Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2394/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Գեղամ Կարապետյան Կնյազի
Գեղամ Կարապետյան
Գեղամ Կարապետյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Դավիթ Արղամանյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Աբգարյան
Մխիթար Պապոյան
Ռոբերտ Պապոյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Դավիթ Արղամանյան
Քրեական վերաքննիչ
Լուսինե Աբգարյան
Մխիթար Պապոյան
Ռոբերտ Պապոյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-10-09 | 12:00 | 6 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-22 | 13:00 | 6 | Կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-07-15 | 17:30 | 6 | Չի կայացել | Տեղի է ունեցել վրիպակ, դատական նիստը կայացել և հետաձգվել է հանրային մեղադրող Հ.Ժամակոչյանի չներկայանալու պատճառով: |
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Գործ թիվ ԵԴ1/2394/01/25
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
Նախագահությամբ՝ դատավոր Դավիթ Արղամանյանի,
քարտուղարությամբ՝ Դավիթ Հակոբյանի,
Խանետա Ֆթոյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Հայկ Ժամակոչյանի,
պաշտպան՝ Սեդա Յուզբաշյանի,
մեղադրյալ՝ Գեղամ Կարապետյանի,
2025թ. օգոստոսի 22 ք. Երևան,
դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ՝ արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի
(ծնված՝ 02.01.1965թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող՝ Երևան քաղաքի Խուդյակով փողոցի տուն 206 հասցեում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1․ 2023թ. փետրվարի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60199023 քրեական վարույթը (այսուհետ նաև՝ քրեական վարույթ)։
2. 2023թ. մայիսի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60920723 քրեական վարույթը։
3. 2023թ. մայիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 60199023 և թիվ 60920723 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60199023 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին։
4. 2023թ. հունիսի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60938623 քրեական վարույթը։
5. 2023թ. հունիսի 22-ին որոշում է կայացվել թիվ 60199023 և թիվ 60938623 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60199023 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին։
6. 2025թ. հունիսի 27-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հայկ Ժամակոչյանի որոշմամբ թիվ 60199023 քրեական վարույթով Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
7. 2025թ. հունիսի 30-ի որոշմամբ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
8. 2025թ. հուլիսի 7-ին Երևանի քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60199023 քրեական վարույթի նյութերը, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2394/01/25 համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025թ. հուլիսի 8-ին հանձնվել է դատավոր՝ Դավիթ Արղամանյանին։
9. 2025թ. հուլիսի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) դատավոր Դավիթ Արղամանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2394/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
10. 2025թ․ օգոստոսի 22-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ այն արարքների կատարման համար, որ նա «(...) տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկված վիճակում, այդ մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 18-ին՝ ժամը 17։00-ին, Երևան քաղաքի Բագրևանդի փողոցի 2/4 հասցեում և 2023 թվականի մայիսի 14-ին՝ ժամը 13։20-ին, Երևան քաղաքի Գ.Հասրաթյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 36 VZ 374 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ 8180252540 և 8180253626 արձանագրությունները։
Այսինքն՝ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանը կատարել է հանցանքներ՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
(...)»
3. Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
Նախնական դատալսումների՝ 2025թ. օգոստոսի 22-ի դատական նիստի ընթացքում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի քննարկման շրջանակում մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանը և պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը միջնորդել են կիրառել արագացված վարույթ։
Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացրեց մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքների իրավական գնահատականը:
Մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնեց, որ մեղադրանքի էությունը պարզ է, մեղադրանքի հետ համաձայն է, բավարար ժամանակ ունեցել է պաշտպանի հետ խորհրդակցելու և առաջադրված մեղադրանքը քննարկելու համար, պաշտպանը պատասխանել է հետաքրքրող հարցերին, գիտակցում է, որ պարտավոր չէ համաձայնվել առաջադրված մեղադրանքին և ունի ընդհանուր կարգով գործի քննության իրավունք, կամավոր է ներկայացրել միջնորդությունը, չի օգտագործում որևէ դեղորայքային միջոց, այլ նյութեր, առողջության հետ կապված խնդիրներ չունի, տեղյակ է, որ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում ապացույցներ չեն հետազոտվելու և դատավճիռ է կայացնելու մեղադրանքի հետ մեղադրյալի համաձայնության հիման վրա, տեղյակ է, որ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:
Պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնեց, որ պաշտպանյալի հետ մանրամասն և ամբողջությամբ քննարկել է մեղադրանքի էությունը, որի հետ նա համաձայն է, մեղադրյալը հասկանում և գիտակցում է մեղադրանքի կետերը և հանգամանքները, մեղադրյալը կամավոր և գիտակցված է ընդունում մեղադրանքը և ներկայացրել միջնորդությունը, պարզաբանել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության էությունը, հետևանքները, բողոքարկման սահմանափակ լինելու հանգամանքը և այլ հարցեր։
Հանրային մեղադրողը միջնորդության դեմ չառարկեց։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները՝ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Լրացուցիչ դատալսումներում հետազոտված անհրաժեշտ ապացույցները.
- 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի դատվածության և հետախուզման առկայության վերաբերյալ ձև 8 տեղեկանքը. առկա են թիվ 60199023 և 17117922 քրեական վարույթները։ Թիվ 17117922 քրեական վարույթը կարճված է,
- 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը,
- 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի՝ Գեղամ Կարապետյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով սակայն պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը,
- Գեղամ Կարապետյանի մեծահասակի ամբուլատոր բժշկական քարտի քաղվածքը՝ վերջինիս առողջական վիճակի վերաբերյալ։
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
(...)»
Դատաքննության հատուկ կարգ՝ արագացված վարույթ կիրառելու, մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի կողմից մեղադրանքն ընդունելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում չիրականացնելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված են Գեղամ Կարապետյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ապացուցված է Գեղամ Կարապետյանի կողմից նշված արարքները մեղավորությամբ կատարելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:»
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների հարցին, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ և 71-րդ հոդվածներով սահմանված հանգամանքներ առկա չեն։
Անդրադառնալով մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներին, Դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Կարապետյանը սույն քրեական վարույթի շրջանակներում ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար։
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից պատժի ենթակա լինելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
Մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»
Նույն օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»
Նույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(…)»
Նույն օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։»
Նույն օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝
«5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:»
Անդրադառնալով պաշտպանական կողմից միջնորդած պատժատեսակի՝ կարճաժամկետ ազատազրկման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից տուգանքի վճարման և հանրային աշխատանքներ կատարելու անհնարինությունը ինքնին չի բացառում նշված պատժատեսակների կիրառում և Դատարանին թույլ չի տալիս գալ հիմնավորված եզրահանգման առ այն, որ պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղսագրվող հանցավոր արարքների համար նախատեսված ամենախիստ պատժատեսակի՝ կարճաժամկետ ազատազրկման կիրառման պայմաններում։ Մասնավորապես՝ պաշտպանական կողմը հանրային աշխատանքների կատարման անհնարինությունը պայմանավորում է մեղադրյալի առողջական վիճակով, մինչդեռ Դատարան չեն ներկայացվել այնպիսի առողջական խնդիրների առկայության վերաբերյալ փաստերը, որոնց պայմաններում Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալը չի կարող կատարել հանրային աշխատանքներ։ Այնուամենայնիվ հաշվի առնելով մեղադրյալի անհամաձայնությունը՝ իր նկատմամբ հանրային աշխատանքների կիրառման վերաբերյալ՝ Դատարանը գտնում է, որ հանրային աշխատանքները տվյալ պարագայում ենթակա չեն կիրառման։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից տուգանքի վճարման անհնարինության հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի համաձայն հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, այնուամենայնիվ նշված ժամանակահատվածում առկա է որոշակի աշխատավարձ, ինչը վկայում է մեղադրյալի կողմից աշխատելու և աշխատավարձ ստանալու հնարավորության մասին։
Վերոգրյալի համատեքստում՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, նախկինում դատվածություն չունենալը, մեղքի ընդունելը, կատարածի համար զղջալը, կատարված արարքների հանրային վտանգավորություն ու առաջացած հետևանքները՝ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պետք է նշանակվի «տուգանք» պատժատեսակը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(…)»
Նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« 1. Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(…)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.
(…)»
Վերոգրյալ իրավանորմերը վկայում են այն մասին, որ տուգանք որպես հիմնական պատիժ նշանակվում սահմանվում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով, իսկ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքների համար՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով։
Հետազոտելով 2025 թվականի օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, Դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Կարապետյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, ուստի տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
Նվազագույն աշխատավարձի մասին ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանվել է 75.000 ՀՀ դրամ:
Այսպիսով, Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ կատարածի համար զղջալը, մեղքը ընդունելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքների բնույթը, նշանակությունը և վտանգավորությունը, գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և վերջինս պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(…)
11. Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը:»
Առաջնորդվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դատարանը գտնում է, որ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին անհրաժեշտ է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակում տուգանք՝ 750.000 ՀՀ դրամի չափով։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղադրյալին պետք է թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 750.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի։
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ենթակա են պահման քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Դատարանը գտնում է նաև, որ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները պետք է վերացնել:
Հաշվի առնելով, որ սույն գործով վարութային ծախսեր առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցին անդրադարձ չի կատարում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ, 59-րդ, 69-րդ, 70-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 347-349-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ և 464.4-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
1. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և՝
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով,
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
3. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
4. Ապացույցները պահել քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
5. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
6. Դատավճիռը` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
Դատավոր` Դավիթ Արղամանյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Գործ թիվ ԵԴ1/2394/01/25
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
Նախագահությամբ՝ դատավոր Դավիթ Արղամանյանի,
քարտուղարությամբ՝ Դավիթ Հակոբյանի,
Խանետա Ֆթոյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Հայկ Ժամակոչյանի,
պաշտպան՝ Սեդա Յուզբաշյանի,
մեղադրյալ՝ Գեղամ Կարապետյանի,
2025թ. օգոստոսի 22 ք. Երևան,
դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ՝ արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի
(ծնված՝ 02.01.1965թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող՝ Երևան քաղաքի Խուդյակով փողոցի տուն 206 հասցեում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝
ՊԱՐԶԵՑ
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1․ 2023թ. փետրվարի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60199023 քրեական վարույթը (այսուհետ նաև՝ քրեական վարույթ)։
2. 2023թ. մայիսի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60920723 քրեական վարույթը։
3. 2023թ. մայիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 60199023 և թիվ 60920723 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60199023 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին։
4. 2023թ. հունիսի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60938623 քրեական վարույթը։
5. 2023թ. հունիսի 22-ին որոշում է կայացվել թիվ 60199023 և թիվ 60938623 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60199023 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին։
6. 2025թ. հունիսի 27-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հայկ Ժամակոչյանի որոշմամբ թիվ 60199023 քրեական վարույթով Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
7. 2025թ. հունիսի 30-ի որոշմամբ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
8. 2025թ. հուլիսի 7-ին Երևանի քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60199023 քրեական վարույթի նյութերը, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2394/01/25 համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025թ. հուլիսի 8-ին հանձնվել է դատավոր՝ Դավիթ Արղամանյանին։
9. 2025թ. հուլիսի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) դատավոր Դավիթ Արղամանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2394/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
10. 2025թ․ օգոստոսի 22-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ այն արարքների կատարման համար, որ նա «(...) տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկված վիճակում, այդ մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 18-ին՝ ժամը 17։00-ին, Երևան քաղաքի Բագրևանդի փողոցի 2/4 հասցեում և 2023 թվականի մայիսի 14-ին՝ ժամը 13։20-ին, Երևան քաղաքի Գ.Հասրաթյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 36 VZ 374 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ 8180252540 և 8180253626 արձանագրությունները։
Այսինքն՝ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանը կատարել է հանցանքներ՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
(...)»
3. Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
Նախնական դատալսումների՝ 2025թ. օգոստոսի 22-ի դատական նիստի ընթացքում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի քննարկման շրջանակում մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանը և պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը միջնորդել են կիրառել արագացված վարույթ։
Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացրեց մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքների իրավական գնահատականը:
Մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնեց, որ մեղադրանքի էությունը պարզ է, մեղադրանքի հետ համաձայն է, բավարար ժամանակ ունեցել է պաշտպանի հետ խորհրդակցելու և առաջադրված մեղադրանքը քննարկելու համար, պաշտպանը պատասխանել է հետաքրքրող հարցերին, գիտակցում է, որ պարտավոր չէ համաձայնվել առաջադրված մեղադրանքին և ունի ընդհանուր կարգով գործի քննության իրավունք, կամավոր է ներկայացրել միջնորդությունը, չի օգտագործում որևէ դեղորայքային միջոց, այլ նյութեր, առողջության հետ կապված խնդիրներ չունի, տեղյակ է, որ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում ապացույցներ չեն հետազոտվելու և դատավճիռ է կայացնելու մեղադրանքի հետ մեղադրյալի համաձայնության հիման վրա, տեղյակ է, որ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:
Պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնեց, որ պաշտպանյալի հետ մանրամասն և ամբողջությամբ քննարկել է մեղադրանքի էությունը, որի հետ նա համաձայն է, մեղադրյալը հասկանում և գիտակցում է մեղադրանքի կետերը և հանգամանքները, մեղադրյալը կամավոր և գիտակցված է ընդունում մեղադրանքը և ներկայացրել միջնորդությունը, պարզաբանել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության էությունը, հետևանքները, բողոքարկման սահմանափակ լինելու հանգամանքը և այլ հարցեր։
Հանրային մեղադրողը միջնորդության դեմ չառարկեց։
Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները՝ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։
4. Լրացուցիչ դատալսումներում հետազոտված անհրաժեշտ ապացույցները.
- 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի դատվածության և հետախուզման առկայության վերաբերյալ ձև 8 տեղեկանքը. առկա են թիվ 60199023 և 17117922 քրեական վարույթները։ Թիվ 17117922 քրեական վարույթը կարճված է,
- 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը,
- 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի՝ Գեղամ Կարապետյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով սակայն պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը,
- Գեղամ Կարապետյանի մեծահասակի ամբուլատոր բժշկական քարտի քաղվածքը՝ վերջինիս առողջական վիճակի վերաբերյալ։
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները:
(...)»
Դատաքննության հատուկ կարգ՝ արագացված վարույթ կիրառելու, մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի կողմից մեղադրանքն ընդունելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում չիրականացնելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված են Գեղամ Կարապետյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ապացուցված է Գեղամ Կարապետյանի կողմից նշված արարքները մեղավորությամբ կատարելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:»
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների հարցին, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ և 71-րդ հոդվածներով սահմանված հանգամանքներ առկա չեն։
Անդրադառնալով մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներին, Դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Կարապետյանը սույն քրեական վարույթի շրջանակներում ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար։
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից պատժի ենթակա լինելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
Մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»
Նույն օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»
Նույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(…)»
Նույն օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։»
Նույն օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝
«5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:»
Անդրադառնալով պաշտպանական կողմից միջնորդած պատժատեսակի՝ կարճաժամկետ ազատազրկման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից տուգանքի վճարման և հանրային աշխատանքներ կատարելու անհնարինությունը ինքնին չի բացառում նշված պատժատեսակների կիրառում և Դատարանին թույլ չի տալիս գալ հիմնավորված եզրահանգման առ այն, որ պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղսագրվող հանցավոր արարքների համար նախատեսված ամենախիստ պատժատեսակի՝ կարճաժամկետ ազատազրկման կիրառման պայմաններում։ Մասնավորապես՝ պաշտպանական կողմը հանրային աշխատանքների կատարման անհնարինությունը պայմանավորում է մեղադրյալի առողջական վիճակով, մինչդեռ Դատարան չեն ներկայացվել այնպիսի առողջական խնդիրների առկայության վերաբերյալ փաստերը, որոնց պայմաններում Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալը չի կարող կատարել հանրային աշխատանքներ։ Այնուամենայնիվ հաշվի առնելով մեղադրյալի անհամաձայնությունը՝ իր նկատմամբ հանրային աշխատանքների կիրառման վերաբերյալ՝ Դատարանը գտնում է, որ հանրային աշխատանքները տվյալ պարագայում ենթակա չեն կիրառման։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից տուգանքի վճարման անհնարինության հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի համաձայն հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, այնուամենայնիվ նշված ժամանակահատվածում առկա է որոշակի աշխատավարձ, ինչը վկայում է մեղադրյալի կողմից աշխատելու և աշխատավարձ ստանալու հնարավորության մասին։
Վերոգրյալի համատեքստում՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, նախկինում դատվածություն չունենալը, մեղքի ընդունելը, կատարածի համար զղջալը, կատարված արարքների հանրային վտանգավորություն ու առաջացած հետևանքները՝ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պետք է նշանակվի «տուգանք» պատժատեսակը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
(…)»
Նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« 1. Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(…)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.
(…)»
Վերոգրյալ իրավանորմերը վկայում են այն մասին, որ տուգանք որպես հիմնական պատիժ նշանակվում սահմանվում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով, իսկ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքների համար՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով։
Հետազոտելով 2025 թվականի օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, Դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Կարապետյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, ուստի տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
Նվազագույն աշխատավարձի մասին ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանվել է 75.000 ՀՀ դրամ:
Այսպիսով, Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ կատարածի համար զղջալը, մեղքը ընդունելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքների բնույթը, նշանակությունը և վտանգավորությունը, գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և վերջինս պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(…)
11. Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը:»
Առաջնորդվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դատարանը գտնում է, որ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին անհրաժեշտ է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակում տուգանք՝ 750.000 ՀՀ դրամի չափով։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղադրյալին պետք է թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 750.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի։
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ենթակա են պահման քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
Դատարանը գտնում է նաև, որ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները պետք է վերացնել:
Հաշվի առնելով, որ սույն գործով վարութային ծախսեր առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցին անդրադարձ չի կատարում։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ, 59-րդ, 69-րդ, 70-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 347-349-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ և 464.4-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
1. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և՝
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով,
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
3. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
4. Ապացույցները պահել քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
5. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
6. Դատավճիռը` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
Դատավոր` Դավիթ Արղամանյան
ԵԴ1/2394/01/25
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Գ․ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
2025 թվականի հոկտեմբերի 9-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Դավիթ Արղամանյան) 2025 թվականի օգոստոսի 22-ի թիվ ԵԴ1/2394/01/25 դատավճիռը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի ընթացքը.
1. 2023 թվականի փետրվարի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60199023 քրեական վարույթը։
2023 թվականի մայիսի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60920723 քրեական վարույթը։
2023 թվականի մայիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 60199023 և թիվ 60920723 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60199023 համարով շարունակելու մասին։
2023 թվականի հունիսի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60938623 քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունիսի 22-ին որոշում է կայացվել թիվ 60199023 և թիվ 60938623 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60199023 համարով շարունակելու մասին։
2025 թվականի հունիսի 27-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հայկ Ժամակոչյանի որոշմամբ թիվ 60199023 քրեական վարույթով Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025թ. հուլիսի 7-ին Երևանի քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) ստացվել են թիվ 60199023 քրեական վարույթի նյութերը, որտեղ թիվ ԵԴ1/3885/01/24 համարով գործով վարույթ է ստանձվել, և նշանակվել են նախնական դատալսումներ։
2. Առաջին ատյանի դատարանը, արագացված վարույթի կիրառմամբ, 2025 թվականի օգոստոսի 22-ի վճռել է.
«1. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և՝
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով,
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
3. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
4. Ապացույցները պահել քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
5. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: (...)»:
3. 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի հիշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալի պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը:
Քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, 2025 թվականի սեպտեմբերի 23-ին փոխանցվել նախագահող դատավորի աշխատակազմին։
2025 թվականի սեպտեմբերի 29-ին պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության Վերաքննիչ դատարանում:
Վարույթի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքների համար, որ «նա, տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկված վիճակում, այդ մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 18-ին՝ ժամը 17։00-ին, Երևան քաղաքի Բագրևանդի փողոցի 2/4 հասցեում և 2023 թվականի մայիսի 14-ին՝ ժամը 13։20-ին, Երևան քաղաքի Գ.Հասրաթյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 36 VZ 374 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ 8180252540 և 8180253626 արձանագրությունները»։
5. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն. «(…) 4. Լրացուցիչ դատալսումներում հետազոտված անհրաժեշտ ապացույցները.
- 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի դատվածության և հետախուզման առկայության վերաբերյալ ձև 8 տեղեկանքը. առկա են թիվ 60199023 և 17117922 քրեական վարույթները։ Թիվ 17117922 քրեական վարույթը կարճված է,
- 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը,
- 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի՝ Գեղամ Կարապետյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով սակայն պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը,
- Գեղամ Կարապետյանի մեծահասակի ամբուլատոր բժշկական քարտի քաղվածքը՝ վերջինիս առողջական վիճակի վերաբերյալ։
(…) Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների հարցին, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ և 71-րդ հոդվածներով սահմանված հանգամանքներ առկա չեն։
Անդրադառնալով մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներին, Դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Կարապետյանը սույն քրեական վարույթի շրջանակներում ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար։
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից պատժի ենթակա լինելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
(…) Անդրադառնալով պաշտպանական կողմից միջնորդած պատժատեսակի՝ կարճաժամկետ ազատազրկման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից տուգանքի վճարման և հանրային աշխատանքներ կատարելու անհնարինությունը ինքնին չի բացառում նշված պատժատեսակների կիրառում և Դատարանին թույլ չի տալիս գալ հիմնավորված եզրահանգման առ այն, որ պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղսագրվող հանցավոր արարքների համար նախատեսված ամենախիստ պատժատեսակի՝ կարճաժամկետ ազատազրկման կիրառման պայմաններում։ Մասնավորապես՝ պաշտպանական կողմը հանրային աշխատանքների կատարման անհնարինությունը պայմանավորում է մեղադրյալի առողջական վիճակով, մինչդեռ Դատարան չեն ներկայացվել այնպիսի առողջական խնդիրների առկայության վերաբերյալ փաստերը, որոնց պայմաններում Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալը չի կարող կատարել հանրային աշխատանքներ։ Այնուամենայնիվ հաշվի առնելով մեղադրյալի անհամաձայնությունը՝ իր նկատմամբ հանրային աշխատանքների կիրառման վերաբերյալ՝ Դատարանը գտնում է, որ հանրային աշխատանքները տվյալ պարագայում ենթակա չեն կիրառման։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից տուգանքի վճարման անհնարինության հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի համաձայն հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, այնուամենայնիվ նշված ժամանակահատվածում առկա է որոշակի աշխատավարձ, ինչը վկայում է մեղադրյալի կողմից աշխատելու և աշխատավարձ ստանալու հնարավորության մասին։
Վերոգրյալի համատեքստում՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, նախկինում դատվածություն չունենալը, մեղքի ընդունելը, կատարածի համար զղջալը, կատարված արարքների հանրային վտանգավորություն ու առաջացած հետևանքները՝ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պետք է նշանակվի «տուգանք» պատժատեսակը։
(…) Վերոգրյալ իրավանորմերը վկայում են այն մասին, որ տուգանք որպես հիմնական պատիժ նշանակվում սահմանվում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով, իսկ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքների համար՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով։
Հետազոտելով 2025 թվականի օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, Դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Կարապետյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, ուստի տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
Նվազագույն աշխատավարձի մասին ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանվել է 75.000 ՀՀ դրամ:
Այսպիսով, Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ կատարածի համար զղջալը, մեղքը ընդունելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքների բնույթը, նշանակությունը և վտանգավորությունը, գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և վերջինս պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
(…) Առաջնորդվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դատարանը գտնում է, որ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին անհրաժեշտ է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակում տուգանք՝ 750.000 ՀՀ դրամի չափով։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղադրյալին պետք է թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 750.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի։ (...)»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը.
6. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.
Բողոքաբերը, վկայակոչելով վերաբերելի իրավական նորմեր և իրավական դիրքորոշումներ, գտել է, որ վիճարկվող դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է փոփոխման։
Բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է, որ «(...)Թեև դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է նվազ խիստ պատիժ, սակայն մեղադրյալն ունի ֆինանսական խնդիրներ և ի վիճակի չէ նույնիսկ նշանակված տուգանքը վճարել մեկ տարվա ընթացքում։ Բացի այդ՝ մեղադրյալն ունի առողջական խնդիրներ, ինչի հետևանքով չի կարող կատարել նաև հանրային աշխատանքներ /համապատասխան փաստաթղթերը ներկայացվել են Դատարանին/։
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում եմ, որ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ յուրաքանչյուր դրվագով՝ 15 օր ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկ ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով 1 (մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան:
Փորձաշրջանի ընթացքում Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ պետք է նշանակել հետևյալ պարտականությունը՝
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն։
Նշված պատժատեսակի ընտրությունը կապված է այն հանգամանքի հետ, որ մեղադրյալը չի աշխատում, չունի կայուն եկամուտ, ունի առողջական խնդիրներ։
Պաշտպանության կողմը գտնում է, որ նշված պատժատեսակը բավարար կլինի պատժի նպատակների իրագործման համար»։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքի հեղինակը խնդրել է. «(...) Պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/2394/01/25 քրեական գործով 22․08.2025թ․ դատավճիռը:
Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, որպես պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 15 օր ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ վերջնական պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով»:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
7. Մեղադրյալ Գ.Կարապետյանը պնդեց պաշտպանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակի մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը։
9. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. (…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության այն արարքի համար, որը կատարման պահին հանցանք չի համարվել»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատժի տեսակներն են՝ (...)
2) տուգանքը, (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պարզելով, որ առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս կամ պատժի կրման հարցը լուծելիս հաշվի չի առել պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող կամ հանցագործության վտանգավորությունը կամ մեղադրյալի անձը բնութագրող որևէ հանգամանք, որի արդյունքով նշանակել է անարդարացի` ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ պատիժ, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` մեղմացնելով կամ խստացնելով պատիժը կամ այլ կերպ լուծելով պատժի կրման հարցը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»:
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Նշանակված պատժի փոփոխման Վերաքննիչ դատարանի իրավասության հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով, դիրքորոշում հայտնելով, որ «(…) [Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
(...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը)։
10. Վերոգրյալ իրավանորմերի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումներին` (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը) Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության է ենթարկել մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները՝ մեղքն ընդունելը, կատարածի համար զղջալը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, և նշվածների հետ համադրված՝ գնահատել է նաև վերջինի կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալի կողմից աշխատելու և աշխատավարձ ստանալու հնարավորության մասին ՊԵԿ տվյալների շտեմարանում առկա տվյալները և արդյունքում պատժի նպատակների իրացվելիության համատեքստում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի մասով եկել է իրավաչափ եզրահանգման:
Մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հիմնավորածության տեսանկյունից գնահատելով Առաջին ատյանի դատարանի հաշվի առած տվյալները՝ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում այս առումով Առաջին ատյանի դատարանի հետևությանը՝ գտնելով, որ այն արդարացի է՝ համաչափ կատարված հանցագործությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու համար։ Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, Գ.Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանում է մեղադրյալի անձին, նրա կատարած հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, և անհրաժեշտ ու բավարար է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությանը հասնելու համար:
Ինչ վերաբերում է կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բողոքի հեղինակի պնդումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը, արձանագրելով, որ նշված պատժատեսակն իր բնույթով տուգանքից առավել խիստ է, փաստում է, որ բողոքի հեղինակը չի հիմնավորել մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, նախատեսված հանցագործության համար տուգանքի ձևով նշանակված պատժի ակնհայտորեն մեղմ կամ խիստ լինելը, ինչպես պահանջում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածը։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատժատեսակը փոփոխելու և նրա նկատմամբ առավել խիստ պատիժ՝ կարճաժամկետ ազատազրկում, նշանակելու վերաբերյալ բողոքաբերի պահանջն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, և վարույթում առկա չեն օբյեկտիվ իրականության մեջ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալներ, որոնք թույլ կտան խստացնել նշանակված պատիժը:
Այսպիսով, փաստելով, որ մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավոր է՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բացակայում են պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և դատական ակտը փոփոխելու հիմքերը:
Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել նյութական կամ դատավարական նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են կամ կարող էին ազդել վարույթով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար, բողոքարկված դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 367-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 22-ի թիվ ԵԴ1/2394/01/25 դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Լ. ԱԲԳԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Գ․ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ
2025 թվականի հոկտեմբերի 9-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Դավիթ Արղամանյան) 2025 թվականի օգոստոսի 22-ի թիվ ԵԴ1/2394/01/25 դատավճիռը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարույթի ընթացքը.
1. 2023 թվականի փետրվարի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60199023 քրեական վարույթը։
2023 թվականի մայիսի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60920723 քրեական վարույթը։
2023 թվականի մայիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 60199023 և թիվ 60920723 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60199023 համարով շարունակելու մասին։
2023 թվականի հունիսի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60938623 քրեական վարույթը։
2023 թվականի հունիսի 22-ին որոշում է կայացվել թիվ 60199023 և թիվ 60938623 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60199023 համարով շարունակելու մասին։
2025 թվականի հունիսի 27-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հայկ Ժամակոչյանի որոշմամբ թիվ 60199023 քրեական վարույթով Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025թ. հուլիսի 7-ին Երևանի քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) ստացվել են թիվ 60199023 քրեական վարույթի նյութերը, որտեղ թիվ ԵԴ1/3885/01/24 համարով գործով վարույթ է ստանձվել, և նշանակվել են նախնական դատալսումներ։
2. Առաջին ատյանի դատարանը, արագացված վարույթի կիրառմամբ, 2025 թվականի օգոստոսի 22-ի վճռել է.
«1. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և՝
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով,
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
3. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի:
4. Ապացույցները պահել քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում:
5. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: (...)»:
3. 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի հիշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալի պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը:
Քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, 2025 թվականի սեպտեմբերի 23-ին փոխանցվել նախագահող դատավորի աշխատակազմին։
2025 թվականի սեպտեմբերի 29-ին պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության Վերաքննիչ դատարանում:
Վարույթի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
4. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքների համար, որ «նա, տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկված վիճակում, այդ մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 18-ին՝ ժամը 17։00-ին, Երևան քաղաքի Բագրևանդի փողոցի 2/4 հասցեում և 2023 թվականի մայիսի 14-ին՝ ժամը 13։20-ին, Երևան քաղաքի Գ.Հասրաթյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 36 VZ 374 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ 8180252540 և 8180253626 արձանագրությունները»։
5. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն. «(…) 4. Լրացուցիչ դատալսումներում հետազոտված անհրաժեշտ ապացույցները.
- 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի դատվածության և հետախուզման առկայության վերաբերյալ ձև 8 տեղեկանքը. առկա են թիվ 60199023 և 17117922 քրեական վարույթները։ Թիվ 17117922 քրեական վարույթը կարճված է,
- 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը,
- 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի՝ Գեղամ Կարապետյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով սակայն պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը,
- Գեղամ Կարապետյանի մեծահասակի ամբուլատոր բժշկական քարտի քաղվածքը՝ վերջինիս առողջական վիճակի վերաբերյալ։
(…) Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների հարցին, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ և 71-րդ հոդվածներով սահմանված հանգամանքներ առկա չեն։
Անդրադառնալով մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներին, Դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Կարապետյանը սույն քրեական վարույթի շրջանակներում ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար։
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից պատժի ենթակա լինելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
(…) Անդրադառնալով պաշտպանական կողմից միջնորդած պատժատեսակի՝ կարճաժամկետ ազատազրկման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից տուգանքի վճարման և հանրային աշխատանքներ կատարելու անհնարինությունը ինքնին չի բացառում նշված պատժատեսակների կիրառում և Դատարանին թույլ չի տալիս գալ հիմնավորված եզրահանգման առ այն, որ պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղսագրվող հանցավոր արարքների համար նախատեսված ամենախիստ պատժատեսակի՝ կարճաժամկետ ազատազրկման կիրառման պայմաններում։ Մասնավորապես՝ պաշտպանական կողմը հանրային աշխատանքների կատարման անհնարինությունը պայմանավորում է մեղադրյալի առողջական վիճակով, մինչդեռ Դատարան չեն ներկայացվել այնպիսի առողջական խնդիրների առկայության վերաբերյալ փաստերը, որոնց պայմաններում Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալը չի կարող կատարել հանրային աշխատանքներ։ Այնուամենայնիվ հաշվի առնելով մեղադրյալի անհամաձայնությունը՝ իր նկատմամբ հանրային աշխատանքների կիրառման վերաբերյալ՝ Դատարանը գտնում է, որ հանրային աշխատանքները տվյալ պարագայում ենթակա չեն կիրառման։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից տուգանքի վճարման անհնարինության հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի համաձայն հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, այնուամենայնիվ նշված ժամանակահատվածում առկա է որոշակի աշխատավարձ, ինչը վկայում է մեղադրյալի կողմից աշխատելու և աշխատավարձ ստանալու հնարավորության մասին։
Վերոգրյալի համատեքստում՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, նախկինում դատվածություն չունենալը, մեղքի ընդունելը, կատարածի համար զղջալը, կատարված արարքների հանրային վտանգավորություն ու առաջացած հետևանքները՝ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պետք է նշանակվի «տուգանք» պատժատեսակը։
(…) Վերոգրյալ իրավանորմերը վկայում են այն մասին, որ տուգանք որպես հիմնական պատիժ նշանակվում սահմանվում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով, իսկ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքների համար՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով։
Հետազոտելով 2025 թվականի օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, Դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Կարապետյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, ուստի տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով:
Նվազագույն աշխատավարձի մասին ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանվել է 75.000 ՀՀ դրամ:
Այսպիսով, Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ կատարածի համար զղջալը, մեղքը ընդունելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքների բնույթը, նշանակությունը և վտանգավորությունը, գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և վերջինս պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
(…) Առաջնորդվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դատարանը գտնում է, որ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին անհրաժեշտ է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակում տուգանք՝ 750.000 ՀՀ դրամի չափով։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղադրյալին պետք է թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 750.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի։ (...)»։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը.
6. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.
Բողոքաբերը, վկայակոչելով վերաբերելի իրավական նորմեր և իրավական դիրքորոշումներ, գտել է, որ վիճարկվող դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է փոփոխման։
Բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է, որ «(...)Թեև դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է նվազ խիստ պատիժ, սակայն մեղադրյալն ունի ֆինանսական խնդիրներ և ի վիճակի չէ նույնիսկ նշանակված տուգանքը վճարել մեկ տարվա ընթացքում։ Բացի այդ՝ մեղադրյալն ունի առողջական խնդիրներ, ինչի հետևանքով չի կարող կատարել նաև հանրային աշխատանքներ /համապատասխան փաստաթղթերը ներկայացվել են Դատարանին/։
Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում եմ, որ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ յուրաքանչյուր դրվագով՝ 15 օր ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկ ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով 1 (մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան:
Փորձաշրջանի ընթացքում Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ պետք է նշանակել հետևյալ պարտականությունը՝
- բնակության վայրը փոխելու դեպքում իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն։
Նշված պատժատեսակի ընտրությունը կապված է այն հանգամանքի հետ, որ մեղադրյալը չի աշխատում, չունի կայուն եկամուտ, ունի առողջական խնդիրներ։
Պաշտպանության կողմը գտնում է, որ նշված պատժատեսակը բավարար կլինի պատժի նպատակների իրագործման համար»։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքի հեղինակը խնդրել է. «(...) Պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/2394/01/25 քրեական գործով 22․08.2025թ․ դատավճիռը:
Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, որպես պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 15 օր ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ վերջնական պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով»:
Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
7. Մեղադրյալ Գ.Կարապետյանը պնդեց պաշտպանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակի մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը։
9. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. (…)
7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության այն արարքի համար, որը կատարման պահին հանցանք չի համարվել»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատժի տեսակներն են՝ (...)
2) տուգանքը, (...)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պարզելով, որ առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս կամ պատժի կրման հարցը լուծելիս հաշվի չի առել պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող կամ հանցագործության վտանգավորությունը կամ մեղադրյալի անձը բնութագրող որևէ հանգամանք, որի արդյունքով նշանակել է անարդարացի` ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ պատիժ, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` մեղմացնելով կամ խստացնելով պատիժը կամ այլ կերպ լուծելով պատժի կրման հարցը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»:
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Նշանակված պատժի փոփոխման Վերաքննիչ դատարանի իրավասության հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով, դիրքորոշում հայտնելով, որ «(…) [Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում.
1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները,
(...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը)։
10. Վերոգրյալ իրավանորմերի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումներին` (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը) Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության է ենթարկել մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները՝ մեղքն ընդունելը, կատարածի համար զղջալը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, և նշվածների հետ համադրված՝ գնահատել է նաև վերջինի կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալի կողմից աշխատելու և աշխատավարձ ստանալու հնարավորության մասին ՊԵԿ տվյալների շտեմարանում առկա տվյալները և արդյունքում պատժի նպատակների իրացվելիության համատեքստում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի մասով եկել է իրավաչափ եզրահանգման:
Մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հիմնավորածության տեսանկյունից գնահատելով Առաջին ատյանի դատարանի հաշվի առած տվյալները՝ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում այս առումով Առաջին ատյանի դատարանի հետևությանը՝ գտնելով, որ այն արդարացի է՝ համաչափ կատարված հանցագործությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու համար։ Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, Գ.Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանում է մեղադրյալի անձին, նրա կատարած հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, և անհրաժեշտ ու բավարար է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությանը հասնելու համար:
Ինչ վերաբերում է կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բողոքի հեղինակի պնդումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը, արձանագրելով, որ նշված պատժատեսակն իր բնույթով տուգանքից առավել խիստ է, փաստում է, որ բողոքի հեղինակը չի հիմնավորել մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, նախատեսված հանցագործության համար տուգանքի ձևով նշանակված պատժի ակնհայտորեն մեղմ կամ խիստ լինելը, ինչպես պահանջում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածը։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատժատեսակը փոփոխելու և նրա նկատմամբ առավել խիստ պատիժ՝ կարճաժամկետ ազատազրկում, նշանակելու վերաբերյալ բողոքաբերի պահանջն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, և վարույթում առկա չեն օբյեկտիվ իրականության մեջ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալներ, որոնք թույլ կտան խստացնել նշանակված պատիժը:
Այսպիսով, փաստելով, որ մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավոր է՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բացակայում են պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և դատական ակտը փոփոխելու հիմքերը:
Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել նյութական կամ դատավարական նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են կամ կարող էին ազդել վարույթով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար, բողոքարկված դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 367-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 22-ի թիվ ԵԴ1/2394/01/25 դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Լ. ԱԲԳԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2394/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 07-07-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60199023 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գեղամ Կնյազի Կարապետյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկված վիճակում և այդ մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 18-ին՝ ժամը 17:00֊ին, Երևան քաղաքի Բագրևանդի փողողի 2/4 հասցեում և 2023 թվականի մայիսի 14-ին' ժամը 13:20-ին Երևան քաղաքի Գ.Հասրաթյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 36 VZ 374 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ 8180252540 և 8180253626 արձանագրությունները: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հայրանուն | Կնյազի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 07-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Գործ թիվ ԵԴ1/2394/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ (վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու հարցը քննության առնելու մասին) 2025թ. հուլիսի 10 ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Դավիթ Արղամանյանս՝ քննելով թիվ ԵԴ1/2394/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու հարցը՝ ՊԱՐԶԵՑԻ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2025թ․ հուլիսի 7-ին Երևանի քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության կողմից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60199023 քրեական վարույթի նյութերն՝ ըստ մեղադրանքի Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով ։ 2. 2025թ․ հուլիսի 7-ին նշված քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2394/01/25 քրեական գործի համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025թ․ հուլիսի 8-ին հանձնվել է ինձ: 2. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 3. Եթե պահպանված չէ սույն օրենսգրքի 206-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված ժամկետը, ապա դատարանն առանց նախնական դատալսումներ անցկացնելու մասին որոշում կայացնելու քրեական գործը վերադարձնում է հսկող դատախազին խափանման միջոցի հարցը քննարկելու և գործը կրկին դատարան հանձնելու նպատակով: 4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը պետք է բովանդակի տեղեկություններ այն կայացրած դատարանի և դատավորի, քրեական գործը ստանալու և որոշումը կայացնելու օրվա, ինչպես նաև նախնական դատալսումների վայրի և ժամանակի մասին: 5. Նախնական դատալսումներով առաջին դատական նիստը նշանակվում է սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշման կայացումից հետո՝ երկշաբաթյա ժամկետում: 6. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որոշումը կայացնելուց հետո՝ երկօրյա ժամկետում, դատավորը դրա պատճենն ուղարկում է հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին` դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ: Հուշաթերթը ներառում է նաև սույն օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանում:» Նույն օրենսգրքի 206-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Եթե մեղադրյալը կալանավորված է, ապա մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատարան է հանձնվում ոչ ուշ, քան մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանալուց 15 օր առաջ:» Քրեական գործի ուսումնասիրությունից պարզվեց, որ մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրվել է «բացակայելու արգելք» այլընտրանքային խափանման միջոցը, ուստի առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված գործը մեղադրողին վերադարձնելու հիմքը։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 28-րդ, 31-րդ, 33-րդ, 264-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝ ՈՐՈՇԵՑԻ 1. Ստանձնել մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը և նշանակել դռնբաց նախնական դատալսումներ 2025 թվականի հուլիսի 15-ին` ժամը 17։30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի «Աջափնյակ-1» նստավայրում (հասցե՝ Երևան քաղաք, Նազարբեկյան 40)։ 2. Որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին` դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ: 3. Որոշումն ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից և բողոքարկման ենթակա չէ: Դատավոր՝ Դավիթ Արղամանյան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հ. |
| Ազգանուն | Ժամակոչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հայրանուն | Կնյազի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ս. |
| Ազգանուն | Յուզբաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 15-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 15-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացել հանրային մեղադրող Հ.Ժամակոչյանի չներկայանալու պատճառով: |
| Այլ նշումներ | Տեղի է ունեցել վրիպակ, դատական նիստը կայացել և հետաձգվել է հանրային մեղադրող Հ.Ժամակոչյանի չներկայանալու պատճառով: |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 22-08-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:40 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 22-08-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 22-08-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ Գործ թիվ ԵԴ1/2394/01/25 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ Նախագահությամբ՝ դատավոր Դավիթ Արղամանյանի, քարտուղարությամբ՝ Դավիթ Հակոբյանի, Խանետա Ֆթոյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող՝ Հայկ Ժամակոչյանի, պաշտպան՝ Սեդա Յուզբաշյանի, մեղադրյալ՝ Գեղամ Կարապետյանի, 2025թ. օգոստոսի 22 ք. Երևան, դռնբաց դատական նիստում դատաքննության հատուկ՝ արագացված վարույթի կարգով քննելով քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի (ծնված՝ 02.01.1965թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող՝ Երևան քաղաքի Խուդյակով փողոցի տուն 206 հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ ՊԱՐԶԵՑ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1․ 2023թ. փետրվարի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60199023 քրեական վարույթը (այսուհետ նաև՝ քրեական վարույթ)։ 2. 2023թ. մայիսի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60920723 քրեական վարույթը։ 3. 2023թ. մայիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 60199023 և թիվ 60920723 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60199023 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին։ 4. 2023թ. հունիսի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60938623 քրեական վարույթը։ 5. 2023թ. հունիսի 22-ին որոշում է կայացվել թիվ 60199023 և թիվ 60938623 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60199023 քրեական վարույթի ներքո շարունակելու մասին։ 6. 2025թ. հունիսի 27-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հայկ Ժամակոչյանի որոշմամբ թիվ 60199023 քրեական վարույթով Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ 7. 2025թ. հունիսի 30-ի որոշմամբ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 8. 2025թ. հուլիսի 7-ին Երևանի քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ 60199023 քրեական վարույթի նյութերը, քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2394/01/25 համարը, որը նույն օրը մակագրվել և 2025թ. հուլիսի 8-ին հանձնվել է դատավոր՝ Դավիթ Արղամանյանին։ 9. 2025թ. հուլիսի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Դատարան) դատավոր Դավիթ Արղամանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2394/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 10. 2025թ․ օգոստոսի 22-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը անփոփոխ թողնելու մասին։ 2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ այն արարքների կատարման համար, որ նա «(...) տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկված վիճակում, այդ մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 18-ին՝ ժամը 17։00-ին, Երևան քաղաքի Բագրևանդի փողոցի 2/4 հասցեում և 2023 թվականի մայիսի 14-ին՝ ժամը 13։20-ին, Երևան քաղաքի Գ.Հասրաթյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 36 VZ 374 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ 8180252540 և 8180253626 արձանագրությունները։ Այսինքն՝ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանը կատարել է հանցանքներ՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ (...)» 3. Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը. Նախնական դատալսումների՝ 2025թ. օգոստոսի 22-ի դատական նիստի ընթացքում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի քննարկման շրջանակում մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանը և պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը միջնորդել են կիրառել արագացված վարույթ։ Միջնորդություն ներկայացնելուց հետո հանրային մեղադրողը ներկայացրեց մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքների իրավական գնահատականը: Մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնեց, որ մեղադրանքի էությունը պարզ է, մեղադրանքի հետ համաձայն է, բավարար ժամանակ ունեցել է պաշտպանի հետ խորհրդակցելու և առաջադրված մեղադրանքը քննարկելու համար, պաշտպանը պատասխանել է հետաքրքրող հարցերին, գիտակցում է, որ պարտավոր չէ համաձայնվել առաջադրված մեղադրանքին և ունի ընդհանուր կարգով գործի քննության իրավունք, կամավոր է ներկայացրել միջնորդությունը, չի օգտագործում որևէ դեղորայքային միջոց, այլ նյութեր, առողջության հետ կապված խնդիրներ չունի, տեղյակ է, որ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում ապացույցներ չեն հետազոտվելու և դատավճիռ է կայացնելու մեղադրանքի հետ մեղադրյալի համաձայնության հիման վրա, տեղյակ է, որ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով: Պաշտպան Սեդա Յուզբաշյանը, պատասխանելով Դատարանի հարցերին՝ հայտնեց, որ պաշտպանյալի հետ մանրամասն և ամբողջությամբ քննարկել է մեղադրանքի էությունը, որի հետ նա համաձայն է, մեղադրյալը հասկանում և գիտակցում է մեղադրանքի կետերը և հանգամանքները, մեղադրյալը կամավոր և գիտակցված է ընդունում մեղադրանքը և ներկայացրել միջնորդությունը, պարզաբանել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդության էությունը, հետևանքները, բողոքարկման սահմանափակ լինելու հանգամանքը և այլ հարցեր։ Հանրային մեղադրողը միջնորդության դեմ չառարկեց։ Դատարանը, նկատի ունենալով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները՝ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը և գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, որոշում է կայացրել լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին։ 4. Լրացուցիչ դատալսումներում հետազոտված անհրաժեշտ ապացույցները. - 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի դատվածության և հետախուզման առկայության վերաբերյալ ձև 8 տեղեկանքը. առկա են թիվ 60199023 և 17117922 քրեական վարույթները։ Թիվ 17117922 քրեական վարույթը կարճված է, - 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, - 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի՝ Գեղամ Կարապետյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով սակայն պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, - Գեղամ Կարապետյանի մեծահասակի ամբուլատոր բժշկական քարտի քաղվածքը՝ վերջինիս առողջական վիճակի վերաբերյալ։ 5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Արագացված վարույթի արդյունքով դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները: 2. Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները: (...)» Դատաքննության հատուկ կարգ՝ արագացված վարույթ կիրառելու, մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի կողմից մեղադրանքն ընդունելու և գործով ձեռք բերված ապացույցների հետազոտում չիրականացնելու պայմաններում՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված են Գեղամ Կարապետյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները, արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, ապացուցված է Գեղամ Կարապետյանի կողմից նշված արարքները մեղավորությամբ կատարելը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին համաձայն՝ «1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝ պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:» Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների հարցին, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ և 71-րդ հոդվածներով սահմանված հանգամանքներ առկա չեն։ Անդրադառնալով մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներին, Դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Կարապետյանը սույն քրեական վարույթի շրջանակներում ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար։ Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից պատժի ենթակա լինելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։ Մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին անդրադառնալով՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:» Նույն օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:» Նույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…)» Նույն օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «4. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։» Նույն օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման:» Անդրադառնալով պաշտպանական կողմից միջնորդած պատժատեսակի՝ կարճաժամկետ ազատազրկման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից տուգանքի վճարման և հանրային աշխատանքներ կատարելու անհնարինությունը ինքնին չի բացառում նշված պատժատեսակների կիրառում և Դատարանին թույլ չի տալիս գալ հիմնավորված եզրահանգման առ այն, որ պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղսագրվող հանցավոր արարքների համար նախատեսված ամենախիստ պատժատեսակի՝ կարճաժամկետ ազատազրկման կիրառման պայմաններում։ Մասնավորապես՝ պաշտպանական կողմը հանրային աշխատանքների կատարման անհնարինությունը պայմանավորում է մեղադրյալի առողջական վիճակով, մինչդեռ Դատարան չեն ներկայացվել այնպիսի առողջական խնդիրների առկայության վերաբերյալ փաստերը, որոնց պայմաններում Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալը չի կարող կատարել հանրային աշխատանքներ։ Այնուամենայնիվ հաշվի առնելով մեղադրյալի անհամաձայնությունը՝ իր նկատմամբ հանրային աշխատանքների կիրառման վերաբերյալ՝ Դատարանը գտնում է, որ հանրային աշխատանքները տվյալ պարագայում ենթակա չեն կիրառման։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից տուգանքի վճարման անհնարինության հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի համաձայն հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, այնուամենայնիվ նշված ժամանակահատվածում առկա է որոշակի աշխատավարձ, ինչը վկայում է մեղադրյալի կողմից աշխատելու և աշխատավարձ ստանալու հնարավորության մասին։ Վերոգրյալի համատեքստում՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, նախկինում դատվածություն չունենալը, մեղքի ընդունելը, կատարածի համար զղջալը, կատարված արարքների հանրային վտանգավորություն ու առաջացած հետևանքները՝ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պետք է նշանակվի «տուգանք» պատժատեսակը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով: 2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում: 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։ (…) 5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: (…) 7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։ 8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը` 1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով, 2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: (…)» Նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ « 1. Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները. (…) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ. 7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (…)» Վերոգրյալ իրավանորմերը վկայում են այն մասին, որ տուգանք որպես հիմնական պատիժ նշանակվում սահմանվում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով, իսկ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքների համար՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով։ Հետազոտելով 2025 թվականի օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, Դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Կարապետյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, ուստի տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Նվազագույն աշխատավարձի մասին ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանվել է 75.000 ՀՀ դրամ: Այսպիսով, Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ կատարածի համար զղջալը, մեղքը ընդունելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքների բնույթը, նշանակությունը և վտանգավորությունը, գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և վերջինս պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը: (…) 11. Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը: Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը և պատժի կրման սկիզբ է համարվում առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրման սկիզբը:» Առաջնորդվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դատարանը գտնում է, որ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին անհրաժեշտ է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակում տուգանք՝ 750.000 ՀՀ դրամի չափով։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղադրյալին պետք է թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 750.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի։ Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական վարույթով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում: Անդրադառնալով ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ենթակա են պահման քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում: Դատարանը գտնում է նաև, որ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՀՀ միգրացիոն ծառայությունում և Հայաստանի Հանրապետության սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում բացառապես սույն գործով առկա արգելանքները պետք է վերացնել: Հաշվի առնելով, որ սույն գործով վարութային ծախսեր առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցին անդրադարձ չի կատարում։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ, 59-րդ, 69-րդ, 70-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 347-349-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ և 464.4-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը ՎՃՌԵՑ 1. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և՝ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ 2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։ 3. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի: 4. Ապացույցները պահել քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում: 5. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: 6. Դատավճիռը` բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: Դատավոր` Դավիթ Արղամանյան |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 22-08-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 18-09-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ «120» թերթ, 2-րդ հատոր՝ «53» թերթ: |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 17-09-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 18-09-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 120, 53 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-109615 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 12-01-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 14-01-2026 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 25-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 120 թերթ, 53 թերթ, 40 թերթ։ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 26-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2394/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 18-09-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 15-09-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Յուզբաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Գեղամ Կարապետյան Բեկանել Երևան քաղաքի /Աջափնյակ/ առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասւթյան դատարանի 22.08.2025թ-ի դատավճիռը, Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ 2 դրվագով , որպես պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 15 օր ժամկետով, ՀՀ քր, օր-ի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ վերջնական պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 ամիս ժամկետով, ՀՀ քր. օր-ի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Աբգարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 29-09-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 09-10-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գեղամ |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/2394/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Գ․ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ 2025 թվականի հոկտեմբերի 9-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Դավիթ Արղամանյան) 2025 թվականի օգոստոսի 22-ի թիվ ԵԴ1/2394/01/25 դատավճիռը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի ընթացքը. 1. 2023 թվականի փետրվարի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60199023 քրեական վարույթը։ 2023 թվականի մայիսի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60920723 քրեական վարույթը։ 2023 թվականի մայիսի 29-ին որոշում է կայացվել թիվ 60199023 և թիվ 60920723 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60199023 համարով շարունակելու մասին։ 2023 թվականի հունիսի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60938623 քրեական վարույթը։ 2023 թվականի հունիսի 22-ին որոշում է կայացվել թիվ 60199023 և թիվ 60938623 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60199023 համարով շարունակելու մասին։ 2025 թվականի հունիսի 27-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հայկ Ժամակոչյանի որոշմամբ թիվ 60199023 քրեական վարույթով Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ 2025 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։ 2025թ. հուլիսի 7-ին Երևանի քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) ստացվել են թիվ 60199023 քրեական վարույթի նյութերը, որտեղ թիվ ԵԴ1/3885/01/24 համարով գործով վարույթ է ստանձվել, և նշանակվել են նախնական դատալսումներ։ 2. Առաջին ատյանի դատարանը, արագացված վարույթի կիրառմամբ, 2025 թվականի օգոստոսի 22-ի վճռել է. «1. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և՝ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով, Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար պատիժ նշանակել՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։ 2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։ 3. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի: 4. Ապացույցները պահել քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ամբողջ ժամանակահատվածում: 5. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: (...)»: 3. 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի հիշյալ դատավճռի դեմ մեղադրյալի պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը: Քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, 2025 թվականի սեպտեմբերի 23-ին փոխանցվել նախագահող դատավորի աշխատակազմին։ 2025 թվականի սեպտեմբերի 29-ին պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության Վերաքննիչ դատարանում: Վարույթի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 4. Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքների համար, որ «նա, տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկված վիճակում, այդ մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, 2023 թվականի ապրիլի 18-ին՝ ժամը 17։00-ին, Երևան քաղաքի Բագրևանդի փողոցի 2/4 հասցեում և 2023 թվականի մայիսի 14-ին՝ ժամը 13։20-ին, Երևան քաղաքի Գ.Հասրաթյան փողոցում վարել է «Օպել» մակնիշի 36 VZ 374 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ 8180252540 և 8180253626 արձանագրությունները»։ 5. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն. «(…) 4. Լրացուցիչ դատալսումներում հետազոտված անհրաժեշտ ապացույցները. - 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի դատվածության և հետախուզման առկայության վերաբերյալ ձև 8 տեղեկանքը. առկա են թիվ 60199023 և 17117922 քրեական վարույթները։ Թիվ 17117922 քրեական վարույթը կարճված է, - 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՔԿԱԳ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, - 2025թ. օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի՝ Գեղամ Կարապետյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով սակայն պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, - Գեղամ Կարապետյանի մեծահասակի ամբուլատոր բժշկական քարտի քաղվածքը՝ վերջինիս առողջական վիճակի վերաբերյալ։ (…) Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների հարցին, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ և 71-րդ հոդվածներով սահմանված հանգամանքներ առկա չեն։ Անդրադառնալով մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներին, Դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Կարապետյանը սույն քրեական վարույթի շրջանակներում ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար։ Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից պատժի ենթակա լինելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։ (…) Անդրադառնալով պաշտպանական կողմից միջնորդած պատժատեսակի՝ կարճաժամկետ ազատազրկման հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից տուգանքի վճարման և հանրային աշխատանքներ կատարելու անհնարինությունը ինքնին չի բացառում նշված պատժատեսակների կիրառում և Դատարանին թույլ չի տալիս գալ հիմնավորված եզրահանգման առ այն, որ պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղսագրվող հանցավոր արարքների համար նախատեսված ամենախիստ պատժատեսակի՝ կարճաժամկետ ազատազրկման կիրառման պայմաններում։ Մասնավորապես՝ պաշտպանական կողմը հանրային աշխատանքների կատարման անհնարինությունը պայմանավորում է մեղադրյալի առողջական վիճակով, մինչդեռ Դատարան չեն ներկայացվել այնպիսի առողջական խնդիրների առկայության վերաբերյալ փաստերը, որոնց պայմաններում Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալը չի կարող կատարել հանրային աշխատանքներ։ Այնուամենայնիվ հաշվի առնելով մեղադրյալի անհամաձայնությունը՝ իր նկատմամբ հանրային աշխատանքների կիրառման վերաբերյալ՝ Դատարանը գտնում է, որ հանրային աշխատանքները տվյալ պարագայում ենթակա չեն կիրառման։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից տուգանքի վճարման անհնարինության հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ թեև Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքի համաձայն հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, այնուամենայնիվ նշված ժամանակահատվածում առկա է որոշակի աշխատավարձ, ինչը վկայում է մեղադրյալի կողմից աշխատելու և աշխատավարձ ստանալու հնարավորության մասին։ Վերոգրյալի համատեքստում՝ Դատարանն արձանագրում է, որ հաշվի առնելով մեղադրյալի անձը, նախկինում դատվածություն չունենալը, մեղքի ընդունելը, կատարածի համար զղջալը, կատարված արարքների հանրային վտանգավորություն ու առաջացած հետևանքները՝ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պետք է նշանակվի «տուգանք» պատժատեսակը։ (…) Վերոգրյալ իրավանորմերը վկայում են այն մասին, որ տուգանք որպես հիմնական պատիժ նշանակվում սահմանվում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով, իսկ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքների համար՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով։ Հետազոտելով 2025 թվականի օգոստոսի 22-ին արտատպված Գեղամ Կարապետյանի վերաբերյալ ՊԵԿ տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, Դատարանն արձանագրում է, որ Գեղամ Կարապետյանի եկամուտների վերաբերյալ տվյալներ առկա են, որոնց հաշվարկով պարզ է դառնում, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը չի գերազանցում հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, ուստի տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Նվազագույն աշխատավարձի մասին ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանվել է 75.000 ՀՀ դրամ: Այսպիսով, Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ կատարածի համար զղջալը, մեղքը ընդունելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքների բնույթը, նշանակությունը և վտանգավորությունը, գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 ՀՀ դրամի չափով և վերջինս պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։ (…) Առաջնորդվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դատարանը գտնում է, որ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատժին անհրաժեշտ է լրիվ գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք պատիժը և մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակում տուգանք՝ 750.000 ՀՀ դրամի չափով։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղադրյալին պետք է թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 750.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս 12 ամսվա ընթացքում՝ ըստ վերջինի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման կողմից սահմանված տուգանքի վճարման ժամանակացույցի։ (...)»։ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, դրանք հաստատող փաստերը և պահանջը. 6. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով. Բողոքաբերը, վկայակոչելով վերաբերելի իրավական նորմեր և իրավական դիրքորոշումներ, գտել է, որ վիճարկվող դատավճիռը պատժի մասով ենթակա է փոփոխման։ Բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է, որ «(...)Թեև դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է նվազ խիստ պատիժ, սակայն մեղադրյալն ունի ֆինանսական խնդիրներ և ի վիճակի չէ նույնիսկ նշանակված տուգանքը վճարել մեկ տարվա ընթացքում։ Բացի այդ՝ մեղադրյալն ունի առողջական խնդիրներ, ինչի հետևանքով չի կարող կատարել նաև հանրային աշխատանքներ /համապատասխան փաստաթղթերը ներկայացվել են Դատարանին/։ Վերոգրյալի հիման վրա, պատժի տեսակը և չափն ընտրելիս ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնելով մեղադրյալի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանք կատարելու հանգամանքները, մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում եմ, որ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ յուրաքանչյուր դրվագով՝ 15 օր ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել՝ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով 1 (մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան: Փորձաշրջանի ընթացքում Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ պետք է նշանակել հետևյալ պարտականությունը՝ - բնակության վայրը փոխելու դեպքում իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն։ Նշված պատժատեսակի ընտրությունը կապված է այն հանգամանքի հետ, որ մեղադրյալը չի աշխատում, չունի կայուն եկամուտ, ունի առողջական խնդիրներ։ Պաշտպանության կողմը գտնում է, որ նշված պատժատեսակը բավարար կլինի պատժի նպատակների իրագործման համար»։ Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքի հեղինակը խնդրել է. «(...) Պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/2394/01/25 քրեական գործով 22․08.2025թ․ դատավճիռը: Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, որպես պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում 15 օր ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ վերջնական պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկ ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով»: Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները. 7. Մեղադրյալ Գ.Կարապետյանը պնդեց պաշտպանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. 8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ նաև նոր ապացույցներով»: Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով վերաքննիչ բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք մեղադրյալ Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակի մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը։ 9. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները. (…) 7) ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. 8) դատապարտված մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար. 9) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. 10) դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության այն արարքի համար, որը կատարման պահին հանցանք չի համարվել»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 56-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատժի տեսակներն են՝ (...) 2) տուգանքը, (...)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, համաձայն որի՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պարզելով, որ առաջին ատյանի դատարանը պատիժ նշանակելիս կամ պատժի կրման հարցը լուծելիս հաշվի չի առել պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող կամ հանցագործության վտանգավորությունը կամ մեղադրյալի անձը բնութագրող որևէ հանգամանք, որի արդյունքով նշանակել է անարդարացի` ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ պատիժ, վերաքննիչ դատարանը փոփոխում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը` մեղմացնելով կամ խստացնելով պատիժը կամ այլ կերպ լուծելով պատժի կրման հարցը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Նշանակված պատժի փոփոխման Վերաքննիչ դատարանի իրավասության հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով, դիրքորոշում հայտնելով, որ «(…) [Վ]երաքննիչ դատարանն իրավասու է պատժի մասով փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը հետևյալ դեպքերում. 1) առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս չեն պահպանվել պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները, (...) [Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս վերոնշյալ պահանջների չպահպանման վերաբերյալ վերաքննիչ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված։ Այլ կերպ ասած՝ պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող որ հանգամանքները հաշվի չեն առնվել և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանիշին չհամապատասխանող պատժի նշանակման։ Այսինքն` եթե վերաքննիչ դատարանը, գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, պետք է պատճառաբանի, թե ինչում է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 24-րդ կետը)։ 10. Վերոգրյալ իրավանորմերի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումներին` (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը) Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պատշաճ իրավական վերլուծության է ենթարկել մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները՝ մեղքն ընդունելը, կատարածի համար զղջալը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, և նշվածների հետ համադրված՝ գնահատել է նաև վերջինի կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալի կողմից աշխատելու և աշխատավարձ ստանալու հնարավորության մասին ՊԵԿ տվյալների շտեմարանում առկա տվյալները և արդյունքում պատժի նպատակների իրացվելիության համատեքստում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի մասով եկել է իրավաչափ եզրահանգման: Մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հիմնավորածության տեսանկյունից գնահատելով Առաջին ատյանի դատարանի հաշվի առած տվյալները՝ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում այս առումով Առաջին ատյանի դատարանի հետևությանը՝ գտնելով, որ այն արդարացի է՝ համաչափ կատարված հանցագործությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու համար։ Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, Գ.Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանում է մեղադրյալի անձին, նրա կատարած հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, և անհրաժեշտ ու բավարար է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությանը հասնելու համար: Ինչ վերաբերում է կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ բողոքի հեղինակի պնդումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը, արձանագրելով, որ նշված պատժատեսակն իր բնույթով տուգանքից առավել խիստ է, փաստում է, որ բողոքի հեղինակը չի հիմնավորել մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով, նախատեսված հանցագործության համար տուգանքի ձևով նշանակված պատժի ակնհայտորեն մեղմ կամ խիստ լինելը, ինչպես պահանջում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածը։ Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատժատեսակը փոփոխելու և նրա նկատմամբ առավել խիստ պատիժ՝ կարճաժամկետ ազատազրկում, նշանակելու վերաբերյալ բողոքաբերի պահանջն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի երաշխավորման տեսանկյունից հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, և վարույթում առկա չեն օբյեկտիվ իրականության մեջ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալներ, որոնք թույլ կտան խստացնել նշանակված պատիժը: Այսպիսով, փաստելով, որ մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավոր է՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բացակայում են պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և դատական ակտը փոփոխելու հիմքերը: Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և դրանք հաստատող փաստերի սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու կամ փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր չկան, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել նյութական կամ դատավարական նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են կամ կարող էին ազդել վարույթով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար, բողոքարկված դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 367-372-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Պաշտպան Ս․Յուզբաշյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Գեղամ Կնյազի Կարապետյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 22-ի թիվ ԵԴ1/2394/01/25 դատավճիռը թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Լ. ԱԲԳԱՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 09-10-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 08-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 120, 53, 32 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 08-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 120, 53, 32 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 886/26 |