հարվածող-ջարդող սառը զենքի, կռփազենքի և մահակի փորձառության մեթոդիկան, որտեղ որ մանրամասն նկարագրված է։ Եթե տվյալ աղբյուրները անգամ չլինեն, տվյալ «Գոստը», որը որ մշակվել է Հայաստանում ու բոլոր սանկցիաներն անցել է, այն բավականաչափ ինֆորմացիա ունի կռփազենքի մասին, թե մեթոդիկայի մասին փորձառությունը ինչպես է արվում, ինչ թիրախի վրա է արվում, թիրախի վրա ինչ հետքեր պետք է ունենա, ինչ խորություններ պետք է ունենա, ամբողջությամբ նշված է։ Նշել է, որ եթե գրականության 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 5-րդ կետերը չլինեին, ապա միայն 4-րդ աղբյուրի հիման վրա եզրակացությունը կտրվեր կրկին նույն կերպ՝ առանց փոփոխության։ Այդ աղբյուրը հայերեն է, այն հասանելի է և ամբողջությամբ բավարար է եղել եզրակացությունը տրամադրելու համար։
Հարցին, թե արդյոք նշված 4-րդ աղբյուրը հանրամատչելի է, թե ոչ, նշել է, որ այն պահանջի դեպքում տրամադրվում է, այն պաշտոնապես հրապարակված է, հարցին, թե արդյոք յուրաքանչյուր անձ կարող է այն գտնել և կարդալ, նշեց, որ այդ հարցին չի կարող պատասխանել։
- Վկա Դավիթ Ասատրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանին ճանաչում է դեպքի հետ կապված, վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է կռփազենք։ Հարցին, թե արդյոք վերջինիս ամրակցված տեսախցիկը միացված է եղել, թե ոչ, նշեց, որ տեխնիկական խնդիրների պատճառով չեն ստանում տեսախցիկ, հստակ չի հիշում, թե արդյոք նշված օրը ստացած է եղել տեսախցիկ, թե ոչ, քանի որ շատ դեպքեր են լինում ամեն օր։
- Վկա Սամվել Սողոմոնյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքը տեղի է ունեցել 2025 թվականի հունվարի 09-ին, ուստի ֆիզիկապես չի հիշում որևէ բան նշված դեպքից։ Նշեց, որ կցկտուր հայացք է ունեցել, հայացքը շեղել է, քանի որ երկար ժամանակ է ծառայության մեջ, ուստի կարողանում է հասկանալ, թե արդյոք այդ անձը որևէ բան է թաքցնում։ Դեպքը եղել է երեկոյան ժամի, ըստ զեկուցագրի՝ 00։10-ին, փոքր հեռավորության վրա է եղել մեղադրյալը, քայլում էր, մոտակա սուպերմարկետից գնում էր տուն, չի հիշում արդյոք վերջինիս հետ որևէ անձ առկա էր, թե ոչ, Վարդգես Հակոբյանին հարցրել է, արդյոք վերջինիս մոտ առկա է որևէ արգելված առարկա, վերջինս գրպանի պարունակությունը ցույց է տվել, այդ օրը իրենց մոտ առկա են եղել տեսանկարահանող սարքերը, սարքը եղել է լիցքավորված վիճակում, այն աշխատում է այնքան, որքան հերիքում է մարտկոցը, օրվա վերջում սարքը տեղադրում են հատուկ վայրում, որպեսզի հաջորդ օրը կրկին կարգախումբը ստանա և օգտագործի։
- Մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքը տեղի է ունեցել հունվարի 09-ին, ժամը 00։30-ի սահմաններում, մոտեցել են երկու պարեկներ և ասել, որ գիշերային ռեյդի շրջանակներում հսկողություն են իրականացնում, պայուսակից հանել է դանակը, կռփազենքը, պարեկը լապտերը մոտեցրել է պայուսակին և տեսել, որ պայուսակում առկա է նաև փամփուշտ և ասել է, որ պետք է գնան բաժին։ Իր հետ եղել է եղբայրը՝ Ավետ Հակոբյանը, պարեկները մոտեցել են և ասել, որ խուզարկություն պետք է անեն՝ գիշերային ռեյդի շրջանակներում, բոլոր առարկաները պայուսակից հանել և ցույց է տվել պարեկներին, առարկաները իր կամքով է հետ դրել պայուսակի մեջ և պարեկների հետ գնացել է բաժին, պարեկները փամփուշտը անձամբ չեն հանել որևէ իր պայուսակից, հարցին, թե ինչու է հանել պայուսակից և ցույց տվել այդ առարկաները՝ նշեց, որ կամովին հանձնել է, մոտենալու ժամանակ որոշել է հանձնել առարկաները։ Մեղադրյալը նշեց, որ առարկաները ձեռք է բերել 2024 թվականի կեսերին, հարցին, թե ինչու չի հանձնել այդ առարկաները՝ նշեց, որ դրանք պահել է իր մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով, քանի որ աշխատանքից վերադառնում է տուն ուշ ժամին, ճանապարհին հանդիպում են շներ, ինքն էլ եղբոր հետ է գնում տուն, ով 18 տարեկան է, առարկաները ձեռք է բերել օնլայն առևտրի հարթակից, իսկ փամփուշտը գտել է տարածքից, նշել է, որ ընդունում է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է իր կատարածի համար։
- Պաշտպանը միջնորդել է լրացնել ապացույցների ծավալը և հարցաքննել մեղադրյալի եղբորը՝ Ավետ Հակոբյանին, ով ներկա է եղել դեպքի օրը կատարվածին և վերջինիս կողմից տրվելիք ցուցմունքը կարող է էական նշանակություն ունենալ վարույթի համար, նա կարող է հայտնել փաստական հանգամանքներ։ Հանրային մեղադրողը չի առարկել ներկայացված միջնորդության դեմ։ Դատարանը բավարարել է ներկայացված միջնորդությունը։
- Վկա Ավետ Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2025 թվականի հունվարի 09-ին աշխատանքից դուրս են եկել՝ Սվաճյան փողոցում և քայլել դեպի տուն, ինքը և եղբայրը՝ Վարդգես Հակոբյանը, միմյանց կողքի քայլել են, իրենց մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցները և ասել, որ ուժեղացված ծառայություն է, ինքը դատարկել է իր մոտ առկա իրերը, տեսել է, որ եղբայրը իր ցանկությամբ է հանել իր մոտ առկա իրերը, այնուհետև եղբոր ձեռքերը ոլորել են և ձերբակալել։ Երբ ոստիկանները մոտեցել են ներկայացել են, չեն ասել, որ կասկածի պատճառով են մոտեցել, միայն նշել են, որ ուժեղացված ծառայություն է։ Եղբայրը հանել է պայուսակից իր մոտ առկա իրերը, երբ հասել են ոստիկանություն՝ այդ իրերը կրկին եղել են եղբոր պայուսակում։ Նշել է, որ իրենք աշխատում են տեղի սուպերմարկետում, մոտավորապես 00։30-ին փակել են խանութը և միասին տուն վերադառնալիս են եղել։ Ոստիկանները եղել են չորսով, երեքը կանգնած են եղել, մեկը՝ ավտոմեքենայի մոտ է եղել։
5.Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
5․1․ Հանրային մեղադրող Դ.Կյուրողյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ ներկայացնել իր բացատրությունները և պատասխանելով Վերաքննիչ դատարանի հարցադրումներին հայտնեց, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը օրինական է և հիմնավոր, հետևաբար պաշտպանական կողմի ներկայացրած բողոքը ենթակա է մերժման: Անդրադառնալով՝ մեղադրյալ Վ.Հակոբյանի կողմից զենքի կամովին հանձնման հանգամանքին՝ հայտնեց, որ գործի փաստական հանգամանքներից բխում է, որ նշված իրավիճակը կամովին հանձնում չի կարող համարվել, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ոստիկանները իրենք են նկատել Վ.Հակոբյանի մոտ լարվածություն և վարքային խառը պահվածք, որի արդյունքում է վերջինս հանձնել կռփազենքը: Ամփոփելով իր խոսքը, խնդրեց մերժել ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և օրինական ուժի մեջ թողնել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը:
5.2. Մեղադրյալ Վ.Հակոբյանը միացավ պաշտպանի կողմից ներկայացված բողոքին և հանդես գալով բացատրությամբ՝ հայտնեց, որ կռփազենքը հանձնելիս լարված չի եղել և իր կողմից զենքի հանձնումը եղել է կամովին, իսկ լարվածությունը եղել է միայն այն պատճառով, որ օրվա ուշ ժամ է եղել և ոստիկանների իրեն մոտենալը եղել է շատ միանգամից: Միաժամանակ ինչ վերաբերվում է պաշտպանի բացակայությամբ դատական նիստը շարունակելու հնարավորությանը՝ Վերաքննիչ դատարանի հարցադրմանն ի պատասխան մեղադրյալը հայտնեց, որ որևէ առարկություն չունի ։ Ամփոփելով իր խոսքը՝ խնդրեց բավարարել պաշտպանի կողմից ներկայացված բողոքը:
6․ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցերին. Արդյո՞ք Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը՝ հաշվի առնելով, որ կռփազենքը իրավասու մարմիններին է ներկայացվել մինչև դրա գտնվելու վայրի մասին վերջիններիս տեղեկանալը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապօրինի կերպով քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Սույն հոդվածում կամ սույն օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկաները մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրանց գտնվելու վայրի մասին իմանալը հանձնած անձն ազատվում է սույն հոդվածով կամ սույն օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից: Եթե անձի փաստացի կատարած արարքն այլ հանցակազմ է պարունակում, ապա նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության այդ հանցագործության համար»։
Նշված իրավակարգավորումների համակարգային վերլուծությունից բխում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետը սահմանում է քրեական հետապնդումը բացառող դատավարական հիմք։ Ըստ այդ նորմի՝ եթե անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է քրեական պատասխանատվությունից ազատման, ապա քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ արդեն հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման։ Այսինքն՝ նշված դրույթը դատավարական հետևանք է կապում քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունից ազատելու նյութաիրավական հիմքի առկայության հետ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք ապօրինի կերպով կրելու համար։ Նշված հոդվածի օբյեկտը զենքի շրջանառության սահմանված կարգի, ինչպես նաև հանրային անվտանգության պաշտպանությունն է։ Հետևաբար տվյալ հանցակազմի առկայության համար էական է, որ անձը առանց օրենքով սահմանված թույլտվության կամ օրենքի պահանջների խախտմամբ կրի նշված առարկաներից որևէ մեկը, այդ թվում՝ սառը զենքը։
Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասը հատուկ խրախուսական նորմ է, որը տարածվում է ոչ միայն նույն հոդվածում, այլև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկաների վրա։ Նորմի բովանդակությունից հետևում է, որ եթե անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկան, տվյալ դեպքում՝ սառը զենքը, հանձնում է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը, ապա նա ազատվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից։
ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման առանձնահատկություններին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հուսիկ Բաղդասարյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ «(...) Հանձնումը համարվում է կամովին, եթե անձը, գիտակցելով, որ այդ պահին իրեն բացահայտելու իրական սպառնալիք չկա, իր հայեցողությամբ հանձնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածում նշված առարկաները, այսինքն՝ անձի ընդունած այդ որոշումը պետք է լինի ազատ և գիտակցված ընտրության արդյունք։ Բացահայտման իրական սպառնալիքի առկայությունը և դրանից դրդված հանձնումը չի կարող համարվել կամովին։ Այն դեպքերում, երբ իշխանությունները տեղյակ են կոնկրետ անձի մոտ նշված առարկաների առկայության մասին և առաջարկում են հանձնել դրանք, հանձնումը կամովին համարվել չի կարող։ Այս պայմաններում դա կարող է դիտվել միայն որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք» ։
Վերահաստատելով և զարգացնելով Հուսիկ Բաղդասարյանի վերաբերյալ որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հրանտ Հարությունյանի և Բեգլար Հովհաննիսյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասում ամրագրված խրախուսական նորմը նպատակ ունի ապօրինի պահվող զենքի և նորմում թվարկված մյուս առարկաների կամավոր հանձնումը խրախուսելու եղանակով դադարեցնելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումը և այդպիսով կանխելու հետագայում դրանց հնարավոր գործադրմամբ անձի կյանքի կամ առողջության դեմ ուղղված կամ այլ հանցագործությունները։ Այս կապակցությամբ անհրաժեշտ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված արարքների հանրային վտանգավորությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ դրանով նախատեսված առարկաները հանցավոր նպատակով օգտագործելու իրական հնարավորություն է ստեղծվում, ինչը վտանգ է առաջացնում մարդկանց կյանքի և առողջության համար։ Քննարկվող հոդվածով նախատեսված հանցագործության անմիջական օբյեկտը հոդվածում նշված առարկաների անօրինական շրջանառությունից մարդու և հասարակության անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։ Հետևաբար հոդվածում նշված առարկաների հանձնման դեպքում ապահովվում է տվյալ հանցագործության օբյեկտի պահպանությունը, իսկ հանձնման կամավորության դեպքում` վերանում հանցանք կատարած անձի հանրային վտանգավորությունը։
(...)
Քննարկվող հոդվածում նշված առարկաների հանձնումը կարող է համարվել կամովին, եթե անձը, գիտակցելով դրանք ապօրինի պահելը շարունակելու իրական հնարավորությունը, այդուհանդերձ, հանձնում է քննարկվող առարկաները կամ հայտնում դրանց գտնվելու վայրի մասին։ Քննարկվող առարկաներն ապօրինի պահելու իրական հնարավորություն անձը կարող է ունենալ, եթե, օրինակ, վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէ զենքի գոյության մասին, կամ բացակայում են դրա բացահայտման օբյեկտիվ հնարավորության մասին վկայող հանգամանքները, և անձը ողջամտորեն գիտակցում է դա։ Հետևաբար ապօրինի պահվող զենքի գործադրմամբ հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո զենքը հանձնած անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիմքով չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, քանի որ զենքի գործադրման փաստը վարույթն իրականացնող մարմիններին հաստատապես հայտնի լինելու դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառումը չի բխի քննարկման առարկա խրախուսական նորմը նախատեսելու քրեական քաղաքականության նպատակներից։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ ապօրինի զենքով հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո անձի կողմից զենքը հանձնելը կարող է գնահատվել որպես անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք և հաշվի առնվել պատիժ նշանակելիս (...)» ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն հաշվի առնելով քննարկվող խրախուսական նորմում տեղի ունեցած բովանդակային փոփոխությունները, վերանայելով և զարգացնելով նախկինում իր կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումները Միշա Արմենի Մուրադյանի գործով իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ «Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի բովանդակությունն էապես տարբերվում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի բովանդակությունից։ Այսպես, եթե նախկին իրավակարգավորումների պայմաններում անձն ազատվում էր քրեական պատասխանատվությունից ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածում նշված առարկաները կամովին հանձնելու դեպքում, ապա գործող իրավակարգավորումների դեպքում անձը կազատվի քրեական պատասխանատվությունից, եթե ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածում նշված առարկաները հանձնի մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրանց գտնվելու վայրի մասին իմանալը։
Այսպիսով, նոր իրավակարգավորումների պայմաններում քննարկվող խրախուսական նորմի կիրառման տեսանկյունից, օրենսդիրն այսուհետ կարևորում է օբյեկտիվ իրականությունում տեղի ունեցող հանգամանքները (իրավասու մարմինների կողմից նշված առարկաների գտնվելու վայրի մասին իմանալը)՝ այլևս էական նշանակություն չտալով զենքը կամավորաբար հանձնելու վերաբերյալ հանցանք կատարած անձի սուբյեկտիվ ընկալմանը (այդ պահին իրեն բացահայտելու իրական սպառնալիքի բացակայությունը գիտակցելուն)։ Նման պայմաններում, կիրառելով նյութական նորմի տառացի մեկնաբանման կանոնը, այլևս էական նշանակություն չունի նաև զենքի գործադրմամբ որևէ արարք կատարած լինելու փաստը, եթե զենքը հանձնելու պահին իրավասու մարմինները դրա գտնվելու վայրի մասին դեռևս տեղեկություն չունեն։
Դրա հետ մեկտեղ, իրավասու մարմինների կողմից նշված առարկաների գտնվելու վայրի մասին իմանալուց հետո, հանցանք կատարած անձի կողմից դրանք նույնիսկ կամովին հանձնելու պարագայում, վերջինս չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից` քննարկվող խրախուսական նորմի ուժով։
(…)
21. Անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարած Մ․Մուրադյանի նկատմամբ կիրառելի է եղել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը։
Այսպես, սույն գործում առկա չէ փաստական տվյալ այն մասին, որ Մ․Մուրադյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնում AK-74 տեսակի, 1967 թվականի արտադրության, ЛП 4005 գործարանային համարի ինքնաձիգն իր պահունակով հանձնելու պահի դրությամբ, իրավասու մարմիններն իմացել են ինքնաձիգի և պահունակի գտնվելու վայրի մասին։ Այլ կերպ, Մ․Մուրադյանն ինքնաձիգը՝ իր պահունակով, հանձնել է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրանց գտնվելու վայրի մասին տեղեկանալը։
Հետևաբար, Միշա Արմենի Մուրադյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը»։
Վերը նշվածի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ սույն գործով «կամավոր հանձնում» հասկացության գնահատումը պետք է իրականացվի ոչ թե միայն անձի սուբյեկտիվ հոգեբանական ընկալման՝ բացահայտվելու վախի կամ դրա բացակայության տեսանկյունից, այլ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի բովանդակությանը համահունչ՝ պարզելով, թե արդյոք համապատասխան առարկան հանձնվել է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը։ Նշված իրավակարգավորման պայմաններում վճռորոշ նշանակություն ունի ոչ թե այն հանգամանքը, որ անձին մոտեցել են ոստիկանության ծառայողները կամ նրան ուղղվել է ընդհանուր բնույթի հարցադրում, այլ այն, թե մինչև առարկայի ներկայացումը իրավասու մարմինները կոնկրետ և փաստական տեղեկատվություն ունեցել են տվյալ առարկայի առկայության և գտնվելու վայրի մասին, թե՝ ոչ։
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ․
Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ վերջինս քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենք և, խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00։20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենքը, որը հետագայում արձանագրվել է ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության արդյունքներով։
Առաջին ատյանի դատարանը 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճռով հաստատված է համարել, որ Վարդգես Հակոբյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, նրան մեղավոր է ճանաչել նշված հոդվածով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 ՀՀ դրամի չափով։ Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ մեղադրյալի կողմից կռփազենքը պարեկային ծառայության աշխատակիցների հարցադրումից հետո ցույց տալը չի կարող գնահատվել որպես սառը զենքի կամավոր հանձնում՝ ըստ էության ելնելով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի վերաբերյալ ձևավորված այն մոտեցումից, որ բացահայտման իրական սպառնալիքի պայմաններում առարկայի հանձնումը կամավոր համարվել չի կարող։
Քննարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառելիության հարցը՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ նշված նորմն ուղղակիորեն վերաբերում է ոչ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածում, այլև նույն օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկաներին։ Նորմի բովանդակությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկաները մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրանց գտնվելու վայրի մասին իմանալը հանձնած անձն ազատվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից, իսկ եթե անձի փաստացի կատարած արարքն այլ հանցակազմ է պարունակում, ապա նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության այդ հանցագործության համար։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Միշա Արմենի Մուրադյանի գործով որոշմամբ, անդրադառնալով ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի բովանդակությանը, փաստել է, որ գործող իրավակարգավորումը էապես տարբերվում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասից։ Եթե նախկին կարգավորման պայմաններում առանցքային էր «կամովին հանձնելու» սուբյեկտիվ չափանիշը, ապա գործող կարգավորման պայմաններում օրենսդիրն առաջնային նշանակություն է տվել օբյեկտիվ հանգամանքին՝ արդյոք համապատասխան առարկան հանձնվել է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը։ Հետևաբար, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի պայմաններում դատարանի գնահատման կենտրոնում պետք է լինի ոչ թե միայն այն, թե անձն իր ներքին ընկալմամբ արդյոք բացահայտվելու սպառնալիք զգացել է, այլ այն, թե արդյոք իրավասու մարմինները մինչև հանձնումը կոնկրետ և փաստական տեղեկատվություն ունեցել են տվյալ առարկայի գոյության և գտնվելու վայրի մասին։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի փաստական տվյալների համադրությունից չի բխում, որ մինչև Վարդգես Հակոբյանի կողմից կռփազենքը ցույց տալը կամ ներկայացնելը իրավասու մարմինները տեղյակ են եղել նրա մոտ այդ առարկայի առկայության կամ դրա գտնվելու վայրի մասին։ Գործի տվյալներով պարեկային ծառայության աշխատակիցները Վարդգես Հակոբյանին մոտեցել են ուժեղացված ծառայության իրականացման շրջանակներում, որևէ նախնական օպերատիվ կամ այլ կոնկրետ տեղեկություն չունենալով այն մասին, որ վերջինիս մոտ առկա է սառը զենք։ Մեղադրյալին ուղղված հարցադրումը, թե արդյոք իր մոտ առկա են արգելված իրեր կամ առարկաներ, եղել է ընդհանուր բնույթի ստուգողական հարցադրում և ինքնին չի կարող նույնացվել իրավասու մարմինների կողմից կոնկրետ կռփազենքի գոյության կամ դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալու հետ։
Այս համատեքստում էական է, որ ըստ պաշտպանական կողմի վկայակոչած և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ցուցմունքների՝ Վարդգես Հակոբյանը, պարեկների կողմից ընդհանուր հարցադրում ստանալուց հետո, իր մոտ գտնվող պայուսակից ինքն է հանել և ցույց տվել կռփազենքը, որից հետո նրան առաջարկվել է այն կրկին դնել պայուսակի մեջ, իսկ հետագայում ոստիկանության բաժնում կատարված անձնական խուզարկությամբ այն արձանագրվել է որպես հայտնաբերված առարկա։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ այն հանգամանքը, որ կռփազենքը հետագայում ձևակերպվել է անձնական խուզարկությամբ «հայտնաբերված» առարկա, չի կարող հետադարձ ուժով վերացնել նախորդող այն փաստական իրողությունը, որ իրավասու մարմինների՝ նշված առարկայի մասին տեղեկացվածությունը առաջացել է հենց Վարդգես Հակոբյանի վարքագծի՝ առարկան ներկայացնելու կամ ցույց տալու արդյունքում։
Վերաքննիչ դատարանը ընդունելի չի համարում Առաջին ատյանի դատարանի այն մոտեցումը, ըստ որի՝ Վարդգես Հակոբյանի կողմից կռփազենքը ոստիկանների հարցադրումից հետո ցույց տալը ինքնին բացառում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառումը։ Նման մոտեցումը մի կողմից բավարար չափով չի տարբերակում իրավասու մարմինների կողմից առարկայի գոյության և գտնվելու վայրի մասին նախապես իմանալը, և մյուս կողմից անձի վարքագծի արդյունքում այդ տեղեկությունը ստանալը։
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ ընդհանուր բնույթի հարցադրումը, թե անձի մոտ արդյոք առկա են արգելված իրեր կամ առարկաներ, դեռևս չի նշանակում, որ իրավասու մարմինները տեղյակ են կոնկրետ սառը զենքի առկայության և գտնվելու վայրի մասին։ Հակառակ մեկնաբանության դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը գործնականում կկորցներ իր նշանակությունը, քանի որ ցանկացած իրավապահ մարմնի ներկայացուցչի հարցադրում մեխանիկորեն կդիտարկվեր որպես իրավասու մարմինների տեղեկացվածություն, մինչդեռ օրենքը պահանջում է ոչ թե ենթադրական կամ ընդհանուր կասկած, այլ համապատասխան առարկայի գտնվելու վայրի վերաբերյալ փաստական իմացություն։
Ավելին, սույն գործում առկա չէ որևէ տվյալ այն մասին, որ Վարդգես Հակոբյանի կողմից կռփազենքը ներկայացնելուց առաջ պարեկային ծառայության աշխատակիցները կամ վարույթն իրականացնող մարմինը տիրապետել են տվյալ առարկայի մասին կոնկրետ տեղեկատվության։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ կռփազենքը իրավասու մարմիններին ներկայացվել է մինչև նրանց կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը։ Միաժամանակ գործի նյութերով չի հաստատվում, որ Վարդգես Հակոբյանի փաստացի կատարած արարքն այդ առարկայի հետ կապված պարունակում է այլ հանցակազմ, որը կբացառեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման արդյունքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատումը։
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը։ Այսինքն՝ սույն գործով առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքը, այն է՝ անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթի ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից։ Առաջին ատյանի դատարանը, չկիրառելով նշված խրախուսական նորմը և Վարդգես Հակոբյանի նկատմամբ կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, թույլ է տվել նյութական իրավունքի այնպիսի սխալ կիրառում, որը ազդել է գործի ելքի վրա և հանգեցրել է ոչ իրավաչափ դատապարտման։
Վերաքննիչ դատարանը, վերոնշյալ պատճառաբանությունների հիման վրա, գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճիռը՝ բեկանման։ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթների ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով։
Անդրադառնալով թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճելու հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սույն գործով Վարդգես Հակոբյանին վերագրված մեղադրանքը վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասին, իսկ այդ մեղադրանքով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով։ Քանի որ վարույթի հետագա շարունակման համար այլ ինքնուրույն մեղադրանք կամ վարութային նպատակ չի պահպանվում, իսկ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքը սպառում է սույն գործով վարույթը շարունակելու հնարավորությունները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման՝ վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով։
Անդրադառնալով Վարդգես Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ բացակայելու արգելքի հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ խափանման միջոցը քրեադատավարական հարկադրանքի միջոց է, որի կիրառման նպատակը վարույթի բնականոն ընթացքի, մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի և հնարավոր դատավարական պարտականությունների կատարումն ապահովելն է։ Այն պայմաններում, երբ Վարդգես Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվում է, իսկ քրեական գործի վարույթը կարճվում է, բացակայում է խափանման միջոցի պահպանման իրավական և փաստական անհրաժեշտությունը։ Ուստի Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, ենթակա է վերացման։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի՝ 2025 թվականի մայիսի 16-ին կայացված որոշմամբ Վարդգես Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքի տնօրինման հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ քրեական հետապնդման դադարեցումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառմամբ չի վերացնում նշված առարկայի՝ շրջանառությունից հանված կամ շրջանառության մեջ ազատորեն չթույլատրվող առարկա լինելու իրավական բնույթը։ Նման առարկան չի կարող վերադարձվել անձին կամ թողնվել քաղաքացիական շրջանառության մեջ, քանի որ դա հակասում է զենքի շրջանառության օրենսդրական կարգավորումներին և հանրային անվտանգության ապահովման նպատակին։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ենթակա է ոչնչացման։
Անդրադառնալով գույքային՝ վարութային ծախսերի հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով փորձաքննությունների կատարման հետ կապված 144.000 ՀՀ դրամ ծախսը ենթակա է համարվել բռնագանձման Վարդգես Հակոբյանից։ Մինչդեռ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ Վարդգես Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթի ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով, իսկ քրեական գործի վարույթը՝ կարճման։ Բացի այդ, ըստ վարույթի նյութերի՝ մեղադրյալը վճարունակ չէ, չի աշխատում, և նրա նյութական վիճակը չի վկայում այն մասին, որ վարութային ծախսերի բռնագանձումը կարող է համարվել համաչափ և իրականորեն կատարվող պարտավորություն։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նման պայմաններում վարութային ծախսերը Վարդգես Հակոբյանից բռնագանձելու անհրաժեշտությունն ու իրավաչափությունը բացակայում են։ Վարութային ծախսերի հարցի լուծման ժամանակ դատարանը չի կարող անտեսել մի կողմից քրեական հետապնդման դադարեցման հիմքը, մյուս կողմից՝ անձի փաստացի սոցիալական և գույքային վիճակը։ Ուստի Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերը ենթակա չեն մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանից բռնագանձման, հետևաբար վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել նյութական իրավունքի ոչ ճիշտ կիրառում՝ չկիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը, մինչդեռ գործի փաստական տվյալներով հաստատվում է, որ Վարդգես Հակոբյանը կռփազենքը ներկայացրել է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը։ Հետևաբար Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթների ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով։
Վերաքննիչ դատարանը, ելնելով վերոգրյալից, գտնում է, որ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի պաշտպան Մարիամ Աղաբեկյանի վերաքննիչ պետք է բավարարել, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճիռը՝ բեկանել։
Ինչ վերաբերում է բողոքում և Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում ներկայացված և քննարկված դատավարության մասնակիցների փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ և 172-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 31-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ, 359-րդ, 362-րդ, 367-րդ, 370-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի պաշտպան Մարիամ Աղաբեկյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել։
2. Մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճիռը բեկանել։
3. Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթների ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով:
4. Թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճել՝ վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով:
5. Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը վերացնել:
6. 2025 թվականի մայիսի 16-ին կայացված որոշմամբ Վարդգես Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը՝ որոշումն ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչնչացնել:
7. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Պարզաբանում․ Որոշումը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարան՝ դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ
Մ․ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ստորագրություն ստորագրություն ստորագրություն
Իսկականի հետ ճիշտ է:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ՄԱԿԱՐ ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,
նախագահող դատավոր Ս.Անդրեասյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան)՝ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ․ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆԻ
Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝
Դ.ԿՅՈՒՐԵՂՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Վ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
2026 թվականի մայիսի 26-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի պաշտպան Մարիամ Աղաբեկյանի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1․ Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
1․1․ 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 00։25-ին Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը ձերբակալվել է։
1․2․ 2025 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16104125 քրեական վարույթը։
1.3. 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ձերբակալելու մասին։
1․4․ 2025 թվականի հունվարի 10-ին՝ ժամը 23։10-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ազատ արձակելու մասին՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։
1․5․ 2025 թվականի մայիսի 14-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել հսկող դատախազին Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով, որը 2025 թվականի մայիսի 16-ին հսկող դատախազի կողմից կայացված որոշմամբ բավարարվել է։
1.6. 2025 թվականի մայիսի 15-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
1.7. 2025 թվականի մայիսի 16-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
1.8. 2025 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
1.9. 2025 թվականի հուլիսի 09-ին Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործը, որը 2025 թվականի հուլիսի 10-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։ Նույն օրը որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
1.11. 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին, Առաջին ատյանի դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու մասին։
1.12.Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճռով վճռվել է՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում: Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Վարութային ծախսերի և իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցերը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով (Համաձայն դատավճռի պատճառաբանական մասի՝ «Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցի լուծմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն «Պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների հանձնման-ընդունման թիվ 3287 արձանագրության»՝ իրականացված ձգաբանական և հետքաբանական փորձաքննությունների արժեքը կազմել է ընդհանուր 144․000 ՀՀ դրամ։ Դատարանն արձանագրում է, որ այն ենթակա է բռնագանձման մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանից։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2025 թվականի մայիսի 16-ի կայացված որոշմամբ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը ենթակա է ոչնչացման»)։
1.13.2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել պաշտպան Մարիամ Աղաբեկյանը:
1.14.Թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2026 թվականի մարտի 16-ին, որը նույն օրը դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին՝ (նախագահող դատավոր՝ Մ․Կիրակոսյան, կազմի դատավորներ՝ Լ․Ալավերդյան, Ս․Համբարձումյան), նախագահող դատավորի աշխատակազմին փաստացի հանձնվել է 2026 թվականի մարտի 17-ին:
1.15.2026 թվականի մարտի 24-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելու և քրեական գործը վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության նշանակելու մասին։
2․ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.
2․1․ Բողոքի հեղինակը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ մեղադրական վերդիկտ կայացնելով, խրախուսական նորմի չկիրառմամբ թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա:
Բողոքաբերը վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 353-րդ, 354-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ և 335-րդ հոդվածների իրավակարգավորումները՝ մասնավորապես նշել է որ․ «… Դատարանի կողմից պաշտպանական կողմից ներկայացված միջնորդությունները բավարարվել են․ մասնավորապես՝ Դատարանում հարցաքննվել են Վ․Հակոբյանին ձերբակալած պարեկները, հարցաքննվել է նաև Վ․Հակոբյանի եղբայրը՝ Ավետ Հակոբյանը, ովքեր փաստել են, որ Վ․Հակոբյանն ինքն է կամովին հանձնել իր մոտ գտնվող կռփազենքը․ մասնավորապես՝ իմ հարցերին ի պատասխան պարեկային ծառայության աշխատակիցները հայտնեցին, որ, երբ մոտեցել են Վ․Հակոբյանին, հարցրել, թե իր մոտ արդյոք արգելված իրեր, առարկաներ առկա են, թե՝ ոչ, ինքն իր կամքով իր մոտ գտնվող պայուսակից հանել, ցույց է տվել կռփազենքը, որից հետո՝ Հակոբյանին ասել են, որ այն հետ դնի պայուսակի մեջ, դրանից հետո արդեն վերջինին տեղափոխել են բաժին, արդեն բաժնում կատարված անձնական խուզարկությամբ «հայտնաբերվել» է նշված կռփազենքը:
Հատկանշական է այն հանգամանքը, որ նույնիսկ պարեկային ծառայության աշխատակիցներն են հայտնել, որ որևէ տվյալ չունենալով, զուտ ուժեղացված ծառայություն իրականացնելով պայմանավորված են մոտեցել Հակոբյանին, որից ողջամտորեն ենթադրելի է, որ վերջիններին պարզապես չէր կարող հայտնի լինել Հակոբյանի մոտ որևէ արգելված առարկայի առկայությունն, որն էլ ի դեպ՝ մեկնաբանվում է այն համատեքստում, որ իրավասու մարմիններին հայտնի չի եղել արգելված իրի գտնվելը Հակոբյանի մոտ, որով էլ պայմանավորված՝ կատարվածն ոչ այլ ինչ է, քան՝ վերջինի կողմից կռփազենքի կամովին հանձնում:
Ավետ Հակոբյանը, Վարդգես Հակոբյանը տվել են նույնաբովանդակ ցուցմունքներ, որոնք որևէ կերպով չեն հակասել պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից տրված ցուցմունքներին, որով էլ պայմանավորված՝ մեղադրյալի և վերջինի եղբոր ցուցմունքները գնահատման ենթարկելով՝ անհրաժեշտ է փաստել, որ բոլոր հարցաքննված անձանց ցուցմունքներն ուղղակիորեն փաստում են մեղադրյալի կողմից իր կամքով կռփազենքը հանձնելու մասին, որի պարագայում անհասկանալի է Դատարանի կողմից մեղադրական վերդիկտի կայացումը:
Ավելին՝ Դատարանը պաշտպանական կողմից ներկայացված միջնորդությունները բավարարելով, վկաներին լսելով՝ եկել է տրամաբանորեն հակառակ դիրքորոշման, չի գնահատել այդ ցուցմունքները, անդրադարձ չի կատարել այն հանգամանքին, թե ինչպես է առհասարակ ստացվում, որ դրսում արդեն իսկ պարզ է դառնում, որ Հակոբյանի մոտ առկա է կռփազենք, բայց «հայտնաբերում են» արդեն բաժնում կատարված անձնական խուզարկությամբ:
Ի դեպ՝ քրեական վարույթի նյութերում առկա էլ չեն պարեկային ծառայության աշխատակիցների տեսաձայնագրող սարքերի տեսաձայնագրությունները, սակայն նույնիսկ այս համատեքստում վերջինները չեն ժխտում Հակոբյանի կողմից կռփազենքի ինքնակամ հանձնումը, որի պատշաճ գնահատման արդյունքում՝ առավել քան հնարավոր է դառնում խրախուսական նորմի կիրառմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ փաստեմ, որ դատարանում հետազոտված ապացույցները, մասնավորապես՝ գործում որևէ փաստական տվյալի առկա չլինելն այն մասին, որ իրավասու մարմինները գիտեին կռփազենքի առհասարակ գոյության, կամ՝ դրա գտնվելու վայրի մասին, մեղադրյալի, վերջինի եղբոր, պարեկների ցուցմունքների, պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից ներկայացված զեկուցագրի բովանդակությունից ուղղակիորեն բխում է իրավասու մարմիններին Հակոբյանի մոտ արգելված որևէ իրի առկա լինելը հայտնի չլինելու, վերջինի կողմից կռփազենքն ինքնակամ հանձնելու մասին, որի պարագայում քրեական հետապնդումն ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործի վարութը՝ կարճման:
Գնահատման է ենթակա նաև այն հանգամանքը, որ երբ պարեկային ծառայության աշխատակիցներին «հայտնի է դարձել» Հակոբյանի մոտ կռփազենքի առկայությունը, այն պայուսակում «կրկին դնելու հանգամանքը» և բաժնում «հայտնաբերելու» հանգամանքը չի բացառում խրախուսական նորմի կիրառումը:
Ավելին՝ հայտնաբերումն ու հանձնումը տարբեր հասկացություններ են․ երբ առարկան հայտնաբերվում է, նշանակում է որ իրավապահները ինքնուրույն են գտել այն զննության, խուզարկության կամ՝ այլ գործողության արդյունքում. սույն դեպքում սակայն Հակոբյանի վարքագիծը վկայում է այն մասին, որ վերջինը նպատակ չի ունեցել թաքցնել կռփազենքը, և մտադրության առկայության դեպքում՝ պարզապես չներկայացնել:
Փաստացի՝ հենց Հակոբյանի գործողություններն են պարեկների մոտ առաջացրել այդ «հիմնավոր կասկածի» առկայությունը, այլ ոչ՝ հենց պարեկների գործողությունները, որոնք ևս գնահատման ենթակա են:
…
Նշված նորմերի և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրման և համադրման արդյունքում պարզ է դառնում, որ Դատարանի կողմից խրախուսական նորմի չկիրառումը հանգեցրել է նյութական իրավունքի խախտման, որն էլ՝ դատական ակտի բեկանման հիմք է:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանի համաձայնությունը` քրեական վարույթի հետագա ընթացքն այդ մեղադրանքով չշարունակելու և ոչ արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության 12-րդ հոդվածի 1-ին մասին 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու արգելքների բացակայությունը` գտնում եմ, որ թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրվող քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` ՀՀ քրեական դատավարության 12-րդ հոդվածի 1-ին մասին 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով՝ քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով և քրեական գործով վարույթը՝ կարճման:…»։
2․2․ Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործով 11.02.2026թ. կայացրած դատավճիռը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ․ մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով՝ քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով։ Թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճել։ Խրախուսական նորմի բացակայությունը փաստելու դեպքում՝ մասնակի (պատժի մասով) փոփոխել դատավճիռը․ մասնավորապես՝ մեղմացնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տուգանք պատժատեսակը՝ հաշվի առնելով վերջինի անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքը․ մասնավորապես՝ 450.000 ՀՀ դրամը նվազեցնել, վերջինի նկատմամբ նշանակել տուգանք՝ 400.000 ՀՀ դրամի չափով: Տուգանքի մաս֊մաս վճարման մասով՝ դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:
3․ Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
3․1․ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ (մեջբերվում է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշման եզրափակիչ մասից)․ «[Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը] քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենք և խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»։
3․2․ Առաջին ատյանի դատարանը, ի թիվս այլնի, արձանագրել է հետևյալը (մեջբերվում է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 11-ի թիվ ԵԴ1/2532/01/25 դատավճռի պատճառաբանական մասից). «(…) Վերլուծելով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ներկայացված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ.
1) ապացուցված են մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
(…)
Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը, մասնավորապես՝ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը, խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ։
Ասվածը հիմնավորվում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով․ հանցագործության մասին հաղորդմամբ, անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ վերարկուի աջ գրպանից հայտնաբերվել են կռփազենք (...)», իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք համարվող հարվածող-փշրող կռփազենքի զննության արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Կռփազենքը և դանակը ձեռք է բերել օնլայն առևտրի հարթակից և որպես հուշանվեր պահել է իր մոտ՝ ինքնապաշտպանության նպատակով», 03.04.2025 թվականին ստացված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության թիվ 59-25 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ «Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա կռփազենքը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք», իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք համարվող արծաթագույն կռփազենքով, փորձագետ Վահե Ոսկանյանն դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, վկա Դավիթ Ասատրյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, վկա Սամվել Սողոմոնյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, ըստ որի՝ «առարկաները ձեռք է բերել 2024 թվականի կեսերին, հարցին, թե ինչու չի հանձնել այդ առարկաները՝ նշեց, որ դրանք պահել է իր մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով»։
(…)
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից ցուցմունքով մատնանշած այն հանգամանքին, որ վերջինս իր մոտ գտնվող կռփազենքը կամովին հանձնել է, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից սառը զենքը ոստիկանների պահանջով վերջիններիս ցույց տալը չի կարող գնահատվել որպես նրա կողմից սառը զենքը հանձնելու ազատ և գիտակցված կամաարտահայտության արդյունք՝ հաշվի առնելով նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ՏԴ/0085/01/14 գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման առանձնահատկություններին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հուսիկ Բաղդասարյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ «(...) Հանձնումը համարվում է կամովին, եթե անձը, գիտակցելով, որ այդ պահին իրեն բացահայտելու իրական սպառնալիք չկա, իր հայեցողությամբ հանձնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածում նշված առարկաները, այսինքն՝ անձի ընդունած այդ որոշումը պետք է լինի ազատ և գիտակցված ընտրության արդյունք։ Բացահայտման իրական սպառնալիքի առկայությունը և դրանից դրդված հանձնումը չի կարող համարվել կամովին։ Այն դեպքերում, երբ իշխանությունները տեղյակ են կոնկրետ անձի մոտ նշված առարկաների առկայության մասին և առաջարկում են հանձնել դրանք, հանձնումը կամովին համարվել չի կարող։ Այս պայմաններում դա կարող է դիտվել միայն որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք» (տե՛ս Հուսիկ Սուրիկի Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշման 20-րդ կետը)։
Վերահաստատելով և զարգացնելով Հ.Բաղդասարյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը Հրանտ Հարությունյանի և Բեգլար Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասում ամրագրված խրախուսական նորմը նպատակ ունի ապօրինի պահվող զենքի և նորմում թվարկված մյուս առարկաների կամավոր հանձնումը խրախուսելու եղանակով դադարեցնելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումը և այդպիսով կանխելու հետագայում դրանց հնարավոր գործադրմամբ անձի կյանքի կամ առողջության դեմ ուղղված կամ այլ հանցագործությունները։ Այս կապակցությամբ անհրաժեշտ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված արարքների հանրային վտանգավորությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ դրանով նախատեսված առարկաները հանցավոր նպատակով օգտագործելու իրական հնարավորություն է ստեղծվում, ինչը վտանգ է առաջացնում մարդկանց կյանքի և առողջության համար։ Քննարկվող հոդվածով նախատեսված հանցագործության անմիջական օբյեկտը հոդվածում նշված առարկաների անօրինական շրջանառությունից մարդու և հասարակության անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։ Հետևաբար հոդվածում նշված առարկաների հանձնման դեպքում ապահովվում է տվյալ հանցագործության օբյեկտի պահպանությունը, իսկ հանձնման կամավորության դեպքում` վերանում հանցանք կատարած անձի հանրային վտանգավորությունը։ (․․․)
Քննարկվող հոդվածում նշված առարկաների հանձնումը կարող է համարվել կամովին, եթե անձը, գիտակցելով դրանք ապօրինի պահելը շարունակելու իրական հնարավորությունը, այդուհանդերձ, հանձնում է քննարկվող առարկաները կամ հայտնում դրանց գտնվելու վայրի մասին։ Քննարկվող առարկաներն ապօրինի պահելու իրական հնարավորություն անձը կարող է ունենալ, եթե, օրինակ, վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէ զենքի գոյության մասին, կամ բացակայում են դրա բացահայտման օբյեկտիվ հնարավորության մասին վկայող հանգամանքները, և անձը ողջամտորեն գիտակցում է դա։ Հետևաբար ապօրինի պահվող զենքի գործադրմամբ հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո զենքը հանձնած անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիմքով չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, քանի որ զենքի գործադրման փաստը վարույթն իրականացնող մարմիններին հաստատապես հայտնի լինելու դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառումը չի բխի քննարկման առարկա խրախուսական նորմը նախատեսելու քրեական քաղաքականության նպատակներից։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ ապօրինի զենքով հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո անձի կողմից զենքը հանձնելը կարող է գնահատվել որպես անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք և հաշվի առնվել պատիժ նշանակելիս (...)» (տե՛ս Հրանտ Յուրիկի Հարությունյանի և Բեգլար Գարեգինի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՆԴ/0011/01/14 որոշման 34-րդ կետը)»։...»։
4․ Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Հանցագործության մասին հաղորդումը, համաձայն որի՝ 2025 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ 4-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկները, շրջագայության ընթացքում քաղաք Երևանի Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտից ապօրինի ռազմամթերք և սառը զենք կրելու և պահելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ժամը 00:25-ին ձերբակալել և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժին են տեղափոխել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին, ում անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ կռփազենք, մեկ հատ ծալովի դանակ և ատրճանակի մարտական փամփուշտ։
- Ձերբակալման արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 00:25-ին ձերբակալվել է ապօրինի սառը զենք և ռազմամթերք կրելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով:
- Անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ վերարկուի աջ գրպանից հայտնաբերվել են կռփազենք, ծալովի դանակ և փամփուշտ, որոնք վերցվել և փաթեթավորվել են Մալաթիայի բաժնի ծրարների համար նախատեսված կնիքով՝ հետագա գործողությունների համար:
- Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք համարվող հարվածող-փշրող կռփազենքի զննության արձանագրությամբ:
- 03.04.2025 թվականին ստացված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության թիվ 59-25 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված թվով մեկ հատ փամփուշտը հանդիսանում է «Байкал-442», «ПМ» և «АПС» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9 մմ 9x18 տրամաչափի փամփուշտ, որն ինքնաշեն եղանակով ապամոնտաժված է, դրա վառոդային լիցքը բացակայում է, ինչի պատճառով պիտանի չէ կրակվելու համար և ռազմամթերք չի հանդիսանում:
- Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա կռփազենքը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք:
- Փորձաքննության ներկայացված ծալովի դանակը գործարանային արտադրության տնտեսակենցաղային նշանակության ծալովի դանակ է, սառը զենք չի հանդիսանում։
- Իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք համարվող արծաթագույն կռփազենքով:
- Պաշտպանը միջնորդել է լրացնել ապացույցների ծավալը և հարցաքննել փորձագետին և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցներին։ Հանրային մեղադրողը չի առարկել ներկայացված միջնորդության դեմ։ Դատարանը բավարարել է ներկայացված միջնորդությունը։
- Փորձագետ Վահե Ոսկանյանն դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ նշեց, որ ունի 6 տարվա մասնագիտական փորձ, ավարտել է Մանկավարժական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ Նշեց, որ կռփազենքի լայնքի և երկարության վերաբերյալ եզրահանգումը կատարել է եզրակացության մեջ նշված գրականության ցանկից օգտվելու միջոցով։ Նշեց, որ կոնկրետ սահմանում, թե ինչ չափերի պետք է լինի կռփազենքը սառը զենք համարվելու համար, նշեց, որ կոնկրետ չափեր չեն նշվում, սակայն արտաքին նկարագրությունը, մատերի համար նախատեսված անցքերի հանգամանքը նշվում է և համարվում է սառը զենք։ Նշեց, որ հարվածները կատարել է համապատասխան թիրախի վրա՝ 10 և ավել անգամ, տարբեր ուժգնությամբ և ուղղություններով։ Նշել է, որ հնարավոր է առարկան լինել հուշանվեր, որը չի կարող համապատասխան լինել սառը զենքի հասկացությանը, հուշանվերային կռփազենք լինի, որը հնարավոր չէ կիրառել, բայց դրա արտաքին տեսքը կռփազենքի նման է։ Օրինակ, հուշանվերային կախազարդ է, բայց չափային տվյալները չի համապատասխանում սառը զենքերին արտաքնապես և չափային, չափային տվյալները համապատասխանում է մարդու ձեռքի համար, մարդու ձեռքի համապատասխան է սարքած, ոչ թե ավելի փոքր չափերի։ Այսինքն հնարավոր է այդ առարկան արտաքնապես լրիվ համապատասխանի կռփազենքի չափային հատկանիշներին, սակայն այն հնարավոր չլինի կիրառել որպես սառը զենք, հարվածներ հասցնելու համար հնարավոր չլինի։
Կռփազենքի մետաղը հնարավոր է ճկվի, պատրաստվում է կապարից՝ արճիճից, փորձաքննության արդյունքում է միայն պարզ դառնում, թե արդյոք կռփազենքի մետաղը համապատասխանում է հարվածող-փշրող զենքերի թվին։ Նշել է, որ գրականության մեջ առկա են ռուսալեզու աղբյուրներ, որոնք չեն թարգմանվել, այլ միայն օգտագործվել են ընթացիկ։ Նշել է, որ եթե առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, ուրեմն նմանացրել են գործարանային արտադրությանը, այսինքն առարկայի վրա առկա չէ «Մարկիրովկա»։ Եթե առարկան լիներ գործարանային արտադրության, ապա կունենար համապատասխան փաստաթուղթ, տվյալ պարագայում ոչինչ չունի, այն արհեստագործական է և նմանեցված է գործարանայինին։ Նշեց, որ բացի դրոշմվածքից և փաստաթղթից բացարձակ տարբերություն չի լինում։ Իսկ փորձառությունից հետո լինում է, որ ասենք արհեստագործական եղանակով է պատրաստված լինում ու տվյալ կռփազենքի մետաղը չի համապատասխանում։ Դա պարզվում է միայն փորձառությունից հետո։ Նշել է, որ առարկայի սառը զենք հանդիսանալու հանգամանքը հաստատվում է փորձարարության արդյունքում՝ հարվածներ հասցնելու միջոցով, որպեսզի հասկանա, թե արդյոք մետաղը համապատասխանում է սառը զենքերի պահանջին, թե ոչ։ Անդրադառնալով եզրակացության մեջ առկա գրականությանը՝ նշել է, որ նշված ռուսալեզու փաստաթղթերը թարգմանված չեն, ինքը միանգամից դրանք կիրառում է։
Նշել է, որ 4-րդ կետով սահմանված աղբյուրը մշակվել է իրենց կողմից, անցել է բոլոր սանկցիաները և չափագրման ինստիտուտի կողմից ընդունվել է հարվածող-ջարդող սառը զենքի, կռփազենքի և մահակի փորձառության մեթոդիկան, որտեղ որ մանրամասն նկարագրված է։ Եթե տվյալ աղբյուրները անգամ չլինեն, տվյալ «Գոստը», որը որ մշակվել է Հայաստանում ու բոլոր սանկցիաներն անցել է, այն բավականաչափ ինֆորմացիա ունի կռփազենքի մասին, թե մեթոդիկայի մասին փորձառությունը ինչպես է արվում, ինչ թիրախի վրա է արվում, թիրախի վրա ինչ հետքեր պետք է ունենա, ինչ խորություններ պետք է ունենա, ամբողջությամբ նշված է։ Նշել է, որ եթե գրականության 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 5-րդ կետերը չլինեին, ապա միայն 4-րդ աղբյուրի հիման վրա եզրակացությունը կտրվեր կրկին նույն կերպ՝ առանց փոփոխության։ Այդ աղբյուրը հայերեն է, այն հասանելի է և ամբողջությամբ բավարար է եղել եզրակացությունը տրամադրելու համար։
Հարցին, թե արդյոք նշված 4-րդ աղբյուրը հանրամատչելի է, թե ոչ, նշել է, որ այն պահանջի դեպքում տրամադրվում է, այն պաշտոնապես հրապարակված է, հարցին, թե արդյոք յուրաքանչյուր անձ կարող է այն գտնել և կարդալ, նշեց, որ այդ հարցին չի կարող պատասխանել։
- Վկա Դավիթ Ասատրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանին ճանաչում է դեպքի հետ կապված, վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է կռփազենք։ Հարցին, թե արդյոք վերջինիս ամրակցված տեսախցիկը միացված է եղել, թե ոչ, նշեց, որ տեխնիկական խնդիրների պատճառով չեն ստանում տեսախցիկ, հստակ չի հիշում, թե արդյոք նշված օրը ստացած է եղել տեսախցիկ, թե ոչ, քանի որ շատ դեպքեր են լինում ամեն օր։
- Վկա Սամվել Սողոմոնյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքը տեղի է ունեցել 2025 թվականի հունվարի 09-ին, ուստի ֆիզիկապես չի հիշում որևէ բան նշված դեպքից։ Նշեց, որ կցկտուր հայացք է ունեցել, հայացքը շեղել է, քանի որ երկար ժամանակ է ծառայության մեջ, ուստի կարողանում է հասկանալ, թե արդյոք այդ անձը որևէ բան է թաքցնում։ Դեպքը եղել է երեկոյան ժամի, ըստ զեկուցագրի՝ 00։10-ին, փոքր հեռավորության վրա է եղել մեղադրյալը, քայլում էր, մոտակա սուպերմարկետից գնում էր տուն, չի հիշում արդյոք վերջինիս հետ որևէ անձ առկա էր, թե ոչ, Վարդգես Հակոբյանին հարցրել է, արդյոք վերջինիս մոտ առկա է որևէ արգելված առարկա, վերջինս գրպանի պարունակությունը ցույց է տվել, այդ օրը իրենց մոտ առկա են եղել տեսանկարահանող սարքերը, սարքը եղել է լիցքավորված վիճակում, այն աշխատում է այնքան, որքան հերիքում է մարտկոցը, օրվա վերջում սարքը տեղադրում են հատուկ վայրում, որպեսզի հաջորդ օրը կրկին կարգախումբը ստանա և օգտագործի։
- Մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքը տեղի է ունեցել հունվարի 09-ին, ժամը 00։30-ի սահմաններում, մոտեցել են երկու պարեկներ և ասել, որ գիշերային ռեյդի շրջանակներում հսկողություն են իրականացնում, պայուսակից հանել է դանակը, կռփազենքը, պարեկը լապտերը մոտեցրել է պայուսակին և տեսել, որ պայուսակում առկա է նաև փամփուշտ և ասել է, որ պետք է գնան բաժին։ Իր հետ եղել է եղբայրը՝ Ավետ Հակոբյանը, պարեկները մոտեցել են և ասել, որ խուզարկություն պետք է անեն՝ գիշերային ռեյդի շրջանակներում, բոլոր առարկաները պայուսակից հանել և ցույց է տվել պարեկներին, առարկաները իր կամքով է հետ դրել պայուսակի մեջ և պարեկների հետ գնացել է բաժին, պարեկները փամփուշտը անձամբ չեն հանել որևէ իր պայուսակից, հարցին, թե ինչու է հանել պայուսակից և ցույց տվել այդ առարկաները՝ նշեց, որ կամովին հանձնել է, մոտենալու ժամանակ որոշել է հանձնել առարկաները։ Մեղադրյալը նշեց, որ առարկաները ձեռք է բերել 2024 թվականի կեսերին, հարցին, թե ինչու չի հանձնել այդ առարկաները՝ նշեց, որ դրանք պահել է իր մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով, քանի որ աշխատանքից վերադառնում է տուն ուշ ժամին, ճանապարհին հանդիպում են շներ, ինքն էլ եղբոր հետ է գնում տուն, ով 18 տարեկան է, առարկաները ձեռք է բերել օնլայն առևտրի հարթակից, իսկ փամփուշտը գտել է տարածքից, նշել է, որ ընդունում է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է իր կատարածի համար։
- Պաշտպանը միջնորդել է լրացնել ապացույցների ծավալը և հարցաքննել մեղադրյալի եղբորը՝ Ավետ Հակոբյանին, ով ներկա է եղել դեպքի օրը կատարվածին և վերջինիս կողմից տրվելիք ցուցմունքը կարող է էական նշանակություն ունենալ վարույթի համար, նա կարող է հայտնել փաստական հանգամանքներ։ Հանրային մեղադրողը չի առարկել ներկայացված միջնորդության դեմ։ Դատարանը բավարարել է ներկայացված միջնորդությունը։
- Վկա Ավետ Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2025 թվականի հունվարի 09-ին աշխատանքից դուրս են եկել՝ Սվաճյան փողոցում և քայլել դեպի տուն, ինքը և եղբայրը՝ Վարդգես Հակոբյանը, միմյանց կողքի քայլել են, իրենց մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցները և ասել, որ ուժեղացված ծառայություն է, ինքը դատարկել է իր մոտ առկա իրերը, տեսել է, որ եղբայրը իր ցանկությամբ է հանել իր մոտ առկա իրերը, այնուհետև եղբոր ձեռքերը ոլորել են և ձերբակալել։ Երբ ոստիկանները մոտեցել են ներկայացել են, չեն ասել, որ կասկածի պատճառով են մոտեցել, միայն նշել են, որ ուժեղացված ծառայություն է։ Եղբայրը հանել է պայուսակից իր մոտ առկա իրերը, երբ հասել են ոստիկանություն՝ այդ իրերը կրկին եղել են եղբոր պայուսակում։ Նշել է, որ իրենք աշխատում են տեղի սուպերմարկետում, մոտավորապես 00։30-ին փակել են խանութը և միասին տուն վերադառնալիս են եղել։ Ոստիկանները եղել են չորսով, երեքը կանգնած են եղել, մեկը՝ ավտոմեքենայի մոտ է եղել։
5.Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
5․1․ Հանրային մեղադրող Դ.Կյուրողյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ ներկայացնել իր բացատրությունները և պատասխանելով Վերաքննիչ դատարանի հարցադրումներին հայտնեց, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը օրինական է և հիմնավոր, հետևաբար պաշտպանական կողմի ներկայացրած բողոքը ենթակա է մերժման: Անդրադառնալով՝ մեղադրյալ Վ.Հակոբյանի կողմից զենքի կամովին հանձնման հանգամանքին՝ հայտնեց, որ գործի փաստական հանգամանքներից բխում է, որ նշված իրավիճակը կամովին հանձնում չի կարող համարվել, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ոստիկանները իրենք են նկատել Վ.Հակոբյանի մոտ լարվածություն և վարքային խառը պահվածք, որի արդյունքում է վերջինս հանձնել կռփազենքը: Ամփոփելով իր խոսքը, խնդրեց մերժել ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և օրինական ուժի մեջ թողնել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը:
5.2. Մեղադրյալ Վ.Հակոբյանը միացավ պաշտպանի կողմից ներկայացված բողոքին և հանդես գալով բացատրությամբ՝ հայտնեց, որ կռփազենքը հանձնելիս լարված չի եղել և իր կողմից զենքի հանձնումը եղել է կամովին, իսկ լարվածությունը եղել է միայն այն պատճառով, որ օրվա ուշ ժամ է եղել և ոստիկանների իրեն մոտենալը եղել է շատ միանգամից: Միաժամանակ ինչ վերաբերվում է պաշտպանի բացակայությամբ դատական նիստը շարունակելու հնարավորությանը՝ Վերաքննիչ դատարանի հարցադրմանն ի պատասխան մեղադրյալը հայտնեց, որ որևէ առարկություն չունի ։ Ամփոփելով իր խոսքը՝ խնդրեց բավարարել պաշտպանի կողմից ներկայացված բողոքը:
6․ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցերին. Արդյո՞ք Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը՝ հաշվի առնելով, որ կռփազենքը իրավասու մարմիններին է ներկայացվել մինչև դրա գտնվելու վայրի մասին վերջիններիս տեղեկանալը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապօրինի կերպով քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Սույն հոդվածում կամ սույն օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկաները մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրանց գտնվելու վայրի մասին իմանալը հանձնած անձն ազատվում է սույն հոդվածով կամ սույն օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից: Եթե անձի փաստացի կատարած արարքն այլ հանցակազմ է պարունակում, ապա նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության այդ հանցագործության համար»։
Նշված իրավակարգավորումների համակարգային վերլուծությունից բխում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետը սահմանում է քրեական հետապնդումը բացառող դատավարական հիմք։ Ըստ այդ նորմի՝ եթե անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է քրեական պատասխանատվությունից ազատման, ապա քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ արդեն հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման։ Այսինքն՝ նշված դրույթը դատավարական հետևանք է կապում քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունից ազատելու նյութաիրավական հիմքի առկայության հետ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք ապօրինի կերպով կրելու համար։ Նշված հոդվածի օբյեկտը զենքի շրջանառության սահմանված կարգի, ինչպես նաև հանրային անվտանգության պաշտպանությունն է։ Հետևաբար տվյալ հանցակազմի առկայության համար էական է, որ անձը առանց օրենքով սահմանված թույլտվության կամ օրենքի պահանջների խախտմամբ կրի նշված առարկաներից որևէ մեկը, այդ թվում՝ սառը զենքը։
Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասը հատուկ խրախուսական նորմ է, որը տարածվում է ոչ միայն նույն հոդվածում, այլև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկաների վրա։ Նորմի բովանդակությունից հետևում է, որ եթե անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկան, տվյալ դեպքում՝ սառը զենքը, հանձնում է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը, ապա նա ազատվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից։
ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման առանձնահատկություններին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հուսիկ Բաղդասարյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ «(...) Հանձնումը համարվում է կամովին, եթե անձը, գիտակցելով, որ այդ պահին իրեն բացահայտելու իրական սպառնալիք չկա, իր հայեցողությամբ հանձնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածում նշված առարկաները, այսինքն՝ անձի ընդունած այդ որոշումը պետք է լինի ազատ և գիտակցված ընտրության արդյունք։ Բացահայտման իրական սպառնալիքի առկայությունը և դրանից դրդված հանձնումը չի կարող համարվել կամովին։ Այն դեպքերում, երբ իշխանությունները տեղյակ են կոնկրետ անձի մոտ նշված առարկաների առկայության մասին և առաջարկում են հանձնել դրանք, հանձնումը կամովին համարվել չի կարող։ Այս պայմաններում դա կարող է դիտվել միայն որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք» ։
Վերահաստատելով և զարգացնելով Հուսիկ Բաղդասարյանի վերաբերյալ որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հրանտ Հարությունյանի և Բեգլար Հովհաննիսյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասում ամրագրված խրախուսական նորմը նպատակ ունի ապօրինի պահվող զենքի և նորմում թվարկված մյուս առարկաների կամավոր հանձնումը խրախուսելու եղանակով դադարեցնելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումը և այդպիսով կանխելու հետագայում դրանց հնարավոր գործադրմամբ անձի կյանքի կամ առողջության դեմ ուղղված կամ այլ հանցագործությունները։ Այս կապակցությամբ անհրաժեշտ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված արարքների հանրային վտանգավորությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ դրանով նախատեսված առարկաները հանցավոր նպատակով օգտագործելու իրական հնարավորություն է ստեղծվում, ինչը վտանգ է առաջացնում մարդկանց կյանքի և առողջության համար։ Քննարկվող հոդվածով նախատեսված հանցագործության անմիջական օբյեկտը հոդվածում նշված առարկաների անօրինական շրջանառությունից մարդու և հասարակության անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։ Հետևաբար հոդվածում նշված առարկաների հանձնման դեպքում ապահովվում է տվյալ հանցագործության օբյեկտի պահպանությունը, իսկ հանձնման կամավորության դեպքում` վերանում հանցանք կատարած անձի հանրային վտանգավորությունը։
(...)
Քննարկվող հոդվածում նշված առարկաների հանձնումը կարող է համարվել կամովին, եթե անձը, գիտակցելով դրանք ապօրինի պահելը շարունակելու իրական հնարավորությունը, այդուհանդերձ, հանձնում է քննարկվող առարկաները կամ հայտնում դրանց գտնվելու վայրի մասին։ Քննարկվող առարկաներն ապօրինի պահելու իրական հնարավորություն անձը կարող է ունենալ, եթե, օրինակ, վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէ զենքի գոյության մասին, կամ բացակայում են դրա բացահայտման օբյեկտիվ հնարավորության մասին վկայող հանգամանքները, և անձը ողջամտորեն գիտակցում է դա։ Հետևաբար ապօրինի պահվող զենքի գործադրմամբ հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո զենքը հանձնած անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիմքով չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, քանի որ զենքի գործադրման փաստը վարույթն իրականացնող մարմիններին հաստատապես հայտնի լինելու դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառումը չի բխի քննարկման առարկա խրախուսական նորմը նախատեսելու քրեական քաղաքականության նպատակներից։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ ապօրինի զենքով հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո անձի կողմից զենքը հանձնելը կարող է գնահատվել որպես անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք և հաշվի առնվել պատիժ նշանակելիս (...)» ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն հաշվի առնելով քննարկվող խրախուսական նորմում տեղի ունեցած բովանդակային փոփոխությունները, վերանայելով և զարգացնելով նախկինում իր կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումները Միշա Արմենի Մուրադյանի գործով իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ «Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի բովանդակությունն էապես տարբերվում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի բովանդակությունից։ Այսպես, եթե նախկին իրավակարգավորումների պայմաններում անձն ազատվում էր քրեական պատասխանատվությունից ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածում նշված առարկաները կամովին հանձնելու դեպքում, ապա գործող իրավակարգավորումների դեպքում անձը կազատվի քրեական պատասխանատվությունից, եթե ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածում նշված առարկաները հանձնի մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրանց գտնվելու վայրի մասին իմանալը։
Այսպիսով, նոր իրավակարգավորումների պայմաններում քննարկվող խրախուսական նորմի կիրառման տեսանկյունից, օրենսդիրն այսուհետ կարևորում է օբյեկտիվ իրականությունում տեղի ունեցող հանգամանքները (իրավասու մարմինների կողմից նշված առարկաների գտնվելու վայրի մասին իմանալը)՝ այլևս էական նշանակություն չտալով զենքը կամավորաբար հանձնելու վերաբերյալ հանցանք կատարած անձի սուբյեկտիվ ընկալմանը (այդ պահին իրեն բացահայտելու իրական սպառնալիքի բացակայությունը գիտակցելուն)։ Նման պայմաններում, կիրառելով նյութական նորմի տառացի մեկնաբանման կանոնը, այլևս էական նշանակություն չունի նաև զենքի գործադրմամբ որևէ արարք կատարած լինելու փաստը, եթե զենքը հանձնելու պահին իրավասու մարմինները դրա գտնվելու վայրի մասին դեռևս տեղեկություն չունեն։
Դրա հետ մեկտեղ, իրավասու մարմինների կողմից նշված առարկաների գտնվելու վայրի մասին իմանալուց հետո, հանցանք կատարած անձի կողմից դրանք նույնիսկ կամովին հանձնելու պարագայում, վերջինս չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից` քննարկվող խրախուսական նորմի ուժով։
(…)
21. Անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարած Մ․Մուրադյանի նկատմամբ կիրառելի է եղել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը։
Այսպես, սույն գործում առկա չէ փաստական տվյալ այն մասին, որ Մ․Մուրադյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնում AK-74 տեսակի, 1967 թվականի արտադրության, ЛП 4005 գործարանային համարի ինքնաձիգն իր պահունակով հանձնելու պահի դրությամբ, իրավասու մարմիններն իմացել են ինքնաձիգի և պահունակի գտնվելու վայրի մասին։ Այլ կերպ, Մ․Մուրադյանն ինքնաձիգը՝ իր պահունակով, հանձնել է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրանց գտնվելու վայրի մասին տեղեկանալը։
Հետևաբար, Միշա Արմենի Մուրադյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը»։
Վերը նշվածի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ սույն գործով «կամավոր հանձնում» հասկացության գնահատումը պետք է իրականացվի ոչ թե միայն անձի սուբյեկտիվ հոգեբանական ընկալման՝ բացահայտվելու վախի կամ դրա բացակայության տեսանկյունից, այլ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի բովանդակությանը համահունչ՝ պարզելով, թե արդյոք համապատասխան առարկան հանձնվել է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը։ Նշված իրավակարգավորման պայմաններում վճռորոշ նշանակություն ունի ոչ թե այն հանգամանքը, որ անձին մոտեցել են ոստիկանության ծառայողները կամ նրան ուղղվել է ընդհանուր բնույթի հարցադրում, այլ այն, թե մինչև առարկայի ներկայացումը իրավասու մարմինները կոնկրետ և փաստական տեղեկատվություն ունեցել են տվյալ առարկայի առկայության և գտնվելու վայրի մասին, թե՝ ոչ։
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ․
Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ վերջինս քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենք և, խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00։20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենքը, որը հետագայում արձանագրվել է ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության արդյունքներով։
Առաջին ատյանի դատարանը 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճռով հաստատված է համարել, որ Վարդգես Հակոբյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, նրան մեղավոր է ճանաչել նշված հոդվածով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 ՀՀ դրամի չափով։ Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ մեղադրյալի կողմից կռփազենքը պարեկային ծառայության աշխատակիցների հարցադրումից հետո ցույց տալը չի կարող գնահատվել որպես սառը զենքի կամավոր հանձնում՝ ըստ էության ելնելով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի վերաբերյալ ձևավորված այն մոտեցումից, որ բացահայտման իրական սպառնալիքի պայմաններում առարկայի հանձնումը կամավոր համարվել չի կարող։
Քննարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառելիության հարցը՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ նշված նորմն ուղղակիորեն վերաբերում է ոչ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածում, այլև նույն օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկաներին։ Նորմի բովանդակությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկաները մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրանց գտնվելու վայրի մասին իմանալը հանձնած անձն ազատվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից, իսկ եթե անձի փաստացի կատարած արարքն այլ հանցակազմ է պարունակում, ապա նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության այդ հանցագործության համար։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Միշա Արմենի Մուրադյանի գործով որոշմամբ, անդրադառնալով ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի բովանդակությանը, փաստել է, որ գործող իրավակարգավորումը էապես տարբերվում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասից։ Եթե նախկին կարգավորման պայմաններում առանցքային էր «կամովին հանձնելու» սուբյեկտիվ չափանիշը, ապա գործող կարգավորման պայմաններում օրենսդիրն առաջնային նշանակություն է տվել օբյեկտիվ հանգամանքին՝ արդյոք համապատասխան առարկան հանձնվել է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը։ Հետևաբար, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի պայմաններում դատարանի գնահատման կենտրոնում պետք է լինի ոչ թե միայն այն, թե անձն իր ներքին ընկալմամբ արդյոք բացահայտվելու սպառնալիք զգացել է, այլ այն, թե արդյոք իրավասու մարմինները մինչև հանձնումը կոնկրետ և փաստական տեղեկատվություն ունեցել են տվյալ առարկայի գոյության և գտնվելու վայրի մասին։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի փաստական տվյալների համադրությունից չի բխում, որ մինչև Վարդգես Հակոբյանի կողմից կռփազենքը ցույց տալը կամ ներկայացնելը իրավասու մարմինները տեղյակ են եղել նրա մոտ այդ առարկայի առկայության կամ դրա գտնվելու վայրի մասին։ Գործի տվյալներով պարեկային ծառայության աշխատակիցները Վարդգես Հակոբյանին մոտեցել են ուժեղացված ծառայության իրականացման շրջանակներում, որևէ նախնական օպերատիվ կամ այլ կոնկրետ տեղեկություն չունենալով այն մասին, որ վերջինիս մոտ առկա է սառը զենք։ Մեղադրյալին ուղղված հարցադրումը, թե արդյոք իր մոտ առկա են արգելված իրեր կամ առարկաներ, եղել է ընդհանուր բնույթի ստուգողական հարցադրում և ինքնին չի կարող նույնացվել իրավասու մարմինների կողմից կոնկրետ կռփազենքի գոյության կամ դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալու հետ։
Այս համատեքստում էական է, որ ըստ պաշտպանական կողմի վկայակոչած և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ցուցմունքների՝ Վարդգես Հակոբյանը, պարեկների կողմից ընդհանուր հարցադրում ստանալուց հետո, իր մոտ գտնվող պայուսակից ինքն է հանել և ցույց տվել կռփազենքը, որից հետո նրան առաջարկվել է այն կրկին դնել պայուսակի մեջ, իսկ հետագայում ոստիկանության բաժնում կատարված անձնական խուզարկությամբ այն արձանագրվել է որպես հայտնաբերված առարկա։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ այն հանգամանքը, որ կռփազենքը հետագայում ձևակերպվել է անձնական խուզարկությամբ «հայտնաբերված» առարկա, չի կարող հետադարձ ուժով վերացնել նախորդող այն փաստական իրողությունը, որ իրավասու մարմինների՝ նշված առարկայի մասին տեղեկացվածությունը առաջացել է հենց Վարդգես Հակոբյանի վարքագծի՝ առարկան ներկայացնելու կամ ցույց տալու արդյունքում։
Վերաքննիչ դատարանը ընդունելի չի համարում Առաջին ատյանի դատարանի այն մոտեցումը, ըստ որի՝ Վարդգես Հակոբյանի կողմից կռփազենքը ոստիկանների հարցադրումից հետո ցույց տալը ինքնին բացառում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառումը։ Նման մոտեցումը մի կողմից բավարար չափով չի տարբերակում իրավասու մարմինների կողմից առարկայի գոյության և գտնվելու վայրի մասին նախապես իմանալը, և մյուս կողմից անձի վարքագծի արդյունքում այդ տեղեկությունը ստանալը։
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ ընդհանուր բնույթի հարցադրումը, թե անձի մոտ արդյոք առկա են արգելված իրեր կամ առարկաներ, դեռևս չի նշանակում, որ իրավասու մարմինները տեղյակ են կոնկրետ սառը զենքի առկայության և գտնվելու վայրի մասին։ Հակառակ մեկնաբանության դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը գործնականում կկորցներ իր նշանակությունը, քանի որ ցանկացած իրավապահ մարմնի ներկայացուցչի հարցադրում մեխանիկորեն կդիտարկվեր որպես իրավասու մարմինների տեղեկացվածություն, մինչդեռ օրենքը պահանջում է ոչ թե ենթադրական կամ ընդհանուր կասկած, այլ համապատասխան առարկայի գտնվելու վայրի վերաբերյալ փաստական իմացություն։
Ավելին, սույն գործում առկա չէ որևէ տվյալ այն մասին, որ Վարդգես Հակոբյանի կողմից կռփազենքը ներկայացնելուց առաջ պարեկային ծառայության աշխատակիցները կամ վարույթն իրականացնող մարմինը տիրապետել են տվյալ առարկայի մասին կոնկրետ տեղեկատվության։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ կռփազենքը իրավասու մարմիններին ներկայացվել է մինչև նրանց կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը։ Միաժամանակ գործի նյութերով չի հաստատվում, որ Վարդգես Հակոբյանի փաստացի կատարած արարքն այդ առարկայի հետ կապված պարունակում է այլ հանցակազմ, որը կբացառեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման արդյունքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատումը։
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը։ Այսինքն՝ սույն գործով առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքը, այն է՝ անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթի ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից։ Առաջին ատյանի դատարանը, չկիրառելով նշված խրախուսական նորմը և Վարդգես Հակոբյանի նկատմամբ կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, թույլ է տվել նյութական իրավունքի այնպիսի սխալ կիրառում, որը ազդել է գործի ելքի վրա և հանգեցրել է ոչ իրավաչափ դատապարտման։
Վերաքննիչ դատարանը, վերոնշյալ պատճառաբանությունների հիման վրա, գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճիռը՝ բեկանման։ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթների ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով։
Անդրադառնալով թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճելու հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սույն գործով Վարդգես Հակոբյանին վերագրված մեղադրանքը վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասին, իսկ այդ մեղադրանքով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով։ Քանի որ վարույթի հետագա շարունակման համար այլ ինքնուրույն մեղադրանք կամ վարութային նպատակ չի պահպանվում, իսկ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքը սպառում է սույն գործով վարույթը շարունակելու հնարավորությունները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման՝ վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով։
Անդրադառնալով Վարդգես Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ բացակայելու արգելքի հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ խափանման միջոցը քրեադատավարական հարկադրանքի միջոց է, որի կիրառման նպատակը վարույթի բնականոն ընթացքի, մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի և հնարավոր դատավարական պարտականությունների կատարումն ապահովելն է։ Այն պայմաններում, երբ Վարդգես Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվում է, իսկ քրեական գործի վարույթը կարճվում է, բացակայում է խափանման միջոցի պահպանման իրավական և փաստական անհրաժեշտությունը։ Ուստի Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, ենթակա է վերացման։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի՝ 2025 թվականի մայիսի 16-ին կայացված որոշմամբ Վարդգես Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքի տնօրինման հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ քրեական հետապնդման դադարեցումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառմամբ չի վերացնում նշված առարկայի՝ շրջանառությունից հանված կամ շրջանառության մեջ ազատորեն չթույլատրվող առարկա լինելու իրավական բնույթը։ Նման առարկան չի կարող վերադարձվել անձին կամ թողնվել քաղաքացիական շրջանառության մեջ, քանի որ դա հակասում է զենքի շրջանառության օրենսդրական կարգավորումներին և հանրային անվտանգության ապահովման նպատակին։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ենթակա է ոչնչացման։
Անդրադառնալով գույքային՝ վարութային ծախսերի հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով փորձաքննությունների կատարման հետ կապված 144.000 ՀՀ դրամ ծախսը ենթակա է համարվել բռնագանձման Վարդգես Հակոբյանից։ Մինչդեռ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ Վարդգես Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթի ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով, իսկ քրեական գործի վարույթը՝ կարճման։ Բացի այդ, ըստ վարույթի նյութերի՝ մեղադրյալը վճարունակ չէ, չի աշխատում, և նրա նյութական վիճակը չի վկայում այն մասին, որ վարութային ծախսերի բռնագանձումը կարող է համարվել համաչափ և իրականորեն կատարվող պարտավորություն։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նման պայմաններում վարութային ծախսերը Վարդգես Հակոբյանից բռնագանձելու անհրաժեշտությունն ու իրավաչափությունը բացակայում են։ Վարութային ծախսերի հարցի լուծման ժամանակ դատարանը չի կարող անտեսել մի կողմից քրեական հետապնդման դադարեցման հիմքը, մյուս կողմից՝ անձի փաստացի սոցիալական և գույքային վիճակը։ Ուստի Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերը ենթակա չեն մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանից բռնագանձման, հետևաբար վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել նյութական իրավունքի ոչ ճիշտ կիրառում՝ չկիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը, մինչդեռ գործի փաստական տվյալներով հաստատվում է, որ Վարդգես Հակոբյանը կռփազենքը ներկայացրել է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը։ Հետևաբար Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթների ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով։
Վերաքննիչ դատարանը, ելնելով վերոգրյալից, գտնում է, որ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի պաշտպան Մարիամ Աղաբեկյանի վերաքննիչ պետք է բավարարել, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճիռը՝ բեկանել։
Ինչ վերաբերում է բողոքում և Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում ներկայացված և քննարկված դատավարության մասնակիցների փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ և 172-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 31-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ, 359-րդ, 362-րդ, 367-րդ, 370-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի պաշտպան Մարիամ Աղաբեկյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել։
2. Մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճիռը բեկանել։
3. Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթների ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով:
4. Թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճել՝ վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով:
5. Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը վերացնել:
6. 2025 թվականի մայիսի 16-ին կայացված որոշմամբ Վարդգես Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը՝ որոշումն ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչնչացնել:
7. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Պարզաբանում․ Որոշումը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարան՝ դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ
Մ․ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ստորագրություն ստորագրություն ստորագրություն
Իսկականի հետ ճիշտ է:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ՄԱԿԱՐ ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2532/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 09-07-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 16104125 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Վարդգես Շավիզի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող֊փշրող սառը զենք և խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մւսսին» ՀՀ օրենքի 7 րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին' ժւսմը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9֊ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Վարդգես |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հայրանուն | Շավիղի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 14.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 09-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սաթենիկ |
| Ազգանուն | Անդրեասյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 09-07-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 11-07-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին «11» հուլիսի 2025 թվական ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Սաթենիկ Անդրեասյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2025 թվականի հուլիսի 09-ին մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում: Նույն օրն այն համակարգչային ծրագրով իրականացվող գործերի բաշխման միջոցով մակագրվել և 2025 թվականի հուլիսի 10-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս․Անդրեասյանին: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 33-34-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործի վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի հուլիսի 28-ին՝ ժամը 12։00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (նստավայրը՝ ք.Երևան, հասցե՝ Տիգրան Մեծի պող. 23/1) ։ Որոշումը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների հուշաթերթ՝ ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը: ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ՎԱՐԴԳԵՍ |
| Ազգանուն | ՀԱԿՈԲՅԱՆ |
| Հայրանուն | ՇԱՎԻՂԻ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ՄԱՐԻԱՄ |
| Ազգանուն | ԱՂԱԲԵԿՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ՄԱԼԱԹԻԱ-ՍԵԲԱՍՏԻԱ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅՈՒՆ |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան,Սեբաստիա 37 |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 13-08-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ |
| Որոշման բովանդակություն | ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «13» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա․ԴԱՎԹՅԱՆԻ պաշտպան Մ․ԱՂԱԲԵԿՅԱՆԻ մեղադրյալ Վ․ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում, քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 00։25-ին ձերբակալվել է Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16104125 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ձերբակալելու մասին։ 2025 թվականի հունվարի 10-ին՝ ժամը 23։10-ին, որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ազատ արձակելու մասին՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։ 2025 թվականի մայիսի 14-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել հսկող դատախազին Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով, որը 2025 թվականի մայիսի 16-ին հսկող դատախազի կողմից կայացված որոշմամբ բավարարվել է։ 2025 թվականի մայիսի 15-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի մայիսի 16-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։ 2025 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի հուլիսի 09-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը հուլիսի 10-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։ 2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա․Դավթյանի որոշմամբ՝ թիվ 16104125 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «նա, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենք և խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»: Վարույթի մասնակիցների դիրքորոշումները. Հանրային մեղադրողը միջնորդեց մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ։ Մեղադրյալը և պաշտպանը չառարկեցին կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց բացակայելու արգելքը անփոփոխ թողնելու դեմ։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը(…)»: Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները(…):» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (…) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»: Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավական նորմերի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. -մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Վերը շարադրված իրավադրույթների լույսի ներքո, վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, Դատարանը, հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու իրավաչափությանը՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով սահմանված նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ՝ մեղադրյալի՝ իր վրա դրված պարտականությունների կատարումը ապահովելու նպատակով։ Հետևաբար, վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը խափանման միջոցն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-34-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով` Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 25-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 29-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է պաշտպանի դիմումի հիման վրա։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 09-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Դատական նիստը հետաձգվել է հանրային մեղադրողի բացակայության պատճառաբանությամբ։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 15-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Դատական նիստի տևողությունը | 2 րոպե |
| Դատաքննության հետաձգման պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է հանրային մեղադրողի բացակայության պատճառաբանությամբ։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 05-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 05-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:20 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 10-02-2026 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Վարդգես |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հայրանուն | Շավիղի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 16:40 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 11-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 11-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 11-02-2026 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Վարդգես |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 11-02-2026 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ՝ նաև Դատարան) Նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Է․ԴԱՎԹՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Դ․ԿՅՈՒՐԵՂՅԱՆԻ պաշտպան Մ․ԱՂԱԲԵԿՅԱՆԻ մեղադրյալ Վ․ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ 2025 թվականի փետրվարի 11-ին Երևան քաղաքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի (ծնված՝ 09․03․2006թ․, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ ք․Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, Շերամի փողոց 9 շենք, բն․ 29 հասցեում, նախկինում չդատված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով․ Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 00։25-ին ձերբակալվել է Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16104125 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ձերբակալելու մասին։ 2025 թվականի հունվարի 10-ին՝ ժամը 23։10-ին, որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ազատ արձակելու մասին՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։ 2025 թվականի մայիսի 14-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել հսկող դատախազին Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով, որը 2025 թվականի մայիսի 16-ին հսկող դատախազի կողմից կայացված որոշմամբ բավարարվել է։ 2025 թվականի մայիսի 15-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի մայիսի 16-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։ 2025 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի հուլիսի 09-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, որը հուլիսի 10-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։ 2025 թվականի հուլիսի 10-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին, Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։ Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2025 թվականի մայիսի 15-ի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա․Դավթյանի որոշմամբ՝ թիվ 16104125 քրեական վարույթով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «նա, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենք և խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»: Ապացույցների հետազոտումը և գնահատումը. Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները. Հանցագործության մասին հաղորդումը, համաձայն որի՝ 2025 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ 4-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկները, շրջագայության ընթացքում քաղաք Երևանի Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտից ապօրինի ռազմամթերք և սառը զենք կրելու և պահելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ժամը 00:25-ին ձերբակալել և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժին են տեղափոխել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին, ում անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ կռփազենք, մեկ հատ ծակովի դանակ և ատրճանակի մարտական փամփուշտ։ (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 5 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Ձերբակալման արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 00:25-ին ձերբակալվել է ապօրինի սառը զենք և ռազմամթերք կրելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով: (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 6 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ վերարկուի աջ գրպանից հայտնաբերվել են կռփազենք, ծալովի դանակ և փամփուշտ, որոնք վերցվել և փաթեթավորվել են Մալաթիայի բաժնի ծրարների համար նախատեսված կնիքով՝ հետագա գործողությունների համար: (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 7 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք համարվող հարվածող-փշրող կռփազենքի զննության արձանագրությամբ: (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 60 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ 03.04.2025 թվականին ստացված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության թիվ 59-25 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված թվով մեկ հատ փամփուշտը հանդիսանում է «Байкал-442», «ПМ» և «АПС» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9 մմ /9x18/ տրամաչափի փամփուշտ, որն ինքնաշեն եղանակով ապամոնտաժված է, դրա վառոդային լիցքը բացակայում է, ինչի պատճառով պիտանի չէ կրակվելու համար և ռազմամթերք չի հանդիսանում: Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա կռփազենքը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք: Փորձաքննության ներկայացված ծալովի դանակը գործարանային արտադրության տնտեսակենցաղային նշանակության ծալովի դանակ է, սառը զենք չի հանդիսանում։ (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 39-43 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք համարվող արծաթագույն կռփազենքով: (տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, գ․թ․ 61-62 և 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Պաշտպանը միջնորդեց լրացնել ապացույցների ծավալը և հարցաքննել փորձագետին և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցներին։ Հանրային մեղադրողը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։ Դատարանը բավարարեց ներկայացված միջնորդությունը։ (տե՛ս 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Փորձագետ Վահե Ոսկանյանն դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ նշեց, որ ունի 6 տարվա մասնագիտական փորձ, ավարտել է Մանկավարժական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ Նշեց, որ կռփազենքի լայնքի և երկարության վերաբերյալ եզրահանգումը կատարել է եզրակացության մեջ նշված գրականության ցանկից օգտվելու միջոցով։ Նշեց, որ կոնկրետ սահմանում, թե ինչ չափերի պետք է լինի կռփազենքը սառը զենք համարվելու համար, նշեց, որ կոնկրետ չափեր չեն նշվում, սակայն արտաքին նկարագրությունը, մատերի համար նախատեսված անցքերի հանգամանքը նշվում է և համարվում է սառը զենք։ Նշեց, որ հարվածները կատարել է համապատասխան թիրախի վրա՝ 10 և ավել անգամ, տարբեր ուժգնությամբ և ուղղություններով։ Նշեց, որ հնարավոր է առարկան լինել հուշանվեր, որը չի կարող համապատասխան լինել սառը զենքի հասկացությանը, հուշանվերային կռփազենք լինի, որը հնարավոր չէ կիրառել, բայց դրա արտաքին տեսքը կռփազենքի նման է։ Օրինակ, հուշանվերային կախազարդ է, բայց չափային տվյալները չի համապատասխանում սառը զենքերին արտաքնապես և չափային, չափային տվյալները համապատասխանում է մարդու ձեռքի համար, մարդու ձեռքի համապատասխան է սարքած, ոչ թե ավելի փոքր չափերի։ Այսինքն հնարավոր է այդ առարկան արտաքնապես լրիվ համապատասխանի կռփազենքի չափային հատկանիշներին, սակայն այն հնարավոր չլինի կիրառել որպես սառը զենք, հարվածներ հասցնելու համար հնարավոր չլինի։ Կռփազենքի մետաղը հնարավոր է ճկվի, պատրաստվում է կապարից՝ արճիճից, փորձաքննության արդյունքում է միայն պարզ դառնում, թե արդյոք կռփազենքի մետաղը համապատասխանում է հարվածող-փշրող զենքերի թվին։ Նշեց, որ գրականության մեջ առկա են ռուսալեզու աղբյուրներ, որոնք չեն թարգմանվել, այլ միայն օգտագործվել են ընթացիկ։ Նշեց, որ եթե առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, ուրեմն նմանացրել են գործարանային արտադրությանը։, այսինքն առարկայի վրա առկա չէ «Մարկիրովկա»։ Եթե առարկան լիներ գործարանային արտադրության, ապա կունենար համապատասխան փաստաթուղթ, տվյալ պարագայում ոչինչ չունի, այն արհեստագործական է և նմանեցված է գործարանայինին։ Նշեց, որ բացի դրոշմվածքից և փաստաթղթից բացարձակ տարբերություն չի լինում։ Իսկ փորձառությունից հետո լինում է, որ ասենք արհեստագործական եղանակով է պատրաստված լինում ու տվյալ կռփազենքի մետաղը չի համապատասխանում։ Դա պարզվում է միայն փորձառությունից հետո։ Նշեց, որ առարկայի սառը զենք հանդիսանալու հանգամանքը հաստատվում է փորձարարության արդյունքում՝ հարվածներ հասցնելու միջոցով, որպեսզի հասկանա, թե արդյոք մետաղը համապատասխանում է սառը զենքերի պահանջին, թե ոչ։ Անդրադառնալով եզրակացության մեջ առկա գրականությանը՝ նշեց, որ նշված ռուսալեզու փաստաթղթերը թարգմանված չեն, ինքը միանգամից դրանք կիրառում է։ Նշեց, որ 4-րդ կետով սահմանված աղբյուրը մշակվել է իրենց կողմից, անցել է բոլոր սանկցիաները և չափագրման ինստիտուտի կողմից ընդունվել է հարվածող-ջարդող սառը զենքի, կռփազենքի և մահակի փորձառության մեթոդիկան, որտեղ որ մանրամասն նկարագրված է։ Եթե տվյալ աղբյուրները անգամ չլինեն, տվյալ «Գոստը», որը որ մշակվել է Հայաստանում ու բոլոր սանկցիաներն անցել է, այն բավականաչափ ինֆորմացիա ունի կռփազենքի մասին, թե մեթոդիկայի մասին փորձառությունը ինչպես է արվում, ինչ թիրախի վրա է արվում, թիրախի վրա ինչ հետքեր պետք է ունենա, ինչ խորություններ պետք է ունենա, ամբողջությամբ նշված է։ Նշեց, որ եթե գրականության 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 5-րդ կետերը չլինեին, ապա միայն 4-րդ աղբյուրի հիման վրա եզրակացությունը կտրվեր կրկին նույն կերպ՝ առանց փոփոխության։ Այդ աղբյուրը հայերեն է, այն հասանելի է և ամբողջությամբ բավարար է եղել եզրակացությունը տրամադրելու համար։ Հարցին, թե արդյոք նշված 4-րդ աղբյուրը հանրամատչելի է, թե ոչ, նշեց, որ այն պահանջի դեպքում տրամադրվում է, այն պաշտոնապես հրապարակված է, հարցին, թե արդյոք յուրաքանչյուր անձ կարող է այն գտնել և կարդալ, նշեց, որ այդ հարցին չի կարող պատասխանել։ (տե՛ս 2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Վկա Դավիթ Ասատրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանին ճանաչում է դեպքի հետ կապված, վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է կռփազենք։ Հարցին, թե արդյոք վերջինիս ամրակցված տեսախցիկը միացված է եղել, թե ոչ, նշեց, որ տեխնիկական խնդիրների պատճառով չեն ստանում տեսախցիկ, հստակ չի հիշում, թե արդյոք նշված օրը ստացած է եղել տեսախցիկ, թե ոչ, քանի որ շատ դեպքեր են լինում ամեն օր։ (տե՛ս 2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Վկա Սամվել Սողոմոնյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքը տեղի է ունեցել 2025 թվականի հունվարի 09-ին, ուստի ֆիզիկապես չի հիշում որևէ բան նշված դեպքից։ Նշեց, որ կցկտուր հայացք է ունեցել, հայացքը շեղել է, քանի որ երկար ժամանակ է ծառայության մեջ, ուստի կարողանում է հասկանալ, թե արդյոք այդ անձը որևէ բան է թաքցնում։ Դեպքը եղել է երեկոյան ժամի, ըստ զեկուցագրի՝ 00։10-ին, փոքր հեռավորության վրա է եղել մեղադրյալը, քայլում էր, մոտակա սուպերմարկետից գնում էր տուն, չի հիշում արդյոք վերջինիս հետ որևէ անձ առկա էր, թե ոչ, Վարդգես Հակոբյանին հարցրել է, արդյոք վերջինիս մոտ առկա է որևէ արգելված առարկա, վերջինս գրպանի պարունակությունը ցույց է տվել, այդ օրը իրենց մոտ առկա են եղել տեսանկարահանող սարքերը, սարքը եղել է լիցքավորված վիճակում, այն աշխատում է այնքան, որքան հերիքում է մարտկոցը, օրվա վերջում սարքը տեղադրում են հատուկ վայրում, որպեսզի հաջորդ օրը կրկին կարգախումբը ստանա և օգտագործի։ (տե՛ս 2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքը տեղի է ունեցել հունվարի 09-ին, ժամը 00։30-ի սահմաններում, մոտեցել են երկու պարեկներ և ասել, որ գիշերային ռեյդի շրջանակներում հսկողություն են իրականացնում, պայուսակից հանել է դանակը, կռփազենքը, պարեկը լապտերը մոտեցրել է պայուսակին և տեսել, որ պայուսակում առկա է նաև փամփուշտ և ասել է, որ պետք է գնան բաժին։ Իր հետ եղել է եղբայրը՝ Ավետ Հակոբյանը, պարեկները մոտեցել են և ասել, որ խուզարկություն պետք է անեն՝ գիշերային ռեյդի շրջանակներում, բոլոր առարկաները պայուսակից հանել և ցույց է տվել պարեկներին, առարկաները իր կամքով է հետ դրել պայուսակի մեջ և պարեկների հետ գնացել է բաժին, պարեկները փամփուշտը անձամբ չեն հանել որևէ իր պայուսակից, հարցին, թե ինչու է հանել պայուսակից և ցույց տվել այդ առարկաները՝ նշեց, որ կամովին հանձնել է, մոտենալու ժամանակ որոշել է հանձնել առարկաները։ Մեղադրյալը նշեց, որ առարկաները ձեռք է բերել 2024 թվականի կեսերին, հարցին, թե ինչու չի հանձնել այդ առարկաները՝ նշեց, որ դրանք պահել է իր մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով, քանի որ աշխատանքից վերադառնում է տուն ուշ ժամին, ճանապարհին հանդիպում են շներ, ինքն էլ եղբոր հետ է գնում տուն, ով 18 տարեկան է, առարկաները ձեռք է բերել օնլայն առևտրի հարթակից, իսկ փամփուշտը գտել է տարածքից, նշեց, որ ընդունում է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է իր կատարածի համար։ (տե՛ս 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Պաշտպանը միջնորդեց լրացնել ապացույցների ծավալը և հարցաքննել մեղադրյալի եղբորը՝ Ավետ Հակոբյանին, ով ներկա է եղել դեպքի օրը կատարվածին և վերջինիս կողմից տրվելիք ցուցմունքը կարող է էական նշանակություն ունենալ վարույթի համար, նա կարող է հայտնել փաստական հանգամանքներ։ Հանրային մեղադրողը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։ Դատարանը բավարարեց ներկայացված միջնորդությունը։ (տե՛ս 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ - Վկա Ավետ Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2025 թվականի հունվարի 09-ին աշխատանքից դուրս են եկել՝ Սվաճյան փողոցում և քայլել դեպի տուն, ինքը և եղբայրը՝ Վարդգես Հակոբյանը, միմյանց կողքի քայլել են, իրենց մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցները և ասել, որ ուժեղացված ծառայություն է, ինքը դատարկել է իր մոտ առկա իրերը, տեսել է, որ եղբայրը իր ցանկությամբ է հանել իր մոտ առկա իրերը, այնուհետև եղբոր ձեռքերը ոլորել են և ձերբակալել։ Երբ ոստիկանները մոտեցել են ներկայացել են, չեն ասել, որ կասկածի պատճառով են մոտեցել, միայն նշել են, որ ուժեղացված ծառայություն է։ Եղբայրը հանել է պայուսակից իր մոտ առկա իրերը, երբ հասել են ոստիկանություն՝ այդ իրերը կրկին եղել են եղբոր պայուսակում։ Նշեց, որ իրենք աշխատում են տեղի սուպերմարկետում, մոտավորապես 00։30-ին փակել են խանութը և միասին տուն վերադառնալիս են եղել։ Ոստիկանները եղել են չորսով, երեքը կանգնած են եղել, մեկը՝ ավտոմեքենայի մոտ է եղել։ (տե՛ս 2026 թվականի փետրվարի 05-ի դատական նիստի արձանագրությունը)։ Այսպիսով, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ՝ Դատարանը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը: Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Ապօրինի կերպով քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝ պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»: Վերլուծելով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ներկայացված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ. 1) ապացուցված են մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը). 2) ապացուցված է նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը. 3) ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ: Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է: 2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ. 7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (․․․)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում: 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով(…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճիռը կայացվում է Հայաստանի Հանրապետության անունից: 2. Դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավոր: 3. Դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն միջազգային պայմանագրի կամ օրենքի պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառելի են տվյալ վարույթն իրականացնելիս: 4. Դատավճիռը հիմնավոր է, եթե՝ 1) դատարանի հետևությունները հիմնված են միայն հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա. 2) դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված համարված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին. 3) դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները պատշաճ պատճառաբանված են: 5. Դատավճիռը կարող է լինել արդարացման կամ մեղադրական»(…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․ 1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը). 2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը. 3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ. 5) ինչ միջոցներ պետք է ձեռնարկվեն արդարացված մեղադրյալի ռեաբիլիտացիայի համար. 6) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման. 7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. 8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար. 9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. 10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. 11) գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել. 12) որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․ 13) վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման. 14) ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները. 15) դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց. 16) ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1.Դատավճիռը կազմված է ներածական, նկարագրական, պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից: 2. Դատավճռի ներածական մասում նշվում են` 1) որ դատավճիռը կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության անունից. 2) դատավճիռը կայացնելու վայրը և ժամանակը. 3) դատավճիռը կայացնող դատարանի անվանումը, դատարանի կազմը, դատական նիստի քարտուղարը, հանրային մեղադրողը, վարույթի մասնավոր մասնակիցները. 4) մեղադրյալի անունը, հայրանունը, ազգանունը, նրա ծննդյան թվականը, ամիսը, օրը և ծննդավայրը, ընտանեկան դրությունը, աշխատանքի վայրը, զբաղմունքը, կրթությունը և այլ վերաբերելի տեղեկություններ. 5) քրեական օրենսգրքի այն հոդվածը կամ հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված հանցանքի կատարման համար մեղադրյալին մեղադրանք է ներկայացվել: 3. Դատավճռի նկարագրական մասում նշվում են՝ 1) մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 2) դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. 3) դատարանի փաստական վերլուծությունները. 4) հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանի կողմից հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները: 4. Դատավճռի պատճառաբանական մասում նշվում են՝ 1) կիրառվող իրավունքը, այդ թվում՝ միջազգային պայմանագրերը. 2) դատարանի իրավական վերլուծությունները. 3) դատարանի հետևությունները և դրանց իրավական հիմնավորումները. 4) օրենքի այն նորմերը, որոնցով դատարանը ղեկավարվել է դատավճիռ կայացնելիս: 5. Դատավճռի եզրափակիչ մասում նշվում են` 1) դատարանի որոշումները. 2) դատավճռի բողոքարկման կարգը: 6. Նախագահողն ստորագրում է դատավճռի յուրաքանչյուր էջը»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) Պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…): (…) Պատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) որը պետք է կիրառվի պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը): Թեև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումները արտահայտել է 1998 թվականի հուլիսի 01-ին ընդունված քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների համատեքստում, սակայն Դատարանն արձանագրում է, որ այն վերաբերելի մասով կիրառելի է նաև 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի պայմաններում: Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը, մասնավորապես՝ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը, խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ։ Ասվածը հիմնավորվում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով․ հանցագործության մասին հաղորդմամբ, անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ վերարկուի աջ գրպանից հայտնաբերվել են կռփազենք (...)», իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք համարվող հարվածող-փշրող կռփազենքի զննության արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Կռփազենքը և դանակը ձեռք է բերել օնլայն առևտրի հարթակից և որպես հուշանվեր պահել է իր մոտ՝ ինքնապաշտպանության նպատակով», 03.04.2025 թվականին ստացված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության թիվ 59-25 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ «Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա կռփազենքը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք», իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք համարվող արծաթագույն կռփազենքով, փորձագետ Վահե Ոսկանյանն դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, վկա Դավիթ Ասատրյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, վկա Սամվել Սողոմոնյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, ըստ որի՝ «առարկաները ձեռք է բերել 2024 թվականի կեսերին, հարցին, թե ինչու չի հանձնել այդ առարկաները՝ նշեց, որ դրանք պահել է իր մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով»։ Անդրադառնալով փորձագետի եզրակացության մեջ արտացոլված ռուսալեզու աղբյուրներին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԴ1/0315/01/23 2025 թվականի սեպտեմբերի 16-ին կայացված որոշմամբ անդրադարձել է փորձագիտական եզրակացության մեջ ներառված օտարալեզու աղբյուրներին արձանագրել է հետևյալը․ «Այսպես, Ա․Բախշիյանին վերագրվող արարքի կատարման պահին գործող «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի «գ» կետով սառը զենքը բնութագրվում է որպես «[Մ]արդու մկանային ուժի օգնությամբ, օբյեկտի հետ անմիջական շփման ժամանակ այն խոցելու համար նախատեսված զենք»։ Նման պայմաններում, Վճռաբեկ դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի պնդմանն առ այն, որ օրենքի՝ «հասանելի» և «կանխատեսելի» չլինելու պատճառով Ա․Բախշիյանը հնարավորություն չի ունեցել գիտակցել իր իրավունքների իրացման թույլատրելի շրջանակները, հարմարեցնել իր վարքագիծն այդ շրջանակներն ամրագրող նորմերի պահանջներին և գնահատել իր վարքագծի իրավաչափությունը` կանխատեսելով ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու դեպքում վրա հասնող իրավական հետևանքները։ Ընդ որում, կենդանի կամ այլ նշանակետ խոցելու՝ սառը զենքի հատկանիշը պահպանվել է նաև 2022 թվականի հոկտեմբերի 5-ին ընդունված և 2023 թվականի հունիսի 1-ին ուժի մեջ մտած «Զենքի շրջանառության կարգավորման» մասին ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետում, որն այն բնորոշում է որպես կտրող, ծակող, ջարդող սարք, որը նախատեսված է մարդու մկանային ուժի օգնությամբ անմիջական շփման դեպքում կենդանի կամ այլ նշանակետ խոցելու և վնասազերծելու համար։ Վերոշարադրյալից հետևում է, որ սառը զենքի բնութագրիչ հատկանիշները հստակ օրենսդրական կարգավորում ունեն։ Այլ հարց է, որ այդ բնութագրիչ հատկանիշների առկայությունը պարզելու համար անհրաժեշտ են համապատասխան ոլորտի հատուկ գիտելիքներ։ 15․1․ Սույն վարույթի փաստական հանգամանքներից բխում է, որ կոնկրետ դեպքում նշանակված դատաքրեագիտական փորձաքննության ընթացքում՝ պարզելու համար անձնական խուզարկությամբ Ա․Բախշիյանից վերցված առարկայի՝ սառը զենք լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև դրա տեսակն ու բնութագրիչ հատկությունները, փորձագետը ներկայացված առարկայի արտաքին հատկանիշները համադրել է տեղեկատու գրականության տվյալների հետ և հատուկ գիտական մեթոդի կիրառմամբ կատարել է փորձարարական հարվածներ, որոնց արդյունքում եզրահանգել է, որ տվյալ առարկան պիտանի է առանց ձեռքը վնասելու նշանակետ խոցելու համար և հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք։ Այսինքն՝ ներկայացված առարկայի՝ սառը զենք լինելու հանգամանքը որոշելու համար, փորձագետն օգտվել է գիտական աղբյուրներից ու կիրառել է համապատասխան բնագավառի հատուկ մեթոդիկա: 15․2․ Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, իրավաչափ համարելով ստորադաս դատարանների եզրահանգումն առ այն, որ փորձաքննության կատարման ընթացքում օգտագործված՝ Ռուսաստանի Դաշնության ստանդարտը չի կարող համարվել «օրենք», քանի որ այն չի համապատասխանում իրավական որոշակիության (res judicata) սկզբունքին , Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ հիշյալ ստանդարտը, գիտական աղբյուրների հետ մեկտեղ, սույն վարույթով կիրառվել է ոչ թե որպես հանցակազմը սահմանող օրենսդրական ակտ, այլ փորձագետի կողմից օգտագործվել է որպես տեղեկատու գրականություն, հետևապես նշված ստանդարտի օգտագործումը չի ենթադրում փորձաքննության կատարման կարգի այնպիսի էական խախտում, որը կբացառեր փորձագետի եզրակացությունը որպես թույլատրելի ապացույց օգտագործելու հնարավորությունը» ։ Վարդգես Հակոբյանին վերագրվող արարքի կատարման պահին գործող «Զենքի շրջանառության կարգավորման» մասին ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն՝ սառը զենքը բնորոշվում է որպես կտրող, ծակող, ջարդող սարք, որը նախատեսված է մարդու մկանային ուժի օգնությամբ անմիջական շփման դեպքում կենդանի կամ այլ նշանակետ խոցելու և վնասազերծելու համար։ Վերոշարադրյալից հետևում է, որ սառը զենքի բնութագրիչ հատկանիշները հստակ օրենսդրական կարգավորում ունեն, որի բնութագրիչ հատկանիշների առկայությունը պարզելու համար անհրաժեշտ են համապատասխան ոլորտի հատուկ գիտելիքներ։ Սույն քրեական վարույթով նշանակված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության ընթացքում՝ պարզելու համար անձնական խուզարկությամբ Վարդգես Հակոբյանից վերցված առարկայի՝ սառը զենք լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև դրա տեսակն ու բնութագրիչ հատկությունները՝ փորձագետը ներկայացված առարկայի արտաքին հատկանիշները համադրել է տեսական գրականության հետ և հատուկ գիտական մեթոդի կիրառմամբ կատարել է փորձարարական հարվածներ, որոնց արդյունքում եզրահանգել է, որ տվյալ առարկան պիտանի է առանց ձեռքը վնասելու նշանակետ խոցելու համար և հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք։ Այսինքն՝ ներկայացված առարկայի՝ սառը զենք լինելու հանգամանքը որոշելու համար, փորձագետն օգտվել է գիտական աղբյուրներից և կիրառել է համապատասխան բնագավառի հատուկ մեթոդիկա: Թիվ 59-25 փորձագետի եզրակացության գրականության ցանկում առկա են հետևյալ աղբյուրները՝ 1․ ««Криминалистическое исследование холодного и метательного оружия» под редакцией Б.Н.Шведко, Е.Ю.Синицин, О.Б.Антропова, П.А.Родионов, Москва 2020, МВД РФ 2․ ԳՕՍՏ Ռ 51215-22 §Սառը զենք.Տերմիններ և սահմանումներ 3․ ՀՀ ՕՐԵՆՔԸ ԶԵՆՔԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ՄԱՍԻՆ ՀՀ ՕՐԵՆՔ 4.ՀՍՏ 447-2024 «Հարվածող-ջարդող սառը զենք, Կոփազենքի և մահակի փորձարարության մեթոդ» 5.ԳՕՍՏ Ռ 51015.97 «Տնտեսական և հատուկ նշանակության դանակներ»։ Դատարանը համադրելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված դիրքորոշումները սույն փաստական հանգամանքների հետ արձանագրում է, որ թիվ 59-25 եզրակացության գրականության ցանկում առկա 1-ին աղբյուրը՝ ««Криминалистическое исследование холодного и метательного оружия» под редакцией Б.Н.Шведко, Е.Ю.Синицин, О.Б.Антропова, П.А.Родионов, Москва 2020, МВД РФ» թեև հանդիսանում է ռուսալեզու աղբյուր, սակայն այն, ինչպես նաև ցանկում առկա մյուս ստանդարտները սույն վարույթով կիրառվել են ոչ թե որպես հանցակազմը սահմանող օրենսդրական ակտ, այլ փորձագետի կողմից օգտագործվել է որպես տեղեկատու գրականություն, հետևապես ռուսալեզու գիտական աղբյուրի օգտագործումը չի ենթադրում փորձաքննության կատարման կարգի այնպիսի էական խախտում, որը կբացառեր փորձագետի եզրակացությունը որպես թույլատրելի ապացույց օգտագործելու հնարավորությունը։ Հատկանշական է, որ հանրային մեղադրողի հարցին, թե արդյոք նույն եզրակացությունը կտրվեր առանց 1-ին աղբյուրի՝ փորձագետը նշեց, որ եզրակացության հետևությունները կլինեին միանգամայն նույնական՝ նույնիսկ 1-ին ռուսալեզու աղբյուրի բացակայության պայմաններում։ Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանն արձանագրում է, որ փորձագետի եզրակացությունը համապատասխանում է օրենքով սահմանված պահանջներին և կարող է դրվել ապացույցների շարքում։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից ցուցմունքով մատնանշած այն հանգամանքին, որ վերջինս իր մոտ գտնվող կռփազենքը կամովին հանձնել է, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից սառը զենքը ոստիկանների պահանջով վերջիններիս ցույց տալը չի կարող գնահատվել որպես նրա կողմից սառը զենքը հանձնելու ազատ և գիտակցված կամաարտահայտության արդյունք՝ հաշվի առնելով նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ՏԴ/0085/01/14 գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման առանձնահատկություններին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հուսիկ Բաղդասարյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ «(...) Հանձնումը համարվում է կամովին, եթե անձը, գիտակցելով, որ այդ պահին իրեն բացահայտելու իրական սպառնալիք չկա, իր հայեցողությամբ հանձնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածում նշված առարկաները, այսինքն՝ անձի ընդունած այդ որոշումը պետք է լինի ազատ և գիտակցված ընտրության արդյունք։ Բացահայտման իրական սպառնալիքի առկայությունը և դրանից դրդված հանձնումը չի կարող համարվել կամովին։ Այն դեպքերում, երբ իշխանությունները տեղյակ են կոնկրետ անձի մոտ նշված առարկաների առկայության մասին և առաջարկում են հանձնել դրանք, հանձնումը կամովին համարվել չի կարող։ Այս պայմաններում դա կարող է դիտվել միայն որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք» (տե՛ս Հուսիկ Սուրիկի Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշման 20-րդ կետը)։ Վերահաստատելով և զարգացնելով Հ.Բաղդասարյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը Հրանտ Հարությունյանի և Բեգլար Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասում ամրագրված խրախուսական նորմը նպատակ ունի ապօրինի պահվող զենքի և նորմում թվարկված մյուս առարկաների կամավոր հանձնումը խրախուսելու եղանակով դադարեցնելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումը և այդպիսով կանխելու հետագայում դրանց հնարավոր գործադրմամբ անձի կյանքի կամ առողջության դեմ ուղղված կամ այլ հանցագործությունները։ Այս կապակցությամբ անհրաժեշտ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված արարքների հանրային վտանգավորությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ դրանով նախատեսված առարկաները հանցավոր նպատակով օգտագործելու իրական հնարավորություն է ստեղծվում, ինչը վտանգ է առաջացնում մարդկանց կյանքի և առողջության համար։ Քննարկվող հոդվածով նախատեսված հանցագործության անմիջական օբյեկտը հոդվածում նշված առարկաների անօրինական շրջանառությունից մարդու և հասարակության անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։ Հետևաբար հոդվածում նշված առարկաների հանձնման դեպքում ապահովվում է տվյալ հանցագործության օբյեկտի պահպանությունը, իսկ հանձնման կամավորության դեպքում` վերանում հանցանք կատարած անձի հանրային վտանգավորությունը։(․․․) Քննարկվող հոդվածում նշված առարկաների հանձնումը կարող է համարվել կամովին, եթե անձը, գիտակցելով դրանք ապօրինի պահելը շարունակելու իրական հնարավորությունը, այդուհանդերձ, հանձնում է քննարկվող առարկաները կամ հայտնում դրանց գտնվելու վայրի մասին։ Քննարկվող առարկաներն ապօրինի պահելու իրական հնարավորություն անձը կարող է ունենալ, եթե, օրինակ, վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէ զենքի գոյության մասին, կամ բացակայում են դրա բացահայտման օբյեկտիվ հնարավորության մասին վկայող հանգամանքները, և անձը ողջամտորեն գիտակցում է դա։ Հետևաբար ապօրինի պահվող զենքի գործադրմամբ հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո զենքը հանձնած անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիմքով չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, քանի որ զենքի գործադրման փաստը վարույթն իրականացնող մարմիններին հաստատապես հայտնի լինելու դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառումը չի բխի քննարկման առարկա խրախուսական նորմը նախատեսելու քրեական քաղաքականության նպատակներից։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ ապօրինի զենքով հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո անձի կողմից զենքը հանձնելը կարող է գնահատվել որպես անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք և հաշվի առնվել պատիժ նշանակելիս (...)» (տե՛ս Հրանտ Յուրիկի Հարությունյանի և Բեգլար Գարեգինի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՆԴ/0011/01/14 որոշման 34-րդ կետը) »։ Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալ հանգամանքները. -մեղադրյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքների կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը (հանցանքն ուղղված է զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ ), մեղադրյալի հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցավոր արարքի կատարման եղանակը և հանգամանքները, -մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չի արձանագրում Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին վերագրվող արարքը, դրա քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, ինչպես նաև ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը, որպիսի պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով քրեական գործի հանգամանքները, Դատարանն արձանագրում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել պատիժ տուգանքի ձևով: Տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելու համար սահմանված է տարբերակված մոտեցում, մասնավորապես, որպես կանոն, այն պետք է հաշվարկել հիմք ընդունելով հանցանք կատարած անձի՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը, իսկ եթե հանցանք կատարած անձը չունի եկամուտ կամ դրա չափը հնարավոր չէ պարզել կամ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ապա տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, որը ևս պետք է բազմապատկել՝ հիմք ընդունելով հոդվածի սանկցիայում նախատեսված նվազագույն և առավելագույն չափերը և հաշվի առնելով կոնկրետ դեպքի հանգամանքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու համար էական նշանակություն ունեցող այլ փաստական և իրավական հանգամանքներ: Վերոգրյալի հիման վրա անդրադառնալով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակման ենթակա տուգանք պատժի չափի որոշման հարցին՝ որ համաձայն ՊԵԿ տվյալների շտեմարանից ստացված քաղվածքի՝ մեղադրյալի՝ հանցանքը կատարելուն նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին աշխատավարձը պակաս է ստացվում օրենքով սահմանված չափից, ուստի Դատարանը տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս հիմք է ընդունում «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը՝ 75․000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը։ Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Քննության առնելով տուգանքի ձևով պատիժը մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից կրելու և տուգանքի վճարումը տարաժամկետելու հարցը՝ Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգավորումը, գալիս է այն եզրահանգման, որ տուգանքի վճարման տարաժամկետումը հնարավոր է իրականացնել ինչպես դատավճռով, այնպես էլ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ դատարանի որոշմամբ: Դատարանի այս մոտեցումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ նշված գործընթացը դատավճռով իրականացնելու համար օրենսդրական որևէ արգելք նախատեսված չէ, ավելին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածում խոսք է գնում դատապարտվողի, այլ ոչ թե դատապարտյալի մասին, որպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է դատավճռով նրա նկատմամբ նշանակվող տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին: Քննարկելով գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գույքային հայց հարուցված չէ, բռնագրավման ենթակա կամ արգելադրված գույք առկա չէ։ Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցի լուծմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն «Պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների հանձնման-ընդունման թիվ 3287 արձանագրության»՝ իրականացված ձգաբանական և հետքաբանական փորձաքննությունների արժեքը կազմել է ընդհանուր 144․000 ՀՀ դրամ։ Դատարանն արձանագրում է, որ այն ենթակա է բռնագանձման մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանից։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2025 թվականի մայիսի 16-ի կայացված որոշմամբ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը ենթակա է ոչնչացման։ Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը․ Վ Ճ Ռ Ե Ց Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում: Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Վարութային ծախսերի և իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցերը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՍԱԹԵՆԻԿ ԱՆԴՐԵԱՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 11-02-2026 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 13-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր՝ 1-ին հատորը՝ "94" թերթ, 2-րդ հատորը՝ "136" թերթ։ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 11-03-2026 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 13-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 94, 136 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-30108 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2532/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 11-03-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 11-03-2026 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Մ |
| Ազգանուն | Աղաբեկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Վարդգես Հակոբյան Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Կենտրոն/ 11.02.2026թ. կայացված դատավճիռը, Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել , քրեական գործի վարույթը կարճել , կամ նշանակված տուգանքի 400․000 ՀՀ դրամի չափով։ |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 16-03-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 14.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 16-03-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մակար |
| Ազգանուն | Կիրակոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Ալավերդյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 24-03-2026 |
|---|
Բանավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 24-03-2026 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
| Հետաձգման պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է հաջորդ դատական նիստին դատավարության մասնակիցների ներկայությունն ապահովելու նպատակով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
| Հետաձգման պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է հանրային մեղադրողի դիմումի հիման վրա: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-05-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 26-05-2026 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է դատական ակտը և կարճվել գործի վարույթը |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Վարդգես |
| Ազգանուն | Շավիղի |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/2532/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, նախագահող դատավոր Ս.Անդրեասյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան)՝ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ․ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆԻ Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ քարտուղարությամբ՝ Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող՝ Դ.ԿՅՈՒՐԵՂՅԱՆԻ մեղադրյալ՝ Վ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ 2026 թվականի մայիսի 26-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճռի դեմ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի պաշտպան Մարիամ Աղաբեկյանի վերաքննիչ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1․ Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1․1․ 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 00։25-ին Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը ձերբակալվել է։ 1․2․ 2025 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16104125 քրեական վարույթը։ 1.3. 2025 թվականի հունվարի 09-ին որոշում է կայացվել հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ձերբակալելու մասին։ 1․4․ 2025 թվականի հունվարի 10-ին՝ ժամը 23։10-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ազատ արձակելու մասին՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։ 1․5․ 2025 թվականի մայիսի 14-ին վարույթն իրականացնող քննիչը միջնորդություն է ներկայացրել հսկող դատախազին Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով, որը 2025 թվականի մայիսի 16-ին հսկող դատախազի կողմից կայացված որոշմամբ բավարարվել է։ 1.6. 2025 թվականի մայիսի 15-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 1.7. 2025 թվականի մայիսի 16-ին որոշում է կայացվել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։ 1.8. 2025 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 1.9. 2025 թվականի հուլիսի 09-ին Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործը, որը 2025 թվականի հուլիսի 10-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Ս.Անդրեասյանին։ Նույն օրը որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 1.11. 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին, Առաջին ատյանի դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու մասին։ 1.12.Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճռով վճռվել է՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարելու 1 (մեկ) տարվա ընթացքում: Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Վարութային ծախսերի և իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցերը լուծել դատավճռի պատճառաբանական մասում սահմանված կարգով (Համաձայն դատավճռի պատճառաբանական մասի՝ «Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցի լուծմանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն «Պայմանագրի կամ դրա մի մասի կատարման արդյունքների հանձնման-ընդունման թիվ 3287 արձանագրության»՝ իրականացված ձգաբանական և հետքաբանական փորձաքննությունների արժեքը կազմել է ընդհանուր 144․000 ՀՀ դրամ։ Դատարանն արձանագրում է, որ այն ենթակա է բռնագանձման մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանից։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2025 թվականի մայիսի 16-ի կայացված որոշմամբ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը ենթակա է ոչնչացման»)։ 1.13.2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել պաշտպան Մարիամ Աղաբեկյանը: 1.14.Թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2026 թվականի մարտի 16-ին, որը նույն օրը դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել է դատարանի կազմին՝ (նախագահող դատավոր՝ Մ․Կիրակոսյան, կազմի դատավորներ՝ Լ․Ալավերդյան, Ս․Համբարձումյան), նախագահող դատավորի աշխատակազմին փաստացի հանձնվել է 2026 թվականի մարտի 17-ին: 1.15.2026 թվականի մարտի 24-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելու և քրեական գործը վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության նշանակելու մասին։ 2․ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով. 2․1․ Բողոքի հեղինակը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ մեղադրական վերդիկտ կայացնելով, խրախուսական նորմի չկիրառմամբ թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա: Բողոքաբերը վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ, 353-րդ, 354-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ և 335-րդ հոդվածների իրավակարգավորումները՝ մասնավորապես նշել է որ․ «… Դատարանի կողմից պաշտպանական կողմից ներկայացված միջնորդությունները բավարարվել են․ մասնավորապես՝ Դատարանում հարցաքննվել են Վ․Հակոբյանին ձերբակալած պարեկները, հարցաքննվել է նաև Վ․Հակոբյանի եղբայրը՝ Ավետ Հակոբյանը, ովքեր փաստել են, որ Վ․Հակոբյանն ինքն է կամովին հանձնել իր մոտ գտնվող կռփազենքը․ մասնավորապես՝ իմ հարցերին ի պատասխան պարեկային ծառայության աշխատակիցները հայտնեցին, որ, երբ մոտեցել են Վ․Հակոբյանին, հարցրել, թե իր մոտ արդյոք արգելված իրեր, առարկաներ առկա են, թե՝ ոչ, ինքն իր կամքով իր մոտ գտնվող պայուսակից հանել, ցույց է տվել կռփազենքը, որից հետո՝ Հակոբյանին ասել են, որ այն հետ դնի պայուսակի մեջ, դրանից հետո արդեն վերջինին տեղափոխել են բաժին, արդեն բաժնում կատարված անձնական խուզարկությամբ «հայտնաբերվել» է նշված կռփազենքը: Հատկանշական է այն հանգամանքը, որ նույնիսկ պարեկային ծառայության աշխատակիցներն են հայտնել, որ որևէ տվյալ չունենալով, զուտ ուժեղացված ծառայություն իրականացնելով պայմանավորված են մոտեցել Հակոբյանին, որից ողջամտորեն ենթադրելի է, որ վերջիններին պարզապես չէր կարող հայտնի լինել Հակոբյանի մոտ որևէ արգելված առարկայի առկայությունն, որն էլ ի դեպ՝ մեկնաբանվում է այն համատեքստում, որ իրավասու մարմիններին հայտնի չի եղել արգելված իրի գտնվելը Հակոբյանի մոտ, որով էլ պայմանավորված՝ կատարվածն ոչ այլ ինչ է, քան՝ վերջինի կողմից կռփազենքի կամովին հանձնում: Ավետ Հակոբյանը, Վարդգես Հակոբյանը տվել են նույնաբովանդակ ցուցմունքներ, որոնք որևէ կերպով չեն հակասել պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից տրված ցուցմունքներին, որով էլ պայմանավորված՝ մեղադրյալի և վերջինի եղբոր ցուցմունքները գնահատման ենթարկելով՝ անհրաժեշտ է փաստել, որ բոլոր հարցաքննված անձանց ցուցմունքներն ուղղակիորեն փաստում են մեղադրյալի կողմից իր կամքով կռփազենքը հանձնելու մասին, որի պարագայում անհասկանալի է Դատարանի կողմից մեղադրական վերդիկտի կայացումը: Ավելին՝ Դատարանը պաշտպանական կողմից ներկայացված միջնորդությունները բավարարելով, վկաներին լսելով՝ եկել է տրամաբանորեն հակառակ դիրքորոշման, չի գնահատել այդ ցուցմունքները, անդրադարձ չի կատարել այն հանգամանքին, թե ինչպես է առհասարակ ստացվում, որ դրսում արդեն իսկ պարզ է դառնում, որ Հակոբյանի մոտ առկա է կռփազենք, բայց «հայտնաբերում են» արդեն բաժնում կատարված անձնական խուզարկությամբ: Ի դեպ՝ քրեական վարույթի նյութերում առկա էլ չեն պարեկային ծառայության աշխատակիցների տեսաձայնագրող սարքերի տեսաձայնագրությունները, սակայն նույնիսկ այս համատեքստում վերջինները չեն ժխտում Հակոբյանի կողմից կռփազենքի ինքնակամ հանձնումը, որի պատշաճ գնահատման արդյունքում՝ առավել քան հնարավոր է դառնում խրախուսական նորմի կիրառմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել: Ամփոփելով վերոգրյալը՝ փաստեմ, որ դատարանում հետազոտված ապացույցները, մասնավորապես՝ գործում որևէ փաստական տվյալի առկա չլինելն այն մասին, որ իրավասու մարմինները գիտեին կռփազենքի առհասարակ գոյության, կամ՝ դրա գտնվելու վայրի մասին, մեղադրյալի, վերջինի եղբոր, պարեկների ցուցմունքների, պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից ներկայացված զեկուցագրի բովանդակությունից ուղղակիորեն բխում է իրավասու մարմիններին Հակոբյանի մոտ արգելված որևէ իրի առկա լինելը հայտնի չլինելու, վերջինի կողմից կռփազենքն ինքնակամ հանձնելու մասին, որի պարագայում քրեական հետապնդումն ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործի վարութը՝ կարճման: Գնահատման է ենթակա նաև այն հանգամանքը, որ երբ պարեկային ծառայության աշխատակիցներին «հայտնի է դարձել» Հակոբյանի մոտ կռփազենքի առկայությունը, այն պայուսակում «կրկին դնելու հանգամանքը» և բաժնում «հայտնաբերելու» հանգամանքը չի բացառում խրախուսական նորմի կիրառումը: Ավելին՝ հայտնաբերումն ու հանձնումը տարբեր հասկացություններ են․ երբ առարկան հայտնաբերվում է, նշանակում է որ իրավապահները ինքնուրույն են գտել այն զննության, խուզարկության կամ՝ այլ գործողության արդյունքում. սույն դեպքում սակայն Հակոբյանի վարքագիծը վկայում է այն մասին, որ վերջինը նպատակ չի ունեցել թաքցնել կռփազենքը, և մտադրության առկայության դեպքում՝ պարզապես չներկայացնել: Փաստացի՝ հենց Հակոբյանի գործողություններն են պարեկների մոտ առաջացրել այդ «հիմնավոր կասկածի» առկայությունը, այլ ոչ՝ հենց պարեկների գործողությունները, որոնք ևս գնահատման ենթակա են: … Նշված նորմերի և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրման և համադրման արդյունքում պարզ է դառնում, որ Դատարանի կողմից խրախուսական նորմի չկիրառումը հանգեցրել է նյութական իրավունքի խախտման, որն էլ՝ դատական ակտի բեկանման հիմք է: Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանի համաձայնությունը` քրեական վարույթի հետագա ընթացքն այդ մեղադրանքով չշարունակելու և ոչ արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության 12-րդ հոդվածի 1-ին մասին 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու արգելքների բացակայությունը` գտնում եմ, որ թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրվող քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` ՀՀ քրեական դատավարության 12-րդ հոդվածի 1-ին մասին 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով՝ քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով և քրեական գործով վարույթը՝ կարճման:…»։ 2․2․ Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործով 11.02.2026թ. կայացրած դատավճիռը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ․ մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի, այն է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով՝ քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով։ Թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճել։ Խրախուսական նորմի բացակայությունը փաստելու դեպքում՝ մասնակի (պատժի մասով) փոփոխել դատավճիռը․ մասնավորապես՝ մեղմացնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տուգանք պատժատեսակը՝ հաշվի առնելով վերջինի անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքը․ մասնավորապես՝ 450.000 ՀՀ դրամը նվազեցնել, վերջինի նկատմամբ նշանակել տուգանք՝ 400.000 ՀՀ դրամի չափով: Տուգանքի մաս֊մաս վճարման մասով՝ դատավճիռը թողնելով անփոփոխ: 3․ Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. 3․1․ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ (մեջբերվում է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշման եզրափակիչ մասից)․ «[Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը] քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենք և խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ»։ 3․2․ Առաջին ատյանի դատարանը, ի թիվս այլնի, արձանագրել է հետևյալը (մեջբերվում է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2026 թվականի փետրվարի 11-ի թիվ ԵԴ1/2532/01/25 դատավճռի պատճառաբանական մասից). «(…) Վերլուծելով մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին ներկայացված մեղադրանքը և հիմնվելով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների վրա` Դատարանը գտնում է, որ. 1) ապացուցված են մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը). 2) ապացուցված է նշված արարքի քրեական հակաիրավականությունը. 3) ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ: (…) Դատարանը, համադրելով վերոգրյալ իրավական նորմերը սույն գործի հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը, մասնավորապես՝ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը, խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենքը՝ հագին եղած վերարկուի աջ գրպանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ։ Ասվածը հիմնավորվում է դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով․ հանցագործության մասին հաղորդմամբ, անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ վերարկուի աջ գրպանից հայտնաբերվել են կռփազենք (...)», իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք համարվող հարվածող-փշրող կռփազենքի զննության արձանագրությամբ, ըստ որի՝ «Կռփազենքը և դանակը ձեռք է բերել օնլայն առևտրի հարթակից և որպես հուշանվեր պահել է իր մոտ՝ ինքնապաշտպանության նպատակով», 03.04.2025 թվականին ստացված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության թիվ 59-25 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ «Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա կռփազենքը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք», իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք համարվող արծաթագույն կռփազենքով, փորձագետ Վահե Ոսկանյանն դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, վկա Դավիթ Ասատրյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, վկա Սամվել Սողոմոնյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքով, ըստ որի՝ «առարկաները ձեռք է բերել 2024 թվականի կեսերին, հարցին, թե ինչու չի հանձնել այդ առարկաները՝ նշեց, որ դրանք պահել է իր մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով»։ (…) Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից ցուցմունքով մատնանշած այն հանգամանքին, որ վերջինս իր մոտ գտնվող կռփազենքը կամովին հանձնել է, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի կողմից սառը զենքը ոստիկանների պահանջով վերջիններիս ցույց տալը չի կարող գնահատվել որպես նրա կողմից սառը զենքը հանձնելու ազատ և գիտակցված կամաարտահայտության արդյունք՝ հաշվի առնելով նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ՏԴ/0085/01/14 գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման առանձնահատկություններին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հուսիկ Բաղդասարյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ «(...) Հանձնումը համարվում է կամովին, եթե անձը, գիտակցելով, որ այդ պահին իրեն բացահայտելու իրական սպառնալիք չկա, իր հայեցողությամբ հանձնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածում նշված առարկաները, այսինքն՝ անձի ընդունած այդ որոշումը պետք է լինի ազատ և գիտակցված ընտրության արդյունք։ Բացահայտման իրական սպառնալիքի առկայությունը և դրանից դրդված հանձնումը չի կարող համարվել կամովին։ Այն դեպքերում, երբ իշխանությունները տեղյակ են կոնկրետ անձի մոտ նշված առարկաների առկայության մասին և առաջարկում են հանձնել դրանք, հանձնումը կամովին համարվել չի կարող։ Այս պայմաններում դա կարող է դիտվել միայն որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք» (տե՛ս Հուսիկ Սուրիկի Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշման 20-րդ կետը)։ Վերահաստատելով և զարգացնելով Հ.Բաղդասարյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը Հրանտ Հարությունյանի և Բեգլար Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասում ամրագրված խրախուսական նորմը նպատակ ունի ապօրինի պահվող զենքի և նորմում թվարկված մյուս առարկաների կամավոր հանձնումը խրախուսելու եղանակով դադարեցնելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումը և այդպիսով կանխելու հետագայում դրանց հնարավոր գործադրմամբ անձի կյանքի կամ առողջության դեմ ուղղված կամ այլ հանցագործությունները։ Այս կապակցությամբ անհրաժեշտ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված արարքների հանրային վտանգավորությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ դրանով նախատեսված առարկաները հանցավոր նպատակով օգտագործելու իրական հնարավորություն է ստեղծվում, ինչը վտանգ է առաջացնում մարդկանց կյանքի և առողջության համար։ Քննարկվող հոդվածով նախատեսված հանցագործության անմիջական օբյեկտը հոդվածում նշված առարկաների անօրինական շրջանառությունից մարդու և հասարակության անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։ Հետևաբար հոդվածում նշված առարկաների հանձնման դեպքում ապահովվում է տվյալ հանցագործության օբյեկտի պահպանությունը, իսկ հանձնման կամավորության դեպքում` վերանում հանցանք կատարած անձի հանրային վտանգավորությունը։ (․․․) Քննարկվող հոդվածում նշված առարկաների հանձնումը կարող է համարվել կամովին, եթե անձը, գիտակցելով դրանք ապօրինի պահելը շարունակելու իրական հնարավորությունը, այդուհանդերձ, հանձնում է քննարկվող առարկաները կամ հայտնում դրանց գտնվելու վայրի մասին։ Քննարկվող առարկաներն ապօրինի պահելու իրական հնարավորություն անձը կարող է ունենալ, եթե, օրինակ, վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէ զենքի գոյության մասին, կամ բացակայում են դրա բացահայտման օբյեկտիվ հնարավորության մասին վկայող հանգամանքները, և անձը ողջամտորեն գիտակցում է դա։ Հետևաբար ապօրինի պահվող զենքի գործադրմամբ հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո զենքը հանձնած անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիմքով չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, քանի որ զենքի գործադրման փաստը վարույթն իրականացնող մարմիններին հաստատապես հայտնի լինելու դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառումը չի բխի քննարկման առարկա խրախուսական նորմը նախատեսելու քրեական քաղաքականության նպատակներից։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ ապօրինի զենքով հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո անձի կողմից զենքը հանձնելը կարող է գնահատվել որպես անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք և հաշվի առնվել պատիժ նշանակելիս (...)» (տե՛ս Հրանտ Յուրիկի Հարությունյանի և Բեգլար Գարեգինի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՆԴ/0011/01/14 որոշման 34-րդ կետը)»։...»։ 4․ Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. - Հանցագործության մասին հաղորդումը, համաձայն որի՝ 2025 թվականի հունվարի 09-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ 4-րդ գումարտակի 2-րդ վաշտի պարեկները, շրջագայության ընթացքում քաղաք Երևանի Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտից ապօրինի ռազմամթերք և սառը զենք կրելու և պահելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ժամը 00:25-ին ձերբակալել և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժին են տեղափոխել Վարդգես Շավիղի Հակոբյանին, ում անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ կռփազենք, մեկ հատ ծալովի դանակ և ատրճանակի մարտական փամփուշտ։ - Ձերբակալման արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանը 2025 թվականի հունվարի 09-ին՝ ժամը 00:25-ին ձերբակալվել է ապօրինի սառը զենք և ռազմամթերք կրելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածով: - Անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ վերարկուի աջ գրպանից հայտնաբերվել են կռփազենք, ծալովի դանակ և փամփուշտ, որոնք վերցվել և փաթեթավորվել են Մալաթիայի բաժնի ծրարների համար նախատեսված կնիքով՝ հետագա գործողությունների համար: - Իրեղեն ապացույց ճանաչված սառը զենք համարվող հարվածող-փշրող կռփազենքի զննության արձանագրությամբ: - 03.04.2025 թվականին ստացված դատաձգաբանական և սառը զենքի համալիր փորձաքննության թիվ 59-25 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված թվով մեկ հատ փամփուշտը հանդիսանում է «Байкал-442», «ПМ» և «АПС» տեսակի ակոսափող ատրճանակներից և համապատասխան տրամաչափի ակոսափող այլ զենքերից կրակվելու համար նախատեսված գործարանային արտադրության 9 մմ 9x18 տրամաչափի փամփուշտ, որն ինքնաշեն եղանակով ապամոնտաժված է, դրա վառոդային լիցքը բացակայում է, ինչի պատճառով պիտանի չէ կրակվելու համար և ռազմամթերք չի հանդիսանում: - Փորձաքննության ներկայացված արծաթագույն մետաղյա կռփազենքը պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, հանդիսանում է հարվածող-փշրող սառը զենք: - Փորձաքննության ներկայացված ծալովի դանակը գործարանային արտադրության տնտեսակենցաղային նշանակության ծալովի դանակ է, սառը զենք չի հանդիսանում։ - Իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենք համարվող արծաթագույն կռփազենքով: - Պաշտպանը միջնորդել է լրացնել ապացույցների ծավալը և հարցաքննել փորձագետին և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցներին։ Հանրային մեղադրողը չի առարկել ներկայացված միջնորդության դեմ։ Դատարանը բավարարել է ներկայացված միջնորդությունը։ - Փորձագետ Վահե Ոսկանյանն դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ նշեց, որ ունի 6 տարվա մասնագիտական փորձ, ավարտել է Մանկավարժական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ Նշեց, որ կռփազենքի լայնքի և երկարության վերաբերյալ եզրահանգումը կատարել է եզրակացության մեջ նշված գրականության ցանկից օգտվելու միջոցով։ Նշեց, որ կոնկրետ սահմանում, թե ինչ չափերի պետք է լինի կռփազենքը սառը զենք համարվելու համար, նշեց, որ կոնկրետ չափեր չեն նշվում, սակայն արտաքին նկարագրությունը, մատերի համար նախատեսված անցքերի հանգամանքը նշվում է և համարվում է սառը զենք։ Նշեց, որ հարվածները կատարել է համապատասխան թիրախի վրա՝ 10 և ավել անգամ, տարբեր ուժգնությամբ և ուղղություններով։ Նշել է, որ հնարավոր է առարկան լինել հուշանվեր, որը չի կարող համապատասխան լինել սառը զենքի հասկացությանը, հուշանվերային կռփազենք լինի, որը հնարավոր չէ կիրառել, բայց դրա արտաքին տեսքը կռփազենքի նման է։ Օրինակ, հուշանվերային կախազարդ է, բայց չափային տվյալները չի համապատասխանում սառը զենքերին արտաքնապես և չափային, չափային տվյալները համապատասխանում է մարդու ձեռքի համար, մարդու ձեռքի համապատասխան է սարքած, ոչ թե ավելի փոքր չափերի։ Այսինքն հնարավոր է այդ առարկան արտաքնապես լրիվ համապատասխանի կռփազենքի չափային հատկանիշներին, սակայն այն հնարավոր չլինի կիրառել որպես սառը զենք, հարվածներ հասցնելու համար հնարավոր չլինի։ Կռփազենքի մետաղը հնարավոր է ճկվի, պատրաստվում է կապարից՝ արճիճից, փորձաքննության արդյունքում է միայն պարզ դառնում, թե արդյոք կռփազենքի մետաղը համապատասխանում է հարվածող-փշրող զենքերի թվին։ Նշել է, որ գրականության մեջ առկա են ռուսալեզու աղբյուրներ, որոնք չեն թարգմանվել, այլ միայն օգտագործվել են ընթացիկ։ Նշել է, որ եթե առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, ուրեմն նմանացրել են գործարանային արտադրությանը, այսինքն առարկայի վրա առկա չէ «Մարկիրովկա»։ Եթե առարկան լիներ գործարանային արտադրության, ապա կունենար համապատասխան փաստաթուղթ, տվյալ պարագայում ոչինչ չունի, այն արհեստագործական է և նմանեցված է գործարանայինին։ Նշեց, որ բացի դրոշմվածքից և փաստաթղթից բացարձակ տարբերություն չի լինում։ Իսկ փորձառությունից հետո լինում է, որ ասենք արհեստագործական եղանակով է պատրաստված լինում ու տվյալ կռփազենքի մետաղը չի համապատասխանում։ Դա պարզվում է միայն փորձառությունից հետո։ Նշել է, որ առարկայի սառը զենք հանդիսանալու հանգամանքը հաստատվում է փորձարարության արդյունքում՝ հարվածներ հասցնելու միջոցով, որպեսզի հասկանա, թե արդյոք մետաղը համապատասխանում է սառը զենքերի պահանջին, թե ոչ։ Անդրադառնալով եզրակացության մեջ առկա գրականությանը՝ նշել է, որ նշված ռուսալեզու փաստաթղթերը թարգմանված չեն, ինքը միանգամից դրանք կիրառում է։ Նշել է, որ 4-րդ կետով սահմանված աղբյուրը մշակվել է իրենց կողմից, անցել է բոլոր սանկցիաները և չափագրման ինստիտուտի կողմից ընդունվել է հարվածող-ջարդող սառը զենքի, կռփազենքի և մահակի փորձառության մեթոդիկան, որտեղ որ մանրամասն նկարագրված է։ Եթե տվյալ աղբյուրները անգամ չլինեն, տվյալ «Գոստը», որը որ մշակվել է Հայաստանում ու բոլոր սանկցիաներն անցել է, այն բավականաչափ ինֆորմացիա ունի կռփազենքի մասին, թե մեթոդիկայի մասին փորձառությունը ինչպես է արվում, ինչ թիրախի վրա է արվում, թիրախի վրա ինչ հետքեր պետք է ունենա, ինչ խորություններ պետք է ունենա, ամբողջությամբ նշված է։ Նշել է, որ եթե գրականության 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 5-րդ կետերը չլինեին, ապա միայն 4-րդ աղբյուրի հիման վրա եզրակացությունը կտրվեր կրկին նույն կերպ՝ առանց փոփոխության։ Այդ աղբյուրը հայերեն է, այն հասանելի է և ամբողջությամբ բավարար է եղել եզրակացությունը տրամադրելու համար։ Հարցին, թե արդյոք նշված 4-րդ աղբյուրը հանրամատչելի է, թե ոչ, նշել է, որ այն պահանջի դեպքում տրամադրվում է, այն պաշտոնապես հրապարակված է, հարցին, թե արդյոք յուրաքանչյուր անձ կարող է այն գտնել և կարդալ, նշեց, որ այդ հարցին չի կարող պատասխանել։ - Վկա Դավիթ Ասատրյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանին ճանաչում է դեպքի հետ կապված, վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է կռփազենք։ Հարցին, թե արդյոք վերջինիս ամրակցված տեսախցիկը միացված է եղել, թե ոչ, նշեց, որ տեխնիկական խնդիրների պատճառով չեն ստանում տեսախցիկ, հստակ չի հիշում, թե արդյոք նշված օրը ստացած է եղել տեսախցիկ, թե ոչ, քանի որ շատ դեպքեր են լինում ամեն օր։ - Վկա Սամվել Սողոմոնյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքը տեղի է ունեցել 2025 թվականի հունվարի 09-ին, ուստի ֆիզիկապես չի հիշում որևէ բան նշված դեպքից։ Նշեց, որ կցկտուր հայացք է ունեցել, հայացքը շեղել է, քանի որ երկար ժամանակ է ծառայության մեջ, ուստի կարողանում է հասկանալ, թե արդյոք այդ անձը որևէ բան է թաքցնում։ Դեպքը եղել է երեկոյան ժամի, ըստ զեկուցագրի՝ 00։10-ին, փոքր հեռավորության վրա է եղել մեղադրյալը, քայլում էր, մոտակա սուպերմարկետից գնում էր տուն, չի հիշում արդյոք վերջինիս հետ որևէ անձ առկա էր, թե ոչ, Վարդգես Հակոբյանին հարցրել է, արդյոք վերջինիս մոտ առկա է որևէ արգելված առարկա, վերջինս գրպանի պարունակությունը ցույց է տվել, այդ օրը իրենց մոտ առկա են եղել տեսանկարահանող սարքերը, սարքը եղել է լիցքավորված վիճակում, այն աշխատում է այնքան, որքան հերիքում է մարտկոցը, օրվա վերջում սարքը տեղադրում են հատուկ վայրում, որպեսզի հաջորդ օրը կրկին կարգախումբը ստանա և օգտագործի։ - Մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ դեպքը տեղի է ունեցել հունվարի 09-ին, ժամը 00։30-ի սահմաններում, մոտեցել են երկու պարեկներ և ասել, որ գիշերային ռեյդի շրջանակներում հսկողություն են իրականացնում, պայուսակից հանել է դանակը, կռփազենքը, պարեկը լապտերը մոտեցրել է պայուսակին և տեսել, որ պայուսակում առկա է նաև փամփուշտ և ասել է, որ պետք է գնան բաժին։ Իր հետ եղել է եղբայրը՝ Ավետ Հակոբյանը, պարեկները մոտեցել են և ասել, որ խուզարկություն պետք է անեն՝ գիշերային ռեյդի շրջանակներում, բոլոր առարկաները պայուսակից հանել և ցույց է տվել պարեկներին, առարկաները իր կամքով է հետ դրել պայուսակի մեջ և պարեկների հետ գնացել է բաժին, պարեկները փամփուշտը անձամբ չեն հանել որևէ իր պայուսակից, հարցին, թե ինչու է հանել պայուսակից և ցույց տվել այդ առարկաները՝ նշեց, որ կամովին հանձնել է, մոտենալու ժամանակ որոշել է հանձնել առարկաները։ Մեղադրյալը նշեց, որ առարկաները ձեռք է բերել 2024 թվականի կեսերին, հարցին, թե ինչու չի հանձնել այդ առարկաները՝ նշեց, որ դրանք պահել է իր մոտ ինքնապաշտպանության նպատակով, քանի որ աշխատանքից վերադառնում է տուն ուշ ժամին, ճանապարհին հանդիպում են շներ, ինքն էլ եղբոր հետ է գնում տուն, ով 18 տարեկան է, առարկաները ձեռք է բերել օնլայն առևտրի հարթակից, իսկ փամփուշտը գտել է տարածքից, նշել է, որ ընդունում է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է իր կատարածի համար։ - Պաշտպանը միջնորդել է լրացնել ապացույցների ծավալը և հարցաքննել մեղադրյալի եղբորը՝ Ավետ Հակոբյանին, ով ներկա է եղել դեպքի օրը կատարվածին և վերջինիս կողմից տրվելիք ցուցմունքը կարող է էական նշանակություն ունենալ վարույթի համար, նա կարող է հայտնել փաստական հանգամանքներ։ Հանրային մեղադրողը չի առարկել ներկայացված միջնորդության դեմ։ Դատարանը բավարարել է ներկայացված միջնորդությունը։ - Վկա Ավետ Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել առ այն, որ 2025 թվականի հունվարի 09-ին աշխատանքից դուրս են եկել՝ Սվաճյան փողոցում և քայլել դեպի տուն, ինքը և եղբայրը՝ Վարդգես Հակոբյանը, միմյանց կողքի քայլել են, իրենց մոտեցել են ոստիկանության աշխատակիցները և ասել, որ ուժեղացված ծառայություն է, ինքը դատարկել է իր մոտ առկա իրերը, տեսել է, որ եղբայրը իր ցանկությամբ է հանել իր մոտ առկա իրերը, այնուհետև եղբոր ձեռքերը ոլորել են և ձերբակալել։ Երբ ոստիկանները մոտեցել են ներկայացել են, չեն ասել, որ կասկածի պատճառով են մոտեցել, միայն նշել են, որ ուժեղացված ծառայություն է։ Եղբայրը հանել է պայուսակից իր մոտ առկա իրերը, երբ հասել են ոստիկանություն՝ այդ իրերը կրկին եղել են եղբոր պայուսակում։ Նշել է, որ իրենք աշխատում են տեղի սուպերմարկետում, մոտավորապես 00։30-ին փակել են խանութը և միասին տուն վերադառնալիս են եղել։ Ոստիկանները եղել են չորսով, երեքը կանգնած են եղել, մեկը՝ ավտոմեքենայի մոտ է եղել։ 5.Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. 5․1․ Հանրային մեղադրող Դ.Կյուրողյանը վերաքննիչ բողոքի դեմ ներկայացնել իր բացատրությունները և պատասխանելով Վերաքննիչ դատարանի հարցադրումներին հայտնեց, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը օրինական է և հիմնավոր, հետևաբար պաշտպանական կողմի ներկայացրած բողոքը ենթակա է մերժման: Անդրադառնալով՝ մեղադրյալ Վ.Հակոբյանի կողմից զենքի կամովին հանձնման հանգամանքին՝ հայտնեց, որ գործի փաստական հանգամանքներից բխում է, որ նշված իրավիճակը կամովին հանձնում չի կարող համարվել, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ոստիկանները իրենք են նկատել Վ.Հակոբյանի մոտ լարվածություն և վարքային խառը պահվածք, որի արդյունքում է վերջինս հանձնել կռփազենքը: Ամփոփելով իր խոսքը, խնդրեց մերժել ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և օրինական ուժի մեջ թողնել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը: 5.2. Մեղադրյալ Վ.Հակոբյանը միացավ պաշտպանի կողմից ներկայացված բողոքին և հանդես գալով բացատրությամբ՝ հայտնեց, որ կռփազենքը հանձնելիս լարված չի եղել և իր կողմից զենքի հանձնումը եղել է կամովին, իսկ լարվածությունը եղել է միայն այն պատճառով, որ օրվա ուշ ժամ է եղել և ոստիկանների իրեն մոտենալը եղել է շատ միանգամից: Միաժամանակ ինչ վերաբերվում է պաշտպանի բացակայությամբ դատական նիստը շարունակելու հնարավորությանը՝ Վերաքննիչ դատարանի հարցադրմանն ի պատասխան մեղադրյալը հայտնեց, որ որևէ առարկություն չունի ։ Ամփոփելով իր խոսքը՝ խնդրեց բավարարել պաշտպանի կողմից ներկայացված բողոքը: 6․ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, գտնում է, որ սույն վերաքննիչ բողոքի քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցերին. Արդյո՞ք Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը՝ հաշվի առնելով, որ կռփազենքը իրավասու մարմիններին է ներկայացվել մինչև դրա գտնվելու վայրի մասին վերջիններիս տեղեկանալը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ «1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` 12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ապօրինի կերպով քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝ պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «4. Սույն հոդվածում կամ սույն օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկաները մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրանց գտնվելու վայրի մասին իմանալը հանձնած անձն ազատվում է սույն հոդվածով կամ սույն օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից: Եթե անձի փաստացի կատարած արարքն այլ հանցակազմ է պարունակում, ապա նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության այդ հանցագործության համար»։ Նշված իրավակարգավորումների համակարգային վերլուծությունից բխում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետը սահմանում է քրեական հետապնդումը բացառող դատավարական հիմք։ Ըստ այդ նորմի՝ եթե անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է քրեական պատասխանատվությունից ազատման, ապա քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ արդեն հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման։ Այսինքն՝ նշված դրույթը դատավարական հետևանք է կապում քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունից ազատելու նյութաիրավական հիմքի առկայության հետ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք ապօրինի կերպով կրելու համար։ Նշված հոդվածի օբյեկտը զենքի շրջանառության սահմանված կարգի, ինչպես նաև հանրային անվտանգության պաշտպանությունն է։ Հետևաբար տվյալ հանցակազմի առկայության համար էական է, որ անձը առանց օրենքով սահմանված թույլտվության կամ օրենքի պահանջների խախտմամբ կրի նշված առարկաներից որևէ մեկը, այդ թվում՝ սառը զենքը։ Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասը հատուկ խրախուսական նորմ է, որը տարածվում է ոչ միայն նույն հոդվածում, այլև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկաների վրա։ Նորմի բովանդակությունից հետևում է, որ եթե անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկան, տվյալ դեպքում՝ սառը զենքը, հանձնում է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը, ապա նա ազատվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից։ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման առանձնահատկություններին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հուսիկ Բաղդասարյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ «(...) Հանձնումը համարվում է կամովին, եթե անձը, գիտակցելով, որ այդ պահին իրեն բացահայտելու իրական սպառնալիք չկա, իր հայեցողությամբ հանձնում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածում նշված առարկաները, այսինքն՝ անձի ընդունած այդ որոշումը պետք է լինի ազատ և գիտակցված ընտրության արդյունք։ Բացահայտման իրական սպառնալիքի առկայությունը և դրանից դրդված հանձնումը չի կարող համարվել կամովին։ Այն դեպքերում, երբ իշխանությունները տեղյակ են կոնկրետ անձի մոտ նշված առարկաների առկայության մասին և առաջարկում են հանձնել դրանք, հանձնումը կամովին համարվել չի կարող։ Այս պայմաններում դա կարող է դիտվել միայն որպես պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք» ։ Վերահաստատելով և զարգացնելով Հուսիկ Բաղդասարյանի վերաբերյալ որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հրանտ Հարությունյանի և Բեգլար Հովհաննիսյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասում ամրագրված խրախուսական նորմը նպատակ ունի ապօրինի պահվող զենքի և նորմում թվարկված մյուս առարկաների կամավոր հանձնումը խրախուսելու եղանակով դադարեցնելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարումը և այդպիսով կանխելու հետագայում դրանց հնարավոր գործադրմամբ անձի կյանքի կամ առողջության դեմ ուղղված կամ այլ հանցագործությունները։ Այս կապակցությամբ անհրաժեշտ է նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածով նախատեսված արարքների հանրային վտանգավորությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ դրանով նախատեսված առարկաները հանցավոր նպատակով օգտագործելու իրական հնարավորություն է ստեղծվում, ինչը վտանգ է առաջացնում մարդկանց կյանքի և առողջության համար։ Քննարկվող հոդվածով նախատեսված հանցագործության անմիջական օբյեկտը հոդվածում նշված առարկաների անօրինական շրջանառությունից մարդու և հասարակության անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։ Հետևաբար հոդվածում նշված առարկաների հանձնման դեպքում ապահովվում է տվյալ հանցագործության օբյեկտի պահպանությունը, իսկ հանձնման կամավորության դեպքում` վերանում հանցանք կատարած անձի հանրային վտանգավորությունը։ (...) Քննարկվող հոդվածում նշված առարկաների հանձնումը կարող է համարվել կամովին, եթե անձը, գիտակցելով դրանք ապօրինի պահելը շարունակելու իրական հնարավորությունը, այդուհանդերձ, հանձնում է քննարկվող առարկաները կամ հայտնում դրանց գտնվելու վայրի մասին։ Քննարկվող առարկաներն ապօրինի պահելու իրական հնարավորություն անձը կարող է ունենալ, եթե, օրինակ, վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէ զենքի գոյության մասին, կամ բացակայում են դրա բացահայտման օբյեկտիվ հնարավորության մասին վկայող հանգամանքները, և անձը ողջամտորեն գիտակցում է դա։ Հետևաբար ապօրինի պահվող զենքի գործադրմամբ հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո զենքը հանձնած անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիմքով չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, քանի որ զենքի գործադրման փաստը վարույթն իրականացնող մարմիններին հաստատապես հայտնի լինելու դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառումը չի բխի քննարկման առարկա խրախուսական նորմը նախատեսելու քրեական քաղաքականության նպատակներից։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ ապօրինի զենքով հանրորեն վտանգավոր այս կամ այն արարքը կատարելուց հետո անձի կողմից զենքը հանձնելը կարող է գնահատվել որպես անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք և հաշվի առնվել պատիժ նշանակելիս (...)» ։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն հաշվի առնելով քննարկվող խրախուսական նորմում տեղի ունեցած բովանդակային փոփոխությունները, վերանայելով և զարգացնելով նախկինում իր կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումները Միշա Արմենի Մուրադյանի գործով իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ «Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի բովանդակությունն էապես տարբերվում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի բովանդակությունից։ Այսպես, եթե նախկին իրավակարգավորումների պայմաններում անձն ազատվում էր քրեական պատասխանատվությունից ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածում նշված առարկաները կամովին հանձնելու դեպքում, ապա գործող իրավակարգավորումների դեպքում անձը կազատվի քրեական պատասխանատվությունից, եթե ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածում նշված առարկաները հանձնի մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրանց գտնվելու վայրի մասին իմանալը։ Այսպիսով, նոր իրավակարգավորումների պայմաններում քննարկվող խրախուսական նորմի կիրառման տեսանկյունից, օրենսդիրն այսուհետ կարևորում է օբյեկտիվ իրականությունում տեղի ունեցող հանգամանքները (իրավասու մարմինների կողմից նշված առարկաների գտնվելու վայրի մասին իմանալը)՝ այլևս էական նշանակություն չտալով զենքը կամավորաբար հանձնելու վերաբերյալ հանցանք կատարած անձի սուբյեկտիվ ընկալմանը (այդ պահին իրեն բացահայտելու իրական սպառնալիքի բացակայությունը գիտակցելուն)։ Նման պայմաններում, կիրառելով նյութական նորմի տառացի մեկնաբանման կանոնը, այլևս էական նշանակություն չունի նաև զենքի գործադրմամբ որևէ արարք կատարած լինելու փաստը, եթե զենքը հանձնելու պահին իրավասու մարմինները դրա գտնվելու վայրի մասին դեռևս տեղեկություն չունեն։ Դրա հետ մեկտեղ, իրավասու մարմինների կողմից նշված առարկաների գտնվելու վայրի մասին իմանալուց հետո, հանցանք կատարած անձի կողմից դրանք նույնիսկ կամովին հանձնելու պարագայում, վերջինս չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից` քննարկվող խրախուսական նորմի ուժով։ (…) 21. Անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարած Մ․Մուրադյանի նկատմամբ կիրառելի է եղել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը։ Այսպես, սույն գործում առկա չէ փաստական տվյալ այն մասին, որ Մ․Մուրադյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության Էրեբունու բաժնում AK-74 տեսակի, 1967 թվականի արտադրության, ЛП 4005 գործարանային համարի ինքնաձիգն իր պահունակով հանձնելու պահի դրությամբ, իրավասու մարմիններն իմացել են ինքնաձիգի և պահունակի գտնվելու վայրի մասին։ Այլ կերպ, Մ․Մուրադյանն ինքնաձիգը՝ իր պահունակով, հանձնել է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրանց գտնվելու վայրի մասին տեղեկանալը։ Հետևաբար, Միշա Արմենի Մուրադյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը»։ Վերը նշվածի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ սույն գործով «կամավոր հանձնում» հասկացության գնահատումը պետք է իրականացվի ոչ թե միայն անձի սուբյեկտիվ հոգեբանական ընկալման՝ բացահայտվելու վախի կամ դրա բացակայության տեսանկյունից, այլ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի բովանդակությանը համահունչ՝ պարզելով, թե արդյոք համապատասխան առարկան հանձնվել է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը։ Նշված իրավակարգավորման պայմաններում վճռորոշ նշանակություն ունի ոչ թե այն հանգամանքը, որ անձին մոտեցել են ոստիկանության ծառայողները կամ նրան ուղղվել է ընդհանուր բնույթի հարցադրում, այլ այն, թե մինչև առարկայի ներկայացումը իրավասու մարմինները կոնկրետ և փաստական տեղեկատվություն ունեցել են տվյալ առարկայի առկայության և գտնվելու վայրի մասին, թե՝ ոչ։ Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ․ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ վերջինս քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ձեռք է բերել արծաթագույն մետաղյա կռփազենք հանդիսացող հարվածող-փշրող սառը զենք և, խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 9-ին՝ ժամը 00։20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զորավար Անդրանիկի 70/7 հասցեի մոտ ապօրինի կերպով կրել է նշված կռփազենքը, որը հետագայում արձանագրվել է ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում կատարված անձնական խուզարկության արդյունքներով։ Առաջին ատյանի դատարանը 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճռով հաստատված է համարել, որ Վարդգես Հակոբյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, նրան մեղավոր է ճանաչել նշված հոդվածով և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 ՀՀ դրամի չափով։ Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ մեղադրյալի կողմից կռփազենքը պարեկային ծառայության աշխատակիցների հարցադրումից հետո ցույց տալը չի կարող գնահատվել որպես սառը զենքի կամավոր հանձնում՝ ըստ էության ելնելով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասի վերաբերյալ ձևավորված այն մոտեցումից, որ բացահայտման իրական սպառնալիքի պայմաններում առարկայի հանձնումը կամավոր համարվել չի կարող։ Քննարկելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառելիության հարցը՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ նշված նորմն ուղղակիորեն վերաբերում է ոչ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածում, այլև նույն օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկաներին։ Նորմի բովանդակությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածում նշված առարկաները մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրանց գտնվելու վայրի մասին իմանալը հանձնած անձն ազատվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից, իսկ եթե անձի փաստացի կատարած արարքն այլ հանցակազմ է պարունակում, ապա նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության այդ հանցագործության համար։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Միշա Արմենի Մուրադյանի գործով որոշմամբ, անդրադառնալով ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի բովանդակությանը, փաստել է, որ գործող իրավակարգավորումը էապես տարբերվում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 5-րդ մասից։ Եթե նախկին կարգավորման պայմաններում առանցքային էր «կամովին հանձնելու» սուբյեկտիվ չափանիշը, ապա գործող կարգավորման պայմաններում օրենսդիրն առաջնային նշանակություն է տվել օբյեկտիվ հանգամանքին՝ արդյոք համապատասխան առարկան հանձնվել է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը։ Հետևաբար, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի պայմաններում դատարանի գնահատման կենտրոնում պետք է լինի ոչ թե միայն այն, թե անձն իր ներքին ընկալմամբ արդյոք բացահայտվելու սպառնալիք զգացել է, այլ այն, թե արդյոք իրավասու մարմինները մինչև հանձնումը կոնկրետ և փաստական տեղեկատվություն ունեցել են տվյալ առարկայի գոյության և գտնվելու վայրի մասին։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի փաստական տվյալների համադրությունից չի բխում, որ մինչև Վարդգես Հակոբյանի կողմից կռփազենքը ցույց տալը կամ ներկայացնելը իրավասու մարմինները տեղյակ են եղել նրա մոտ այդ առարկայի առկայության կամ դրա գտնվելու վայրի մասին։ Գործի տվյալներով պարեկային ծառայության աշխատակիցները Վարդգես Հակոբյանին մոտեցել են ուժեղացված ծառայության իրականացման շրջանակներում, որևէ նախնական օպերատիվ կամ այլ կոնկրետ տեղեկություն չունենալով այն մասին, որ վերջինիս մոտ առկա է սառը զենք։ Մեղադրյալին ուղղված հարցադրումը, թե արդյոք իր մոտ առկա են արգելված իրեր կամ առարկաներ, եղել է ընդհանուր բնույթի ստուգողական հարցադրում և ինքնին չի կարող նույնացվել իրավասու մարմինների կողմից կոնկրետ կռփազենքի գոյության կամ դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալու հետ։ Այս համատեքստում էական է, որ ըստ պաշտպանական կողմի վկայակոչած և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ցուցմունքների՝ Վարդգես Հակոբյանը, պարեկների կողմից ընդհանուր հարցադրում ստանալուց հետո, իր մոտ գտնվող պայուսակից ինքն է հանել և ցույց տվել կռփազենքը, որից հետո նրան առաջարկվել է այն կրկին դնել պայուսակի մեջ, իսկ հետագայում ոստիկանության բաժնում կատարված անձնական խուզարկությամբ այն արձանագրվել է որպես հայտնաբերված առարկա։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ այն հանգամանքը, որ կռփազենքը հետագայում ձևակերպվել է անձնական խուզարկությամբ «հայտնաբերված» առարկա, չի կարող հետադարձ ուժով վերացնել նախորդող այն փաստական իրողությունը, որ իրավասու մարմինների՝ նշված առարկայի մասին տեղեկացվածությունը առաջացել է հենց Վարդգես Հակոբյանի վարքագծի՝ առարկան ներկայացնելու կամ ցույց տալու արդյունքում։ Վերաքննիչ դատարանը ընդունելի չի համարում Առաջին ատյանի դատարանի այն մոտեցումը, ըստ որի՝ Վարդգես Հակոբյանի կողմից կռփազենքը ոստիկանների հարցադրումից հետո ցույց տալը ինքնին բացառում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառումը։ Նման մոտեցումը մի կողմից բավարար չափով չի տարբերակում իրավասու մարմինների կողմից առարկայի գոյության և գտնվելու վայրի մասին նախապես իմանալը, և մյուս կողմից անձի վարքագծի արդյունքում այդ տեղեկությունը ստանալը։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ ընդհանուր բնույթի հարցադրումը, թե անձի մոտ արդյոք առկա են արգելված իրեր կամ առարկաներ, դեռևս չի նշանակում, որ իրավասու մարմինները տեղյակ են կոնկրետ սառը զենքի առկայության և գտնվելու վայրի մասին։ Հակառակ մեկնաբանության դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը գործնականում կկորցներ իր նշանակությունը, քանի որ ցանկացած իրավապահ մարմնի ներկայացուցչի հարցադրում մեխանիկորեն կդիտարկվեր որպես իրավասու մարմինների տեղեկացվածություն, մինչդեռ օրենքը պահանջում է ոչ թե ենթադրական կամ ընդհանուր կասկած, այլ համապատասխան առարկայի գտնվելու վայրի վերաբերյալ փաստական իմացություն։ Ավելին, սույն գործում առկա չէ որևէ տվյալ այն մասին, որ Վարդգես Հակոբյանի կողմից կռփազենքը ներկայացնելուց առաջ պարեկային ծառայության աշխատակիցները կամ վարույթն իրականացնող մարմինը տիրապետել են տվյալ առարկայի մասին կոնկրետ տեղեկատվության։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ կռփազենքը իրավասու մարմիններին ներկայացվել է մինչև նրանց կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը։ Միաժամանակ գործի նյութերով չի հաստատվում, որ Վարդգես Հակոբյանի փաստացի կատարած արարքն այդ առարկայի հետ կապված պարունակում է այլ հանցակազմ, որը կբացառեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառման արդյունքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ազատումը։ Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը։ Այսինքն՝ սույն գործով առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքը, այն է՝ անձը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթի ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից։ Առաջին ատյանի դատարանը, չկիրառելով նշված խրախուսական նորմը և Վարդգես Հակոբյանի նկատմամբ կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, թույլ է տվել նյութական իրավունքի այնպիսի սխալ կիրառում, որը ազդել է գործի ելքի վրա և հանգեցրել է ոչ իրավաչափ դատապարտման։ Վերաքննիչ դատարանը, վերոնշյալ պատճառաբանությունների հիման վրա, գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճիռը՝ բեկանման։ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթների ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով։ Անդրադառնալով թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճելու հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սույն գործով Վարդգես Հակոբյանին վերագրված մեղադրանքը վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասին, իսկ այդ մեղադրանքով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով։ Քանի որ վարույթի հետագա շարունակման համար այլ ինքնուրույն մեղադրանք կամ վարութային նպատակ չի պահպանվում, իսկ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքը սպառում է սույն գործով վարույթը շարունակելու հնարավորությունները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման՝ վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով։ Անդրադառնալով Վարդգես Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի՝ բացակայելու արգելքի հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ խափանման միջոցը քրեադատավարական հարկադրանքի միջոց է, որի կիրառման նպատակը վարույթի բնականոն ընթացքի, մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի և հնարավոր դատավարական պարտականությունների կատարումն ապահովելն է։ Այն պայմաններում, երբ Վարդգես Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվում է, իսկ քրեական գործի վարույթը կարճվում է, բացակայում է խափանման միջոցի պահպանման իրավական և փաստական անհրաժեշտությունը։ Ուստի Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, ենթակա է վերացման։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի՝ 2025 թվականի մայիսի 16-ին կայացված որոշմամբ Վարդգես Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքի տնօրինման հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ քրեական հետապնդման դադարեցումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմի կիրառմամբ չի վերացնում նշված առարկայի՝ շրջանառությունից հանված կամ շրջանառության մեջ ազատորեն չթույլատրվող առարկա լինելու իրավական բնույթը։ Նման առարկան չի կարող վերադարձվել անձին կամ թողնվել քաղաքացիական շրջանառության մեջ, քանի որ դա հակասում է զենքի շրջանառության օրենսդրական կարգավորումներին և հանրային անվտանգության ապահովման նպատակին։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ենթակա է ոչնչացման։ Անդրադառնալով գույքային՝ վարութային ծախսերի հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով փորձաքննությունների կատարման հետ կապված 144.000 ՀՀ դրամ ծախսը ենթակա է համարվել բռնագանձման Վարդգես Հակոբյանից։ Մինչդեռ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ Վարդգես Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթի ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով, իսկ քրեական գործի վարույթը՝ կարճման։ Բացի այդ, ըստ վարույթի նյութերի՝ մեղադրյալը վճարունակ չէ, չի աշխատում, և նրա նյութական վիճակը չի վկայում այն մասին, որ վարութային ծախսերի բռնագանձումը կարող է համարվել համաչափ և իրականորեն կատարվող պարտավորություն։ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նման պայմաններում վարութային ծախսերը Վարդգես Հակոբյանից բռնագանձելու անհրաժեշտությունն ու իրավաչափությունը բացակայում են։ Վարութային ծախսերի հարցի լուծման ժամանակ դատարանը չի կարող անտեսել մի կողմից քրեական հետապնդման դադարեցման հիմքը, մյուս կողմից՝ անձի փաստացի սոցիալական և գույքային վիճակը։ Ուստի Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերը ենթակա չեն մեղադրյալ Վարդգես Հակոբյանից բռնագանձման, հետևաբար վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել նյութական իրավունքի ոչ ճիշտ կիրառում՝ չկիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը, մինչդեռ գործի փաստական տվյալներով հաստատվում է, որ Վարդգես Հակոբյանը կռփազենքը ներկայացրել է մինչև իրավասու մարմինների կողմից դրա գտնվելու վայրի մասին իմանալը։ Հետևաբար Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված խրախուսական նորմը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթների ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով։ Վերաքննիչ դատարանը, ելնելով վերոգրյալից, գտնում է, որ մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի պաշտպան Մարիամ Աղաբեկյանի վերաքննիչ պետք է բավարարել, իսկ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճիռը՝ բեկանել։ Ինչ վերաբերում է բողոքում և Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում ներկայացված և քննարկված դատավարության մասնակիցների փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ և 172-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 31-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ, 359-րդ, 362-րդ, 367-րդ, 370-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի պաշտպան Մարիամ Աղաբեկյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել։ 2. Մեղադրյալ Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 11-ի դատավճիռը բեկանել։ 3. Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի դրույթների ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով: 4. Թիվ ԵԴ1/2532/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճել՝ վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով: 5. Վարդգես Շավիղի Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը վերացնել: 6. 2025 թվականի մայիսի 16-ին կայացված որոշմամբ Վարդգես Հակոբյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված արծաթագույն մետաղյա հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը՝ որոշումն ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ոչնչացնել: 7. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված: Պարզաբանում․ Որոշումը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարան՝ դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ․ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆ Լ.ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ Ս․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ստորագրություն ստորագրություն ստորագրություն Իսկականի հետ ճիշտ է: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ՄԱԿԱՐ ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 26-05-2026 |