ԵԴ1/2333/01/25






Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«09» փետրվարի 2026 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԳՈՀԱՐ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ ԳՈՀԱՐ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ ՍՈՒՐԵՆ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ

«Աջափնյակ 1» նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (ծնված` 12.04.1998 թվականին Արարատի մարզի Պ.Սևակ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում դատված, չի աշխատում հաշվառված է և բնակվում Երևան քաղաքի Արարատի մարզի Պարույր Սևակ գյուղի 7-րդ փողոցի 19-րդ տուն հասցեում, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը)։

1. Նկարագրական մաս.
2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60714824 քրեական վարույթը։
2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60714924 քրեական վարույթը, որը միացվել է թիվ 60714824 քրեական վարույթին։
2024 թվականի դեկտեմբերի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60735324 քրեական վարույթը, որը միացվել է թիվ 60714824 քրեական վարույթին։
2025 թվականի մայիսի 12-ին Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի մայիսի 12-ին Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի հուլիսի 04-ին մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան են մուտքագրվել քրեական վարույթի նյութերը։
2025 թվականի հուլիսի 07-ին հանձնվել է դատավոր Վ․Ջիվանյանին, որով 2025 թվականի հուլիսի 10-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։
2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ավարտվել են հիմնական դատալսումները և Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի նկատմամբ կայացվել է մեղադրական վերդիկտ` Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, նույն օրն իրականացվել են լրացուցիչ դատալսումներ։

1.1. Մեղադրանքի փաստական նկարագրություն.
Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ նա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու պայմաններում վարել է տրանսպորտային միջոց։ Այսպես, Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը 16.10.2024թ. թիվ 8180416312 որոշմամբ զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից, Երևան քաղաքի Այվազովսկի-Արցախ՝ խաչմերուկում 25.10.2024թ. ժամը 23:20-ին վարել է «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի 37 GG 737 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ կազմվել է թիվ 8180418351 արձանագրությունը:
Բացի այդ, Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը 16.10.2024թ. թիվ 8180416312 որոշմամբ զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից, Երևան քաղաքի Աճեմյան փողոցով ոչ սթափ վիճակում՝ արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի 0.143 միլիգրամ պարունակությամբ, 25.10.2024թ. ժամը 01:10-ի սահմաններում վարել է «Մերսեդես-Բենց» մակնիշի 37 GG 737 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ կազմվել է թիվ 8400722275 որոշմանը կից արձանագրությունը:
Բացի այդ, Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը 16.10.2024թ. թիվ 8180416312 որոշմամբ զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից, Երևան քաղաքի Ազատության փողոցով 03.12.2024թ. ժամը 22.00-ի սահմաններում վարել է «Մերսեդես Բենց» մակնիշի 37 GG 737 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ կազմվել է թիվ 8180416932 որոշմանը կից արձանագրությունը:

1.2. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցներ.
Դատաքննությամբ հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները՝
Մեղադրյալ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ընդունում է ներկայացված մեղադրանքում նշված հանգամանքները, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված վիճակում ավտոմեքենա վարելը պայմանավորված է եղել աշխատանքով, քանի որ ընտանեկան պայմանները վատ են և ունի շատ վարկեր։ Ներկայումս դիմել է վարորդական վկայական ստանալու համար։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)

Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180416312 արձանագրությունը և որոշումը, որի համաձայն՝ 03․10․2024թ. ժամը 02։20-ին, Երևան քաղաքի Մ․Մելքոնյան փողոցում Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը, ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց և զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 5, 49)

Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180418351 արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 25․10․2024թ. ժամը 23։15-ին, Երևան քաղաքի Այվազովսկի-Արցախյան խաչմերուկում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձը՝ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը, վարել է տրանսպորտային միջոց։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 4)

Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի վարորդական վկայականի կարգավիճակը նշված է «Զրկված», սկիզբը՝ 16․10․2024թ․, ավարտը՝ 16․10․2025թ․։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 8)

Ծանուցագրի ստացման վերաբերյալ հավաստումը, որի համաձայն Սուրեն Հովհաննիսյանը 16․10․2024թ․ ստացել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդից ուղարկված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180416312 արձանագրությունը և որոշումը։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 9)

Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8400722275 արձանագրությունը և որոշումը, որի համաձայն՝ 25․10․2024թ. ժամը 01։10-ին, Երևան քաղաքի Վ․Աճեմյան փողոցում Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը, վարչական տույժի նշանակման օրվանից հետո՝ մեկ տարվա ընթացքում կրկին ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց, և զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 21)

Սթափության վիճակի 25․10․2024թ. զննության թիվ 02337 կտրոնը, համաձայն որի Սուրեն Հովհաննիսյանի արտաշնչած օդում ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0,281 մգ/լ։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 22)

Թիվ 120884 ստուգաչափման վկայականը, համաձայն որի Jupiter X/RP տեսակի 91101178 գործարանային համարի ալկոտեստերն ուժի մեջ է 2024 թվականի ապրիլի 04-ից մինչև 2025 թվականի ապրիլի 04-ը, չափման տիրույթը 0,000÷2,000 մգ/լ է։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, գ/թ 23)

Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի վարորդական վկայականի կարգավիճակը նշված է «Զրկված», սկիզբը՝ 25․10․2024թ․, ավարտը՝ 25․10․2025թ․։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 24, 48)

Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180416932 արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 03․12․2024թ. ժամը 22։00-ին, Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձը՝ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը, վարել է տրանսպորտային միջոց։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 46)

Զննում կատարելու մասին արձանագրությունը և արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի զննվել և արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ թիվ 8180416312 որոշումը, «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի միջոցով թիվ 8180416312 որոշումը ծանուցվելու վերաբերյալ թիվ AL0124851142AM ստացականը, 25.10.2024 թվականին կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունները, ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 01988 կտրոնը, ստուգաչափման թիվ 120886 վկայականը, 03.12.2024 թվականին կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված վարորդական իրավունքի վկայականից զրկված լինելու վերաբերյալ քաղվածքը։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 66-68, 69-72)

Լրացուցիչ դատալսումներում Դատարանը հետազոտել է նաև հետևյալ ապացույցները.
Դատվածության և հետախուզման առկայության վերաբերյալ ձև 8 և ձև 9 տեղեկանքները, ՀՀ ԱՆ պրոպացիայի ծառայության Վայոց Ձորի մարզային մարմնի պետի գրությունը, որոնց համաձայն՝ Սուրեն Հովհաննիսյանը
• Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 27.01.2025թ. թիվ ԵԴ1/0122/01/25 դատավճռով դատապարտվել է տուգանքի 375․000 ՀՀ դրամի չափով: Տուգանքը չվճարելու հետևանքով 03.06.2025թ. միջնորդություն է ներկայացվել դատարան տուգանքի չվճարված մասին համարժեք գույք բռնագանձելու վերաբերյալ, որը 19.06.2025թ. թիվ ԱՎԴ1/0036/13/25 որոշմամբ բավարարվել է։
• Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 14.10.2025թ. թիվ ԵԴ1/3612/01/25 դատավճռով դատապարտվել է հանրային աշխատանքների՝ 100 ժամ տևողությամբ։ Նշանակված պատժին ամբողջությամբ գումարվել է ԱՎԴ/0022/01/25 դատավճռով նշանակված 832․300 ՀՀ դրամ տուգանքը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել հանրային աշխատանքներ 100 ժամ տևողությամբ և տուգանք 832․300 ՀՀ դրամի չափով: Տուգանքի վճարման համար ժամկետ է սահմանվել մինչև 14.03.2026թ.։ Նշանակված տուգանքից վճարում չի կատարվել:
• 05.12.2025թ.-ից «ԱՀԿԾ» բյուջետային հիմնարկում՝ Պ.Սևակ գյուղում, կատարում է հանրային աշխատանքներ, 25.12.2025թ. դրությամբ ժամանակացույցով նախատեսված աշխատանքների ժամաքանակը կազմում է 60 ժամ:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը, հատոր 1՝ գ/թ 64-65)

Քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման տվյալների շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի ամուսնության և երեխաների վերաբերյալ տեղեկություններ չկան։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)

Պետական եկամուտների կոմիտեի շտեմարանի քաղվածքը, համաձայն որի հարցվող ժամանակահատվածում Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի եկամուտը կազմել է 6․012․649 ՀՀ դրամ։
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը)

1.3. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, եզրահանգում է․ հաստատված է, որ մեղադրյալ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 25.10.2024թ. ժամը 23:20-ին, Երևան քաղաքի Այվազովսկի-Արցախի խաչմերուկում 25.10.2024թ. ժամը 01:10-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Աճեմյան փողոցով՝ ոչ սթափ վիճակում, և 03.12.2024թ. ժամը 22.00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ազատության փողոցով վարել է «Մերսեդես Բենց» մակնիշի 37 GG 737 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։
Մասնավորապես՝ մեղադրյալը ցուցմունքով հայտնել է, որ զրկված լինելով տրասպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, մեղադրանքում նշված օրերին վարել է տրանսպորտային միջոց, վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություններով արձանագրվել է մեղադրանքում նշված ժամանակահատվածում մեղադրյալի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը, Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրի հաշվառման շտեմարանից արտատպված քաղվածքով արձանագրվել է մեղադրյալի՝ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկված լինելը, սթափության զննության կտրոնով արձանագրվել է մեղադրյալի՝ տվյալ ժամանակ ոչ սթափ լինելու հանգամանքը։
Դատարանը հաստատված է համարում նաև, որ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը, հանցանքը կատարելու պահին չի ունեցել դատվածություն։

2. Պատճառաբանական մաս.
2.1. Քննարկելով մեղադրյալ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքի փաստակազմը հաստատված լինելու հանգամանքը և դրա իրավաբանական որակումը՝ Դատարանը պետք է պատասխանի հետևյալ հարցերին.
ա) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
բ) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
գ) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
դ) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ.
ե) դատապարտված մեղադրյալի արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման։
2.1.1. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Դատարանը գտնում է, որ հետազոտված ապացույցներով հաստատվել է, որ մեղադրյալ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 25.10.2024թ. ժամը 23:20-ին Երևան քաղաքի Այվազովսկի-Արցախի խաչմերուկում, 25.10.2024թ. ժամը 01:10-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Աճեմյան փողոցով՝ ոչ սթափ վիճակում և 03.12.2024թ. ժամը 22.00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ազատության փողոցով վարել է «Մերսեդես Բենց» մակնիշի 37 GG 737 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։
2.1.2. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Ենթադրյալ հանցանքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
(…)
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
(…)»:
Նշված հանցակազմի օբյեկտը երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործումն ապահովող հասարակական հարաբերություններն են, օբյեկտիվ կողմը՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը: Սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ, իսկ սուբյեկտը 16 տարին լրացած անձն է։
Հաստատված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են բերված հանցակազմի հատկանիշներին, հետևաբար ապացուցված է արարքի քրեական հակաիրավականությունը։
2.1.3. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Հետազոտված ապացույցներով՝ մեղադրյալի ցուցմունքով, վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ արձանագրություններով հաստատվել է, որ մեղադրյալ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանին վերագրված արարքը կատարվել է նրա կողմից։
2.1.4. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Քրեական պատասխանատվության ենթակա է այն անձը, որը սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված արարքը կատարել է մեղավորությամբ:
2. Սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված արարքը համարվում է մեղավորությամբ կատարված, եթե այն կատարողը գիտակցել է իր արարքի հակաիրավականությունը կամ թեև չի գիտակցել, բայց կարող էր գիտակցել դա:
3. Սույն օրենսգիրքը հիմնվում է արարքի հակաիրավականությունը գիտակցելու կամ դա գիտակցելու կարողության կանխավարկածի վրա:»։
Քննարկվող հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ։ Այսինքն՝ հանցավորը գիտակցում է, որ տրանսպորտային միջոցը վարում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ կասեցված լինելու կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալու պայմաններում, ինչպես նաև՝ ոչ սթափ վիճակում։ Տվյալ դեպքում մեղադրյալի ցուցմունքով, ՀՀ ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքով հաստատվել է, որ նա գիտակցել է, որ զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ վարել է տրանսպորտային միջոց, հետևապես հաստատվել է դատապարտված մեղադրյալ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի մեղքը նրան վերագրված արարքի կատարման մեջ։
2.1.5. Անդրադառնալով «ե» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Սույն գործի դատաքննությամբ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ապացուցված փաստական հանգամանքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերում նկարագրված դիսպոզիցիաներին։
2.2. Հանցանքները կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում տուգանք` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով պատիժ է նախատեսվում տուգանք` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներ՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկում՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ դատապարտված մեղադրյալ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) ապացուցված են արդյո՞ք Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի նկատմամբ.
դ) Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
2.2.1. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:»:
Տվյալ դեպքում Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետը՝ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում խոստովանական ցուցմունք տալով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն ամբողջությամբ մեղավոր ճանաչելը։
2.2.2. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
2.2.3. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործով արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…): Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…) Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»: (տե՛ս Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը)։
Անդրադառնալով արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-15-րդ կետերը):
Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում անդրադառնալով Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելուն՝ Դատարանը հիմք է ընդունում հետևյալ հանգամանքները.
- մեղադրյալ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագ) և 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված են երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցագործություններ,
- հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը՝ չի վիճարկել ներկայացված մեղադրանքը,
- քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող՝ սույն դատավճռի 2.2.1. կետում նշված հանգամանքները, և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,
- մեղադրյալը միջնորդել է նշանակել հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ, քանի որ չունի բավարար ֆինանսական միջոցներ տուգանք վճարելու համար։
Այսպիսով՝ Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Սուրեն Հովհաննիսյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրան վերագրվող հոդվածի սանկցիայով նախատեսված հանրային աշխատանքներ պատժատեսակը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1-ին դրվագ) 60 (վաթսուն) ժամ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2-րդ դրվագ)՝ 80 (ութսուն) ժամ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (3-րդ դրվագ)՝ 60 (վաթսուն) ժամ տևողությամբ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 200 (երկու հարյուր) ժամ տևողությամբ։
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանն ունի չկրած պատիժ՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ի թիվ ԵԴ1/3612/01/25 դատավճռով նշանակված 832․300 (ութ հարյուր երեսուներկու հազար երեք հարյուր) ՀՀ դրամ տուգանքի և հանրային աշխատանքների ձևով։
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատժին պետք է լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ի թիվ ԵԴ1/3612/01/25 դատավճռով նշանակված 832․300 (ութ հարյուր երեսուներկու հազար երեք հարյուր) ՀՀ դրամ տուգանքը և 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքների չկրած մասը՝ 60 ժամը (հաշվակցելով մինչև սույն դատական ակտի կատարումը փաստացի կրած մասը)։
2.2.4. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նշանակված պատժից ազատելու հիմքեր չկան:
Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Սուրեն Հովհաննիսյանը նշել է, որ ի վիճակի չէ նշանակված տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել, ուստի Դատարանը, հաշվի առնելով այդ հանգամանքները, թույլատրելի է համարում նրա կողմից տուգանքը մաս առ մաս վճարելը՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետում:
2.3. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի, գույքի արգելադրման, վարութային ծախսերի, իրեղեն ապացույցների վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում։
2.4. Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ հոդվածի կարգավորումներով, գտնում է, որ քրեական գործով ապացույցները պետք է թողնել քրեական գործի նյութերում։
2.5. Անդրադառնալով մեղադրյալ Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում մեղադրյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
2.6. Նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի գույքի արգելադրում չի կիրառվել, և դատավճիռ կայացնելիս հիմքեր չկան դրա կիրառման համար։
2.7. Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 99-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ հոդվածներով։

3. Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (1-ին դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 60 (վաթսուն) ժամ տևողությամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով (3-րդ դրվագ) նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ հանրային աշխատանքներ՝ 60 (վաթսուն) ժամ տևողությամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով հանցանքների համակցությամբ պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 200 (երկու հարյուր) ժամ տևողությամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կանոններով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ի թիվ ԵԴ1/3612/01/25 դատավճռով նշանակված 832․300 (ութ հարյուր երեսուներկու հազար երեք հարյուր) ՀՀ դրամ տուգանքը և 100 (հարյուր) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքների չկրած մասը՝ 60 (վաթսուն) ժամը, և Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վեջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ 260 (երկու հարյուր վաթսուն) ժամ տևողությամբ (հաշվակցելով մինչև սույն դատական ակտի կատարումը փաստացի կրած մասը) և տուգանք՝ 832․300 (ութ հարյուր երեսուներկու հազար երեք հարյուր) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կանոններով Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել 1 (մեկ) տարի ժամկետ և թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս հավասարաչափ վճարելու կարգով:
Սուրեն Արմենակի Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ակտն ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով ապացույցները թողնել քրեական գործի նյութերում։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դատական ակտն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ