Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2474/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15․2
Պատասխանող
Հենրիկ Ասատրյան Արայի
Հենրիկ Ասատրյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Հովհաննես Ավագյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Հովհաննես Ավագյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-03-24 | 14:30 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-01-29 | 10:00 | 1 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-10 | 12:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-30 | 16:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-22 | 14:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-28 | 17:00 | 1 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/2474/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը՝ (այսուհետ նաև՝ Դատարան)
Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ․Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրողներ Ա.Բեգլարյանի,Ն.Մենդիկյանի
Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանի
Տուժող Է.Ավետիսյանի
Պաշտպան Պ.Սաֆարյանի
Մեղադրյալ Հ.Ասատրյանի
2025 թվականի մարտի 24-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Հենրիկ Արայի Ասատրյանի՝ (ծնված` 1995 թվականի հունվարի 17-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, աշխատում է «Մանրո Մատրիքս» ՍՊ ընկերությունում՝ որպես խաղերի վերլուծաբան, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Նիզամու փողոցի 28-րդ շենքի 39-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի ապրիլի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60-1540-24 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը Էդուարդ Լյովայի Ավետիսյանը, Արտյոմ Վարդանի Խաչատրյանը և Ռազմիկ Արտակի Սարգսյանը ճանաչվել են տուժողներ:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Հ.Հարությունյանի 2025 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ՝ Հենրիկ Արայի Ասատրյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Դատախազ Հ․Հարությունյանի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ՝ Հենրիկ Ասատրյանի նկատմամբ Ռազմիկ Սագսյանին մարմնական վնասվածք չպատճառելու համար հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով, իսկ Արտյոմ Խաչատրյանի առողջությանն անզգուշությամբ ծանր վնաս պատճառելու համար հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի հիմքով։
Նույն օրը մեղադրանքը ներկայացվել է Հենրիկ Ասատրյանին, և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ՝ Արտյոմ Խաչատրյանի և Ռազմիկ Սարգսյանի տուժողի դատավարական կարգավիճակը դադարեցվել է։
2025 թվականի հուլիսի 9-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/2474/01/25 համարը:
2025 թվականի հուլիսի 14-ին Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Հենրիկ Արայի Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա 2024 թվականի ապրիլի 21-ին՝ ժամը 01:10-ի սահմաններում, «Nissan» մակնիշի 36 OM 668 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան առանց բեռի և ուղևորի, վարել է Երևան քաղաքի Բագրատունյաց պողոտայով՝ Արտաշիսյան փողոցի կողմից «Երևանյան լճի» ուղղությամբ, 2-րդ երթևեկելի գոտիով, մոտ 60կմ/ժ արագությամբ և, հասնելով Բագրատունյաց պողոտայի թիվ 1/1 հասցեի դիմացի հատվածին, թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-ն որոշմամբ հաստատված ճանապարհային երթևեկության կանոնների /այնսուհետ ՃԵԿ/ 62-րդ կետի և ՀՀ «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի, ինչպես նաև նույն օրենքի 24-րդ հոդվածի 7-րդ մասի ա/ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ գտնվելով ալկոհոլային հարբած՝ ոչ սթափ վիճակում՝ արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը 0.771մգ/լ, չի ապահովել երթևեկության անվտանգությունը, չի իրականացրել պատշաճ երթևեկություն, այն է՝ երթևեկության ընթացքում իր ուշադրությունը 10-15 վայրկյան տևողությամբ շեղել է իր բջջային հեռախոսին, ինչի հետևանքով ավտոմեքենան ընթացել է ուղիղ աջ թեքությամբ, մուտք է գործել նույն ուղեմասի 1-ին երթևեկելի գոտի, որտեղ իր վարած ավտոմեքենայի առջևի մասով վրաերթի է ենթարկել կանգնած հետիոտններ Արտյոմ Վարդանի Խաչատրյանին, Ռազմիկ Արտակի Սարգսյանին և Էդուարդ Լյովիկի Ավետիսյանին, որից հետո իր վարած ավտոմեքենայի առջևի մասով բախվել է նույն ուղեմասի 1-ին երթևեկելի գոտիում կայանված «Օպել» ակնիշի 37 LC 840 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչի հետևանքով Ա.Խաչատրյանի առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս՝ գլխի շրջանի ենթամաշկային արյունահավաքի, ձախից սալջարդ վերքի, գլխուղեղի կոնտուզիոն օջախների, մարմնի տարբեր շրջանների քերծվածքների, վերքերի, աջ բազկոսկրի դիաֆիզար, աջ ոլոք/նրբոլոքի դիաֆիզար, աջ նրբոլոքի գլխիկի կոտրվածքների ձևով, իսկ Էդ.Ավետիսյանի առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս՝ ձախ սրունքի զույգ ոսկրերի, աջ ազդրոսկրի, աջ նրբոլոքի գլխիկի կոտրվածքների ձևով»:
3. Արագացված վարույթի կիրառություն.
Նախնական դատական լսումների ընթացքում մեղադրյալ Հենրիկ Արայի Ասատրյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարել է, որ մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպան Պ.Սաֆարյանը հայտարարել է, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։
Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանն արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել։
Հանրային մեղադրող Ն.Մենդիկյանն արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության դեմ նույնպես առարկություն չի ներկայացրել:
Համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև՝ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները՝ Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Հենրիկ Ասատրյանի միջնորդությունը բավարարելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Ավտոմեքենա կամ մեխանիկական այլ տրանսպորտային միջոց վարող անձի կողմից ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջ կամ ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման անվտանգությունն ապահովող կանոն խախտելը, որը մարդու առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր կամ միջին ծանրության վնաս՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` երկուսից հինգ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»:
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հաստատված է համարում Հենրիկ Արայի Ասատրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելը և գտնում է, որ վերջինն իր կատարած արարքի համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4․1-ին մասի համաձայն` «Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Որպես Հենրիկ Ասատրյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինը նախկինում դատապարտված չի եղել, կատարած արարքի համար զղջացել է, բնակության վայրից բնութագրվել է դրականորեն:
Դատարանը մեղադրյալ Հենրիկ Ասատրյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է գնահատում այն, որ փաստացի ընդունել է իր մեղքը, նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, իսկ դատալսումների ընթացքում միջնորդել է վարույթը քննել արագացված կարգով:
Հարկ է նաև արձանագրել, որ Հենրիկ Ասատրյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով նախատեսված հանգամանք է հանդիսանում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
Ճանապարհատրանսպորտային հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելու, ինչպես նաև նրանց կողմից պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելու ընթացքում դատարանի կողմից հաշվի առնվող հանգամանքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սահակյանի գործով կայացված որոշմամբ։ Այդ որոշման համաձայն՝ «(․․․) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վերաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը։
Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ վերոնշյալ գործերով դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը։ Նշված հանգամանքի կարևորումը պայմանավորված է նրանով, որ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 10-րդ գլխով նախատեսված՝ ճանապարհային երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումները (լուսացույցի կամ կարգավորողի արգելող ազդանշանին չենթարկվելը, սահմանված արագությունը գերազանցելը, տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձանց կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելը և այլն) վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը։ Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցավորի անձնավորության և հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար» (տե՛ս Արամ Սերյոժայի Սահակյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման 19-20-րդ կետերը)։
Զարգացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ Է.Ասատրյանի գործով որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ «(․․․) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել։ Բացի այդ, դատարանները պետք է գնահատեն, թե տվյալ խախտման արդյունքում, ինչպես ընդհանուր առմամբ, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հավանականությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տրված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը։ Այլ խոսքով՝ համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։
Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առանց նշված հանգամանքների գնահատման հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցավորի անձնավորության և հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին» (տե՛ս Էդմոն Գարասիմի Ասատրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշման 18-րդ կետը)։
Այսպիսով, Հենրիկ Ասատրյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցագործության կատարման հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ մեղադրյալի մեղավորության աստիճանը, տեղի ունեցած ճանապարհատրասնպորտային պատահարին հանգեցրած՝ մեղադրյալի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը, հանցանքի կատարումից հետո դրսևորած վարքագիծը, ինչպես նաև հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ նրա դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը:
Տվյալ դեպքում, անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ Հենրիկ Ասատրյանը գործել է հանցավոր անփութությամբ, այսինքն՝ չի նախատեսել իր գործողության արդյունքում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, թեև պարտավոր էր նախատեսել դրանք:
Հարկ է նաև փաստել, որ Հենրիկ Ասատրյանը թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների հետևյալ խախտումները՝ չի ապահովել երթևեկության անվտանգությունը, չի իրականացրել պատշաճ երթևեկություն, այն է՝ երթևեկության ընթացքում իր ուշադրությունը 10-15 վայրկյան տևողությամբ շեղել է իր բջջային հեռախոսին, ինչի հետևանքով վրաերթի է ենթարկել Էդուարդ Ավետիսյանին և նրա առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս՝ ձախ սրունքի զույգ ոսկրերի, աջ ազդրոսկրի, աջ նրբոլոքի գլխիկի կոտրվածքների ձևով։
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ Հենրիկ Ասատրյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքն օժտված է հանրության համար վտանգավորության որոշակիորեն բարձր աստիճանով։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Հենրիկ Ասատրյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պատիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով՝ արարքի կատարման պահին գործող նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։
Քննության առնելով Հենրիկ Ասատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Քննարկելով տուժողի լիազոր ներկայացուցչի կողմից հարուցված գույքային հայցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 162-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Գույքային հայցը լուծվում է եզրափակիչ դատական ակտով` լրիվ կամ մասնակի բավարարվում է, ներառյալ հաշտության համաձայնության տեսքով, մերժվում է կամ թողնվում առանց լուծման:
2. Արդարացման դատավճիռ կայացնելու, քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու դեպքում, ելնելով հայցի ապացուցվածությունից, դատարանն իրավասու է հայցը լրիվ կամ մասնակի բավարարելու:
(․․․)
4. Առանց լուծման թողնված գույքային հայցը կարող է հետագայում հարուցվել քաղաքացիական դատավարության կարգով»:
Սույն դեպքում տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանը ներկայացված հայցով խնդրել է Հենրիկ Ասատրյանից հօգուտ Էդուարդ Ավետիսյանի բռնագանձել 6.101.888 (վեց միլիոն հարյուր մեկ հազար ութ հարյուր ութսունութ) ՀՀ դրամ՝ որպես վերջինի առողջությունը վերականգնելու, ներառյալ հավելյալ խնամքի համար կատարված ողջամիտ ծախսեր։
Դատալսումների ընթացքում պաշտպանության կողմը հայտարարել է, որ Էդուարդ Ավետիսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը՝ 2․800․000 ՀՀ դրամի չափով կատարել է մեղադրյալ Հենրիկ Ասատրյանը, ինչը տուժող Էդուարդ Ավետիսյանը հերքել է։
Միաժամանակ, պաշտպան Պ․Սաֆարյանը դատալսումների ընթացքում հայտարարել է, որ Հենրիկ Ասատրյանի կողմից հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում է ներկայացվել՝ հաշվի առնելով, որ նրա կողմից 2․800․000 ՀՀ դրամի չափով կատարվել է տուժողի բուժման ծախսերի հատուցում, ինչը վերջինը հերքել է։
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով այն, որ վարույթի քննությունն իրականացվել է արագացված դատական քննության հատուկ կարգի կիրառմամբ, ինչպես նաև այն, որ կողմերի միջև գույքային հայցի չափի և դրա մի մասի հատուցված լինելու մասով առկա է վեճ, այդ առնչությամբ նաև ներկայացվել է հաղորում՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ գույքային հայցը պետք է թողնել առանց լուծման՝ Էդուրարդ Լյովայի Ավետիսյանին իրավունք վերապահելով հայց հարուցել քաղաքացիական դատավարության կարգով։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կարգավորումներով՝ Դատարանը գտնում է, որ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հերթապահ մասի պահպանվող հատուկ տարածքում պահվող «Նիսսան» մակնիշի 36 OM 668 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձնել Հենրիկ Արայի Ասատրյանին։
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ գործը քննելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464․1-464․5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Հենրիկ Արայի Ասատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Հենրիկ Արայի Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանի կողմից ներկայացված գույքային հայցը թողնել առանց լուծման՝ Էդուարդ Լյովայի Ավետիսյանին իրավունք վերապահելով հայց հարուցել քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հերթապահ մասի պահպանվող հատուկ տարածքում պահվող «Նիսսան» մակնիշի 36 OM 668 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել Հենրիկ Արայի Ասատրյանին։
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը՝ (այսուհետ նաև՝ Դատարան)
Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ․Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրողներ Ա.Բեգլարյանի,Ն.Մենդիկյանի
Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանի
Տուժող Է.Ավետիսյանի
Պաշտպան Պ.Սաֆարյանի
Մեղադրյալ Հ.Ասատրյանի
2025 թվականի մարտի 24-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Հենրիկ Արայի Ասատրյանի՝ (ծնված` 1995 թվականի հունվարի 17-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, աշխատում է «Մանրո Մատրիքս» ՍՊ ընկերությունում՝ որպես խաղերի վերլուծաբան, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Նիզամու փողոցի 28-րդ շենքի 39-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի ապրիլի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60-1540-24 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը Էդուարդ Լյովայի Ավետիսյանը, Արտյոմ Վարդանի Խաչատրյանը և Ռազմիկ Արտակի Սարգսյանը ճանաչվել են տուժողներ:
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Հ.Հարությունյանի 2025 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ՝ Հենրիկ Արայի Ասատրյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Դատախազ Հ․Հարությունյանի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ՝ Հենրիկ Ասատրյանի նկատմամբ Ռազմիկ Սագսյանին մարմնական վնասվածք չպատճառելու համար հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով, իսկ Արտյոմ Խաչատրյանի առողջությանն անզգուշությամբ ծանր վնաս պատճառելու համար հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի հիմքով։
Նույն օրը մեղադրանքը ներկայացվել է Հենրիկ Ասատրյանին, և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ՝ Արտյոմ Խաչատրյանի և Ռազմիկ Սարգսյանի տուժողի դատավարական կարգավիճակը դադարեցվել է։
2025 թվականի հուլիսի 9-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/2474/01/25 համարը:
2025 թվականի հուլիսի 14-ին Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Հենրիկ Արայի Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա 2024 թվականի ապրիլի 21-ին՝ ժամը 01:10-ի սահմաններում, «Nissan» մակնիշի 36 OM 668 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան առանց բեռի և ուղևորի, վարել է Երևան քաղաքի Բագրատունյաց պողոտայով՝ Արտաշիսյան փողոցի կողմից «Երևանյան լճի» ուղղությամբ, 2-րդ երթևեկելի գոտիով, մոտ 60կմ/ժ արագությամբ և, հասնելով Բագրատունյաց պողոտայի թիվ 1/1 հասցեի դիմացի հատվածին, թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-ն որոշմամբ հաստատված ճանապարհային երթևեկության կանոնների /այնսուհետ ՃԵԿ/ 62-րդ կետի և ՀՀ «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի, ինչպես նաև նույն օրենքի 24-րդ հոդվածի 7-րդ մասի ա/ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ գտնվելով ալկոհոլային հարբած՝ ոչ սթափ վիճակում՝ արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը 0.771մգ/լ, չի ապահովել երթևեկության անվտանգությունը, չի իրականացրել պատշաճ երթևեկություն, այն է՝ երթևեկության ընթացքում իր ուշադրությունը 10-15 վայրկյան տևողությամբ շեղել է իր բջջային հեռախոսին, ինչի հետևանքով ավտոմեքենան ընթացել է ուղիղ աջ թեքությամբ, մուտք է գործել նույն ուղեմասի 1-ին երթևեկելի գոտի, որտեղ իր վարած ավտոմեքենայի առջևի մասով վրաերթի է ենթարկել կանգնած հետիոտններ Արտյոմ Վարդանի Խաչատրյանին, Ռազմիկ Արտակի Սարգսյանին և Էդուարդ Լյովիկի Ավետիսյանին, որից հետո իր վարած ավտոմեքենայի առջևի մասով բախվել է նույն ուղեմասի 1-ին երթևեկելի գոտիում կայանված «Օպել» ակնիշի 37 LC 840 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչի հետևանքով Ա.Խաչատրյանի առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս՝ գլխի շրջանի ենթամաշկային արյունահավաքի, ձախից սալջարդ վերքի, գլխուղեղի կոնտուզիոն օջախների, մարմնի տարբեր շրջանների քերծվածքների, վերքերի, աջ բազկոսկրի դիաֆիզար, աջ ոլոք/նրբոլոքի դիաֆիզար, աջ նրբոլոքի գլխիկի կոտրվածքների ձևով, իսկ Էդ.Ավետիսյանի առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս՝ ձախ սրունքի զույգ ոսկրերի, աջ ազդրոսկրի, աջ նրբոլոքի գլխիկի կոտրվածքների ձևով»:
3. Արագացված վարույթի կիրառություն.
Նախնական դատական լսումների ընթացքում մեղադրյալ Հենրիկ Արայի Ասատրյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարել է, որ մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպան Պ.Սաֆարյանը հայտարարել է, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։
Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանն արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել։
Հանրային մեղադրող Ն.Մենդիկյանն արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության դեմ նույնպես առարկություն չի ներկայացրել:
Համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև՝ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները՝ Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Հենրիկ Ասատրյանի միջնորդությունը բավարարելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Ավտոմեքենա կամ մեխանիկական այլ տրանսպորտային միջոց վարող անձի կողմից ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջ կամ ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման անվտանգությունն ապահովող կանոն խախտելը, որը մարդու առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր կամ միջին ծանրության վնաս՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` երկուսից հինգ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»:
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հաստատված է համարում Հենրիկ Արայի Ասատրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելը և գտնում է, որ վերջինն իր կատարած արարքի համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4․1-ին մասի համաձայն` «Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Որպես Հենրիկ Ասատրյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինը նախկինում դատապարտված չի եղել, կատարած արարքի համար զղջացել է, բնակության վայրից բնութագրվել է դրականորեն:
Դատարանը մեղադրյալ Հենրիկ Ասատրյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է գնահատում այն, որ փաստացի ընդունել է իր մեղքը, նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, իսկ դատալսումների ընթացքում միջնորդել է վարույթը քննել արագացված կարգով:
Հարկ է նաև արձանագրել, որ Հենրիկ Ասատրյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով նախատեսված հանգամանք է հանդիսանում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։
Ճանապարհատրանսպորտային հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելու, ինչպես նաև նրանց կողմից պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելու ընթացքում դատարանի կողմից հաշվի առնվող հանգամանքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սահակյանի գործով կայացված որոշմամբ։ Այդ որոշման համաձայն՝ «(․․․) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վերաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը։
Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ վերոնշյալ գործերով դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը։ Նշված հանգամանքի կարևորումը պայմանավորված է նրանով, որ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 10-րդ գլխով նախատեսված՝ ճանապարհային երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումները (լուսացույցի կամ կարգավորողի արգելող ազդանշանին չենթարկվելը, սահմանված արագությունը գերազանցելը, տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձանց կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելը և այլն) վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը։ Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցավորի անձնավորության և հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար» (տե՛ս Արամ Սերյոժայի Սահակյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման 19-20-րդ կետերը)։
Զարգացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ Է.Ասատրյանի գործով որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ «(․․․) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել։ Բացի այդ, դատարանները պետք է գնահատեն, թե տվյալ խախտման արդյունքում, ինչպես ընդհանուր առմամբ, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հավանականությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տրված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը։ Այլ խոսքով՝ համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։
Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առանց նշված հանգամանքների գնահատման հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցավորի անձնավորության և հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին» (տե՛ս Էդմոն Գարասիմի Ասատրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշման 18-րդ կետը)։
Այսպիսով, Հենրիկ Ասատրյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցագործության կատարման հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ մեղադրյալի մեղավորության աստիճանը, տեղի ունեցած ճանապարհատրասնպորտային պատահարին հանգեցրած՝ մեղադրյալի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը, հանցանքի կատարումից հետո դրսևորած վարքագիծը, ինչպես նաև հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ նրա դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը:
Տվյալ դեպքում, անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ Հենրիկ Ասատրյանը գործել է հանցավոր անփութությամբ, այսինքն՝ չի նախատեսել իր գործողության արդյունքում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, թեև պարտավոր էր նախատեսել դրանք:
Հարկ է նաև փաստել, որ Հենրիկ Ասատրյանը թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների հետևյալ խախտումները՝ չի ապահովել երթևեկության անվտանգությունը, չի իրականացրել պատշաճ երթևեկություն, այն է՝ երթևեկության ընթացքում իր ուշադրությունը 10-15 վայրկյան տևողությամբ շեղել է իր բջջային հեռախոսին, ինչի հետևանքով վրաերթի է ենթարկել Էդուարդ Ավետիսյանին և նրա առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս՝ ձախ սրունքի զույգ ոսկրերի, աջ ազդրոսկրի, աջ նրբոլոքի գլխիկի կոտրվածքների ձևով։
Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ Հենրիկ Ասատրյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքն օժտված է հանրության համար վտանգավորության որոշակիորեն բարձր աստիճանով։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Հենրիկ Ասատրյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պատիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով՝ արարքի կատարման պահին գործող նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։
Քննության առնելով Հենրիկ Ասատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Քննարկելով տուժողի լիազոր ներկայացուցչի կողմից հարուցված գույքային հայցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 162-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Գույքային հայցը լուծվում է եզրափակիչ դատական ակտով` լրիվ կամ մասնակի բավարարվում է, ներառյալ հաշտության համաձայնության տեսքով, մերժվում է կամ թողնվում առանց լուծման:
2. Արդարացման դատավճիռ կայացնելու, քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու դեպքում, ելնելով հայցի ապացուցվածությունից, դատարանն իրավասու է հայցը լրիվ կամ մասնակի բավարարելու:
(․․․)
4. Առանց լուծման թողնված գույքային հայցը կարող է հետագայում հարուցվել քաղաքացիական դատավարության կարգով»:
Սույն դեպքում տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանը ներկայացված հայցով խնդրել է Հենրիկ Ասատրյանից հօգուտ Էդուարդ Ավետիսյանի բռնագանձել 6.101.888 (վեց միլիոն հարյուր մեկ հազար ութ հարյուր ութսունութ) ՀՀ դրամ՝ որպես վերջինի առողջությունը վերականգնելու, ներառյալ հավելյալ խնամքի համար կատարված ողջամիտ ծախսեր։
Դատալսումների ընթացքում պաշտպանության կողմը հայտարարել է, որ Էդուարդ Ավետիսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը՝ 2․800․000 ՀՀ դրամի չափով կատարել է մեղադրյալ Հենրիկ Ասատրյանը, ինչը տուժող Էդուարդ Ավետիսյանը հերքել է։
Միաժամանակ, պաշտպան Պ․Սաֆարյանը դատալսումների ընթացքում հայտարարել է, որ Հենրիկ Ասատրյանի կողմից հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում է ներկայացվել՝ հաշվի առնելով, որ նրա կողմից 2․800․000 ՀՀ դրամի չափով կատարվել է տուժողի բուժման ծախսերի հատուցում, ինչը վերջինը հերքել է։
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով այն, որ վարույթի քննությունն իրականացվել է արագացված դատական քննության հատուկ կարգի կիրառմամբ, ինչպես նաև այն, որ կողմերի միջև գույքային հայցի չափի և դրա մի մասի հատուցված լինելու մասով առկա է վեճ, այդ առնչությամբ նաև ներկայացվել է հաղորում՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ գույքային հայցը պետք է թողնել առանց լուծման՝ Էդուրարդ Լյովայի Ավետիսյանին իրավունք վերապահելով հայց հարուցել քաղաքացիական դատավարության կարգով։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կարգավորումներով՝ Դատարանը գտնում է, որ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հերթապահ մասի պահպանվող հատուկ տարածքում պահվող «Նիսսան» մակնիշի 36 OM 668 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձնել Հենրիկ Արայի Ասատրյանին։
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ գործը քննելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464․1-464․5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Հենրիկ Արայի Ասատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Հենրիկ Արայի Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել:
Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանի կողմից ներկայացված գույքային հայցը թողնել առանց լուծման՝ Էդուարդ Լյովայի Ավետիսյանին իրավունք վերապահելով հայց հարուցել քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հերթապահ մասի պահպանվող հատուկ տարածքում պահվող «Նիսսան» մակնիշի 36 OM 668 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել Հենրիկ Արայի Ասատրյանին։
Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2474/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 09-07-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևան քաղաքի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60154024 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հենրիկ Արայի Ասատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա իր վարած ավտոմեքենայով, գտնվելով ոչ սթափ, հարբած վիճակում, խախտել է ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման ուղղված պահանջը, որի հետևանքով հետիոտն Էդուարդ Լյովայի Ավետիսյանի առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հենրիկ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հայրանուն | Արայի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 342 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | նախկինում չդատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15․2 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 09-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Ավագյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 14-07-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/2474/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ք.Երևան 14.07.2025թ. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը, ծանոթանալով քրեական գործին ըստ մեղադրանքի Հենրիկ Արայի Ասատրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՊԱՐԶԵՑԻ 2025 թվականի հուլիսի 09-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է թիվ 60154024 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Հենրիկ Արայի Ասատրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2025 թվականի հուլիսի 09-ին քրեական գործը մակագրվել է Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանին, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2474/01/25 համարը։ 2025 թվականի հուլիսի 10-ին քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Հ.Ավագյանի աշխատակազմին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն՝ ‹‹1.Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը՝ դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (…) 4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական գործը ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, ինչպես նաև նախնական դատալսումների վայրի և ժամանակի մասին: 5. Նախնական դատալսումներով առաջին դատական նիստը նշանակվում է սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշման կայացումից հետո՝ երկշաբաթյա ժամկետում: (…)››։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ ՈՐՈՇԵՑԻ Ստանձնել թիվ ԵԴ1/2474/01/25 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի հուլիսի 28-ին՝ ժամը 17:00-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավանի նստավայրում թիվ 1 դատական նիստերի դահլիճում (ք.Երևան, Նոր Նորքի 4-րդ զանգված, Գյուլիքևխվյան փողոց 20) դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Հ.Ավագյանի նախագահությամբ: Որոշման պատճենը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթիկ: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հենրիկ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Պարույր |
| Ազգանուն | Սաֆարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Առնոլդ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Բեգլարյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/2474/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ԳՈՒՅՔԱՅԻՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆՈՂ ՃԱՆԱՉԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «22» սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Հ.Ավագյանի, քարտուղարությամբ՝ Մ.Թովմասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Բեգլարյանի, տուժող Է.Ավետիսյանի, տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանի, պաշտպան Պ.Սաֆարյանի, մեղադրյալ Հ.Ասատրյանի, նախնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով մեղադրյալ Հենրիկ Արայի Ասատրյանին գույքային պատասխանող ճանաչելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի ապրիլի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60-1540-24 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով: 2024 թվականի ապրիլի 21-ին Էդուրարդ Լյովայի Ավետիսյանը, Արտյոմ Վարդանի Խաչատրյանը և Ռազմիկ Արտակի Սարգսյանը ճանաչվել են տուժող։ Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Հ.Հարությունյանի 2025 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ Հենրիկ Արայի Ասատրյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Նույն օրը Հենրիկ Արայի Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի հուլիսի 9-ին թիվ 60-1540-24 քրեական վարույթը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/2474/01/25 համարը: 2025 թվականի հուլիսի 14-ին Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Գույքային հայցի պահանջը. Նախնական դատական լսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, տուժող Էդուրարդ Լյովայի Ավետիսյանի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանը ներկայացրել է գույքային հայց՝ խնդրելով մեղադրյալ Հենրիկ Արայի Ասատրյանին ճանաչել գույքային պատասխանող, նրանցից հօգուտ Էդուրարդ Լյովայի Ավետիսյանի բռնագանձել 6.101.888 (վեց միլիոն հարյուր մեկ հազար ութ հարյուր ութսունութ) ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված և չհատուցված նյութական վնաս, ինչպես նաև՝ արգելանք դնել վերջինիս պատկանող դրամական միջոցների, շարժական ու անշարժ գույքի վրա: Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 317-րդ հոդվածի համաձայն՝ ‹‹1. Սույն օրենսգրքի 20-րդ գլխով նախատեսված կարգով հարուցված գույքային հայցի հիման վրա նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը լուծում է անձին գույքային պատասխանող ճանաչելու հարցը: (․․․) 3. Անձին գույքային պատասխանող ճանաչելու դեպքում դատարանը նրան ուղարկում է հայցի և դրան կից նյութերի պատճենները, ինչպես նաև գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին որոշման պատճենը և գույքային պատասխանողի իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ: Հուշաթերթը ներառում է նաև սույն օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանում: 4. Անձին գույքային պատասխանող ճանաչելու դեպքում դատալսումները հետաձգվում են ողջամիտ ժամկետով` գույքային պատասխանողին հնարավորություն տալով իրականացնելու սույն օրենսգրքով նախատեսված իրավունքները: Միաժամանակ դատարանը որոշում է հաջորդ դատական նիստի օրը և ժամը` այդ մասին պատշաճ ձևով տեղեկացնելով կողմերին, այդ թվում` գույքային պատասխանողին››: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 160-րդ հոդվածի համաձայն՝ ‹‹1. Մասնավոր շահերի պաշտպանության համար գույքային հայցը հարուցում և պաշտպանում է տուժողը կամ նրա ներկայացուցիչը, իսկ պետական շահերի պաշտպանության համար` դատախազը: 2. Գույքային հայցը կարող է հարուցվել քրեական գործը դատարան հանձնելուց հետո` մինչև նախնական դատալսումների ավարտը: Վարույթին ավելի ուշ ներգրավված տուժողն իրավասու է գույքային հայց հարուցելու տուժող ճանաչվելուց անմիջապես հետո: 3. Գույքային հայց հարուցվում է մեղադրյալի կամ այն անձի դեմ, որի վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար: 4. Հայցադիմումում պետք է նշվի, թե որ վարույթով, ով, ում դեմ, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է գույքային հայց հարուցում, ինչպես նաև խնդրանք՝ վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի կամ գույքի բռնագանձման մասին: 5. Հայցի հիմքը և չափը ճշգրտելու անհրաժեշտության դեպքում տուժողը, նրա ներկայացուցիչը կամ դատախազը մինչև կողմերի եզրափակիչ ելույթներին անցնելն իրավունք ունեն գրավոր փոփոխելու կամ լրացնելու հայցադիմումը: 6. Եթե հայցադիմումը չի համապատասխանում օրենքով սահմանված պահանջներին, ապա թերությունները վերացնելու համար դատարանն այն վերադարձնում է ներկայացրած անձին: Եռօրյա ժամկետում թերությունները վերացնելու և կրկին ներկայացնելու դեպքում հայցը համարվում է ընդունված սկզբնական ներկայացման օրը: Հակառակ դեպքում հայցը համարվում է չհարուցված: 7. Գույքային հայց ներկայացրած անձի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ դատարանը ձեռնարկում է գույքային հայցն ապահովելու միջոցներ: 8. Գույքային հայց չհարուցելու դեպքում անձն իրավունք ունի այդպիսի հայց հարուցելու քաղաքացիական դատավարության կարգով››: Անդրադառնալով սույն վարույթի շրջանակներում ներկայացված գույքային հայցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հայցը հարուցվել է դրա իրավունքն ունեցող անձի՝ տուժողի լիազոր ներկայացուցչի կողմից։ Գույքային հայցը հարուցվել է մեղադրյալի դեմ, դրանում նշվել են, թե որ վարույթով, ով, ում դեմ, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է գույքային հայց հարուցում, ինչպես նաև առկա է խնդրանք՝ վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի բռնագանձման մասին: Այսպիսով, հայցադիմումը համապատասխանում է օրենքով սահմանված պահանջներին, ուստի Դատարանը գտնում է, որ հարուցված հայցի հիման վրա անհրաժեշտ է Հենրիկ Արայի Ասատրյանին ճանաչել գույքային պատասխանող՝ նրանց ուղարկելով գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին որոշման պատճենը և գույքային պատասխանողի իրավունքների ու պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ։ Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով ենթադրյալ հանցանքի բնույթը, պատճառված վնասի և տուժողի գույքային պահանջի չափերը, ինչպես նաև պաշտպանության կողմի հայտարարությունն այն մասին, որ տուժողի բժշկական ծախսերը 2․800․000 ՀՀ դրամի չափով հոգացել է մեղադրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ Հենրիկ Արայի Ասատրյանի գույքի արգելադրման անհրաժեշտությունը կոնկրետ դեպքում բացակայում է և այդ մասով միջնորդությունը ենթակա է մերժման: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 160-րդ, 270-րդ և 317-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/2474/01/25 վարույթով մեղադրյալ Հենրիկ Արայի Ասատրյանին ճանաչել գույքային պատասխանող։ Հենրիկ Արայի Ասատրյանի գույքը հայցագնի չափով արգելադրելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժել: Հենրիկ Արայի Ասատրյանին ուղարկել գույքային պատասխանող ճանաչելու մասին որոշման պատճենը և գույքային պատասխանողի իրավունքների ու պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ։ ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 30-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 30-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 29-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 29-01-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Հանրային մեղադրողի չներկայանալու պատճառով |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-03-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 24-03-2026 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 24-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:50 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 24-03-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 24-03-2026 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Հենրիկ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 24-03-2026 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/2474/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ (այսուհետ նաև՝ Դատարան) Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան Քարտուղարությամբ` Մ․Թովմասյանի Մասնակցությամբ՝ Հանրային մեղադրողներ Ա.Բեգլարյանի,Ն.Մենդիկյանի Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանի Տուժող Է.Ավետիսյանի Պաշտպան Պ.Սաֆարյանի Մեղադրյալ Հ.Ասատրյանի 2025 թվականի մարտի 24-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հենրիկ Արայի Ասատրյանի՝ (ծնված` 1995 թվականի հունվարի 17-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, աշխատում է «Մանրո Մատրիքս» ՍՊ ընկերությունում՝ որպես խաղերի վերլուծաբան, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Նիզամու փողոցի 28-րդ շենքի 39-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը, ՊԱՐԶԵՑ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի ապրիլի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 60-1540-24 քրեական վարույթը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով: Նույն օրը Էդուարդ Լյովայի Ավետիսյանը, Արտյոմ Վարդանի Խաչատրյանը և Ռազմիկ Արտակի Սարգսյանը ճանաչվել են տուժողներ: Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Հ.Հարությունյանի 2025 թվականի հունվարի 21-ի որոշմամբ՝ Հենրիկ Արայի Ասատրյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Դատախազ Հ․Հարությունյանի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ՝ Հենրիկ Ասատրյանի նկատմամբ Ռազմիկ Սագսյանին մարմնական վնասվածք չպատճառելու համար հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով, իսկ Արտյոմ Խաչատրյանի առողջությանն անզգուշությամբ ծանր վնաս պատճառելու համար հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի հիմքով։ Նույն օրը մեղադրանքը ներկայացվել է Հենրիկ Ասատրյանին, և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ՝ Արտյոմ Խաչատրյանի և Ռազմիկ Սարգսյանի տուժողի դատավարական կարգավիճակը դադարեցվել է։ 2025 թվականի հուլիսի 9-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/2474/01/25 համարը: 2025 թվականի հուլիսի 14-ին Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները. Հենրիկ Արայի Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա 2024 թվականի ապրիլի 21-ին՝ ժամը 01:10-ի սահմաններում, «Nissan» մակնիշի 36 OM 668 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան առանց բեռի և ուղևորի, վարել է Երևան քաղաքի Բագրատունյաց պողոտայով՝ Արտաշիսյան փողոցի կողմից «Երևանյան լճի» ուղղությամբ, 2-րդ երթևեկելի գոտիով, մոտ 60կմ/ժ արագությամբ և, հասնելով Բագրատունյաց պողոտայի թիվ 1/1 հասցեի դիմացի հատվածին, թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-ն որոշմամբ հաստատված ճանապարհային երթևեկության կանոնների /այնսուհետ ՃԵԿ/ 62-րդ կետի և ՀՀ «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի, ինչպես նաև նույն օրենքի 24-րդ հոդվածի 7-րդ մասի ա/ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ գտնվելով ալկոհոլային հարբած՝ ոչ սթափ վիճակում՝ արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը 0.771մգ/լ, չի ապահովել երթևեկության անվտանգությունը, չի իրականացրել պատշաճ երթևեկություն, այն է՝ երթևեկության ընթացքում իր ուշադրությունը 10-15 վայրկյան տևողությամբ շեղել է իր բջջային հեռախոսին, ինչի հետևանքով ավտոմեքենան ընթացել է ուղիղ աջ թեքությամբ, մուտք է գործել նույն ուղեմասի 1-ին երթևեկելի գոտի, որտեղ իր վարած ավտոմեքենայի առջևի մասով վրաերթի է ենթարկել կանգնած հետիոտններ Արտյոմ Վարդանի Խաչատրյանին, Ռազմիկ Արտակի Սարգսյանին և Էդուարդ Լյովիկի Ավետիսյանին, որից հետո իր վարած ավտոմեքենայի առջևի մասով բախվել է նույն ուղեմասի 1-ին երթևեկելի գոտիում կայանված «Օպել» ակնիշի 37 LC 840 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, ինչի հետևանքով Ա.Խաչատրյանի առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս՝ գլխի շրջանի ենթամաշկային արյունահավաքի, ձախից սալջարդ վերքի, գլխուղեղի կոնտուզիոն օջախների, մարմնի տարբեր շրջանների քերծվածքների, վերքերի, աջ բազկոսկրի դիաֆիզար, աջ ոլոք/նրբոլոքի դիաֆիզար, աջ նրբոլոքի գլխիկի կոտրվածքների ձևով, իսկ Էդ.Ավետիսյանի առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս՝ ձախ սրունքի զույգ ոսկրերի, աջ ազդրոսկրի, աջ նրբոլոքի գլխիկի կոտրվածքների ձևով»: 3. Արագացված վարույթի կիրառություն. Նախնական դատական լսումների ընթացքում մեղադրյալ Հենրիկ Արայի Ասատրյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարել է, որ մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: Պաշտպան Պ.Սաֆարյանը հայտարարել է, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։ Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանն արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել։ Հանրային մեղադրող Ն.Մենդիկյանն արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության դեմ նույնպես առարկություն չի ներկայացրել: Համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև՝ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր և գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները՝ Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Հենրիկ Ասատրյանի միջնորդությունը բավարարելու մասին։ 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Ավտոմեքենա կամ մեխանիկական այլ տրանսպորտային միջոց վարող անձի կողմից ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջ կամ ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման անվտանգությունն ապահովող կանոն խախտելը, որը մարդու առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր կամ միջին ծանրության վնաս՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` երկուսից հինգ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»: Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հաստատված է համարում Հենրիկ Արայի Ասատրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելը և գտնում է, որ վերջինն իր կատարած արարքի համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով: Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (․․․)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4․1-ին մասի համաձայն` «Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։ Որպես Հենրիկ Ասատրյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինը նախկինում դատապարտված չի եղել, կատարած արարքի համար զղջացել է, բնակության վայրից բնութագրվել է դրականորեն: Դատարանը մեղադրյալ Հենրիկ Ասատրյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է գնահատում այն, որ փաստացի ընդունել է իր մեղքը, նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, իսկ դատալսումների ընթացքում միջնորդել է վարույթը քննել արագացված կարգով: Հարկ է նաև արձանագրել, որ Հենրիկ Ասատրյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով նախատեսված հանգամանք է հանդիսանում հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը։ Ճանապարհատրանսպորտային հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելու, ինչպես նաև նրանց կողմից պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելու ընթացքում դատարանի կողմից հաշվի առնվող հանգամանքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սահակյանի գործով կայացված որոշմամբ։ Այդ որոշման համաձայն՝ «(․․․) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վերաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ վերոնշյալ գործերով դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը։ Նշված հանգամանքի կարևորումը պայմանավորված է նրանով, որ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 10-րդ գլխով նախատեսված՝ ճանապարհային երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումները (լուսացույցի կամ կարգավորողի արգելող ազդանշանին չենթարկվելը, սահմանված արագությունը գերազանցելը, տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձանց կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելը և այլն) վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը։ Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցավորի անձնավորության և հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար» (տե՛ս Արամ Սերյոժայի Սահակյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման 19-20-րդ կետերը)։ Զարգացնելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ Է.Ասատրյանի գործով որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ «(․․․) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել։ Բացի այդ, դատարանները պետք է գնահատեն, թե տվյալ խախտման արդյունքում, ինչպես ընդհանուր առմամբ, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հավանականությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տրված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը։ Այլ խոսքով՝ համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։ Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ առանց նշված հանգամանքների գնահատման հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցավորի անձնավորության և հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին» (տե՛ս Էդմոն Գարասիմի Ասատրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշման 18-րդ կետը)։ Այսպիսով, Հենրիկ Ասատրյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս՝ Դատարանը հաշվի է առնում նաև կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցագործության կատարման հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ մեղադրյալի մեղավորության աստիճանը, տեղի ունեցած ճանապարհատրասնպորտային պատահարին հանգեցրած՝ մեղադրյալի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը, հանցանքի կատարումից հետո դրսևորած վարքագիծը, ինչպես նաև հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ նրա դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը: Տվյալ դեպքում, անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ Հենրիկ Ասատրյանը գործել է հանցավոր անփութությամբ, այսինքն՝ չի նախատեսել իր գործողության արդյունքում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, թեև պարտավոր էր նախատեսել դրանք: Հարկ է նաև փաստել, որ Հենրիկ Ասատրյանը թույլ է տվել ճանապարհային երթևեկության կանոնների հետևյալ խախտումները՝ չի ապահովել երթևեկության անվտանգությունը, չի իրականացրել պատշաճ երթևեկություն, այն է՝ երթևեկության ընթացքում իր ուշադրությունը 10-15 վայրկյան տևողությամբ շեղել է իր բջջային հեռախոսին, ինչի հետևանքով վրաերթի է ենթարկել Էդուարդ Ավետիսյանին և նրա առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս՝ ձախ սրունքի զույգ ոսկրերի, աջ ազդրոսկրի, աջ նրբոլոքի գլխիկի կոտրվածքների ձևով։ Հետևաբար, Դատարանն արձանագրում է, որ Հենրիկ Ասատրյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքն օժտված է հանրության համար վտանգավորության որոշակիորեն բարձր աստիճանով։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Հենրիկ Ասատրյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պատիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով՝ արարքի կատարման պահին գործող նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակներն իրագործելու համար։ Քննության առնելով Հենրիկ Ասատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ այն պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո: Քննարկելով տուժողի լիազոր ներկայացուցչի կողմից հարուցված գույքային հայցը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 162-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Գույքային հայցը լուծվում է եզրափակիչ դատական ակտով` լրիվ կամ մասնակի բավարարվում է, ներառյալ հաշտության համաձայնության տեսքով, մերժվում է կամ թողնվում առանց լուծման: 2. Արդարացման դատավճիռ կայացնելու, քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու դեպքում, ելնելով հայցի ապացուցվածությունից, դատարանն իրավասու է հայցը լրիվ կամ մասնակի բավարարելու: (․․․) 4. Առանց լուծման թողնված գույքային հայցը կարող է հետագայում հարուցվել քաղաքացիական դատավարության կարգով»: Սույն դեպքում տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանը ներկայացված հայցով խնդրել է Հենրիկ Ասատրյանից հօգուտ Էդուարդ Ավետիսյանի բռնագանձել 6.101.888 (վեց միլիոն հարյուր մեկ հազար ութ հարյուր ութսունութ) ՀՀ դրամ՝ որպես վերջինի առողջությունը վերականգնելու, ներառյալ հավելյալ խնամքի համար կատարված ողջամիտ ծախսեր։ Դատալսումների ընթացքում պաշտպանության կողմը հայտարարել է, որ Էդուարդ Ավետիսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը՝ 2․800․000 ՀՀ դրամի չափով կատարել է մեղադրյալ Հենրիկ Ասատրյանը, ինչը տուժող Էդուարդ Ավետիսյանը հերքել է։ Միաժամանակ, պաշտպան Պ․Սաֆարյանը դատալսումների ընթացքում հայտարարել է, որ Հենրիկ Ասատրյանի կողմից հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում է ներկայացվել՝ հաշվի առնելով, որ նրա կողմից 2․800․000 ՀՀ դրամի չափով կատարվել է տուժողի բուժման ծախսերի հատուցում, ինչը վերջինը հերքել է։ Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով այն, որ վարույթի քննությունն իրականացվել է արագացված դատական քննության հատուկ կարգի կիրառմամբ, ինչպես նաև այն, որ կողմերի միջև գույքային հայցի չափի և դրա մի մասի հատուցված լինելու մասով առկա է վեճ, այդ առնչությամբ նաև ներկայացվել է հաղորում՝ Դատարանը եզրահանգում է, որ գույքային հայցը պետք է թողնել առանց լուծման՝ Էդուրարդ Լյովայի Ավետիսյանին իրավունք վերապահելով հայց հարուցել քաղաքացիական դատավարության կարգով։ Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կարգավորումներով՝ Դատարանը գտնում է, որ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հերթապահ մասի պահպանվող հատուկ տարածքում պահվող «Նիսսան» մակնիշի 36 OM 668 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձնել Հենրիկ Արայի Ասատրյանին։ Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ գործը քննելիս նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։ Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464․1-464․5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը ՎՃՌԵՑ Հենրիկ Արայի Ասատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնհինգապատիկի՝ 1.125.000 (մեկ միլիոն հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Հենրիկ Արայի Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել: Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Մ.Մուրադյանի կողմից ներկայացված գույքային հայցը թողնել առանց լուծման՝ Էդուարդ Լյովայի Ավետիսյանին իրավունք վերապահելով հայց հարուցել քաղաքացիական դատավարության կարգով: Իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի հերթապահ մասի պահպանվող հատուկ տարածքում պահվող «Նիսսան» մակնիշի 36 OM 668 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերադարձնել Հենրիկ Արայի Ասատրյանին։ Վարույթային ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով): ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-03-2026 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Եզրափակիչ դատական ակտը մտել է օրինական ուժի մեջ
| Ամսաթիվ | 11-05-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 13-05-2026 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 09-06-2026 |
|---|---|
| Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ | ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի կողմից ստացվել է տեղեկատվություն այն մասին, որ Հենրիկ Արայի Ասատրյանը 03.06.2026թ. ներկայացել և սահմանված կարգով վերցվել է հաշվառման: |
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 19-06-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատորը՝ 265 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 155 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 19-06-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը՝ 265 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 155 թերթ |