Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2305/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.1
Պատասխանող
Արմեն Գևորգյան Աղվանի
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Վահե Ջիվանյան
Քրեական վերաքննիչ
Էդգար Մանասյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Վահե Ջիվանյան
Քրեական վերաքննիչ
Էդգար Մանասյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-07-02 | 10:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-05-12 | 11:00 | 6 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-04-02 | 11:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-03-09 | 11:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-03 | 10:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-01-19 | 10:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-18 | 09:30 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-28 | 10:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-14 | 15:30 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-23 | 15:00 | 6 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-04 | 16:30 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-13 | 16:00 | 4 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-22 | 17:00 | 4 | Նիստը կայացել է |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2305/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 03-07-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 17810725 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արմեն Աղվանի Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է' չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու' թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, տարածելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, որոշել է շահադիտական դրդումներով' եկամուտ ստանալու նպատակով ապօրինի իրացնել «Մարիպուանա». տեսակի թմրամիջոց: Այդ նպատակով նա քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խորոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց նախատեսված, 9 փաթեթներում պարունակվող զգալի չափի' 4.4 գրամ (0,8+0,37+0,42+0,4+0,4+0,4+0,41+0,39+0,81) քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնք հողի մեջ տեղադրելու եղանակով ապօրինի իրացնելու համար ուղևորվել է Երևանի Հրաչյա Աճառյան 35/58 հասցեին հարակից հատվածում, սակայն նկատելով իրեն մոտեցող ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներին, նրանց կողմից բացահայտվելուց խուսափելու նպատակով դրանք նետել է վերոնշյալ հատվածում, որոնք էլ հայտնաբերվել են 2025 թվականի փետրվարի 7-ին վերոնշյալ հասցեում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հայրանուն | Աղվանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 393 Մաս 2 Կետ 2/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Աբգար |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
| Այլ նշումներ | Համակցված կիրառվել է նաև բացակայելու արգելք խափանման միջոցը: |
Մակագրել
| Երբ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Ջիվանյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 08-07-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/2305/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «08» հուլիսի 2025թ․ ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Վ.Ջիվանյանս, ուսումնասիրելով թիվ ԵԴ1/2305/01/25 քրեական գործը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2025 թվականի հուլիսի 03-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում մուտքագրվել է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Աղվանի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, որը 2025 թվականի հուլիսի 04-ին հանձնվել է ինձ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 310-րդ հոդվածներով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի 1. Քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արմեն Աղվանի Գևորգյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ստանձնել վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ (դռնբաց) 2025 թվականի հուլիսի 22-ին՝ ժամը 17։00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի «Աջափնյակ 1» նստավայրում։ 2. Որոշման պատճենը երկօրյա ժամկետում ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով նրա իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկման ենթակա հարցերի ցանկը և դրանց կապակցությամբ միջնորդություններ ներկայացնելու իրավունքի մասին պարզաբանում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ն․ |
| Ազգանուն | Թոփուզյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աբգար |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 22-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 22-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 22-07-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2305/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «22» հուլիսի 2025թ․ ք․Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)` ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՋԻՎԱՆՅԱՆԻ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Գ․ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ Ն․ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ Ա․ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Ա․ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ «Աջափնյակ-1» նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Արմեն Աղվանի Գևորգյանի (ծնված՝ 1980 թվականի հունվարի 20-ին՝ Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, հաշվառված՝ ք․Երևան, Հր․Ներսիսյան փ․ 1-ին շ․ 72-րդ բն․, բնակվող՝ ք․Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա, Նոյ թաղ․ 17-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու, այն փոփոխելու կամ վերացնելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական պատմությունը. 2025 թվականի փետրվարի 06-ին Արմեն Աղվանի Գևորգյանը ձերբակալվել է։ 2025 թվականի փետրվարի 07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 17126225 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի փետրվարի 08-ին Արմեն Աղվանի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի փետրվարի 08-ին դատարանի որոշմամբ Արմեն Աղվանի Գևորգյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը։ 2025 թվականի հունիսի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 17809225 քրեական վարույթը, որը միացվել է թիվ 17126225 քրեական վարույթին։ 2025 թվականի հունիսի 26-ին Արմեն Աղվանի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն արարքի կատարման համար, որ խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, տարածելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն՝ որոշել է շահադիտական դրդումներով՝ եկամուտ ստանալու նպատակով ապօրինի իրացնել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց: Այդ նպատակով նա քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունակոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց նախատեսված, 9 փաթեթներում պարունակվող ընդհանուր զգալի չափի՝ 44 գրամ (0,8+0,37+0,42+0,4+0,4+ +0,4+0,41+0,39+0,81) քաշով «Մարիխումսա» տեսակի թմրամիջոց, որոնք հողի մեջ տեղադրելու եղանակով ապօրինի իրացնելու համար ուղղվել է Երևանի Հրաչյա Աճառյան 35/58 հասցեին հարակից հատվածում, սակայն նկատելով իրեն մոտեցող ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներին, նրանց կողմից բացահայտվելուց խուսափելու նպատակով դրանք նետել է վերոնշյալ հատվածում, որոնք էլ հայտնաբերվել են 2025թ. փետրվարի 7-ին վերոնշյալ հասցեում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում: 2025 թվականի հունիսի 27-ին թիվ 17126225 քրեական վարույթից անջատվել է թիվ 17810725 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի հուլիսի 03-ին մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան են մուտքագրվել թիվ 17810725 քրեական վարույթի նյութերը։ 2025 թվականի հուլիսի 04-ին քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Վ․Ջիվանյանին, որով 2025 թվականի հուլիսի 08-ին ստանձնվել է վարույթ և նշանակվել նախնական դատալսումներ։ Դատական նիստի մասնակիցների հայտարարությունները. Հանրային մեղադրող Նարեկ Թոփուզյանը միջնորդեց երկարաձգել մեղադրյալ Արմեն Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 3 ամսով՝ հաշվի առնելով, որ շարունակում են պահպանվել խափանման միջոցի կիրառման պայմանները և հիմքերը, մասնավորապես՝ բարձր է նոր հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու հավանականությունը։ Ինչ վերաբերում է քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությանը, ապա այն տվյալ դեպքում առկա չէ, քանի որ մեղադրանքի կողմը բացառում է մեղադրյալի կողմից ոստիկանության աշխատակիցների վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը Պաշտպան Աբգար Պողոսյանը հայտնեց, որ հանրային մեղադրողը նշում է տնային կալանքի կիրառման այնպիսի հիմքեր, որոնք նախկինում չի նշել։ Նախաքննության փուլում տնային կալանքի ժամկետը երկարաձելիս դատարանն արձանագրել է միայն մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու բարձր հավանականությունը, իսկ նոր հանցանք կատարելու և փախուստի դիմելու հիմքերը նվազ է դիտել, իսկ տվյալ դեպքում հանրային մեղադրողը նշված հիմքերի առկայության վերաբերյալ չի ներկայացրել որևէ նոր փաստական տվյալ, ուստի բացակայում է տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտությունը այդ հիմքերով։ Մեղադրյալ Արմեն Գևորգյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»։ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ` Կոնվենցիա) 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք։ Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով. (…) գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…) 3. Uույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատաuխան՝ ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն oրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու իրավունք։ Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով։ (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները:»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: (…)։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: (…)»։ Նույն օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Իրավասու անձը մեղադրյալին ազատում է կալանքից, եթե՝ 1) վերացել է անձին կալանքի տակ պահելու հիմքը կամ անհրաժեշտությունը. 2) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը. 3) մեղադրյալի նկատմամբ կայացվել է արդարացման վերդիկտ. 4) դատարանը մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ. 5) լրացել է դատարանի կողմից սահմանված կալանքի ժամկետը, և չի ստացվել այն երկարաձգելու մասին դատարանի որոշումը. 6) լրացել է անձին կալանքի տակ պահելու՝ սույն օրենսգրքով սահմանված առավելագույն ժամկետը. 7) սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով կալանքը որպես խափանման միջոց փոխվել կամ վերացվել է: (․․․)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»։ Վերը նշված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ մարդու ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա՝ Կոնվենցիայով և Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, որոնց սահմանափակումը հնարավոր է բացառապես օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ծանրակշիռ հիմքերի առկայության պարագայում՝ դրա իրավաչափության պայմանների պահպանմամբ։ Հաշվի առնելով, որ կալանավորումը անձին ազատությունից զրկելու ամենախիստ քրեադատավարական միջոցն է՝ օրենսդիրը խափանման միջոցների կիրառման իրավաչափության ընդհանուր երաշխիքներից զատ սահմանել է նաև կալանքի իրավաչափության ապահովման հատուկ երաշխիքներ։ Մասնավորապես, դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործով մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը կարող է երկարացվել հետևյալ պայմանների (իրավաչափության երաշխիքներ) միաժամանակյա առկայության դեպքում. ա) փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ հիմնավորվում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածի շարունակական առկայությունը. բ) փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ հիմնավորվում է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հիմքի կամ հիմքերի շարունակական առկայությունը կամ ի հայտ են եկել նոր հիմքեր, գ) բացակայում են նույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածով նախատեսված հանգամանքները. դ) այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է Օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար, ե) առկա չէ մեղադրյալի կյանքին սպառնացող վտանգ կամ հիմնավորվել է այդ վտանգը չեզոքացնելու հնարավորությունը, «Հիմնավոր կասկած» եզրույթը ենթադրում է փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք հնարավորություն կտան անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը։ Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ` քրեական գործի քննության փուլում (տե՛ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի (K. F. v. Germany) գործով 1997 թվականի նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57)։ Կալանքի հիմնավորվածության կարևոր տարրերից են կասկածի արժանահավատությունն ու բարեխղճությունը (տե՛ս Մյուրեյն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության (Murray v. The United Kingdom) գործով 1994 թվականի հոկտեմբերի 28-ի վճիռը, գանգատ թիվ 14310/88, կետ 61)։ Հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (որոնք կվկայեն կատարված արարքին անձի առնչությունը և դեպքի, իրադարձության համընկնումն այն հանցանքին, որի առերևույթ կատարման մեջ անձը կասկածվում (մեղադրվում) է), իսկ դրա առկայության կամ բացակայության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն հիմնավորված և պատճառաբանված։ Դատարանն արձանագրում է, որ դատարանի վարույթում գտնվող գործով կալանավորման իրավաչափության հարցը քննարկելիս Դատարանն իրավասու է հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը գնահատել առերևույթության մակարդակում։ Դատարանի այս դիրքորոշումը հիմնավորվում է նրանով, որ հանցագործության դեպքի, դրան անձի առնչության, մեղավորության ապացուցվածության, արարքի որակման իրավաչափության գնահատումը, ի թիվս այլոց, կազմում է գործի ըստ էության քննության առարկան։ Գործի արդարացի քննության և մրցակցության սկզբունքներից ելնելով, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար պետք է ստեղծվի գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ՝ դրանով իսկ ապահովելով մրցակցության սկզբունքի կենսագործումը և հասնելով քրեական դատավարության առջև դրված խնդիրների իրագործմանը: Այսինքն՝ մինչև գործի ըստ էության լուծումը տվյալ վարույթի հանգուցային հարցերի, այդ թվում՝ հիմնավոր կասկածի շրջանակներում մեղադրյալի արարքի որակման իրավաչափության (ուռճացվածության), դրա հիմնավորվածության հարցերի վերաբերյալ վաղաժամ դատողություններ կատարելն օբյեկտիվ հիմքեր կտա պնդելու, որ դատարանը, ի սկզբանե, տվյալ գործով որոշակի նախատրամադրվածություն է ունեցել, ինչն անթույլատրելի է: Հետևաբար՝ դատարանի վարույթում գտնվող գործով, ի տարբերություն մինչդատական վարույթում գտնվող վարույթի, կալանավորման իրավաչափության հարցը քննարկելիս դրա պայմանների առկայությունը ենթադրվում է, եթե դրանք չեն բացառվում ակնհայտ փաստերով, որոնց առկայությունը հաստատելը չի պահանջում գործի հանգամանքների բազմակողմանի և խորը հետազոտում: Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Արմեն Գևորգյանի՝ ներկայացված մեղադրանքում նկարագրված հանցագործությանը նրա առնչվելու վերաբերյալ հիմնավոր կասկածն առերևույթ առկա է: Անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ։ Ընդ որում, այդ կանխատեսվող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական գործով ձեռքբերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա։ Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ։ Միևնույն ժամանակ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար՝ խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ Այսպիսով, կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրահանգումը պետք է հիմնված լինի վերը նշված հանգամանքների փոխազդեցության, հարաբերակցության բացահայտման, այդ հանգամանքների համակցված գնահատման արդյունքում ձևավորված համոզմունքի վրա, ինչն իր հերթին պետք է արտացոլվի դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտում։ Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Այսինքն՝ հանցանքի ծանրությունը և սպասվող պատժի խստությունը հանդիսանում են վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու և գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր, ուստիև մեկ տարի ազատազրկում նախատեսող և ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործությունների համար մեղադրվող անձանց ազատությունից զրկելու իրավական հիմքերի առկայությունը փաստելու համար չեն կարող սահմանվել նույնանման չափորոշիչներ: Օրենսդիրը խափանման միջոցները դասակարգել է կալանքի՝ որպես անձի իրավունքների նկատմամբ միջամտության առավել ինտենսիվ աստիճան ունեցող խափանման միջոցի և այլընտրանքային խափանման միջոցների: Ընդ որում՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի սկզբունքների և «Խափանման միջոցները» վերտառությամբ 14-րդ գլխի համակարգային վերլուծությունից երևում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մաս) և բացառի կալանքի կիրառումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ ավելի մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մաս)։ Այս համատեքստում հատկանշական է, որ թեև տնային կալանքն ընդգրկված է այլընտրանքային խափանման միջոցների շարքում, այն, ի տարբերություն այլընտրանքային խափանման այլ միջոցների, անձին ազատությունից զրկելու միջոց է, սակայն ի տարբերություն կալանքի՝ տնային կալանքն անձին ազատությունից զրկելն է մեկուսացման ավելի մեղմ պայմաններում՝ դատարանի կողմից սահմանված համապատասխան բնակության տարածքում: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ տնային կալանքը դիտարկվում է կալանքին համահավասար ազատությունից զրկելու դրսևորում (տե՛ս օրինակ, Buzadji v. the Republic of Moldova գործով 05.07.2016թ. վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, Nikolova v. Bulgaria (no. 2) գործով, 30.12.2004 վճիռը, գանգատ թիվ 40896/98, Mancini v. Italy գործով 12.12.2001թ. վճիռը, գանգատ թիվ 44955/98): Այսպես, Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ տնային կալանք խափանման միջոցի կիրառումը hիմնականում ենթադրում է անձի իրավունքների ավելի քիչ սահմանափակումներ, ինչպես նաև կալանավորված անձին ավելի նվազ աստիճանի տառապանքների կամ անհարմարությունների պատճառում, քան նրան քրեակատարողական հիմնարկում (բանտում) կալանքի տակ պահելու դեպքում (տե՛ս օրինակ, Buzadji v. the Republic of Moldova գործով 05.07.2016թ. վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, 112-րդ կետ): Կալանքը տնային կալանքով փոխարինելը ենթադրում է կալանավայրի բնույթի փոփոխություն՝ պետական հաստատությունից դեպի մասնավոր տուն (տե՛ս Mancini v. Italy գործով 12.12.2001թ. վճիռը, գանգատ թիվ 44955/98, 19-րդ կետ): Անձին կալանքի տակ պահելը ենթադրում է անձի ինտեգրում նոր, երբեմն՝ թշնամական միջավայր, մյուս կալանավորված անձանց հետ համատեղ գործողություններ և ռեսուրսների օգտագործում, կարգապահության պահպանում և իշխանությունների կողմից շուրջօրյա հսկողություն: Օրինակ՝ քրեակատարողական հիմնարկում կալանավորված անձինք չեն կարող ազատորեն ընտրել՝ երբ ուտել, քնել, զբաղվել անձնական հիգիենայով, կատարել բացօթյա զբոսանքներ կամ այլ գործողություններ (տե՛ս Buzadji v. the Republic of Moldova գործով 05.07.2016թ. վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, 112-րդ կետ, Mancini v. Italy գործով 12.12.2001թ. վճիռը, գանգատ թիվ 44955/98, 19-րդ կետ): Միևնույն ժամանակ, Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ կալանքի տարբեր տեսակների միջև ռեժիմի տարբերակում չի կատարվել: Մասնավորապես, «Լավենտսն ընդդեմ Լատվիայի» գործում, երբ Եվրոպական դատարանին առաջարկվել էր ուսումնասիրել դիմողին մինչև դատավարությունը զգալի ժամկետով ազատազրկելու պատճառների վերաբերելիությունն ու բավարարությունը, պատասխանող պետության իշխանությունները ապարդյուն փաստարկներ էին բերել առ այն, որ վիճարկվող ազատության սահմանափակումների հիմքերի գնահատման համար պետք է կիրառվեն տարբեր չափանիշներ, քանի որ դիմողը կալանքի տակ է պահվել ոչ միայն բանտում, այլև եղել է և՛ տնային կալանքի տակ, և՛ հիվանդանոցում: Եվրոպական դատարանը մերժել է այդ փաստարկը՝ արձանագրելով, որ Եվրոպական Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածը չի կարգավորում կալանքի տակ պահելու պայմանները: Այնուհետև Եվրոպական դատարանը հստակեցրել է, որ նախադեպային պրակտիկայում «սահմանափակման աստիճան» և «ինտենսիվության չափ» հասկացությունները, որպես Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի կիրառելիության չափանիշներ, վերաբերելի են բացառապես տեղաշարժի ազատության սահմանափակման աստիճանին, այլ ոչ թե կալանավորման տարբեր վայրերում հարմարավետության կամ ներքին կարգուկանոնի տարբերություններին: Այսպիսով, Եվրոպական դատարանը շարունակել է կիրառել ազատազրկման ողջ ժամկետի համար միասնական չափանիշ՝ անկախ այն վայրից, որտեղ դիմողը պահվել է կալանքի տակ (տե՛ս Buzadji v. the Republic of Moldova գործով 05.07.2016թ. վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, 113-րդ կետ): Այսպիսով, վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ դատարանն արձանագրում է, որ թեև տնային կալանքը ներպետական օրենսդրությամբ դասվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների շարքին, այն համահավասար է կալանքին, անձի նկատմամբ դրանց կիրառմանն առաջադրվող միջազգային և ներպետական չափանիշները նույնական են: Վերը շարադրված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների հաշվառմամբ Դատարանն արձանագրում է, որ Արմեն Աղվանի Գևորգյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք, որը դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցագործությունների շարքին և պատժվում ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով: Վերոգրյալի համատեքստում անդրադառնալով մեղադրյալ Արմեն Աղվանի Գևորգյանի կողմից փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու հավանականությանը՝ Դատարանը վերահաստատում է մինչդատական վարույթում տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու որոշմամբ կատարված եզրահանգումները, որ չկան այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք կարող են վկայել մեղադրյալի կողմից փախուստի և գործի քննությանը խոչընդոտելու բարձր ռիսկի իրատեսական լինելու մասին, այդ հիմքերի վերաբերյալ մեղադրանքի կողմը նոր փաստական տվյալներ չի ներկայացրել, բացի այդ մեղադրյալը չունի դատվածություն, հանդիսանում է ՀՀ քաղաքացի, ունի մշտական բնակության վայր ՀՀ-ում, այսինքն՝ կայուն սոցիալական կարպեր։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Արմեն Աղվանի Գևորգյանի կողմից քննությանը խոչընդոտելու և դատավարության մասնակիցների վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու հավանականությանը՝ Դատարանը կարծում է, որ այն նույնպես բացակայում է, քանի որ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, իսկ գործով վկաները ոստիկանության ծառայողներ են, որոնց վրա ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը շատ ցածր է։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը, Դատարանը կարծում է, որ բացակայում են մեղադրյալ Արմեն Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը։ Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց պետք է կիրառել բացակայելու արգելքը, որն ի զորու է զսպելու նրա հավանական ոչ պատշաճ վարքագիծը։ Սույն դատական ակտը կայացնելիս Դատարանը ղեկավարվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-119-րդ, 122-րդ, 124-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով։ Եզրափակիչ մաս․ Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Արմեն Աղվանի Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքը փոխել, որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառել բացակայելու արգելքը։ Մեղադրյալ Արմեն Աղվանի Գևորգյանին անհապաղ ազատել տնային կալանքից՝ դատական նիստերի դահլիճից։ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն ուղարկել սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՎԱՀԵ ՋԻՎԱՆՅԱՆ |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 13-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 13-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 23-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 23-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 28-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 28-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-01-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-01-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Վկաների բացակայության պատճառով նիստը հետաձգվեց։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 09-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 09-03-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | Հանրային մեղադրողի արձակուրդում գտնվելու պատճառով նիստը հետաձգվեց։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
| Որոշում | Պաշտպանի միջնորդության հիման վրա նիստը հետաձգվեց։ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 12-05-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 12-05-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-07-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2305/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 13-08-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 09-08-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ն |
| Ազգանուն | Թոփուզյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արմեն Գևորգյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/՝ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու մասին 22.07.2025թ. որոշումը և մեղադրյալ Արմեն Աղվանի Գևորգյանի նկատմամբ իբրև խափանման միջոց ընտրել տնային կալանքը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 25-08-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 25-08-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Մանասյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 28-08-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 08-09-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/2305/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ «08» սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Է.Մանասյանի, ուսումնասիրելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր՝ Վահե Ջիվանյան)՝ 2025 թվականի հուլիսի 22-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու մասին» որոշման դեմ Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն․Թոփուզյանի հատուկ վերանայման բողոքը և դրա հիման վրա ստացված թիվ ԵԴ1/2305/01/25 գործի նյութերը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1․ Հատուկ վերանայման դատավարական նախապատմությունը. 1.1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի հուլիսի 22-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Աղվանի Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքը փոխվել է բացակայելու արգելքով։ 1.2. 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել դատախազ Ն․Թոփուզյանի կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը, որը Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 28-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։ 2․Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. 2.1. Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն․Թոփուզյանը, ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում, ի թիվս այլնի, նշել է․ «(…) Գտնում եմ, որ բողոքարկվող դատական ակտով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ այն է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, ինչն ազդել է գործի ելքի վրա։ Մասնավորապես, ուսումնասիրելով դատական ակտում առկա պատճառաբանությունները և եզրահանգումը, պետք է փաստել, որ խորությամբ քննարկման առարկա չեն դարձրել խափանման միջոցի կիրառման համար սկզբունքային նշանակություն ունեցող այնպիսի հարցեր, ինչպիսիք են մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձը բնութագրող հանգամանքների իրական ազդեցությունը մեղադրյալի դատավարական վարքագծի վրա, ինչի արդյունքում չեն պահպանվել բնագավառը կարգավորող նախադեպային իրավունքի չափորոշիչները։ (…) Վերոգրյալ դիրքորոշումների համատեքստում անդրադառնալով բողոքարկվող դատական ակտին պետք է փաստել, որ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող եւ դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները։ Այս տեսանկյունից օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական եւ բացասական գործոնների հակակշռման եւ հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարեւոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար։ Ցանկացած խափանման միջոցի կիրառման անհրաժեշտությունը պայմանավորված է մեղադրյալի վարքագիծը կանխատեսելի եւ վերահսկելի դարձնելու վարույթն իրականացնող մարմնի ցանկությամբ: Այն կիրառվում է օրենսդրությամբ հստակ մատնանշված հիմքերի շրջանակներում, որոնց նպատակը մեղադրյալի վարքագծի այս կամ այն բացասական դրսեւորման կանխարգելումն է: Այս տեսանկյունից ընտրված խափանման միջոցը պիտի ունակ լինի լուծել այն կանխարգելիչ խնդիրները, որոնք հետապնդվում են վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դրա ընտրությամբ եւ կիրառմամբ, այլապես հարվածի տակ կարող է դրվել ողջ նախաքննության արդյունավետությունը: Այս դիրքորոշման տեսանկյունից պետք է փաստել հետեւյալը, մասնավորապես. քրեական վարույթով կատարված նախաքննությունից հետեւում է, որ Արմեն Գեւորգյանը ՀՀ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածով: Մինչ այդ, սակայն նկատելով ոստիկանության աշխատակիցներին, նա կանխազգալով իր նկատմամբ ստուգումներ կատարելու եւ դրա արդյունքում բացահայտվելու բացահայտվելու հավանականությունը, գրպանից ինչ-որ իրեր է հանել եւ նետել իր մերձակա տարածքում: Այն վայրում, որտեղ հայտնաբերվել եւ ձերբակալվել է Արմեն Գեւորգյանը հայտնաբերվել են իրացման համար հարմարեցված փաթեթավորմամբ մի քանի փաթեթներ, իսկ արդեն նրա անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է փորելու համար հարմարեցված առարկա: Վերջինս դեպքի հանգամանքների հետ կապված հարցաքննվելով ճիշտ է ցուցմունքներ տվել է, սակայն նշել է, թե վերջին ժամանակներում շատ է օգտագործում թմրամիջոց, որոնք ձեռք է բերում տարբեր տելեգրամյան ալիքներից: Դեպքի օրը եւս ցանկացել է գնել թմրամիջոց, սակայն գումար չի ունեցել: Փորձել է կապ հաստատել թմրամիջոց օգտագործող իր ընկերների հետ եւ նրանց միջոցով հայթհայթել թմրամիջոց: Նրանցից վարսավիր Դավիթ Չատինյանն ունեցել ծանոթ թմրամիջոց տեղադրող անձ, ցերեկվա ժամերին հեռախոսակապ է հաստատել նրա հետ, խնդրել է, որ նա կապ հաստատի իր ծանոթ թմրամիջոց իրացնող անձի հետ, ում դիմում են «Չորտիկ» անվանումով, որպեսզի նա հայտնի թմրամիջոցի գտնվելու վայր, հետագայում դրա գումարը վճարելու պայմանով: Դավիթն ասել է, որ երեկվանից «Չորտիկ»- ը կապի դուրս չի գալիս, հետո շրջապատից տեղեկացել է, որ փետրվարի 5-ին նա ինչ֊որ անձի հետ միասին «Play City»-ի դիմացը տեղադրել է թմրամիջոցի փաթեթներ, որի ժամանակ Ավան վարչական շրջանում բնակվող քաղաքացիները հետապնդել են նրանց: Դավիթն ասել է նաեւ, որ գիշերով գնացել են այդ վայր, որտեղից երկու հատ թմրամիջոցի փաթեթ են գտել, եւ եթե ինքը ցանկանում է, կարող է գնալ այնտեղ ու փնտրել, ինչպես նաեւ հայտնել է վայրը՝ ասելով «Play City»-ի մայթեզրում դեպի վերեւ գազի խողովակաշարի կողքերը եւ մայթեզրի բորդյուրների արանքներում՝ հողերի մեջ: Երեկոյան խոհանոցից վերցրել է գդալի նման առարկա, որպեսզի կարողանա դրանով փորել բորդյուրների արանքները՝ թմրամիջոց գտնելու նպատակով: Գնացել է Ավան վարչական շրջան՝ «Play City»-ի խաչմերուկ, ձախ մայթեզրով քայլել է դեպի վերեւ, սկսել է ուսումնասիրել հողածածկույթը եւ գազի խողովակաշարերի մոտ, իր մոտ գտնվող առարկայով սկսել է փորել բորդյուրների արանքները, հասկացել է, որ կքանստած վիճակում նկատվում է, այն պահել է իր կոշիկի մեջ, շարունակել է ոտքերով քարերը հրելով եւ հողածածկույթը տրորելով փնտրել թմրամիջոցի կարմիր կամ կապույտ գույնի կպչուն ժապավենով փաթեթ: Գազի խողովակաշարի կողքին գտնվող քարի տակից գտել է մեկ հատ կարմիր կպչուն ժապավենով փաթեթ, որը դրել է տաբատի հետեւի աջ գրպանը եւ շարունակել է այլ փաթեթներ փնտրել: Մոտակայքում գտել է կոտրված ձեռնափայտ եւ շարունակել է քայլել ու ձեռնափայտի ծայրով փորել հողածածկույթը եւ տեղաշարժել քարերը: Վերոգրյալ ցուցմունքի համատեքստում գնահատման ենթարկելով մեղադրյալի մինչդատավարական եւ հետդատավարական վարքագիծը՝ պետք է արձանագրել, որ նրա ցուցմունքները հավատ չեն ներշնչում մի քանի ասպեկտներով: Նախ հարկ է արձանագրել, որ թմրամիջոց հայթայթելու նրա մատուցած եղանակը չափից դուրս երեւակայական է ու անհավատարժան: Հարկ է փաստել, որ վայրը, որտեղ նա փորձել է իբրեւ թե փորփրելով թմրամիջոցներ գտնել, ընդարձակ անմշակ տարածություն է եւ հավանականությունը, որ առանց տեղադրության կոնկրետ դիրքն իմանալու խոհանոցային գդալից մի փոքր մեծ առարկայով այդ տարածությունը փորփրելով հնարավոր է գտնել ֆիզիկական մանր չափեր ունեցող առարկա, զրոյական է: Այս տրամաբանությամբ տարածությունը հնարավոր է փորփրել ամիսներ շարունակ, փորփրել ծանր շինարարական տեխնիակյով նույնիսկ ու չգտնել ոչինչ, մինչդեռ մեղադրյալն ինչ-որ աներեւակայելի հրաշքով գտել է թմրամիջոցի մի փաթեթ, նկատել է երկրորդը, սակայն չի հասցրել այն սեփականացնել, քանի որ ոստիկանության աշխատակիցները նրան ձերբակալել են: Էական է, սակայն այստեղ այն, որ այս տրամաբանությամբ թմրամիջոց փնտրելու պարագայում մեադրյալը պետք է տակնուվրա արած լիներ «Play City»-ի հարող ողջ տարածքը, սակայն փորելուն բնորոշ փաստական պատկեր այդ հողատարածքում դեպքի վայրի զննությամբ չի հայտնաբերվել: Հատկանշական մյուս հանգամանքն այն է, որ նա նախատեսել է փորելու համար օգտագործել խոհանոցային գդալ, սակայն ըստ իր պնդման արել է դա ինչ-որ կոտրված ձեռնափայտով: Այսպիսի բովանդակությամբ ցուցմունքը հնարավոր չի գնահատել որպես դրական դատավարական վարքագիծ, իսկ տրամադրվածության նման վիճակի, արարքի բարոյական պախարակելիության վերաբերյալ անձի ունեցած պատկերացումների վերաբերյալ տեղեկությունների բացակայության պայմաններում մեծանում է փախուստի դիմելու, պատժից ու պատասխանատվությունից խուսափելու հավանականությունը: Այդպիսի հավանականության մասին բավարար չափով վկայում է նաեւ այն, որ տեսնելով ոստիկանության աշխատակիցներին նա դեն է նետել թմրամիջոցների փաթեթները, այսինքն ակնհայտորեն փորձել է խզել իր կապն արձանագրված արարքի հետ: Հարկ է փաստել նաեւ, որ նախորդ դատավարական պայմանների համեմատ այժմ տեղի է ունեցել էական դատավարական փոփոխություն, փոփոխվել է դատավարության փուլը եւ քրեական գործը նախաքննության փուլից տեղափոխել է դատավարության դատական քննության փուլ, որտեղ առաջադրված մեղադրանքի համատեքստում առաջիկայում պիտի որոշվի մեղադրյալի ճակատագիրը: Դատավարության փուլի փոփոխությունը որպես նախադրյալ էական է այնքանով, որ եթե նախաքննությունը կարող է անձին դեռեւս քրեական պատասխանատվությունից ձերբազատվելու տեսական հույսեր ներշնչել ու նրան հետ պահել վարքագծի հնարավոր կտրուկ դրսեւորումներից, ապա քրեական գործի քննությունը դատարանում բացահայտում է իրավասու մարմինների վճռականությունը հասնել նրա արդարացի դատապարտմանը, ինչը կարող է մեղադրյալի մոտ ձեւավորել անխուսափելիորեն դատապարտված լինելու ողջամիտ սպասումներ: Սույն դեպքում կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի «գինը» բացառապես ազատազրկումն է 4-8 տարի ժամկետով, տեսակարար կշիռ ունեցող պատժատեսակ ու պատժաչափ, որը բնականաբար կարող է էապես մեծացնել ոչ պատշաճ դատավարական վարքագիծ դրսեւորելու՝ վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով չներկայանալու եւ փախուստի դիմելու հավանականությունը: Միեւնույն ժամանակ փաստ է նաեւ այն, որ մեղադրյալ Գեւորգյանին է մեղսագրվում ծանր հանցագործության կատարում, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն համարվում է ծանր հանցագործություն, ինչի համար, համաձայն օրենսգրքի 393- րդ հոդվածի 2-րդ մասի նախատեսված է պատժատեսակ բացառապես ազատազրկման ձեւով 4-8 տարի ժամկետով: Արարքի ներկայիս իրավական գնահատականի պարագայում ամբողջն իր համակցության մեջ հիմք է տալիս եզրակացնելու, որ առկա է փախուստի բավական զգալի հավանականություն, հետեւաբար ակներեւ է, որ մեղսագրվող արարքի հակազդման համար նախատեսված պատժաչափն առաջացնում է մտավախություններ, որոնք ենթակա են մանրակրկիտ քննարկման ու գնահատման: Խափանման միջոց կիրառելու իրավաչափության պայմաններից առաջինից անցում կատարելով խափանման միջոց կիրառելու իրավաչափության պայմաններից հաջորդին՝ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելուն՝ պետք է փաստել, որ սույն բողոքի նախորդ պարբերության մեջ հիշատակված փաստական տվյալների հաշվառմամբ մեծ է հավանականությունը, որ մեղադրյալ Գևորգյանը կարող է կատարել նույնասեռ արարքներ, որոնց համար նա ներկայումս գտնվում է մեղադրյալի կարգավիճակում։ Ինչպես երեւում է պրակտիկայից թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունն առհասարակ ունի ռեցիդիվելու բարձր ռիսկայնություն, ինչը կապված է ինչպես անձի կենսաբանական պահանջմունքների առանձնահատկությունների հետ, այնպես էլ նյութական այն շահով, որ ապահովում է առնչությունը թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ: Այս դիրքորոշումը ձեւավորվել է վերլուծության ենթարկելով մեղադրյալ Գեւորգյանի ֆինանսական վիճակի վերաբերյալ գործում առկա ապացույցները, մասնավորապես նրա իսկ նախաքննական պնդումներն այն մասին, որ իր ընկեր Դավիթ Չատինյանի ծանոթ «Չորտիկից» մտադիր է եղել իր օգտագործման համար նախատեսված թմրամիջոցի համար վճարել հետագայում, այսինքն նույնիսկ իր զվարճանքի համար նախատեսված առարկան ձեռք բերելու համար բավարար միջոցներ նա չի ունեցել եւ վերջապես մեղադրյալը չունի մշտական աշխատանք ու կայուն եւ բավարար եկամուտներ: (...) Արձանագրված դիրքորոշումների հաշվառմամբ պետք է փաստել, որ քրեական վարույթի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսեւորած վարքագծի եւ նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման արդյունքում սույն դեպքում առկա են մտավախություններ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության պայմանների պահպանվածության առումով, որոնք ենթակա են մանրակրկիտ քննարկման ու գնահատման ՀՀ քրեական եւ քրեադատավարական օրենսգրքերի հիմնարար սկզբունքների պահպանվածության նկատմամբ շահագրգռության համատեքստում: Նման պայմաններում առկա է հասարակական շահագրգռվածություն, որը մեղադրյալի անմեղության կանխավարկածի հաշվառմամբ կարող է արդարացնել նահանջը նրա անձնական ազատության հարգանքի սկզբունքից (...):» 2.2. Արդյունքում բողոքաբերը խնդրել է․ «(…) Բեկանել Երեւանի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025թ. հուլիսի 22-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու մասին» թիվ ԵԴ1/2305/01/25 որոշումը եւ մեղադրյալ Արմեն Աղվանի Գեւորգյանի նկատմամբ իբրեւ խափանման միջոց ընտրել տնային կալանքը:»։ 3․ Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 3.1. Արմեն Աղվանի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու` թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, տարածելու կամ դրանք իրացնելու թույլտվություն, որոշել է շահադիտական դրդումներով` եկամուտ ստանալու նպատակով ապօրինի իրացնել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց: Այդ նպատակով նա քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում ապօրինի իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և ապօրինի պահել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց նախատեսված, 9 փաթեթներում պարունակվող զգալի չափի` 4,4 գրամ (0,8+0,37+0,42+0,4+0,4+0,4+0,41+0,39+0,81) քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որոնք հողի մեջ տեղադրելու եղանակով ապօրինի իրացնելու համար ուղևորվել է Երևանի Հրաչյա Աճառյան 35/58 հասցեին հարակից հատվածում, սակայն նկատելով իրեն մոտեցող ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներին, նրանց կողմից բացահայտվելուց խուսափելու նպատակով դրանք նետել է վերոնշյալ հատվածում, որոնք էլ հայտնաբերվել են 2025 թվականի փետրվարի 7-ին վերոնշյալ հասցեում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված դեպքի վայրի զննության արդյունքում: 4․ Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումները․ 4.1. Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշմամբ, ի թիվս այլնի, արձանագրվել է հետևյալը․ «(…) Այսպիսով, վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ դատարանն արձանագրում է, որ թեև տնային կալանքը ներպետական օրենսդրությամբ դասվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների շարքին, այն համահավասար է կալանքին, անձի նկատմամբ դրանց կիրառմանն առաջադրվող միջազգային և ներպետական չափանիշները նույնական են: Վերը շարադրված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների հաշվառմամբ Դատարանն արձանագրում է, որ Արմեն Աղվանի Գևորգյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք, որը դասվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցագործությունների շարքին և պատժվում ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով: Վերոգրյալի համատեքստում անդրադառնալով մեղադրյալ Արմեն Աղվանի Գևորգյանի կողմից փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու հավանականությանը՝ Դատարանը վերահաստատում է մինչդատական վարույթում տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու որոշմամբ կատարված եզրահանգումները, որ չկան այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք կարող են վկայել մեղադրյալի կողմից փախուստի և գործի քննությանը խոչընդոտելու բարձր ռիսկի իրատեսական լինելու մասին, այդ հիմքերի վերաբերյալ մեղադրանքի կողմը նոր փաստական տվյալներ չի ներկայացրել, բացի այդ մեղադրյալը չունի դատվածություն, հանդիսանում է ՀՀ քաղաքացի, ունի մշտական բնակության վայր ՀՀ-ում, այսինքն՝ կայուն սոցիալական կարպեր։ Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Արմեն Աղվանի Գևորգյանի կողմից քննությանը խոչընդոտելու և դատավարության մասնակիցների վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու հավանականությանը՝ Դատարանը կարծում է, որ այն նույնպես բացակայում է, քանի որ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, իսկ գործով վկաները ոստիկանության ծառայողներ են, որոնց վրա ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը շատ ցածր է։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը, Դատարանը կարծում է, որ բացակայում են մեղադրյալ Արմեն Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը։ Միաժամանակ Դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց պետք է կիրառել բացակայելու արգելքը, որն ի զորու է զսպելու նրա հավանական ոչ պատշաճ վարքագիծը։(…)»։ 5. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. 5.1. Դատական ակտը կայացնելու պահի դրությամբ Վերաքննիչ դատարանում չեն ստացվել վարույթի մասնակիցների կողմից ներկայացված բողոքի պատասխաններ, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ: 6. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. 6.1. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում դատական վերանայման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով հատուկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ ստացված վարույթի նյութերը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար. (…) 3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի «գ» ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով»: ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: (…) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1)ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին։(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն՝ «3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:»: 6.2. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը նրա` Կոնվենցիայով և ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնական և անքակտելի իրավունքներից է, ինչը սահմանափակելիս անհրաժեշտ է ելնել բացառապես նրա իրավունքները հարգելու, նրա հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից։ Մարդու ֆիզիկական ազատությունը կարելի է սահմանափակել ոչ այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի հիմնարար ու անօտարելի բնույթը և դրա կամայական ու անհիմն սահմանափակումները հնարավորինս բացառելու նպատակով գործուն երաշխիքների առկայության անհրաժեշտությունը։ Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել այն մասին, որ կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարևոր է կալանավորման հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի և կալանավորման պայմանների վերաբերյալ դատական ակտում ողջամիտ հետևությունների առկայությունը (ՎԲ-132/07, ԱՎԴ/0022/06/08, ԼԴ/0197/06/08, ԵԿԴ/0580/06/09, ԵԿԴ/0678/06/10, ՏԴ/0052/06/14 և այլն): ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն Ա․Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված իրավանորմից բխում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիս ՀՀ իրավասու դատարանները լիազորված են քննարկել դատաքննությանը մեղադրյալի ներկայանալը երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների կիրառման հնարավորությունը (…)»: 6.3. Սույն որոշման 6.1-6.2-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանը նախ և առաջ փաստում է, որ բողոքաբերը ներկայացված վերանայման բողոքում ըստ էության չի վիճարկել մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը։ 6.3.1. Անդրադառնալով խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության մյուս պայմաններին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերը հստակ սահմանում են, թե որ դեպքում է անհրաժեշտ խափանման միջոց կիրառել /կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել/։ Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Բացի այդ, խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: 6․3.2․ Վերաքննիչ դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալի հնարավոր փախուստի մասին Բողոքաբերի փաստարկներին, արձանագրում է, որ հիշյալ ռիսկի առկայության մասին փաստելու համար անհրաժեշտ է ունենալ մեղադրյալի գործողությունների վրա կառուցված և գործի նյութերով հիմնավորված կասկած այն մասին, որ վերջինս այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման պայմաններում կարող է վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու փորձ կատարել։ Հաշվի առնելով մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և ծանրության աստիճանը /վերջինիս վերագրվում է ծանր հանցանքի կատարում/, հավանական պատժի խստությունը /նախատեսված է բացառապես ազատազրկում` 4-8 տարի ժամկետով/, որոնք մեղադրյալի հնարավոր վարքի գնահատման համար կարևոր են և համակցության մեջ կարող են հիմք հանդիսանալ մեղադրյալի հնարավոր փախուստի դիմելու ռիսկը գնահատելու համար։ Միաժամանակ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը դատվածություն չունի, ՀՀ-ում ունի կայուն սոցիալական կապեր, մշտական բնակության վայր, ինչպես նաև այն, որ դատախազի կողմից բողոքում ներկայացված չեն մեղադրյալի հնարավոր փախուստի ռիսկայնության բարձր լինելը հիմնավորող փաստարկներ՝ Վերաքննիչ դատարանը գալիս է այն հետևությանը, որ թեև առկա է մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակի ապահովման անհրաժեշտությունը, սակայն այն հնարավոր է չեզոքացնել բացակայելու արգելք խափանման միջոցի կիրառմամբ, ուստի մեղադրյալի փախուստի դիմելու ռիսկի բարձր չլինելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի են: 6․3․3․ Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու մասին Բողոքաբերի փաստարկին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հանցագործությունը կանխելու անհրաժեշտությունը կարող է իրավաչափ հիմք լինել այնպիսի կանխարգելիչ միջոց կիրառելու համար, որի նպատակն է վերացնել այն հանգամանքները կամ հնարավորությունները, որոնք կոնկրետ անձին կամ որևէ մեկին թույլ կտային գործել այդ հանցանքը: Նոր հանցագործություն կատարելու վտանգը պետք է գնահատվի գործից բխող փաստերի, ինչպես նաև անձնական հանգամանքների հիման վրա, որոնք նոր հանցագործություն կատարելու հավանականության գնահատման համար կարող են հանդիսանալ «լուրջ ցուցիչներ» (Մինասյանն ընդդեմ Հայաստանի, թիվ 44837/08, 08.04.2014, պարբ. 65): Պետք է ապացուցել, որ կատարվելիք նոր հանցագործություններին առնչվող ցանկացած մտահոգություն իրատեսական է, և որ միջոցը պատշաճ է: Դատարանը համարում է, որ մեղադրանքի ծանրությունը կարող է դատարանին հիմք տալ մեղադրյալին մինչդատական կալանքի ենթարկելու և կալանքի տակ պահելու համար՝ նոր հանցագործությունների կատարման փորձերը կանխելու նպատակով, այնուհանդերձ, ի թիվս այլ պայմանների, անհրաժեշտ է, որպեսզի վտանգը լինի իրատեսական, իսկ միջոցը՝ պատշաճ՝ հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, մասնավորապես անցյալի պատմությունը և մեղադրյալի անձը: Հանցագործություններ կատարած լինելու մասին ակնարկները պետք է հիմնավորված լինեն, և պատշաճ չի լինի ազատությունից զրկելը հիմնավորել՝ հղում անելով հանցանք կատարելու մտավախությանը, եթե հանցանքն իր բնույթով հավանաբար միանգամյա իրադարձություն է: ՄԻԵԴ-ի վերևում մեջբերված դիրքորոշումների համատեքստում գնահատման ենթարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից նույնասեռ հանցանք կատարած լինելու մասին փաստական տվյալների բացակայության պայմաններում մշտական աշխատանք չունենալու հանգամանքն ինքնին չի կարող համարվել բավարար նրա կողմից նոր հանցանք կատարելու ռիսկի բարձր լինելու մասին հետևության գալու համար։ Ուստի, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը ևս նվազ է։ Հետևաբար, կոնկրետ դեպքում առավել մեղմ խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը և ի զորու է հակակշռելու մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկը՝ հնարավորություն տալով ապահովելու նրա անձնական ազատության իրավունքի և վերջինիս մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը։ 6.3.4. Ինչ վերաբերում է հատուկ վերանայման բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին, ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: 6.4. Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել նաև, որ որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ է ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների առկայություն։ Հակառակ մոտեցումը, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Մինչդեռ, տվյալ դեպքում ներկայացված վերաքննիչ բողոքում այդպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ չեն մատնանշվել։ Վերոգրյալը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արման և Արքա Մադաթյանների վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման 18.1.-րդ կետը): 6.5. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքների հիման վրա կառուցված Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումներն իրավաչափ են և բխում են գործով ձեռք բերված փաստերից, միաժամանակ, գտնում է, որ դատախազի կողմից հատուկ վերանայման բողոքում չեն ներկայացվել այնպիսի ծանրակշիռ փաստարկներ, որոնք կարող են վկայել մեղադրյալի իրավաչափ վարքագիծը միայն առավել խիստ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ ապահովելու մասին: Վերոգրյալի համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտում բացակայում է դատական ակտի բեկանման հիմք հանդիսացող որևէ դատական սխալ, վիճարկվող դատական ակտը հիմնավորված և պատճառաբանված է, ուստի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն․Թոփուզյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Թիվ ԵԴ1/2305/01/25 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 22-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը քննության առնելու մասին» որոշումը թողնել անփոփոխ։ 2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել Վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Է.ՄԱՆԱՍՅԱՆ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 08-09-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 22-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 70,44 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 22-10-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 70, 44 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 89258/25 |