ԵԴ1/2310/01/25






Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«25» մայիսի 2026թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետև՝ նաև Վերաքննիչ դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի, գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով թիվ ԵԴ1/2310/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցի (այսուհետև՝ նաև մեղադրյալ) պաշտպան Մայիս Հովհաննիսյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Ա.Մաթևոսյան) 2026 թվականի ապրիլի 16-ի որոշումը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՝

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հուլիսի 4-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետև՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան) ստացվել է թիվ ԵԴ1/2310/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 4-րդ կետով, 44-308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 452-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որը մակագրվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
2025 թվականի հուլիսի 7-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Մաթևոսյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2026 թվականի ապրիլի 16-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հուլիսի 26-ը։
Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պաշտպան Մայիս Հովհաննիսյանը ստացել է 2026 թվականի ապրիլի 20-ին:
2026 թվականի մայիսի 5-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ պաշտպան Մայիս Հովհաննիսյանի հատուկ վերանայման բողոքը, որը փոստային ծառայությանն է հանջնված եղել 2026 թվականի ապրիլի 30-ին:
Վերաքննիչ դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/2310/01/25 վարույթի նյութերը, բողոքի հետ միասին դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2026 թվականի մայիսի 12-ին:
2026 թվականի մայիսի 15-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին: Որոշման կայացման օր է սահմանվել 2026 թվականի մայիսի 25-ը:
2. Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Մեղադրյալ Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 4-րդ կետով, 44-308-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 452-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 452-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, այն բանի համար, որ «նա, 2024 թվականի հոկտեմբերի 26-ին՝ ժամը 22:00-ի սահմաններում, Կոտայքի մարզի ************ * հասցեում գտնվող «*******» ՍՊ ընկերությանը պատկանող բենզալցակայանի տարածքից կատարել է առանձնապես խոշոր չափերով ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակություն, այն է՝ ուրիշի գույքն ապօրինի, անհատույց, բացահայտ կերպով իրենը դարձնելու դիտավորությամբ, նստել է նշված բենզալցակայանի տարածքում կայանված, «*******» ԲԲ ընկերությանը պատկանող և «*******» ՍՊ ընկերությանը վարձակալությամբ հանձնված, 8.000.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Կամազ 53212» մակնիշի, «***--**» հաշվառման համարանիշի բենզատար ավտոմեքենայի վարորդի նստատեղին, գործարկել շարժիչը և, անտեսելով բենզալցակայանի աշխատակիցների հորդորները, վարել է ավտոմեքենան և դուրս եկել բենզալցակայանի տարածքից՝ «*******» ՍՊ ընկերությանը պատճառելով նույն չափի գույքային վնաս: (...)
Շարունակելով իր հանցավոր վարքագիծը, Ալեքսանդր Կավանբաբունցը վերը նշված ավտոմեքենայով ուղևորվել է դեպի Երևան քաղաք և ժամը 22:30-ի սահմաններում, հասնելով Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակ, ավտոմեքենան կայանել է հրապարակի կենտրոնում՝ ավտոմեքենաների երթևեկության համար չթույլատրված վայրում՝ «գորգի վրա», դուրս է եկել ավտոմեքենայից և այն պայթեցնելու նպատակով սուր ծայր ունեցող առարկայի ներգործությամբ բացել է իր մոտ գտնվող բջջային հեռախոսի իրանի հետին հատվածը, դուրս է բերել ակումլյատորային մարտկոցը, վնասել դրա փաթեթավորումը և գալարները՝ առաջացնելով տեղային չկառավարվող քիմիական ազդեցության բարձր ջերմության անջատում՝ ուղեկցված լոկալ ջերմահարմամբ, կայծարձակմամբ և(կամ) բոցավառմամբ, որից հետո այն նետել է բենզատարի ուղղությամբ՝ փորձելով պայթեցնել այն՝ զուգորդված քաղաքացիական անձանց կյանքից զրկելու, առողջությանը ծանր կամ միջին ծանրության վնաս պատճառելու, խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու վտանգով, որպիսի արարքի նպատակն է եղել Հայաստանի Հանրապետության ներքին և արտաքին քաղաքականություն իրականացնող հանրային իշխանության ներկայացուցիչներին հարկադրել վերանայել իրենց մոտեցումը Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի հետ կապված հարցերի վերաբերյալ, սակայն Ա.Կավանբանունցի դիտավորության մեջ ընդգրված հանցանքը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել՝ տվյալ տարածքում պայթյունավտանգ գոլորշաօդային խառնուրդի բացակայության պատճառով։(...)
Այնուհետև, շարունակելով իր հանցավոր վարքագիծը, Ալեքսանդր Կավանբաբունցը ոտքով գնացել է դեպքի Երևան քաղաքի ************ * հասցեում գտնվող ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության վարչական շենքի մոտ, ուժ կիրառելու միջոցով բացել մուտքի դուռը և ներս մտել, որտեղ ծառայություն իրականացնող, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայող Սարգիս Զեյնալյանը նրան ներկայացրել է իր պաշտոնեական լիազորություններից բխող օրինական պահանջ՝ հորդորել է դուրս գալ վարչական շենքից, սակայն Ա.Կավանբաբունցը, չենթարկվելով ոստիկանի օրինական պահանջին՝ ֆիզիկական ուժ է գործադրել վերջինիս նկատմամբ, որի ընթացքում տապալել է գետնին՝ այդ կերպ, պաշտոնատար անձ հանդիսացող ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայող Սարգիս Զեյնալյանի նկատմամբ, վերջինիս օրինական ծառայողական գործունեությանը միջամտելու նպատակով, գործադրել է բռնություն: (...)
Այնուհետև Ալեքսանդր Կավանբաբունցը դուրս է եկել ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության վարչական շենքից, մուտք գործել նույն նախարարության մյուս մասնաշենք և քայլել դեպի ընդունարան: Նշված վայրում ծառայություն իրականացնող, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայող Վահան Վարդազարյանն Ալեքսանդր Կավանբաբունցին ներկայացրել է իր պաշտոնեական լիազորություններից բխող օրինական պահանջ՝ հորդորել է դուրս գալ վարչական շենքից, սակայն Ա.Կավանբաբունցը, չենթարկվելով ոստիկանի օրինական պահանջին, շրջանցել է վերջինիս, մոտեցել պահատանը և պաշտոնատար անձ հանիսացող, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայող Վահան Վարդազարյանի օրինական ծառայողական գործունեությանը միջամտելու նպատակով բռունցքով հարվածել և վնասել է վերջինիս հատկացված տեսահսկման սարքի մոնիտորը, որից հետո բարձրացել է նախարարության վարչական շենքի 8-րդ հարկ, որտեղ էլ ոստիկանության ծառայողների կողմից արգելանքի է վերցվել:»։
3. Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները.
«2. Դատարանի նախորդ որոշումներով արձանագրվել է հետևյալը.
«(...)
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ.
Մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու, հանցանք կատարելու և քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության մասին.
-Քրեական գործում առկա համեմատաբար ակնհայտ փաստերի և ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի Ձև 8 տեղեկանքում առկա տվյալների համաձայն՝
-Ռուսաստանի Դաշնության իրավապահ մարմինների կողմից Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցի (Թովմաս *ի *յանի) նկատմամբ հայտարարվել է միջազգային հետախուզման։
-Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցը փոխել է իր անունն ու ազգանունը։
-ԼՂՀ-ում բնակվելու ժամանակահատվածում բազմաթիվ խնդիրներ է ունեցել իրավապահ մարմինների հետ։
-Վերոգրյալի հետ միասին Դատարանը հաշվի է առնում Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցին վերագրվող արարքների բնույթը, կատարման եղանակը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ինչը ևս կանխորոշիչ դեր ունի մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը գնահատելու տեսանկյունից։
գ Վերը նշված փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ վկայում են մեղադրյալի անձի վտանգավորության և կայուն հակաօրինական վարքագծի մասին, հետևաբար Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինի կողմից փախուստի դիմելու, հանցանք կատարելու և քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու ռիսկերը շարունակում են բարձր լինել։
Միևնույն ժամանակ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու բարձր հավանականության արձանագրումն ինքնին չի պարունակում անձի մեղավորության վերաբերյալ եզրահանգում: Մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկը Դատարանը գնահատում է բացառապես անձի կողմից իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի ապացուցողական շեմի համատեքստում, ինչը որևէ կերպ չի կարող հանդիսանալ անձի մեղավորության վերաբերյալ եզրահանգում. հակառակ պարագայում անհրաժեշտ կլինի հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական շեմի առկայություն: (...)»։
(...)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։
ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ.
ՀԻՄՆԱՎՈՐ ԿԱՍԿԱԾԸ.
Հիմք ընդունելով Դատարանի նախորդ որոշումներով հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ արված հետևությունները, Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք շարունակում են հիմնավոր լինել և դրանց անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։
ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ.
-Դատարանն արձանագրում է, որ Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերի վերաբերյալ Դատարանի նախորդ որոշումներով արված հետևությունները շարունակում են հիմնավոր լինել, քանի որ քրեական գործի քննության ընթացքում ի հայտ չեն եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին էական ազդեցություն կունենային դրանց վրա և/կամ կչեզոքացնեին մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի դրսևորման հավանականության վերաբերյալ Դատարանի նշված որոշումներով արված հետևությունները:
-Ի թիվս Դատարանի նախորդ որոշումներով արձանագրված հանգամանքների՝ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների և մասնավորապես՝ դեպքի վերաբերյալ, ինչպես նաև դեպքի վայրի զննության տեսաձայնագրությունների բովանդակությունը ևս պարունակում է մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի մասին համեմատաբար ակնհայտ տվյալներ, որը առերևույթ ուղղված է հենց պետական մարմինների և նրանց ներկայացուցիչների դեմ։
-Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։
-Բացի այդ, մեղադրյալի կողմից հարցի քննարկման ընթացքում տրված բացատրությունները, ընտրված արտահայտությունները ևս վկայում են պետական ինստիտուտների նկատմամբ ընդհանուր անհարգալից վերաբերմունքի մասին։
Այսպիսով.
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում էականորեն չեն փոփոխվել կամ վերացել դրա իրավաչափության պայմանները, իսկ նրա ոչ օրինական վարքագծի բարձր ռիսկերի վերաբերյալ արված հետևությունների պայմաններում տնային կալանքը ևս չի կարող ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, հետևաբար նրա նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2026 թվականի հուլիսի 26-ը»:
4. Բողոքի հիմքերը, այն հաստատող փաստերը և պահանջը.
Մեղադրյալ Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցի պաշտպան Մայիս Հովհաննիսյանը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հղում է կատարել նախորդիվ կայացված որոշմանը և նույն հիմնավորումներով հերթական անգամ երկարաձգել է ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը: Նշել է, որ արդեն երկրորդ տարին է Ալեքսանդր Կավանբաբունցը գտնվում է անազատության մեջ և դա այն դեպքում, երբ տառապում է հոգեկան հիվանդությամբ, որը ստացել է Արցախում բենզինի պահեստի պայթյունից ստացած ծանրագույն վնասվածքների և սթրեսի հետևանքում, առկա է փորձաքննության եզրակացություն, որը գտնվում է գործի նյութերում:
Ըստ բողոքաբերի, Առաջին ատյանի դատարանը Ալեքսանդր Կավանբաբունցի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու, նոր հանցանք կատարելու, փախուստի դիմելու ռիսկը գնահատելիս որևէ փաստարկ բացի սին ենթադրություններից չի արձանագրել և գտել է, որ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված ամենախիստ խափանման միջոցի տեսակը պաշտպանվում է՝ մեղսագրվող արարքի ծանրությամբ և հիմնավոր կասկածի առկայությամբ պայմանավորված, արդյունքւոմ բողոքաբերն արձանագրել է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները ևս կարող են ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:
Ամփոփելով, բողոքաբերը խնդրել է վիճարկվող դատական ակտն ամբողջությամբ բեկանել Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել ազատության սահմանափակման հետ չկապված մեկ կամ համակցված խափանման միջոց:
5. Վարույթի մասնակիցների կողմից Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բողոքի պատասխանները, բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը և միջնորդությունները.
Վարույթի մասնակիցները Վերաքննիչ դատարանին չեն ներկայացրել բողոքի պատասխաններ, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ:
6.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ուսումնասիրելով Բողոքի վերաբերյալ ստացված նյութերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի՝
«1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...)
5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը
6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:
2. Մինչդատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել, կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երկու ամսից ոչ ավելի ժամկետով` պահպանելով սույն հոդվածով սահմանված մինչդատական վարույթում կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետները:(...)»։
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նկատել, որ՝ Ալեքսանդր Կավանբաբունցին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքներին նրա առնչությունը հատուկ վերանայման բողոքում չի վիճարկվում, ուստի այդ հարցին անդրադարձ չի կատարվում:
Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրյալ ՝ Ալեքսանդր Կավանբաբունցի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու որոշման դեմ ներկայացված բողոքը, վերլուծելով քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ալեքսանդր Կավանբաբունցի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և իրավաչափ կերպով արձանագրվել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու պայմաններն առերևույթ առկա են:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, քրեական գործի նյութերում առկա համապատասխան տեղեկությունները և փաստերը, թույլ են տալիս հիմնավորված ենթադրություն կատարել առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալ Ալեքսանդր Կավանբաբունցը կարող է կատարել հանցանք, չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պրատականությունները և դիմել փախուստի: Նշվածի համատեքստում էական նշանակություն ունի Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նախորդ որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը։
Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված հիմքերի առկայության վերաբերյալ հիմնավորումներին, գտնում է, որ դրանք իրավաչափ են և որպես այդպիսին ընդունելի նաև Վերաքննիչ դատարանի համար, մասնավորապես.
-քրեական գործում առկա համեմատաբար ակնհայտ փաստերի և ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի Ձև 8 տեղեկանքում առկա տվյալների համաձայն՝
-Ռուսաստանի Դաշնության իրավապահ մարմինների կողմից Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցի (Թովմաս *ի *յանի) նկատմամբ հայտարարվել է միջազգային հետախուզման,
-Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցը փոխել է իր անունն ու ազգանունը,
-ԼՂՀ-ում բնակվելու ժամանակահատվածում բազմաթիվ խնդիրներ է ունեցել իրավապահ մարմինների հետ,
-Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցին վերագրվող արարքների բնույթը, կատարման եղանակը, հանրային վտանգավորության աստիճանը:
Վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համատեքստում, Վերաքննիչ դատարանը նույնպես արձանագրում է այլընտրանքային խափանման միջոցների ոչ պիտանի լինելու մասին՝ էականորեն բարձրացնելով մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի, մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով որպես մեղադրյալ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու միջոցով գործի քննությանը խոչընդոտելու, փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու հավանականությունը:
Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է նաև, որ Ալեքսանդր Կավանբաբունցին վերագրվող արարքների բնույթը, կատարման եղանակը, քանակը, հանրային վտանգավորության աստիճանը (տե՛ս առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը), որը նույնպես կանխորոշիչ դեր ունի մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը գնահատելու տեսանկյունից։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թեև վարույթն իրականացնող մարմինը, տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը, անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը, սակայն միաժամանակ չպետք է յուրաքանչյուր դեպքում իր առջև խնդիր դնի այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու, իսկ քննարկվող դեպքում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վարույթում առկա փաստական տվյալները, կատարված առերևույթ հանցագործության վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, քրեական գործի քննության փուլը, մեղադրյալի անձը, թույլ են տալիս հետևության հանգելու, որ մեղադրյալ Ալեքսանդր Կավանբաբունցի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ։
Այսպիսիով, անդրադառնալով նաև պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքում որպես այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառելիությունը հիմնավորող հանգամանքներին՝ Վերաքննիչ դատարանը կրկին փաստում է, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Ալեքսանդր Կավանբաբունցին անազատության մեջ պահելու տեսանկյունից հիմնավորված խափանման միջոցի կիրառման նպատակները և վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իր լիազորություններն անարգել իրականացնելն ապահովելու համար օրենքով նախատեսված երաշխիք այլընտրանքային խափանման միջոցները, կամ դրանց համակցված կիրառումը հանդիսանալ չեն կարող, հաշվի առնելով, որ դրանք բավարար և ողջամիտ միջոց չի հանդիսանում ապահովելու մեղադրյալ Ալեքսանդր Կավանբաբունցի պատշաճ վարքագիծը:
Անդրադառնալով Պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքում վկայակոչված հիմքերին և փաստարկներին այն մասին, որ սխալ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները՝ խափանման միջոցի կիրառման հիմք մասով և այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման պայմաններում հնարավոր է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վարույթ իրականացնող մարմինը՝ Առաջին ատյանի դատարանը, իր որոշմամբ փաստել է, որ գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք չեզոքացնում են նախկինում մատնանշված՝ Ալեքսանդր Կավանբաբունցին կալանքի տակ պահելու հիմնավորումները, քրեական վարույթը գտնվում է հիմնական դատալսումների ակտիվ փուլում, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը որպես վարույթ իրականացնող մարմին խափանման միջոցի հիմքերը քննարկելիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը:
Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն փաստարկին, որ Ալեքսանդր Կավանբաբունցը տառապում է հոգեկան հիվանդությամբ, որը ստացել է Արցախում բենզինի պահեստի պայթյունից ստացած ծանրագույն վնասվածքների և սթրեսի հետևանքում, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ հանգամանքը ևս ենթակա է գնահատման Առաջին ատյանի դատարանի կողմից համապատասխան փորաձաքննության եզրակացության հիման վրա՝ հաշվի առնելով նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերությունը, և հենց Առաջին ատյանի դատարանը պետք է գնահատի կիրառված խափանման միջոցի հնարավորութբունն ու արդյունավետությունը՝ որպես քրեական վարույթն իրականանացնող մարմին։
Սույն դեպքում պաշտպանը Վերաքննիչ դատարանին չի ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներով փոփոխելու անհրաժեշտության վերաբերյալ ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, մինչդեռ քրեական գործը գտնվում է դատարանի վարույթում, և Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու, առավել մեղմ խափանման միջոց ընտրելու համար անհրաժեշտ են ծանրակշիռ փաստարկներ, ուստի կիրառված խափանման միջոցի ակնհայտ անհամաչափության բացակայության պայմաններում, հենց Առաջին ատյանի դատարանը պետք է գնահատի կիրառված խափանման միջոցի արդյունավետությունը՝ որպես քրեական վարույթն իրականացնող մարմին։
Վերոգրյալը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արման և Արքա Մադաթյանների վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման 18.1.-րդ կետը):
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ինչպես ներկայացված բողոքում, այնպես էլ ստացված նյութերում բացակայում են Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ փաստական հանգամանքները, որպիսի պայմաններում մեղադրյալ Ալեքսանդր Կավանբաբունցի պաշտպան Մայիս Հովհաննիսյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը՝ թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 363-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Ալեքսանդր *ի Կավանբաբունցի պաշտպան Մայիս Հովհաննիսյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը մերժել` թիվ ԵԴ1/2310/01/25 քրեական վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի ապրիլի 16-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:
2. Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ