Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2437/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
14.5
Պատասխանող
Համլետ Միրզախանյան Աշոտի
Համլետ Միրզախանյան
Համլետ Միրզախանյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Հովհաննես Ավագյան
Քրեական վերաքննիչ
Վազգեն Ռշտունի
Մխիթար Պապոյան
Տաթևիկ Գրիգորյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Հովհաննես Ավագյան
Քրեական վերաքննիչ
Վազգեն Ռշտունի
Մխիթար Պապոյան
Տաթևիկ Գրիգորյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2026-02-16 | 15:30 | 1 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-12-17 | 14:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-27 | 15:30 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-09-04 | 16:00 | 1 | Չի կայացել | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-25 | 13:00 | 1 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/2437/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)՝
Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ա․Հակոբյանի
Պաշտպան Գ․Մելիքյանի
Մեղադրյալ Հ․Միրզախանյանի
2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ (ծնված՝ 2003 թվականի փետրվարի 22-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, խնամքին մեկ անձ, աշխատում է «Պրեպա» ՍՊԸ-ում՝ որպես խոհարար, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Նորաշեն թաղամասի 36-րդ շենքի 24-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի ապրիլի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 10139325 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը ձերբակալվել է։
Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հակոբյանի 2025 թվականի ապրիլի 7-ի որոշմամբ՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ սկիզբը հաշվելով հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով հսկողության վերցնելու պահից և բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի ապրիլի 15-ին Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից սահմանվել է էլեկտրոնային հսկողություն:
2025 թվականի հունիսի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 10180325 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 336-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2025 թվականի հուլիսի 8-ին թիվ 10139325 վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/2437/01/25 համարը:
2025 թվականի հուլիսի 11-ին Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 25-ի որոշմամբ՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոխվել է և նրա նկատմամբ գործի դատական քննության ընթացքում որպես խափանման միջոց է ընտրվել վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը:
2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել ինքնաշեն սահմանափակ խոցելիությամբ հրազեն և ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտներ:
Այսպես․
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այդպիսի առարկաներ ձեռք բերելու, պահելու, կրելու և փոխադրելու իրավունք, հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու համապատասխան թույլտվություն, ինչպես նաև խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, անհայտ անձից քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել գործարանային արտադրության «BLOW TR914 AUTO» մոդելի 9մմ տրամաչափի «228.DETS04-2400055» համարի ինքնաշեն (ձևափոխված) սահմանափակ խոցելիությամբ /վնասվածքային/ հրազեն և ռազմամթերք հանդիսացող գործարանային արտադրության թվով 12 հատ 9մմ տրամաչափի վնասվածքային գործողության փամփուշտներ և 2025 թվականի ապրիլի 06-ին՝ ժամը 12:15-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Նորաշեն թաղամասի 36-րդ շենքի մոտ, դրանք ապօրինի կրել է իր հագին եղած տաբատի ետնամասում, որոնք նույն օրը վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մաշտոցի բաժնում:
Այսինքն՝ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով»։
3. Արագացված վարույթի կիրառություն.
Նախնական դատական լսումների ընթացքում մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարել է, որ մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպան Գ․Մելիքյանը հայտարարել է, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։
Հանրային մեղադրող Ա․Հակոբյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել:
Համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև՝ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները՝ Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի միջնորդությունը բավարարելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝
պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»:
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հաստատված է համարում Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելը և գտնում է, որ վերջինն իր կատարած արարքի համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4․1-ին մասի համաձայն` «Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքը, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հայտնաբերված հրազենի տեսակը, դրանում փամփուշտների առկայությունը, հանրային վայրում մարմնի վրա այն կրելու հանգամանքը և այլ վերաբերելի տվյալներ՝ Դատարանը փաստում է, որ Համլետ Միրզախանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունն օժտված է հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանով և բնույթով։
Որպես Համլետ Միրզախանյանի անձը բնութագրող տվյալներ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինը նախկինում դատապարտված չի եղել, կատարած արարքի համար զղջացել է և միջնորդել է վարույթը քննել արագացված կարգով, բնակության վայրից բնութագրվում է դրականորեն, մասնակցել է 44-օրյա պատերազմին:
Մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին է գտնվում տարեց տատը՝ Սուսաննա Արթինյանը:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ քրեական վարույթի նյութերում Համլետ Միրզախանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Այսպիսով, մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը ղեկավարվում է պատժի նպատակներով, որպիսիք են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակների նշանակումը չի կարող ծառայել իր նպատակին, հետևաբար՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պետք է նշանակվի պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց (․․․)»:
Դատարանն արձանագրում է, որ Համլետ Միրզախանյանը սույն վարույթով ձերբակալված է եղել 2025 թվականի ապրիլի 6-ից մինչև ապրիլի 9-ը, ինչպես նաև՝ տնային կալանքի տակ է գտնվել 2025 թվականի ապրիլի 15-ից մինչև հուլիսի 25-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցել նրա նկատմամբ նշանակվելիք պատժի ժամկետին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(․․․)։
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Համլետ Միրզախանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
Քննության առնելով Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածով նախատեսված կարգավորումների համաձայն՝ Դատարանը գտնում է, որ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «BLOW TR914 AUTO» մոդելի 9մմ տրամաչափի Z2IBLDBTS04-2400055 համարի ձևափոխված ազդանշանային ատրճանակը և 12 հատ 9մմ տրամաչափի փամփուշտները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10180325 քրեական վարույթին կցելու և նշված քրեական վարույթի շրջանակներում դրանց տնօրինման հարցը լուծելու նպատակով:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված կարգով գործը քննելու դեպքում նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464․1-464․5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կարգով՝ նշանակված պատժին հաշվակցել Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 6-ից մինչև ապրիլի 9-ը, ինչպես նաև՝ 2025 թվականի ապրիլի 15-ից մինչև հուլիսի 25-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) ամիս 17 (տասնյոթ) օր ժամկետով:
Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «BLOW TR914 AUTO» մոդելի 9մմ տրամաչափի Z2IBLDBTS04-2400055 համարի ձևափոխված ազդանշանային ատրճանակը և 12 հատ 9մմ տրամաչափի փամփուշտները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10180325 քրեական վարույթին կցելու և նշված քրեական վարույթի շրջանակներում դրանց տնօրինման հարցը լուծելու նպատակով:
Դատական ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)՝
Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան
Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի
Մասնակցությամբ՝
Հանրային մեղադրող Ա․Հակոբյանի
Պաշտպան Գ․Մելիքյանի
Մեղադրյալ Հ․Միրզախանյանի
2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ (ծնված՝ 2003 թվականի փետրվարի 22-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, խնամքին մեկ անձ, աշխատում է «Պրեպա» ՍՊԸ-ում՝ որպես խոհարար, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Նորաշեն թաղամասի 36-րդ շենքի 24-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը,
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի ապրիլի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 10139325 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը ձերբակալվել է։
Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հակոբյանի 2025 թվականի ապրիլի 7-ի որոշմամբ՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ սկիզբը հաշվելով հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով հսկողության վերցնելու պահից և բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի ապրիլի 15-ին Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից սահմանվել է էլեկտրոնային հսկողություն:
2025 թվականի հունիսի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 10180325 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 336-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
2025 թվականի հուլիսի 8-ին թիվ 10139325 վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/2437/01/25 համարը:
2025 թվականի հուլիսի 11-ին Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 25-ի որոշմամբ՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոխվել է և նրա նկատմամբ գործի դատական քննության ընթացքում որպես խափանման միջոց է ընտրվել վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը:
2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները.
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել ինքնաշեն սահմանափակ խոցելիությամբ հրազեն և ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտներ:
Այսպես․
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այդպիսի առարկաներ ձեռք բերելու, պահելու, կրելու և փոխադրելու իրավունք, հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու համապատասխան թույլտվություն, ինչպես նաև խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, անհայտ անձից քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել գործարանային արտադրության «BLOW TR914 AUTO» մոդելի 9մմ տրամաչափի «228.DETS04-2400055» համարի ինքնաշեն (ձևափոխված) սահմանափակ խոցելիությամբ /վնասվածքային/ հրազեն և ռազմամթերք հանդիսացող գործարանային արտադրության թվով 12 հատ 9մմ տրամաչափի վնասվածքային գործողության փամփուշտներ և 2025 թվականի ապրիլի 06-ին՝ ժամը 12:15-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Նորաշեն թաղամասի 36-րդ շենքի մոտ, դրանք ապօրինի կրել է իր հագին եղած տաբատի ետնամասում, որոնք նույն օրը վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մաշտոցի բաժնում:
Այսինքն՝ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով»։
3. Արագացված վարույթի կիրառություն.
Նախնական դատական լսումների ընթացքում մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարել է, որ մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Պաշտպան Գ․Մելիքյանը հայտարարել է, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։
Հանրային մեղադրող Ա․Հակոբյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել:
Համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև՝ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները՝ Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի միջնորդությունը բավարարելու մասին։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝
պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»:
Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հաստատված է համարում Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելը և գտնում է, որ վերջինն իր կատարած արարքի համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(․․․)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4․1-ին մասի համաձայն` «Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
Մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։
Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքը, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հայտնաբերված հրազենի տեսակը, դրանում փամփուշտների առկայությունը, հանրային վայրում մարմնի վրա այն կրելու հանգամանքը և այլ վերաբերելի տվյալներ՝ Դատարանը փաստում է, որ Համլետ Միրզախանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունն օժտված է հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանով և բնույթով։
Որպես Համլետ Միրզախանյանի անձը բնութագրող տվյալներ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինը նախկինում դատապարտված չի եղել, կատարած արարքի համար զղջացել է և միջնորդել է վարույթը քննել արագացված կարգով, բնակության վայրից բնութագրվում է դրականորեն, մասնակցել է 44-օրյա պատերազմին:
Մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին է գտնվում տարեց տատը՝ Սուսաննա Արթինյանը:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ քրեական վարույթի նյութերում Համլետ Միրզախանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Այսպիսով, մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը ղեկավարվում է պատժի նպատակներով, որպիսիք են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակների նշանակումը չի կարող ծառայել իր նպատակին, հետևաբար՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պետք է նշանակվի պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց (․․․)»:
Դատարանն արձանագրում է, որ Համլետ Միրզախանյանը սույն վարույթով ձերբակալված է եղել 2025 թվականի ապրիլի 6-ից մինչև ապրիլի 9-ը, ինչպես նաև՝ տնային կալանքի տակ է գտնվել 2025 թվականի ապրիլի 15-ից մինչև հուլիսի 25-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցել նրա նկատմամբ նշանակվելիք պատժի ժամկետին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(․․․)։
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։
Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Համլետ Միրզախանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները:
Քննության առնելով Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածով նախատեսված կարգավորումների համաձայն՝ Դատարանը գտնում է, որ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «BLOW TR914 AUTO» մոդելի 9մմ տրամաչափի Z2IBLDBTS04-2400055 համարի ձևափոխված ազդանշանային ատրճանակը և 12 հատ 9մմ տրամաչափի փամփուշտները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10180325 քրեական վարույթին կցելու և նշված քրեական վարույթի շրջանակներում դրանց տնօրինման հարցը լուծելու նպատակով:
Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված կարգով գործը քննելու դեպքում նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464․1-464․5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կարգով՝ նշանակված պատժին հաշվակցել Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 6-ից մինչև ապրիլի 9-ը, ինչպես նաև՝ 2025 թվականի ապրիլի 15-ից մինչև հուլիսի 25-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) ամիս 17 (տասնյոթ) օր ժամկետով:
Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «BLOW TR914 AUTO» մոդելի 9մմ տրամաչափի Z2IBLDBTS04-2400055 համարի ձևափոխված ազդանշանային ատրճանակը և 12 հատ 9մմ տրամաչափի փամփուշտները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10180325 քրեական վարույթին կցելու և նշված քրեական վարույթի շրջանակներում դրանց տնօրինման հարցը լուծելու նպատակով:
Դատական ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով):
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ
Բարձրագույն դատական խորհրդի 27․09․2018թ․ թիվ ԲԴԽ-40-Ո-105 որոշման համաձայն ապանձնավորված դատական ակտի տարբերակը։
Իսկականի հետ ճիշտ է։
——————————————————————————————————————
ԵԴ1/2437/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
պաշտպան
մեղադրյալ
Վ.Ռշտունի
Մ.Պապոյան
Տ.Գրիգորյան
Ա․Հակոբյան
Ա․Հակոբյան
Գ․Մելիքյան
Հ․Միրզախանյան
<<16>> փետրվարի 2026թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ (ծնված՝ 2003 թվականի փետրվարի 22-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, խնամքին մեկ անձ, աշխատում է <<Պրեպա>> ՍՊԸ-ում՝ որպես խոհարար, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է ■ ■ ■ ■) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ դատարան) 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ի դատավճռի դեմ պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի վերաքննիչ բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի ապրիլի 6-ին Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը ձերբակալվել է։
2025 թվականի ապրիլի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ․Մինասյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 10139325 քրեական վարույթը։
2025 թվականի ապրիլի 7-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա․Հակոբյանի որոշմամբ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում է հարուցվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա, չունենալով <<Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին>> ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այդպիսի առարկաներ ձեռք բերելու, պահելու, կրելու և փոխադրելու իրավունք, հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու համապատասխան թույլտվություն, ինչպես նաև խախտելով <<Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին>> ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, անհայտ անձից քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել գործարանային արտադրության <<BLOW TR914 AUTO>> մոդելի 9մմ տրամաչափի <<228.DETS04-2400055>> համարի ինքնաշեն (ձևափոխված) սահմանափակ խոցելիությամբ /վնասվածքային/ հրազեն և ռազմամթերք հանդիսացող գործարանային արտադրության թվով 12 հատ 9մմ տրամաչափի վնասվածքային գործողության փամփուշտներ, 2025 թվականի ապրիլի 6-ին՝ ժամը 12:15-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Նորաշեն թաղամասի 36-րդ շենքի մոտ, դրանք ապօրինի կրել է իր հագին եղած տաբատի ետնամասում, որոնք նույն օրը վերջինի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մաշտոցի բաժնում:
2025 թվականի ապրիլի 9-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել են տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 7-ին թիվ 10139325 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ի դատավճռով Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կարգով՝ նշանակված պատժին հաշվակցվել է Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 6-ից մինչև ապրիլի 9-ը, ինչպես նաև՝ 2025 թվականի ապրիլի 15-ից մինչև հուլիսի 25-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանվել ազատազրկում՝ 2 ամիս 17 օր ժամկետով: Պատիժը կրելու սկիզբը որոշվել է հաշվել Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը թողնվել են անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Որոշվել է իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ <<BLOW TR914 AUTO>> մոդելի 9մմ տրամաչափի Z2IBLDBTS04-2400055 համարի ձևափոխված ազդանշանային ատրճանակը և 12 հատ 9մմ տրամաչափի փամփուշտները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10180325 քրեական վարույթին կցելու և նշված քրեական վարույթի շրջանակներում դրանց տնօրինման հարցը լուծելու նպատակով: Դատական ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարվել են լուծված:
2026 թվականի հունվարի 26-ին վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանը (Վերաքննիչ դատարանում այն մուտքագրվել է նույն օրը):
Թիվ ԵԴ1/2437/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2026 թվականի փետրվարի 3-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2026 թվականի փետրվարի 4-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպան Գեորգի Մելիքյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ անկախ պատժի չափից հնարավոր է նաև Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, քանի որ առկա են եղել բոլոր հիմքերը։
Դատարանը, կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, անձի նկատմամբ նշանակում է պատժատեսակներից որևէ մեկը, այնուհետև համոզվելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, որոշում է դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։
Դատարանն իրավաչափ պատճառաբանություն չի ներկայացրել, թե ինչու Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ չի կիրառվել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, այն դեպքում, երբ պաշտպանության կողմը համաձայն է եղել նույնիսկ անկախ պատժի չափից փորձաշրջան սահմանել նույնիսկ հինգ տարի ժամկետը, որն իր բնույթով առավել խիստ էր։
Պետությունը պետք է տա հնարավորություն հենց փորձաշրջանի ընթացքում ապացուցելու ուղղման փաստը, որը տվյալ դեպքոմ պատերազմ անցած երիտասարդի համար, ում խնամքին է հիվանդ տատիկը և պետք է ընտանիք կազմի առավել ողջամիտ էր նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի դատավճիռը և Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով հինգ տարի ժամկետով փորձաշրջան։
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Գեորգի Մելիքյանը վերը նշված հիմնավորումներով ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն: Միևնույն ժամանակ նշեց, որ վրիպակի արդյունքում է նշվել, որ Համլետ Միրզախանյանը մասնակցել է 44-օրյա պատերազմին, նա մասնակցել է 2022 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած մարտական գործողություններին։
Մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը:
Դատական նիստին չէր ներկայացել դատախազ Ա.Հակոբյանը, սակայն Վերաքննիչ դատարանի աշխատակազմի հետ հեռախոսազանգի ընթացքում հայտնել էր, որ գտնվում է արձակուրդում, սակայն չի առարկում նիստն իր բացակայությամբ իրականացնելու դեմ։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ մեղադրյալ պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵՇԴ/0001/01/16 որոշմամբ նշել է, որ քրեական իրավունքը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի արդարացիության չափանիշ է համարում պատժի և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների համաչափությունն արարքի հանրային վտանգավորության բնույթին և աստիճանին, հանցագործության հանգամանքներին ու հանցավորի անձնավորությանը, իսկ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի և այլ հանգամանքների ամբողջական գնահատմամբ դատարանի համոզվածությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժը կրելու։ Միևնույն ժամանակ, պայմանավորված մարդասիրության սկզբունքով, անհրաժեշտության դեպքում նախատեսվում է այդ հիմնադրույթներից էական շեղում քրեական ներգործության տնտեսման ուղղությամբ՝ որպես մարդասիրական վերաբերմունք հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Քրեական իրավունքը, որոշակիացնելով քրեական ներգործության տնտեսման ձևերը, սպառիչ կերպով չի թվարկում այն հանգամանքները, որոնք հիմք կհանդիսանան դատարանի կողմից պատժի արդարացիության հիմքում ընկած համաչափության պահանջից շեղում թույլ տալու համար։ Այլ խոսքով` նախատեսված է այդ հանգամանքների բաց թվարկում` պայմանավորված այն բանով, որ մարդասիրության դրսևորման հիմքերը ոչ թե իրավական, այլ բարոյական կատեգորիաներ են։ Հանցանք կատարած անձը չի կատարում իրավական նշանակություն ունեցող որևէ դրական վարքագիծ, սակայն հանցակազմից դուրս օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող նրա սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները կամ դրանց փոփոխությունը հիմք են սոցիալիզացմանը համընթաց ձևավորվող սոցիալ-բարոյական համակարգի իրացմամբ վերջինիս նկատմամբ մարդասիրություն դրսևորելու համար՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը։ Սա ամենևին չի նշանակում որևէ հանդուրժողականություն, ներողամտություն, թողտվություն կամ դատարանի հայեցողություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Դատարանի կողմից մարդասիրության դրսևորումը չի ենթադրում նաև պատժի նպատակներից, տուժողի, հասարակության և պետության շահերից նահանջ, այն պատճառաբանությամբ, որ այդ շեղումը համապատասխանում է հասարակության, սահմանադրական և կոնվենցիոն պահանջին և ավելի մեծ նշանակություն ունի, քան պատժիչ միջոցների կիրառումը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԱՎԴ/0056/01/17 որոշմամբ դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12 որոշմամբ արձանագրել է, որ դատարանի համոզվածությունը և վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլնի, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սեյրան Աղախանյանի վերաբերյալ 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ նշել է, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները:
Վերաքննիչ դատարանի համար թեև ընդունելի է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշումները վերաբերում են նախկին իրավակարգավորումներին, այնուամենայնիվ, դրանցում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են նաև տվյալ դեպքում։
Դատարանն արձանագրել է, որ Համլետ Միրզախանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունն օժտված է հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանով և բնույթով։
Որպես Համլետ Միրզախանյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ վերջինը նախկինում դատապարտված չի եղել, կատարած արարքի համար զղջացել է և միջնորդել է վարույթը քննել արագացված կարգով, բնակության վայրից բնութագրվում է դրականորեն, մասնակցել է 44-օրյա պատերազմին:
Մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին է գտնվում տարեց տատը՝ Ս․Ա․-ը:
Դատարանն արձանագրել է նաև, որ քրեական վարույթի նյութերում Համլետ Միրզախանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանը գտել է, որ սույն դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակների նշանակումը չի կարող ծառայել իր նպատակին, հետևաբար՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պետք է նշանակվի պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար:
Միաժամանակ հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ դատարանը հանգել է այն հետևության, որ Համլետ Միրզախանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի չէ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում դատարանը մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցում եկել է ոչ իրավաչափ եզրահանգման:
Վերաքննիչ դատարանը պատժի կրման հարցը գնահատելիս հատկանշական է համարում մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի հետհանցավոր դրական վարքագիծը: Մասնավորապես՝ վերջինը տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, գործը քննվել է արագացված վարույթի կարգով: Ընդ որում, քրեական վարույթի քննության ողջ ընթացքում չի խուսափել, ինչպես նաև որևէ խոչընդոտ չի ստեղծել վարույթի բնականոն քննության համար:
Ավելին՝ մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանը նախկինում որևէ կերպ դատապարտված կամ արատավորված չի եղել, դրական է բնութագրվում, մասնակցել է 2022 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած ռազմական գործողություններին, խնամքին է գտնվում տարեց տատը, իսկ քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Բացի այդ, պատժի կրման հարցը լուծելիս էական է նաև այն, որ հրազենն ու փամփուշտները վնասվածքային են՝ ունեն սահմանափակ խոցելիություն, ինչը նվազեցնում է արարքի հասարակական վտանգավորությունը։
Վերաքննիչ դատարանը թեև էական է համարում նաև մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի բնույթը և հանրային վտանգավորությունը, մասնավորապես, որ այն ոտնձգում է զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ և օժտված է հանրային վտանգավորությամբ, սակայն գտնում է, որ տվյալ գործով մեղադրյալի վերը մեջբերված անձը բնութագրող և քրեական պատասխնատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներում առկա են այնպիսի բացառիկ հանգամանքներ, որոնցով պայմանավորված իրատեսական է մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով պատժի նպատակների իրականացումը։
Հետևապես՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրագործմանը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի բողոքը բավարարել։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ի ԵԴ1/2437/01/25 թվակիր դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել:
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված 6 ամիս ժամկետով պատժի չկրած մասը՝ 2 (երկու) ամիս 17 (տասնյոթ) օրը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ փորձաշրջանի ընթացքում սահմանել առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելու և բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելու պարտականություններ:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ․ՊԱՊՈՅԱՆ
Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Իսկականի հետ ճիշտ է։
——————————————————————————————————————
ԵԴ1/2437/01/25
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
պաշտպան
մեղադրյալ
Վ.Ռշտունի
Մ.Պապոյան
Տ.Գրիգորյան
Ա․Հակոբյան
Ա․Հակոբյան
Գ․Մելիքյան
Հ․Միրզախանյան
<<16>> փետրվարի 2026թ. ք.Երևան
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ (ծնված՝ 2003 թվականի փետրվարի 22-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, խնամքին մեկ անձ, աշխատում է <<Պրեպա>> ՍՊԸ-ում՝ որպես խոհարար, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է ■ ■ ■ ■) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ դատարան) 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ի դատավճռի դեմ պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի վերաքննիչ բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի ապրիլի 6-ին Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը ձերբակալվել է։
2025 թվականի ապրիլի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ․Մինասյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 10139325 քրեական վարույթը։
2025 թվականի ապրիլի 7-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա․Հակոբյանի որոշմամբ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում է հարուցվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա, չունենալով <<Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին>> ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այդպիսի առարկաներ ձեռք բերելու, պահելու, կրելու և փոխադրելու իրավունք, հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու համապատասխան թույլտվություն, ինչպես նաև խախտելով <<Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին>> ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, անհայտ անձից քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել գործարանային արտադրության <<BLOW TR914 AUTO>> մոդելի 9մմ տրամաչափի <<228.DETS04-2400055>> համարի ինքնաշեն (ձևափոխված) սահմանափակ խոցելիությամբ /վնասվածքային/ հրազեն և ռազմամթերք հանդիսացող գործարանային արտադրության թվով 12 հատ 9մմ տրամաչափի վնասվածքային գործողության փամփուշտներ, 2025 թվականի ապրիլի 6-ին՝ ժամը 12:15-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Նորաշեն թաղամասի 36-րդ շենքի մոտ, դրանք ապօրինի կրել է իր հագին եղած տաբատի ետնամասում, որոնք նույն օրը վերջինի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մաշտոցի բաժնում:
2025 թվականի ապրիլի 9-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել են տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 7-ին թիվ 10139325 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ի դատավճռով Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կարգով՝ նշանակված պատժին հաշվակցվել է Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 6-ից մինչև ապրիլի 9-ը, ինչպես նաև՝ 2025 թվականի ապրիլի 15-ից մինչև հուլիսի 25-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանվել ազատազրկում՝ 2 ամիս 17 օր ժամկետով: Պատիժը կրելու սկիզբը որոշվել է հաշվել Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը թողնվել են անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Որոշվել է իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ <<BLOW TR914 AUTO>> մոդելի 9մմ տրամաչափի Z2IBLDBTS04-2400055 համարի ձևափոխված ազդանշանային ատրճանակը և 12 հատ 9մմ տրամաչափի փամփուշտները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10180325 քրեական վարույթին կցելու և նշված քրեական վարույթի շրջանակներում դրանց տնօրինման հարցը լուծելու նպատակով: Դատական ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարվել են լուծված:
2026 թվականի հունվարի 26-ին վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանը (Վերաքննիչ դատարանում այն մուտքագրվել է նույն օրը):
Թիվ ԵԴ1/2437/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2026 թվականի փետրվարի 3-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2026 թվականի փետրվարի 4-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպան Գեորգի Մելիքյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ անկախ պատժի չափից հնարավոր է նաև Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, քանի որ առկա են եղել բոլոր հիմքերը։
Դատարանը, կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, անձի նկատմամբ նշանակում է պատժատեսակներից որևէ մեկը, այնուհետև համոզվելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, որոշում է դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։
Դատարանն իրավաչափ պատճառաբանություն չի ներկայացրել, թե ինչու Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ չի կիրառվել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, այն դեպքում, երբ պաշտպանության կողմը համաձայն է եղել նույնիսկ անկախ պատժի չափից փորձաշրջան սահմանել նույնիսկ հինգ տարի ժամկետը, որն իր բնույթով առավել խիստ էր։
Պետությունը պետք է տա հնարավորություն հենց փորձաշրջանի ընթացքում ապացուցելու ուղղման փաստը, որը տվյալ դեպքոմ պատերազմ անցած երիտասարդի համար, ում խնամքին է հիվանդ տատիկը և պետք է ընտանիք կազմի առավել ողջամիտ էր նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի դատավճիռը և Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով հինգ տարի ժամկետով փորձաշրջան։
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Գեորգի Մելիքյանը վերը նշված հիմնավորումներով ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն: Միևնույն ժամանակ նշեց, որ վրիպակի արդյունքում է նշվել, որ Համլետ Միրզախանյանը մասնակցել է 44-օրյա պատերազմին, նա մասնակցել է 2022 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած մարտական գործողություններին։
Մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը:
Դատական նիստին չէր ներկայացել դատախազ Ա.Հակոբյանը, սակայն Վերաքննիչ դատարանի աշխատակազմի հետ հեռախոսազանգի ընթացքում հայտնել էր, որ գտնվում է արձակուրդում, սակայն չի առարկում նիստն իր բացակայությամբ իրականացնելու դեմ։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ մեղադրյալ պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵՇԴ/0001/01/16 որոշմամբ նշել է, որ քրեական իրավունքը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի արդարացիության չափանիշ է համարում պատժի և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների համաչափությունն արարքի հանրային վտանգավորության բնույթին և աստիճանին, հանցագործության հանգամանքներին ու հանցավորի անձնավորությանը, իսկ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի և այլ հանգամանքների ամբողջական գնահատմամբ դատարանի համոզվածությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժը կրելու։ Միևնույն ժամանակ, պայմանավորված մարդասիրության սկզբունքով, անհրաժեշտության դեպքում նախատեսվում է այդ հիմնադրույթներից էական շեղում քրեական ներգործության տնտեսման ուղղությամբ՝ որպես մարդասիրական վերաբերմունք հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Քրեական իրավունքը, որոշակիացնելով քրեական ներգործության տնտեսման ձևերը, սպառիչ կերպով չի թվարկում այն հանգամանքները, որոնք հիմք կհանդիսանան դատարանի կողմից պատժի արդարացիության հիմքում ընկած համաչափության պահանջից շեղում թույլ տալու համար։ Այլ խոսքով` նախատեսված է այդ հանգամանքների բաց թվարկում` պայմանավորված այն բանով, որ մարդասիրության դրսևորման հիմքերը ոչ թե իրավական, այլ բարոյական կատեգորիաներ են։ Հանցանք կատարած անձը չի կատարում իրավական նշանակություն ունեցող որևէ դրական վարքագիծ, սակայն հանցակազմից դուրս օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող նրա սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները կամ դրանց փոփոխությունը հիմք են սոցիալիզացմանը համընթաց ձևավորվող սոցիալ-բարոյական համակարգի իրացմամբ վերջինիս նկատմամբ մարդասիրություն դրսևորելու համար՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը։ Սա ամենևին չի նշանակում որևէ հանդուրժողականություն, ներողամտություն, թողտվություն կամ դատարանի հայեցողություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Դատարանի կողմից մարդասիրության դրսևորումը չի ենթադրում նաև պատժի նպատակներից, տուժողի, հասարակության և պետության շահերից նահանջ, այն պատճառաբանությամբ, որ այդ շեղումը համապատասխանում է հասարակության, սահմանադրական և կոնվենցիոն պահանջին և ավելի մեծ նշանակություն ունի, քան պատժիչ միջոցների կիրառումը։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԱՎԴ/0056/01/17 որոշմամբ դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12 որոշմամբ արձանագրել է, որ դատարանի համոզվածությունը և վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլնի, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սեյրան Աղախանյանի վերաբերյալ 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ նշել է, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները:
Վերաքննիչ դատարանի համար թեև ընդունելի է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշումները վերաբերում են նախկին իրավակարգավորումներին, այնուամենայնիվ, դրանցում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են նաև տվյալ դեպքում։
Դատարանն արձանագրել է, որ Համլետ Միրզախանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունն օժտված է հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանով և բնույթով։
Որպես Համլետ Միրզախանյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ վերջինը նախկինում դատապարտված չի եղել, կատարած արարքի համար զղջացել է և միջնորդել է վարույթը քննել արագացված կարգով, բնակության վայրից բնութագրվում է դրականորեն, մասնակցել է 44-օրյա պատերազմին:
Մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին է գտնվում տարեց տատը՝ Ս․Ա․-ը:
Դատարանն արձանագրել է նաև, որ քրեական վարույթի նյութերում Համլետ Միրզախանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Դատարանը գտել է, որ սույն դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակների նշանակումը չի կարող ծառայել իր նպատակին, հետևաբար՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պետք է նշանակվի պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար:
Միաժամանակ հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ դատարանը հանգել է այն հետևության, որ Համլետ Միրզախանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի չէ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում դատարանը մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցում եկել է ոչ իրավաչափ եզրահանգման:
Վերաքննիչ դատարանը պատժի կրման հարցը գնահատելիս հատկանշական է համարում մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի հետհանցավոր դրական վարքագիծը: Մասնավորապես՝ վերջինը տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, գործը քննվել է արագացված վարույթի կարգով: Ընդ որում, քրեական վարույթի քննության ողջ ընթացքում չի խուսափել, ինչպես նաև որևէ խոչընդոտ չի ստեղծել վարույթի բնականոն քննության համար:
Ավելին՝ մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանը նախկինում որևէ կերպ դատապարտված կամ արատավորված չի եղել, դրական է բնութագրվում, մասնակցել է 2022 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած ռազմական գործողություններին, խնամքին է գտնվում տարեց տատը, իսկ քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Բացի այդ, պատժի կրման հարցը լուծելիս էական է նաև այն, որ հրազենն ու փամփուշտները վնասվածքային են՝ ունեն սահմանափակ խոցելիություն, ինչը նվազեցնում է արարքի հասարակական վտանգավորությունը։
Վերաքննիչ դատարանը թեև էական է համարում նաև մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի բնույթը և հանրային վտանգավորությունը, մասնավորապես, որ այն ոտնձգում է զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ և օժտված է հանրային վտանգավորությամբ, սակայն գտնում է, որ տվյալ գործով մեղադրյալի վերը մեջբերված անձը բնութագրող և քրեական պատասխնատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներում առկա են այնպիսի բացառիկ հանգամանքներ, որոնցով պայմանավորված իրատեսական է մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով պատժի նպատակների իրականացումը։
Հետևապես՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրագործմանը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի բողոքը բավարարել։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ի ԵԴ1/2437/01/25 թվակիր դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել:
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված 6 ամիս ժամկետով պատժի չկրած մասը՝ 2 (երկու) ամիս 17 (տասնյոթ) օրը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ փորձաշրջանի ընթացքում սահմանել առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելու և բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելու պարտականություններ:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ․ՊԱՊՈՅԱՆ
Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2437/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 08-07-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Աջափնյակ և Դավիթաշեն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 10139325 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել ինքնաշեն սահմանափակ խոցելիությամբ հրազեն և ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտներ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Միրզախանյան |
| Հայրանուն | Աշոտի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 14.5 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
| Այլ նշումներ | խափանման միջոց է կիրառվելնաև բացակայելու արգելք |
Մակագրել
| Երբ | 08-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Հովհաննես |
| Ազգանուն | Ավագյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 11-07-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/2437/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ք.Երևան 11.07.2025թ. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը, ծանոթանալով քրեական գործին ըստ մեղադրանքի Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՊԱՐԶԵՑԻ 2025 թվականի հուլիսի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է թիվ 10139325 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2025 թվականի հուլիսի 08-ին քրեական գործը մակագրվել է Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանին, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2437/01/25 համարը։ 2025 թվականի հուլիսի 09-ին քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Հ.Ավագյանի աշխատակազմին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն՝ ‹‹1.Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը՝ դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (…) 4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական գործը ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, ինչպես նաև նախնական դատալսումների վայրի և ժամանակի մասին: 5. Նախնական դատալսումներով առաջին դատական նիստը նշանակվում է սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշման կայացումից հետո՝ երկշաբաթյա ժամկետում: (…)››։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ ՈՐՈՇԵՑԻ Ստանձնել թիվ ԵԴ1/2437/01/25 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի հուլիսի 25-ին՝ ժամը 13:00-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Ավանի նստավայրում թիվ 1 դատական նիստերի դահլիճում (ք.Երևան, Նոր Նորքի 4-րդ զանգված, Գյուլիքևխվյան փողոց 20) դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Հ.Ավագյանի նախագահությամբ: Որոշման պատճենը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթիկ: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Միրզախանյան |
| Հայրանուն | Աշոտի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գեորգի |
| Ազգանուն | Մելիքյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հակոբյան |
| Կազմակերպության հասցե | ք. Երևան, Սայաթ-Նովա 2 |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 25-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/2437/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «25» հուլիսի 2025թ. քաղ.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` նախագահությամբ դատավոր Հ.Ավագյանի, քարտուղարությամբ՝ Մ.Թովմասյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա.Հակոբյանի, մեղադրյալ Հ.Միրզախանյանի, նախնական դատական լսումների ընթացքում քննարկելով Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցների հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2025 թվականի հուլիսի 8-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում ստացվել է թիվ ԵԴ1/2437/01/25 /10139325/ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2025 թվականի հուլիսի 11-ին Դատարանի դատավոր Հ.Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Դեռևս նախաքննության փուլում՝ 2025 թվականի ապրիլի 9-ին մեղադրյալ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ համակցված բացակայելու արգելքով: Դատարանի 2025 թվականի հունիսի 12-ի որոշմամբ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ տնային կալանքի ձևով խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամսով՝ մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 12-ը: Դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրող Ա.Հակոբյանը միջնորդել է Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ ընտրված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ փաստելով, որ նշված խափանման միջոցի կիրառության հիմքերը չեն վերացել։ Մեղադրյալ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը դիրքորոշում չի հայտնել։ Դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հիմնավորվածության հարցը, ուսումնասիրելով քրեական վարույթի նյութերը և լսելով կողմերի դիրքորոշումները, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (․․․) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (․․․)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (․․․) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը, այն նկատառումով, որ նա կանգնի իրավասու դատական մարմնի առջև` հիմնավոր կերպով կասկածվելով իրավազանցություն կատարելու մեջ, կամ այն դեպքում, երբ հիմքեր կան ենթադրելու, որ անհրաժեշտ է կանխել նրա կողմից իրավազանցության կատարելը կամ այն կատարելուց հետո նրա խանգարել թաքնվելու (․․․)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: Այսպիսով, վերը մեջբերված իրավանորմերի, ինչպես նաև՝ քննարկվող հարցի առնչությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կայուն նախադեպային իրավունքի վերլուծությամբ՝ Դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը, մարդու այլ հիմնական իրավունքների հետ մեկտեղ, ճանաչված է անօտարելի և բարձրագույն արժեք։ Ուստի մարդու այդ հիմնական իրավունքի սահմանափակման իրավաչափության երաշխիքները կանոնակարգող իրավադրույթները մեկնաբանելիս անհրաժեշտ է ելնել մարդու իրավունքները հարգելու, մարդու իրավունքների սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից։ Ընդ որում, անձի նկատմամբ կալանքը (տնային կալանքը) որպես խափանման միջոց ընտրելու յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն, և որը պետք է բխի անձի՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված կիրառվող միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից։ Ըստ այդմ, տնային կալանքը ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված ամենախիստ խափանման միջոցներից մեկն է, որը կարող է կիրառվել բացառապես այն դեպքերում, երբ գործի նյութերից բխող փաստական տվյալներով հիմնավոր կերպով կհաստատվի, որ օրենսդրությամբ նախատեսված առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցի (միջոցների) կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը գործի քննության ընթացքում և չեզոքացնել նրա կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված ոչ իրավաչափ գործողությունների կատարման հավանականությունը։ Այդ առնչությամբ հարկ է նաև ընդգծել, որ 2022 թվականի հուլիսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը՝ խափանման միջոց ընտրելու հարցի քննարկման տեսանկյունից որդեգրել է «նվազագույնի սկզբունքը», որից բխում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը, անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս, պարտավոր է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով և արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ Միևնույն ժամանակ, կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելիս Դատարանը պարտավոր է քննարկման առարկա դարձնել ավելի մեղմ խափանման միջոցի կիրառման հնարավորությունը և կալանավորման անհրաժեշտությունը: Նշվածը բխում է անձին ազատությունից զրկելու հետ կապված խափանման միջոցի և հետապնդվող նպատակների միջև համամասնության ողջամիտ հարաբերակցության անհրաժեշտությունից: Հակառակ պարագայում կխախտվի հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռությունը, ինչն իր հերթին կարող է հանգեցնել անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի անհարկի սահմանափակման։ Անդրադառնալով սույն վարույթի փաստական հանգամանքներին՝ Դատարանը հարկ է համարում նախևառաջ արձանագրել, որ մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցներ են կիրառվել տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը: Ընդ որում, Դատարանը մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ նշված այլընտրանքային խափանման միջոցները կիրառել է այն հիմնավորմամբ, որ առկա է հավանականություն մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և իր պարտականությունները չկատարելու: Այդ համատեքստում քննարկելով տնային կալանքի հետագա պահպանման անհրաժեշտության հարցը՝ Դատարանը փաստում է, որ քրեական վարույթի քննության փուլերում կիրառված խափանման միջոցների հիմքերը մշտապես չեն կարող նույն հիմնավորմամբ հանդես գալ բարձր կենսունակությամբ, այլ դրանք ժամանակի ընթացքում էական նոր հիմնավորումների բացակայության պայմաններում նվազում են։ Դատարանի համոզմամբ՝ սույն վարույթի քննության ընթացքով և առանձնահատկություններով պայմանավորված վերոգրյալ որոշմամբ արձանագրված մտավախություններն իրենց էությամբ չեն կարող գնահատվել խիստ բարձր և վարույթի քննության ներկա փուլում դրանք հնարավոր է չեզոքացնել և մեղադրյալի օրինական վարքագիծը ապահովել առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ: Այդ առնչությամբ հարկ է փաստել, որ քրեական վարույթի քննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմինը կատարել է մեծածավալ ապացուցողական և վարույթային այլ գործողություններ, որոնց արդյունքում ստացված փաստական տվյալները պատշաճ փաստաթղթավորվել են և վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են դատարան։ Այդ ողջ ընթացքում, տևական ժամանակ Համլետ Միրզախանյանը գտնվել է տնային կալանքի ներքո։ Առկա պայմաններում, Դատարանը գտնում է, որ Համլետ Միրզախանյանի կողմից քննությունից թաքնվելու կամ իր պարտականությունները չկատարելու մտավախությունը թեև շարունակում է առկա լինել, այդուհանդերձ դրա հավանականությունը վարույթի քննության սույն փուլում էականորեն նվազել է և այն չի կարող բավարար պատճառ հանդիսանալ մեղադրյալին տևական ժամանակ տնային կալանքի տակ պահելու համար։ Այդ առնչությամբ էական նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը տևական ժամանակ գտնվել է տնային կալանքի տակ, նրա նկատմամբ կիրառված են նաև նշված մտավախությունը չեզոքացնելու համար առավել պիտանի խափանման միջոցներ։ Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ անձին ազատությունից զրկելու անհրաժեշտությունը չի կարող գնահատվել բացառապես վերացական տեսանկյունից՝ ընդհանուր բնորոշումներով և ուղղակի նշված պայմանի վկայակոչմամբ, քանի որ կալանավորման հիմքում դրված նշված պայմանը հաստատող կանխատեսական դատողությունները պետք է լինեն ենթադրությունները հիմնավորված և փաստարկված (մեղադրյալի դատական քննությանը չներկայանալու ռիսկի վերաբերյալ առավել մանրամասն տե΄ս ՄԻԵԴ Իլիջկովն ընդդեմ Բուլղարիայի, գանգատ թիվ 33977/96, 26.7.01, W-ն ընդդեմ Շվեյցարիայի, գանգատ թիվ 14379/88, 26.1.93, Շարք Ա, թիվ 254-Ա, Լեթելիերն ընդդեմ Ֆրանսիայի [Letellier v. France], 1991 թվականի հունիսի 26-ի վճռում, կետ 43, շարք Ա թիվ 207, Փիրուզյանն ընդդեմ Հայաստանի (Piruzyan v. Armenia) գործով 2012 թվականի հունիսի 26-ի վճռում, կետ 95 և այլն)։ Ավելին, Եվրոպական դատարանն իր բազմաթիվ նախադեպային վճիռներում նշել է, որ կալանք նշանակելիս և դրա ժամկետը երկարաձգելիս կարծրատիպային ձևակերպումների օգտագործումը հաճախ հանդիպող խնդիր է Հայաստանում (տե΄ս Piruzyan v. Armenia, թիվ 33376/07, §§ 97-100, 2012 թվականի հունիսի 26, Malkhasyan v. Armenia, թիվ 6729/07, §§ 74-77, 2012 թվականի հունիսի 26, Sefilyan v. Armenia, թիվ 22491/08, §§ 88-93, 2012 թվականի հոկտեմբերի 2, Ara Harutyunyan v. Armenia, թիվ 629/11, §§ 48-53, 2016 թվականի հոկտեմբերի 20 և այլն)։ Ընդդեմ Հայաստանի Հանրապետության կայացրած մի շարք վճիռներում Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ՝ «(…) [Ն]երպետական դատարանները նույն ձևով են հիմնավորել դիմումատուի շարունակական կալանքը՝ միայն մեջբերելով ներպետական օրենսդրության դրույթները և անդրադառնալով վերագրվող հանցագործության ծանրությանը՝ առանց ներկայացնելու նրա գործի հատուկ փաստերը կամ մանրամասներ այն մասին, թե ինչպես է հիմնավորվում թաքնվելու, արդարադատության իրականացումը խոչընդոտելու կամ կրկին հանցագործություն կատարելու ռիսկը: Ուստի Դատարանը եզրակացնում է, որ ներպետական դատարանները չեն ներկայացրել վերաբերելի և բավարար պատճառներ դիմումատուին կալանավորելու համար» (տե΄ս Jhangiryan v. Armenia, 2020 թվականի հոկտեմբերի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 44841/08 ու 63701/09, կետ 91 և Martirosyan v. Armenia, 2020 թվականի հունիսի 5-ի վճիռը, գանգատ թիվ 13610/12, կետեր 48, 53»: Մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ պիտանելիության սկզբունքին համարժեք խափանման միջոցի ընտրության հարցը լուծելիս՝ Դատարանը կարևորում է նաև մեղադրյալի անձի կերպարի ընդհանուր նկարագիրը: Թեև անձը բնութագրող հանգամանքները, որպես կանոն, չեն կարող խափանման միջոցի ընտրության կամ փոփոխման հարցում առանցքային դեր կատարել, այնուամենայնիվ, դրանց անտեսման պարագայում Դատարանը կարող է անարդյունավետ և իր նպատակներին չծառայող խափանման միջոցներ կիրառել: Սույն դեպքում, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանը երիտասարդ է, ունի մշտական բնակության վայր, նախկինում դատապարտված չի եղել, առկա չեն տվյալներ այն մասին, որ մինչ սույն դատական ակտը կայացնելու պահը վերջինը որևէ կերպ խուսափել է իր քրեադատավարական պարտականությունները կատարելուց: Նշված հանգամանքների հաշվառմամբ, նաև արձանագրելով, որ մեղադրյալն ազատության սահմանափակման պայմաներում ցուցաբերել է պատշաճ վարքագիծ՝ Դատարանը գտնում է, որ քննությունից թաքնվելու ռիսկը չեզոքացնելու և դատավարական պարտականությունների կատարումն ապահովելու առումով տնային կալանքի կիրառության անհրաժեշտությանն այլևս բացակայում է։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը. 2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր. 3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ. 4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը: 3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները: 4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին: 5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին: 6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»: Տվյալ դեպքում, Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոցների իրավաչափության նշված պայմանների ապահովումը քննության այս փուլում հնարավոր է իրականացնել նաև վարչական հսկողության հետ համակցված Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ արդեն իսկ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցի կիրառմամբ, որի պայմաններում հնարավոր է հաստատել հասարակության ընդհանուր շահի և անհատի հիմնարար իրավունքների միջև արդարացի հավասարակշռություն։ Հետևաբար, մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը պետք է փոփոխել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել վարչական հսկողությունը, իսկ բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ: Միաժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ վարչական հսկողության ժամանակահատվածում մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանին անհրաժեշտ է արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Նորաշեն փողոցի 36-րդ շենքի թիվ 24 բնակարանը, պարտավորեցնել շաբաթը մեկ անգամ ներկայանալ ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության բնակության վայրի ստորաբաժանում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-119-րդ, 122-123-րդ, 270-րդ, 316-րդ, 390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/2437/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ գործի դատական քննության ընթացքում որպես խափանման միջոց ընտրել վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը: Վարչական հսկողության ժամանակահատվածում մեղադրյալ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը՝ Երևան քաղաքի Նորաշեն փողոցի 36-րդ շենքի թիվ 24 բնակարանը, պարտավորեցնել շաբաթը մեկ անգամ ներկայանալ ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության բնակության վայրի ստորաբաժանում: Սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 04-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | նախագահող դատավորի վատառողջ լինելու պատճառով |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 27-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 27-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 17-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Դատական նիստի տևողությունը | , |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 17-12-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:20 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 17-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Դատական նիստի տևողությունը | 39 րոպե |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 17-12-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Միրզախանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 17-12-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Այլ պատժաչափեր | Պատժի ժամկետները հաշվարկելը և պատիժը հաշվակցելը (ՀՀ քր. օր. 79 հոդված) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/2437/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)՝ Նախագահող դատավոր Հ.Ավագյան Քարտուղարությամբ` Մ.Թովմասյանի Մասնակցությամբ՝ Հանրային մեղադրող Ա․Հակոբյանի Պաշտպան Գ․Մելիքյանի Մեղադրյալ Հ․Միրզախանյանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ (ծնված՝ 2003 թվականի փետրվարի 22-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, խնամքին մեկ անձ, աշխատում է «Պրեպա» ՍՊԸ-ում՝ որպես խոհարար, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Նորաշեն թաղամասի 36-րդ շենքի 24-րդ բնակարանում) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը, ՊԱՐԶԵՑ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի ապրիլի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 10139325 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով: Նույն օրը Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը ձերբակալվել է։ Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հակոբյանի 2025 թվականի ապրիլի 7-ի որոշմամբ՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ սկիզբը հաշվելով հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով հսկողության վերցնելու պահից և բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի ապրիլի 15-ին Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից սահմանվել է էլեկտրոնային հսկողություն: 2025 թվականի հունիսի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում նախաձեռնվել է թիվ 10180325 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 336-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով: 2025 թվականի հուլիսի 8-ին թիվ 10139325 վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Դատարան, որտեղ գործին շնորհվել է ԵԴ1/2437/01/25 համարը: 2025 թվականի հուլիսի 11-ին Դատարանի դատավոր Հ․Ավագյանը որոշում է կայացրել վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 25-ի որոշմամբ՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոխվել է և նրա նկատմամբ գործի դատական քննության ընթացքում որպես խափանման միջոց է ընտրվել վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը: 2. Մեղադրանքի փաստական և իրավական հիմնավորումները. Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «(․․․) նա, ապօրինի կերպով ձեռք է բերել և կրել ինքնաշեն սահմանափակ խոցելիությամբ հրազեն և ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտներ: Այսպես․ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը, չունենալով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այդպիսի առարկաներ ձեռք բերելու, պահելու, կրելու և փոխադրելու իրավունք, հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու համապատասխան թույլտվություն, ինչպես նաև խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, անհայտ անձից քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել գործարանային արտադրության «BLOW TR914 AUTO» մոդելի 9մմ տրամաչափի «228.DETS04-2400055» համարի ինքնաշեն (ձևափոխված) սահմանափակ խոցելիությամբ /վնասվածքային/ հրազեն և ռազմամթերք հանդիսացող գործարանային արտադրության թվով 12 հատ 9մմ տրամաչափի վնասվածքային գործողության փամփուշտներ և 2025 թվականի ապրիլի 06-ին՝ ժամը 12:15-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Նորաշեն թաղամասի 36-րդ շենքի մոտ, դրանք ապօրինի կրել է իր հագին եղած տաբատի ետնամասում, որոնք նույն օրը վերջինիս անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մաշտոցի բաժնում: Այսինքն՝ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով»։ 3. Արագացված վարույթի կիրառություն. Նախնական դատական լսումների ընթացքում մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանը միջնորդել է կիրառել արագացված վարույթ և հայտարարել է, որ մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները: Պաշտպան Գ․Մելիքյանը հայտարարել է, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։ Հանրային մեղադրող Ա․Հակոբյանն արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել: Համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև՝ մեղադրյալը համաձայն է իրեն մեղսագրվող արարքին, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, գիտակցում է իր միջնորդության բնույթը և հետևանքները՝ Դատարանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի միջնորդությունը բավարարելու մասին։ 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Ապօրինի կերպով հրազեն (բացառությամբ քաղաքացիական ողորկափող հրազենի, դրա փամփուշտների կամ դրա բաղկացուցիչ մասերի), դրա հիմնական բաղկացուցիչ մաս, ռազմամթերք, ակոսափող հրազենի փամփուշտ, պայթուցիկ նյութ կամ պայթեցման սարք ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ կրելը՝ պատժվում է ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»: Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հաստատված է համարում Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելը և գտնում է, որ վերջինն իր կատարած արարքի համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: Անդրադառնալով նշանակվելիք պատժի հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով: Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (․․․)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4․1-ին մասի համաձայն` «Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։ Մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Անդրադառնալով հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և բնույթին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Վերոգրյալի լույսի ներքո քննարկելով մեղադրյալի արարքը, հաշվի առնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերությունների` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հայտնաբերված հրազենի տեսակը, դրանում փամփուշտների առկայությունը, հանրային վայրում մարմնի վրա այն կրելու հանգամանքը և այլ վերաբերելի տվյալներ՝ Դատարանը փաստում է, որ Համլետ Միրզախանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունն օժտված է հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանով և բնույթով։ Որպես Համլետ Միրզախանյանի անձը բնութագրող տվյալներ Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վերջինը նախկինում դատապարտված չի եղել, կատարած արարքի համար զղջացել է և միջնորդել է վարույթը քննել արագացված կարգով, բնակության վայրից բնութագրվում է դրականորեն, մասնակցել է 44-օրյա պատերազմին: Մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին է գտնվում տարեց տատը՝ Սուսաննա Արթինյանը: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ քրեական վարույթի նյութերում Համլետ Միրզախանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։ Այսպիսով, մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս՝ Դատարանը ղեկավարվում է պատժի նպատակներով, որպիսիք են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակների նշանակումը չի կարող ծառայել իր նպատակին, հետևաբար՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պետք է նշանակվի պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց (․․․)»: Դատարանն արձանագրում է, որ Համլետ Միրզախանյանը սույն վարույթով ձերբակալված է եղել 2025 թվականի ապրիլի 6-ից մինչև ապրիլի 9-ը, ինչպես նաև՝ տնային կալանքի տակ է գտնվել 2025 թվականի ապրիլի 15-ից մինչև հուլիսի 25-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցել նրա նկատմամբ նշանակվելիք պատժի ժամկետին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: (․․․)։ 4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները. 1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը, 2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, 3) հանցանք կատարածի անձը, 4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել: (․․․)»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։ Տվյալ դեպքում, հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Համլետ Միրզախանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները: Քննության առնելով Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի հարցը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ դրանք պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածով նախատեսված կարգավորումների համաձայն՝ Դատարանը գտնում է, որ մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված «BLOW TR914 AUTO» մոդելի 9մմ տրամաչափի Z2IBLDBTS04-2400055 համարի ձևափոխված ազդանշանային ատրճանակը և 12 հատ 9մմ տրամաչափի փամփուշտները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10180325 քրեական վարույթին կցելու և նշված քրեական վարույթի շրջանակներում դրանց տնօրինման հարցը լուծելու նպատակով: Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին և հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ արագացված կարգով գործը քննելու դեպքում նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, Դատարանը հանգում է հետևության, որ այդ հարցը պետք է համարել լուծված։ Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա չեն վնասի հատուցման ապահովման կամ քրեադատավարական հարկադրանքի այլ միջոցներ, հետևաբար այդ հարցերը ևս պետք է համարվեն լուծված: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 99-100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464․1-464․5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը ՎՃՌԵՑ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկումը՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կարգով՝ նշանակված պատժին հաշվակցել Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 6-ից մինչև ապրիլի 9-ը, ինչպես նաև՝ 2025 թվականի ապրիլի 15-ից մինչև հուլիսի 25-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկումը՝ 2 (երկու) ամիս 17 (տասնյոթ) օր ժամկետով: Պատիժը կրելու սկիզբը հաշվել Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «BLOW TR914 AUTO» մոդելի 9մմ տրամաչափի Z2IBLDBTS04-2400055 համարի ձևափոխված ազդանշանային ատրճանակը և 12 հատ 9մմ տրամաչափի փամփուշտները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10180325 քրեական վարույթին կցելու և նշված քրեական վարույթի շրջանակներում դրանց տնօրինման հարցը լուծելու նպատակով: Դատական ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարել լուծված: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով): ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Հ.ԱՎԱԳՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 17-12-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 30-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատորը՝ 276 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 80 թերթ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-01-2026 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 30-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատորը՝ 276 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 80 թերթ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴԱ-8.1-Ե-10979/26 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 13-05-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 14-05-2026 |
|---|
Դատական գործ N: ԵԴ1/2437/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 26-01-2026 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-01-2026 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գեորգի |
| Ազգանուն | Մելիքյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Համլետ Միրզախանյան Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Ավան/՝Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ կայացված 17.12.2025թ. դատավճիռը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 03-02-2026 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 14.5 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 03-02-2026 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 05-02-2026 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 16-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 16-02-2026 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Դատական ակտը բեկանվել է մասնակի եվ փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Միրզախանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Բարձրագույն դատական խորհրդի 27․09․2018թ․ թիվ ԲԴԽ-40-Ո-105 որոշման համաձայն ապանձնավորված դատական ակտի տարբերակը։ Իսկականի հետ ճիշտ է։ —————————————————————————————————————— ԵԴ1/2437/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր դատավորներ դատական նիստերի քարտուղար դատախազ պաշտպան մեղադրյալ Վ.Ռշտունի Մ.Պապոյան Տ.Գրիգորյան Ա․Հակոբյան Ա․Հակոբյան Գ․Մելիքյան Հ․Միրզախանյան <<16>> փետրվարի 2026թ. ք.Երևան դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ (ծնված՝ 2003 թվականի փետրվարի 22-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, խնամքին մեկ անձ, աշխատում է <<Պրեպա>> ՍՊԸ-ում՝ որպես խոհարար, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված և բնակվում է ■ ■ ■ ■) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ դատարան) 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ի դատավճռի դեմ պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի վերաքննիչ բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի ապրիլի 6-ին Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը ձերբակալվել է։ 2025 թվականի ապրիլի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ․Մինասյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 10139325 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի ապրիլի 7-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա․Հակոբյանի որոշմամբ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում է հարուցվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա, չունենալով <<Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին>> ՀՀ օրենքով սահմանված հրազենի, ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու՝ այդպիսի առարկաներ ձեռք բերելու, պահելու, կրելու և փոխադրելու իրավունք, հրազենի և ռազմամթերքի շրջանառություն իրականացնելու համապատասխան թույլտվություն, ինչպես նաև խախտելով <<Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին>> ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի պահանջները, անհայտ անձից քննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել գործարանային արտադրության <<BLOW TR914 AUTO>> մոդելի 9մմ տրամաչափի <<228.DETS04-2400055>> համարի ինքնաշեն (ձևափոխված) սահմանափակ խոցելիությամբ /վնասվածքային/ հրազեն և ռազմամթերք հանդիսացող գործարանային արտադրության թվով 12 հատ 9մմ տրամաչափի վնասվածքային գործողության փամփուշտներ, 2025 թվականի ապրիլի 6-ին՝ ժամը 12:15-ի սահմաններում, գտնվելով Երևան քաղաքի Նորաշեն թաղամասի 36-րդ շենքի մոտ, դրանք ապօրինի կրել է իր հագին եղած տաբատի ետնամասում, որոնք նույն օրը վերջինի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել և վերցվել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մաշտոցի բաժնում: 2025 թվականի ապրիլի 9-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել են տնային կալանքը և բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի հուլիսի 7-ին թիվ 10139325 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ի դատավճռով Համլետ Աշոտի Միրզախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կարգով՝ նշանակված պատժին հաշվակցվել է Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 6-ից մինչև ապրիլի 9-ը, ինչպես նաև՝ 2025 թվականի ապրիլի 15-ից մինչև հուլիսի 25-ը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանվել ազատազրկում՝ 2 ամիս 17 օր ժամկետով: Պատիժը կրելու սկիզբը որոշվել է հաշվել Համլետ Աշոտի Միրզախանյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը թողնվել են անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Որոշվել է իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ <<BLOW TR914 AUTO>> մոդելի 9մմ տրամաչափի Z2IBLDBTS04-2400055 համարի ձևափոխված ազդանշանային ատրճանակը և 12 հատ 9մմ տրամաչափի փամփուշտները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 10180325 քրեական վարույթին կցելու և նշված քրեական վարույթի շրջանակներում դրանց տնօրինման հարցը լուծելու նպատակով: Դատական ծախսերի և մյուս վերաբերելի հարցերը համարվել են լուծված: 2026 թվականի հունվարի 26-ին վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանը (Վերաքննիչ դատարանում այն մուտքագրվել է նույն օրը): Թիվ ԵԴ1/2437/01/25 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2026 թվականի փետրվարի 3-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2026 թվականի փետրվարի 4-ին): Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպան Գեորգի Մելիքյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ անկախ պատժի չափից հնարավոր է նաև Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, քանի որ առկա են եղել բոլոր հիմքերը։ Դատարանը, կայացնելով մեղադրական դատավճիռ, անձի նկատմամբ նշանակում է պատժատեսակներից որևէ մեկը, այնուհետև համոզվելով, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, որոշում է դատապարտյալի վրա որոշակի պարտականություններ դնելով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։ Դատարանն իրավաչափ պատճառաբանություն չի ներկայացրել, թե ինչու Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ չի կիրառվել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, այն դեպքում, երբ պաշտպանության կողմը համաձայն է եղել նույնիսկ անկախ պատժի չափից փորձաշրջան սահմանել նույնիսկ հինգ տարի ժամկետը, որն իր բնույթով առավել խիստ էր։ Պետությունը պետք է տա հնարավորություն հենց փորձաշրջանի ընթացքում ապացուցելու ուղղման փաստը, որը տվյալ դեպքոմ պատերազմ անցած երիտասարդի համար, ում խնամքին է հիվանդ տատիկը և պետք է ընտանիք կազմի առավել ողջամիտ էր նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը։ Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի դատավճիռը և Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով հինգ տարի ժամկետով փորձաշրջան։ Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները. Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Գեորգի Մելիքյանը վերը նշված հիմնավորումներով ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն: Միևնույն ժամանակ նշեց, որ վրիպակի արդյունքում է նշվել, որ Համլետ Միրզախանյանը մասնակցել է 44-օրյա պատերազմին, նա մասնակցել է 2022 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած մարտական գործողություններին։ Մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը: Դատական նիստին չէր ներկայացել դատախազ Ա.Հակոբյանը, սակայն Վերաքննիչ դատարանի աշխատակազմի հետ հեռախոսազանգի ընթացքում հայտնել էր, որ գտնվում է արձակուրդում, սակայն չի առարկում նիստն իր բացակայությամբ իրականացնելու դեմ։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննությունն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքը և քրեական գործը, գտնում է, որ մեղադրյալ պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵՇԴ/0001/01/16 որոշմամբ նշել է, որ քրեական իրավունքը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի արդարացիության չափանիշ է համարում պատժի և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների համաչափությունն արարքի հանրային վտանգավորության բնույթին և աստիճանին, հանցագործության հանգամանքներին ու հանցավորի անձնավորությանը, իսկ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում՝ հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի և այլ հանգամանքների ամբողջական գնահատմամբ դատարանի համոզվածությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժը կրելու։ Միևնույն ժամանակ, պայմանավորված մարդասիրության սկզբունքով, անհրաժեշտության դեպքում նախատեսվում է այդ հիմնադրույթներից էական շեղում քրեական ներգործության տնտեսման ուղղությամբ՝ որպես մարդասիրական վերաբերմունք հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Քրեական իրավունքը, որոշակիացնելով քրեական ներգործության տնտեսման ձևերը, սպառիչ կերպով չի թվարկում այն հանգամանքները, որոնք հիմք կհանդիսանան դատարանի կողմից պատժի արդարացիության հիմքում ընկած համաչափության պահանջից շեղում թույլ տալու համար։ Այլ խոսքով` նախատեսված է այդ հանգամանքների բաց թվարկում` պայմանավորված այն բանով, որ մարդասիրության դրսևորման հիմքերը ոչ թե իրավական, այլ բարոյական կատեգորիաներ են։ Հանցանք կատարած անձը չի կատարում իրավական նշանակություն ունեցող որևէ դրական վարքագիծ, սակայն հանցակազմից դուրս օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող նրա սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունները կամ դրանց փոփոխությունը հիմք են սոցիալիզացմանը համընթաց ձևավորվող սոցիալ-բարոյական համակարգի իրացմամբ վերջինիս նկատմամբ մարդասիրություն դրսևորելու համար՝ նպատակ հետապնդելով ապահովելու հասարակությունում նրա անհատականությունը և ինքնադրսևորումը։ Սա ամենևին չի նշանակում որևէ հանդուրժողականություն, ներողամտություն, թողտվություն կամ դատարանի հայեցողություն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ։ Դատարանի կողմից մարդասիրության դրսևորումը չի ենթադրում նաև պատժի նպատակներից, տուժողի, հասարակության և պետության շահերից նահանջ, այն պատճառաբանությամբ, որ այդ շեղումը համապատասխանում է հասարակության, սահմանադրական և կոնվենցիոն պահանջին և ավելի մեծ նշանակություն ունի, քան պատժիչ միջոցների կիրառումը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԱՎԴ/0056/01/17 որոշմամբ դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12 որոշմամբ արձանագրել է, որ դատարանի համոզվածությունը և վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլնի, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Սեյրան Աղախանյանի վերաբերյալ 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ նշել է, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Վերաքննիչ դատարանի համար թեև ընդունելի է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշումները վերաբերում են նախկին իրավակարգավորումներին, այնուամենայնիվ, դրանցում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են նաև տվյալ դեպքում։ Դատարանն արձանագրել է, որ Համլետ Միրզախանյանի կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունն օժտված է հանրության համար վտանգավորության բարձր աստիճանով և բնույթով։ Որպես Համլետ Միրզախանյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ վերջինը նախկինում դատապարտված չի եղել, կատարած արարքի համար զղջացել է և միջնորդել է վարույթը քննել արագացված կարգով, բնակության վայրից բնութագրվում է դրականորեն, մասնակցել է 44-օրյա պատերազմին: Մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին է գտնվում տարեց տատը՝ Ս․Ա․-ը: Դատարանն արձանագրել է նաև, որ քրեական վարույթի նյութերում Համլետ Միրզախանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։ Դատարանը գտել է, որ սույն դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակների նշանակումը չի կարող ծառայել իր նպատակին, հետևաբար՝ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ իր կատարած արարքի համար պետք է նշանակվի պատիժ ազատազրկման ձևով՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար: Միաժամանակ հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ դատարանը հանգել է այն հետևության, որ Համլետ Միրզախանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են և միայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու պայմաններում է հնարավոր ապահովել պատժի նպատակները, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի չէ: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի անձը բնութագրող, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համալիր գնահատման ու համադրման արդյունքում դատարանը մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցում եկել է ոչ իրավաչափ եզրահանգման: Վերաքննիչ դատարանը պատժի կրման հարցը գնահատելիս հատկանշական է համարում մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի հետհանցավոր դրական վարքագիծը: Մասնավորապես՝ վերջինը տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, գործը քննվել է արագացված վարույթի կարգով: Ընդ որում, քրեական վարույթի քննության ողջ ընթացքում չի խուսափել, ինչպես նաև որևէ խոչընդոտ չի ստեղծել վարույթի բնականոն քննության համար: Ավելին՝ մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանը նախկինում որևէ կերպ դատապարտված կամ արատավորված չի եղել, դրական է բնութագրվում, մասնակցել է 2022 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած ռազմական գործողություններին, խնամքին է գտնվում տարեց տատը, իսկ քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։ Բացի այդ, պատժի կրման հարցը լուծելիս էական է նաև այն, որ հրազենն ու փամփուշտները վնասվածքային են՝ ունեն սահմանափակ խոցելիություն, ինչը նվազեցնում է արարքի հասարակական վտանգավորությունը։ Վերաքննիչ դատարանը թեև էական է համարում նաև մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի բնույթը և հանրային վտանգավորությունը, մասնավորապես, որ այն ոտնձգում է զենքի, հրազենի կամ այլ հանրավտանգ նյութերի և առարկաների օրինական շրջանառության դեմ և օժտված է հանրային վտանգավորությամբ, սակայն գտնում է, որ տվյալ գործով մեղադրյալի վերը մեջբերված անձը բնութագրող և քրեական պատասխնատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներում առկա են այնպիսի բացառիկ հանգամանքներ, որոնցով պայմանավորված իրատեսական է մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով պատժի նպատակների իրականացումը։ Հետևապես՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Համլետ Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրագործմանը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 371-րդ և 380-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի բողոքը բավարարել։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ի ԵԴ1/2437/01/25 թվակիր դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել: Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ նշանակված 6 ամիս ժամկետով պատժի չկրած մասը՝ 2 (երկու) ամիս 17 (տասնյոթ) օրը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով։ Համլետ Աշոտի Միրզախանյանի նկատմամբ փորձաշրջանի ընթացքում սահմանել առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելու և բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելու պարտականություններ: Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ․ՊԱՊՈՅԱՆ Տ․ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 16-02-2026 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 11-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր, 1-ին հատորը՝ 276 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 80 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 35 թերթ: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 11-05-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր, 1-ին հատորը՝ 276 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 80 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 35 թերթ: |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 40183/26 |