Գործ ԵԴ1/2428/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող Երևան քաղաքի Արաբկիր և
Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական
շրջանների ավագ դատախազ
Տ Վ.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
պաշտպաններ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Զ.ՍԱԿՈՎԱՅԻ
մեղադրյալներ Հ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
Ս.ԴԱՐԲԻՆՅԱՆԻ

2025 թվականի նոյեմբերի 05-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ կարգի՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի՝ ծնված՝ 05.07.1999թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, ըստ իր խոսքերի՝ փաստացի ամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված՝ ք.Երևան, Քանաքեռ 14 փողոց, 40 շենք հասցեում, բնակվող՝ ք.Երևան, Ֆանարջյան փողոց, 36/1 հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով.

Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի՝ ծնված՝ 03.08.1982թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ըստ իր խոսքերի՝ աշխատում է որպես մաքրուհի, փաստացի ամուսնացած, խնամքին երեք անչափահաս երեխաներ, չդատապարտված, հաշվառված՝ ք.Երևան, Քանաքեռ 14 փողոց, 40 շենք հասցեում, բնակվող՝ ք.Երևան, Ֆանարջյան փողոց, 36/1 հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով.

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2024 թվականի նոյեմբերի 24-ին ձերբակալվել է Սեդա Ղարիբյանը /հատոր 1-ին, գ.թ. 11-13/:
1.2 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել ձերբակալված Ս.Ղարիբյանին ազատ արձակելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 11-13/:
1.3 Նույն օրը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 171-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 09136024 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 1/:
1.4 Նույն օրը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 09136124 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 37/:
1.5 Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 09136124 քրեական վարույթը թիվ 09136024 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 09136024 համարի ներքո շարունակելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 39-40/:
1.6 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ 09136024 քրեական վարույթով Հովհաննես Հարությունյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 41/:
1.7 2025 թվականի մայիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 09136024 քրեական վարույթով Սեդա Դարբինյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 99-100/:
1.8 2025 թվականի մայիսի 30-ին Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և նույն օրը նրան մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 119-120, 123-125/:
1.9 2025 թվականի մայիսի 30-ին Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով և նույն օրը նրան մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 121-122, 132-135/:
1.10 2025 թվականի մայիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09136024 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ս.Դարբինյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 142-143/:
1.11 2025 թվականի մայիսի 30-ին որոշում է կայացվել թիվ 09136024 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հ.Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 146-147/:
1.12 2025 թվականի հունիսի 30-ին կազմվել է թիվ 09136024 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 273-285/:
1.13 2025 թվականի հուլիսի 07-ին որոշում է կայացվել թիվ 09136024 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
1.14 2025 թվականի հուլիսի 08-ին թիվ 09136024 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/2428/01/25 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի հուլիսի 09-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։
1.15 2025 թվականի հուլիսի 09-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.16 2025 թվականի նոյեմբերի 05-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու մասին:
1.17 2025 թվականի նոյեմբերի 05-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցն անփոփոխ թողնելու մասին:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Հովհաննես Արմենի Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա, «2024 թվականի նոյեմբերի 24-ին՝ ժամը 21:00-ի սահմաններում, իր զուգընկերոջ՝ Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի նկատմամբ կատարել է ֆիզիկական ներգործություն:
Այսպես.
Հովհաննես Հարությունյանը 2024 թվականի նոյեմբերի 24-ին՝ ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Քանաքեռ 11 փողոցի 14 տանը, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում, կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում դիտավորությամբ ֆիզիկական ներգործություն է կատարել իր զուգընկերոջ՝ Սեդա Դարբինյանի նկատմամբ այն է՝ ձեռքերով մի քանի անգամ հարվածներ է հասցրել վերջինիս դեմքին և թևերին՝ նրան պատճառելով ֆիզիկական ցավ»:
2.2 Սեդա Արտյոմի Դարբինյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա, «2024 թվականի նոյեմբերի 24-ին՝ ժամը 21:00-ի սահմաններում, իր զուգընկերոջ՝ Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի նկատմամբ կատարել է ֆիզիկական ներգործություն:
Այսպես.
Սեդա Դարբինյանը, 2024 թվականի նոյեմբերի 24-ին՝ ժամը 21:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Քանաքեռ 11 փողոցի 14 տանը, գտնվելով ոչ սթափ Վիճակում, կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում դիտավորությամբ, ֆիզիկական ներգործություն է կատարել իր զուգընկերոջ Հովհաննես Հարությունյանի նկատմամբ, այն է՝ խոհանոցային դանակով հարվածներ է հասցրել վերջինիս կրծքավանդակի շրջանին, նրան պատճառելով կրծքավանդակի շրջանի ծակած-կտրած, չթափանցող վերքերի ձևով, առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ»։

3. Արագացված վարույթ.
3.1 Քրեական գործի նախնական դատալսումների փուլում մեղադրյալներ Հովհաննես Արմենի Հարությունյանը և Սեդա Արտյոմի Դարբինյանը միջնորդել են կիրառել արագացված վարույթ, հայտարարելով, որ իրենց պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն են մեղադրանքի հետ, պնդում են արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել են պաշտպաններ Ա.Հովհաննիսյանի և Զ.Սակովայի հետ, գիտակցում են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
3.2 Հանրային մեղադրողներ Վ.Սարգսյանն արագացված վարույթ կիրառելու դեմ չի առարկել:
3.3 Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ մեղադրյալները համաձայն են մեղադրանքների հետ, պաշտպանների հետ խորհրդակցելուց հետո միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր և գիտակցում են իր միջնորդության բնույթը ու հետևանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:

4. Արագացված վարույթով լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
4.1.1 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքները, որոնց համաձայն՝ Հովհաննես Արմենի Հարությունյանը և Սեդա Արտյոմի Դարբինյանը հանդիսանում են չդատապարտված /հատոր 1-ին, գ.թ. 115-116, դատական նիստի արձանագրություն/,
4.1.2 hղիների հաշվառման գրանցամատյանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 22-ի քաղվածքը, որի համաձայն՝ Ս.Դարբինյանը հղիության տասներեք շաբաթական ժամկետում է /դատական նիստի արձանագրություն/:

5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
5.1 Առաջադրված մեղադրանքի հետ մեղադրյալ Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է Հովհաննես Արմենի Հարությունյանին վերագրվող արարքի փաստական հանգամանքները, վերջինս կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ։
5.1.2 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հ.Հարությունյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.1.3 Մեղադրյալ Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հարվածներ հասցնելը կամ բռնի այլ գործողություններ կատարելը, եթե չեն առաջացել սույն օրենսգրքի 171-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքները`
/.../
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
/.../
6) մերձավոր ազգականի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ կողմից,
պատժվում է հանրային աշխատանքներով` հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
5.1.4 Պատիժ նշանակելը քրեական գործով արդարադատության իրականացման վճռական պահն է, որը պետք է դառնա կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության գնահատման լիարժեք չափանիշ, պատժի ենթարկվող անձին վերասոցիալականացնելու, ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց կողմից հանցագործությունները կանխելու գործուն միջոց: Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը պատժի տեսակը և չափը որոշելու բազմաթիվ դրույթների ու չափանիշների հետ մեկտեղ անխզելիորեն կապված է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները հետազոտելու և հաշվի առնելու հետ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 102-րդ հոդվածում թվարկված են յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները: Այդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա: Ընդ որում, անձի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների գնահատումը յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս հնարավորություն է տալիս դատարանին պատկերացում կազմել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, ինչպես նաև հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատժի անհատականացման կարևորությունն այն է, որ դա լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար: Վերոգրյալից հետևում է, որ մեղադրյալի կողմից արագացված վարույթ կիրառելուն համաձայնություն տալու և ներկայացված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու պարագայում առանց որևէ սահմանափակումների պատժաչափի նշանակման հարցում օրենսդիրը արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել: Մասնավորապես՝ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից:
5.1.5 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է արձանագրում մեղքն ընդունելն ու անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում արագացված վարույթի կիրառմամբ պայմանավորված մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ:
Որպես Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի անձը բնութագրող հանգամանք է համարում դատապարտված չլինելը:
5.1.6 Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
5.1.7 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1.1, 4.1.2 և 5.1.5 կետերում արձանագրված հանգամանքները և ղեկավարվելով 5.1.3, 5.1.4 և 5.1.6 կետերում մեջբերված նորմերով ու իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի համար պետք է պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Միաժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի նկատմամբ ազատության սահմանափակման ընթացքում վերջինիս պետք է արգելել առանց նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության լքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, փոխել մշտական բնակության վայրը՝ ք.Երևան, Ֆանարջյան փողոց, 36/1 տուն հասցեն և 23:00-ից մինչև 07:00-ը լքել այն: Ազատության սահմանափակման վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթը, մասնավորապես՝ այն ներառված է առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում, որը հանդիսանում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք: Ընդ որում՝ Հ.Հարությունյանին մեղսագրվում է ծանրացնող հանգամանքով առողջությանը թեթև վնաս պատճառել, իսկ տուժողը հանդիսացել է վերջինիս զուգընկերը: Հետևաբար՝ Դատարանը գտնում է, որ նշված հանգամանքներն, իրենց ընդհանրության մեջ, բացառում են մեղադրյալի նկատմամբ առավել մեղմ պատժատեսակի, մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի համար հանրային աշխատանքների կիրառման հնարավորությունը: Այլ կերպ՝ դրա կիրառմամբ չի ապահովվի պատժի նպատակների իրացումը: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը հաշվի է առնում այն փաստը, որ Ս.Դարբինյանի ու նրա երեխաների խնամքով զբաղվում է Հ.Հարությունյանը, ով միակ աշխատողն է: Հետևաբար, հանրային աշխատանքներ պատժի նշանակումը կարող է ընտանիքի համար հանգեցնել ծանր հետևանքներ:
5.1.8 Քննության առնելով մեղադրյալ Հ.Հարությունյանի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Հ.Հարությունյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
5.2 Առաջադրված մեղադրանքի հետ մեղադրյալ Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի համաձայն լինելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցված է Սեդա Արտյոմի Դարբինյանին վերագրվող արարքի փաստական հանգամանքները, վերջինս կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ։
5.2.1 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ս.Դարբինյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.2.2 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, 4-րդ կետերով և 2-րդ մասով, որպես Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է արձանագրում պատիժ նշանակելու պահին Ս.Դարբինյանի հղիությունը, խնամքին երեք անչափահաս երեխաներ ունենալը, մեղքն ընդունելն ու անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում արագացված վարույթի կիրառմամբ պայմանավորված մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ 5.1.5 կետում արձանագրված ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ:
Որպես Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի անձը բնութագրող հանգամանք է համարում դատապարտված չլինելը:
5.2.3 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1.1, 4.1.2 և 5.2.2 կետերում արձանագրված հանգամանքները և ղեկավարվելով 5.1.3, 5.1.4 և 5.1.6 կետերում մեջբերված նորմերով ու իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի համար պետք է պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Միաժամանակ՝ Դատարանը գտնում է, որ Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի նկատմամբ ազատության սահմանափակման ընթացքում վերջինիս պետք է արգելել առանց նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության լքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, փոխել մշտական բնակության վայրը՝ ք.Երևան, Ֆանարջյան փողոց, 36/1 տուն հասցեն և 23:00-ից մինչև 07:00-ը լքել այն: Ազատության սահմանափակման վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, Դատարանը հաշվի է առնում հանցանքի բնույթը, մասնավորապես՝ այն ներառված է առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում, որը հանդիսանում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք: Ընդ որում՝ Ս.Դարբինյանին մեղսագրվում է ծանրացնող հանգամանքով առողջությանը թեթև վնաս պատճառել, իսկ տուժողը հանդիսացել է վերջինիս զուգընկերը: Հետևաբար՝ Դատարանը գտնում է, որ նշված հանգամանքները, ինչպես նաև մեղադրյալի հղիությունը, բացառում են մեղադրյալի նկատմամբ առավել մեղմ պատժատեսակի, մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի համար հանրային աշխատանքների կիրառման հնարավորությունը:
5.2.4 ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»:
Նկատի ունենալով 1.1 և 1.2 կետերում արձանագրված հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է նշանակված պատժի ժամկետին հաշվակցել Սեդա Դարբինյանի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու 1 օրը և վերջնական պատիժ թողնել կրելու ազատության սահմանափակում՝ 5 /հինգ/ ամիս 28 /քսանութ/ օր ժամկետով:
5.2.5 Քննության առնելով մեղադրյալ Ս.Դարբինյանի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Ս.Դարբինյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
5.2.6 Քննության առնելով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված դանակի և որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենների տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դանակը պետք է ոչնչացնել, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
5.3 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4–րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարույթային ծախսերը մեղադրյալներից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-100-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ, 464.1-464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը հոդվածներով, Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Հովհաննես Արմենի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
1.1 Ազատության սահմանափակման ընթացքում Հովհաննես Արմենի Հարությունյանին արգելել առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության լքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, փոխել մշտական բնակության վայրը՝ ք.Երևան, Ֆանարջյան փողոց, 36/1 տուն հասցեն և 23:00-ից մինչև 07:00-ը լքել այն:
1.2 Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել Հովհաննես Արմենի Հարությունյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները:
2. Սեդա Արտյոմի Դարբինյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
2.1 ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը և վերջնական պատիժ թողնել կրելու ազատության սահմանափակում՝ 5 /հինգ/ ամիս 28 /քսանութ/ օր ժամկետով:
2.2 Ազատության սահմանափակման ընթացքում Սեդա Արտյոմի Դարբինյանին արգելել առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության լքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, փոխել մշտական բնակության վայրը՝ ք.Երևան, Ֆանարջյան փողոց, 36/1 տուն հասցեն և 23:00-ից մինչև 07:00-ը լքել այն:
2.3 Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վերացնել Սեդա Արտյոմի Դարբինյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները:
3. Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված դանակը ոչնչացնել, իսկ որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
4. Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
5. Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ