Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2301/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Ռուբեն Մխիթարյան Դավթի
Ռուբեն Մխիթարյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Էմմա Ավագյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Էմմա Ավագյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-10-14 | 18:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-07 | 10:30 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-09-02 | 17:30 | 2 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-04 | 10:00 | 9 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-07-10 | 13:30 | 9 | Նիստը կայացել է | ԵԴ1/2301/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ՄԻՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ 10 հուլիսի 2025թ. ք.Երևան Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ դատավոր Է.ԱՎԱԳՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ հանրային մեղադրող Վ.ՄՈՎՍԻՍՅԱՆԻ պաշտպան Բ.ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ մեղադրյալ Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում` նախնական դատալսումների ընթացքում, քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել թիվ 60530924 քրեական վարույթը: 2025 թվականի հունիսի 16-ին Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ռ.Մխիթարյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը: 2025 թվականի հունիսի 19-ին Ռ.Մխիթարյանին ներկայացվել է մեղադրանք։ 2025 թվականի հուլիսի 2-ին թիվ 60530924 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը նույն օրը դատավորների միջև գործերի բաշխման մակագրման եղանակով մակագրվել և նույն թվականի հուլիսի 3-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Է. Ավագյանին։ 2025 թվականի հուլիսի 4-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Է. Ավագյանը ստանձնել է քրեական գործի վարույթը և նշանակել է նախնական դատալսումներ: Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ «ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ին կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 8301040521 որոշմամբ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ից մինչև 2024 թվականի հունիսի 24-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանը 2024 թվականի մայիսի 03-ին՝ ժամը 22:54- ին, Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցում վարել է «Լենդ Ռովեր» մակնիշի 07 QR 505 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408002 արձանագրությունը:»։ Նախնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, հանրային մեղադրող Վ․ Մովսիսյանը հայտնեց, որ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը ընտրվել է ճիշտ և փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքեր չկան: Պաշտպան Բ․ Գալստյանը միջորդեց վերացնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը, քանի որ վերջինս դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, ինչպես նաև հանդիսանում է Գյումրու ավագանու անդամ և «ՎԱՌՈՒՎԻ» ՍՊ ընկերության տնօրեն և պայմանավորված իր աշխատանքով անհրաժեշտություն է առաջանում մեկնել արտասահման։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից երևում է, որ խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. -մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Ընդ որում, օրենքը մեղադրյալի նկատմամբ որևէ խափանման միջոցի կիրառումը պայմանավորում է համապատասխան հիմքերի առկայությամբ: Այսինք՝ մեջբերված հիմքերի բացակայության պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառումն անթույլատրելի է, այդ թվում՝ ամենանվազ սահմանափակում նախատեսող միջոցի: Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալ Ռ. Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի իրավաչափությանը՝ հարկ է համարում նշել, որ սույն գործի փաստական հանգամանքների պայմաններում մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր է ապահովել նաև առանց նրա նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու։ Դատարանի նման եզրահանգումը պայմանավորված է մի շարք հանգամանքներով, մասնավորապես՝ նրանով, որ մեղադրյալ Ռ. Մխիթարյանը քրեական վարույթի ընթացքում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, դատարանի կանչով ներկայացել է դատական նիստերին, ՀՀ–ում ունի մշտական բնակության վայր, ընտանիք, երեխաներ, մշտական եկամուտ, հանդիսանում է բացառապես ՀՀ քաղաքացի, ինչպես նաև Գյումրու ավագանու անդամ է և հադիսանում է «ՎԱՌՈՒՎԻ» ՍՊ ընկերության տնօրեն։ Ուստի, հաշվի առնելով այն, որ Ռուբեն Մխիթարյանը ոչ մի անգամ չի խախտել իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի պայմանները՝ Դատարանը գտնում է, որ այս դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելով նույնպես հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված պահանջների կատարման ապահովմանը։ Հետևաբար՝ մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 117-րդ, 270-րդ հոդվածներով` Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը վերացնել։ ԴԱՏԱՎՈՐ` ԷՄՄԱ ԱՎԱԳՅԱՆ |
ԵԴ1/2301/01/25
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր Է.ԱՎԱԳՅԱՆԻ
Քարտուղարությամբ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ
Հանրային մեղադրող Վ.ՄՈՎՍԻՍՅԱՆԻ
Պաշտպան Բ.ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ
Մեղադրյալ Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ք. Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կարգով, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի`
(ծնված 1978 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող՝ Շիրակի մարզ, ք. Գյումրի, Վարդ-բաղի 1-ին միկրոշրջան, 4-րդ թաղամաս, 5-րդ շենք, 82-րդ բնակարան հասցեում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնել է թիվ 60530924 քրեական վարույթը:
Հսկող դատախազի՝ 2025 թվականի հունիսի 16-ի որոշմամբ, Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ «(…) որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ին կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 8301040521 որոշմամբ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ից մինչև 2024 թվականի հունիսի 24-ը։ Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանը 2024 թվականի մայիսի 03-ին՝ ժամը 22:54- ին, Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցում վարել է «Լենդ Ռովեր» մակնիշի 07 QR 505 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408002 արձանագրությունը։» ։
Քննիչի՝ 2025 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ, մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հուլիսի 2-ին գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Է.Ավագյանը՝ 2025 թվականի հուլիսի 4-ի որոշմամբ ստանձնել է քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը վերացվել է:
Դատարանի կողմից 2025 թվականի հուլիսի 10-ին Պետական եկամուտների կոմիտե հարցում է կատարվել Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի՝ 2023 թվականի ապրիլ 1-ից մինչև 2024 թվականի ապրիլի 30-ը ընկած ժամանակահատվածում ստացած ամսական եկամուտների վերաբերյալ՝ առանց դրանց համար վճարվող հարկերի, տուրքերի կամ այլ վճարների։
2025 թվականին հուլիսի 24-ին Դատարան է մուտքագրվել Պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվությունը Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի աշխատավարձի և դրա հավասարեցված այլ վճարների վերաբերյալ։
Պաշտպանական կողմը Դատարան է ներկայացրել «Վառուվի» ՍՊԸ-ի 2024 թվականի փետրվար և մարտ ամիսների (հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում) Ռ․Մխիթարյանի շահաբաժինների հաշվարկը, ինչպես նաև Պետական եկամուտների կոմիտեի գրության պատասխանը ի պատասխան պաշտպան Բ․Գալստյանի 16․09․2025 թվականի թիվ Կ/26603-2025 գրության համաձայն որի՝ Ռ․Մխիթարյանը հանդիսանում է «ՎԱՌՈՒՎԻ» ՍՊԸ-ի մասնակից և համաձայն ընկերության 2024 թվականի ներկայացրած ֆիզիկական անձանց եկամուտների և եկամտային հարկի մասին տեղեկությունների ստացած շահաբաժնի գումարը կազմել է՝ 16․052․631 ՀՀ դրամ։
Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Ռ․Մխիթարյանը ներկայացրել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Պաշտպան Բ.Գալստյանը նշեց, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։
Հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու դեմ՝ ներկայացնելով մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը արագացված վարույթով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
2) մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
3) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
4) մեղադրյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
(…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ նա առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ տվել խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է իր կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Սույն քրեական գործով Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն հարկ է համարում նշել, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական և քրեական դատավարության օրենսգրքերի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
Նույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ «(...) պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան այլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, հանրային աշխատանքների, այնպես էլ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով:
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է,
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող՝ սույն դատավճռում նշված հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն՝
«6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։
(․․․)»։
Այսպիսով, հիմք ընդունելով վերը մեջբերված իրավական նորմեր և Ռուբեն Մխիթարյանի եկամուտների առկայության փաստը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյաի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով՝ այն սահմանելով վերջինիս ամսական եկամտի հնգապատիկի չափով:
2025 թվականին հուլիսի 24-ին Դատարան է մուտքագրվել Պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվությունը Ռ․ Մխիթարյանի՝ 2023 թվականի ապրիլ 1-ից մինչև 2024 թվակաքնի ապրիլի 30-ը ընկած ժամանակահատվածում ստացած ամսական եկամուտների վերաբերյալ՝ առանց դրանց համար վճարվող հարկերի, տուրքերի կամ այլ վճարների։
Բացի այդ, պաշտպանական կողմը Դատարան է ներկայացրել «Վառուվի» ՍՊԸ-ի 2024 թվականի փետրվար և մարտ ամիսների (հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում) Ռ․Մխիթարյանի շահաբաժինների հաշվարկը, համաձայն որի՝ վերջինս 2024 թվականի փետրվարին ստացել է 5․000․000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամ, իսկ նույն թվականի մարտին՝ 1․500․000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար ) ՀՀ դրամ շահաբաժին՝ առանց դրանց համար վճարվող հարկերի, տուրքերի կամ այլ վճարների։
Հիմք ընդունելով վերոնշյալ տեղեկատվությունները՝ Ռ․Մխիթարյանի ամսական եկամուտների չափը ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի կանոններով հաշվարկելու արդյունքում կազմում է 277․683 (երկու հարյուր յոթանասունյոթ հազար վեց հարյուր ութսուներեք) ՀՀ դրամ։
Վերոգրյալի հիման վրա և հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ռ․Մխիթարյանի ամսական եկամուտը կազմում է 277․683 (երկու հարյուր յոթանասունյոթ հազար վեց հարյուր ութսուներեք) ՀՀ դրամ, վերջինիս ամսական եկամտի հնգապատիկի չափով պատիժ նշանակելու դեպքում այն կկազմի 1․388․416 (մեկ միլիոն երեք հարյուր ութսունութ հազար չորս հարյուր տասնվեց) ՀՀ դրամ։
Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ պատժատեսակը և դրա չափը սույն դեպքում համաչափ է մեղադրյալի անձին և նրա կատարած հանցանքին։
Անդրադառնալով տուգանքի վճարումը հետաձգելու վերաբերյալ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի միջնորդությանը՝ Դատարանը, նկատի ունենալով մեղադրյալի գույքային դրությունը, նշանակված տուգանքի չափը, հիմնավորված է գնահատում տուգանքի սահմանված գումարն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ նրա փաստարկները։ Հետևաբար՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են հիմքեր նրան թույլատրելու նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 տարվա ընթացքում:
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու, կիրառված խափանման միջոցը վերացվելու կամ փոփոխելու հարցին, Դատարանը արձանագրում է, որ Ռ․Մխիթարյանի նկատմամբ նախաքննության փուլում Քննիչի որոշմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը արդեն իսկ Դատարանի որոշմամբ վերացվել է և սույն փուլում որևէ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտություն առկա չէ։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների և արտավարութային փաստաթղթերի տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված նյութերը պետք է թողնել քրեական գործին կցված։
Քրեական գործով գույքային հայց չի ներկայացվել, իսկ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, որպիսի պայմաններում հիշյալ հարցերը Դատարանը համարում է լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով`
ՎՃՌԵՑ
Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ ամսական եկամուտների հնգապատիկի՝ 1․388․416 (մեկ միլիոն երեք հարյուր ութսունութ հազար չորս հարյուր տասնվեց) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի կանոններով՝ թույլատրել նշանակված տուգանքի վճարումն իրականացնել մաս առ մաս՝ համաչափորեն 1 տարվա ընթացում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված նյութերը թողնել կցված քրեական գործին։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ԷՄՄԱ ԱՎԱԳՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր Է.ԱՎԱԳՅԱՆԻ
Քարտուղարությամբ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Մասնակցությամբ
Հանրային մեղադրող Վ.ՄՈՎՍԻՍՅԱՆԻ
Պաշտպան Բ.ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ
Մեղադրյալ Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ք. Երևանում
դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կարգով, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի`
(ծնված 1978 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող՝ Շիրակի մարզ, ք. Գյումրի, Վարդ-բաղի 1-ին միկրոշրջան, 4-րդ թաղամաս, 5-րդ շենք, 82-րդ բնակարան հասցեում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնել է թիվ 60530924 քրեական վարույթը:
Հսկող դատախազի՝ 2025 թվականի հունիսի 16-ի որոշմամբ, Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ «(…) որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ին կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 8301040521 որոշմամբ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ից մինչև 2024 թվականի հունիսի 24-ը։ Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանը 2024 թվականի մայիսի 03-ին՝ ժամը 22:54- ին, Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցում վարել է «Լենդ Ռովեր» մակնիշի 07 QR 505 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408002 արձանագրությունը։» ։
Քննիչի՝ 2025 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ, մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հուլիսի 2-ին գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Է.Ավագյանը՝ 2025 թվականի հուլիսի 4-ի որոշմամբ ստանձնել է քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը վերացվել է:
Դատարանի կողմից 2025 թվականի հուլիսի 10-ին Պետական եկամուտների կոմիտե հարցում է կատարվել Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի՝ 2023 թվականի ապրիլ 1-ից մինչև 2024 թվականի ապրիլի 30-ը ընկած ժամանակահատվածում ստացած ամսական եկամուտների վերաբերյալ՝ առանց դրանց համար վճարվող հարկերի, տուրքերի կամ այլ վճարների։
2025 թվականին հուլիսի 24-ին Դատարան է մուտքագրվել Պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվությունը Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի աշխատավարձի և դրա հավասարեցված այլ վճարների վերաբերյալ։
Պաշտպանական կողմը Դատարան է ներկայացրել «Վառուվի» ՍՊԸ-ի 2024 թվականի փետրվար և մարտ ամիսների (հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում) Ռ․Մխիթարյանի շահաբաժինների հաշվարկը, ինչպես նաև Պետական եկամուտների կոմիտեի գրության պատասխանը ի պատասխան պաշտպան Բ․Գալստյանի 16․09․2025 թվականի թիվ Կ/26603-2025 գրության համաձայն որի՝ Ռ․Մխիթարյանը հանդիսանում է «ՎԱՌՈՒՎԻ» ՍՊԸ-ի մասնակից և համաձայն ընկերության 2024 թվականի ներկայացրած ֆիզիկական անձանց եկամուտների և եկամտային հարկի մասին տեղեկությունների ստացած շահաբաժնի գումարը կազմել է՝ 16․052․631 ՀՀ դրամ։
Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Ռ․Մխիթարյանը ներկայացրել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Պաշտպան Բ.Գալստյանը նշեց, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։
Հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու դեմ՝ ներկայացնելով մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը արագացված վարույթով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
2) մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
3) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
4) մեղադրյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
(…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ նա առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ տվել խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է իր կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Սույն քրեական գործով Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն հարկ է համարում նշել, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական և քրեական դատավարության օրենսգրքերի մի շարք դրույթներով:
Մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
Նույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝
«Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ «(...) պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան այլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, հանրային աշխատանքների, այնպես էլ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով:
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է,
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող՝ սույն դատավճռում նշված հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն՝
«6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։
(․․․)»։
Այսպիսով, հիմք ընդունելով վերը մեջբերված իրավական նորմեր և Ռուբեն Մխիթարյանի եկամուտների առկայության փաստը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյաի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով՝ այն սահմանելով վերջինիս ամսական եկամտի հնգապատիկի չափով:
2025 թվականին հուլիսի 24-ին Դատարան է մուտքագրվել Պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվությունը Ռ․ Մխիթարյանի՝ 2023 թվականի ապրիլ 1-ից մինչև 2024 թվակաքնի ապրիլի 30-ը ընկած ժամանակահատվածում ստացած ամսական եկամուտների վերաբերյալ՝ առանց դրանց համար վճարվող հարկերի, տուրքերի կամ այլ վճարների։
Բացի այդ, պաշտպանական կողմը Դատարան է ներկայացրել «Վառուվի» ՍՊԸ-ի 2024 թվականի փետրվար և մարտ ամիսների (հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում) Ռ․Մխիթարյանի շահաբաժինների հաշվարկը, համաձայն որի՝ վերջինս 2024 թվականի փետրվարին ստացել է 5․000․000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամ, իսկ նույն թվականի մարտին՝ 1․500․000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար ) ՀՀ դրամ շահաբաժին՝ առանց դրանց համար վճարվող հարկերի, տուրքերի կամ այլ վճարների։
Հիմք ընդունելով վերոնշյալ տեղեկատվությունները՝ Ռ․Մխիթարյանի ամսական եկամուտների չափը ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի կանոններով հաշվարկելու արդյունքում կազմում է 277․683 (երկու հարյուր յոթանասունյոթ հազար վեց հարյուր ութսուներեք) ՀՀ դրամ։
Վերոգրյալի հիման վրա և հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ռ․Մխիթարյանի ամսական եկամուտը կազմում է 277․683 (երկու հարյուր յոթանասունյոթ հազար վեց հարյուր ութսուներեք) ՀՀ դրամ, վերջինիս ամսական եկամտի հնգապատիկի չափով պատիժ նշանակելու դեպքում այն կկազմի 1․388․416 (մեկ միլիոն երեք հարյուր ութսունութ հազար չորս հարյուր տասնվեց) ՀՀ դրամ։
Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ պատժատեսակը և դրա չափը սույն դեպքում համաչափ է մեղադրյալի անձին և նրա կատարած հանցանքին։
Անդրադառնալով տուգանքի վճարումը հետաձգելու վերաբերյալ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի միջնորդությանը՝ Դատարանը, նկատի ունենալով մեղադրյալի գույքային դրությունը, նշանակված տուգանքի չափը, հիմնավորված է գնահատում տուգանքի սահմանված գումարն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ նրա փաստարկները։ Հետևաբար՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են հիմքեր նրան թույլատրելու նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 տարվա ընթացքում:
Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու, կիրառված խափանման միջոցը վերացվելու կամ փոփոխելու հարցին, Դատարանը արձանագրում է, որ Ռ․Մխիթարյանի նկատմամբ նախաքննության փուլում Քննիչի որոշմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը արդեն իսկ Դատարանի որոշմամբ վերացվել է և սույն փուլում որևէ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտություն առկա չէ։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների և արտավարութային փաստաթղթերի տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված նյութերը պետք է թողնել քրեական գործին կցված։
Քրեական գործով գույքային հայց չի ներկայացվել, իսկ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, որպիսի պայմաններում հիշյալ հարցերը Դատարանը համարում է լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով`
ՎՃՌԵՑ
Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ ամսական եկամուտների հնգապատիկի՝ 1․388․416 (մեկ միլիոն երեք հարյուր ութսունութ հազար չորս հարյուր տասնվեց) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի կանոններով՝ թույլատրել նշանակված տուգանքի վճարումն իրականացնել մաս առ մաս՝ համաչափորեն 1 տարվա ընթացում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված նյութերը թողնել կցված քրեական գործին։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ԷՄՄԱ ԱՎԱԳՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2301/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 02-07-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60-5309-24 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ին կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 8301040521 որոշմամբ Ռուբեն Դավթի Միիթարյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կաանցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ից մինչև 2024 թվականի հունիսի 24-ը:Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանը 2024 թվականի մայիսի 03-ին՝ ժամը 22:54-ի, Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցում վարել է «Լենդ Ռովեր» մակնիշի, 07 QR 505 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական հավախախտման վերաբերյալ թիվ 8/80408002 արձանագրությունը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Ռուբեն |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հայրանուն | Դավթի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 344 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | նախկինում չդատված |
| Պաշտպան | |
| Անուն | Բենիկ |
| Ազգանուն | Գալստյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 02-07-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Էմմա |
| Ազգանուն | Ավագյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 04-07-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/2301/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹՆ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 4 հուլիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Է. Ավագյանս, 2025 թվականի հուլիսի 3-ին, ստանալով թիվ ԵԴ1/2301/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով` ՈՐՈՇԵՑԻ Ստանձնել քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ 2025 թվականի հուլիսի 10-ին՝ ժամը 13:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի «Աջափնյակ-1» նստավայրում՝ դատական նիստերի թիվ 9 դահլիճում: Որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ հուշաթերթ: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Է. ԱՎԱԳՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռիտա |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռուբեն |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հայրանուն | Դավթի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Բենիկ |
| Ազգանուն | Գալստյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
| Այլ նշումներ | ԵԴ1/2301/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ՄԻՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ 10 հուլիսի 2025թ. ք.Երևան Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ դատավոր Է.ԱՎԱԳՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ հանրային մեղադրող Վ.ՄՈՎՍԻՍՅԱՆԻ պաշտպան Բ.ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ մեղադրյալ Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում` նախնական դատալսումների ընթացքում, քննարկման առարկա դարձնելով մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել թիվ 60530924 քրեական վարույթը: 2025 թվականի հունիսի 16-ին Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ռ.Մխիթարյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը: 2025 թվականի հունիսի 19-ին Ռ.Մխիթարյանին ներկայացվել է մեղադրանք։ 2025 թվականի հուլիսի 2-ին թիվ 60530924 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը նույն օրը դատավորների միջև գործերի բաշխման մակագրման եղանակով մակագրվել և նույն թվականի հուլիսի 3-ին փաստացի հանձնվել է դատավոր Է. Ավագյանին։ 2025 թվականի հուլիսի 4-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Է. Ավագյանը ստանձնել է քրեական գործի վարույթը և նշանակել է նախնական դատալսումներ: Էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ «ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ին կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 8301040521 որոշմամբ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ից մինչև 2024 թվականի հունիսի 24-ը: Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանը 2024 թվականի մայիսի 03-ին՝ ժամը 22:54- ին, Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցում վարել է «Լենդ Ռովեր» մակնիշի 07 QR 505 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408002 արձանագրությունը:»։ Նախնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, հանրային մեղադրող Վ․ Մովսիսյանը հայտնեց, որ մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը ընտրվել է ճիշտ և փոփոխելու կամ վերացնելու հիմքեր չկան: Պաշտպան Բ․ Գալստյանը միջորդեց վերացնել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը, քանի որ վերջինս դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, ինչպես նաև հանդիսանում է Գյումրու ավագանու անդամ և «ՎԱՌՈՒՎԻ» ՍՊ ընկերության տնօրեն և պայմանավորված իր աշխատանքով անհրաժեշտություն է առաջանում մեկնել արտասահման։ Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից երևում է, որ խափանման միջոցները մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում են քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու նպատակով: Մասնավորապես՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է. -մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ -մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Ընդ որում, օրենքը մեղադրյալի նկատմամբ որևէ խափանման միջոցի կիրառումը պայմանավորում է համապատասխան հիմքերի առկայությամբ: Այսինք՝ մեջբերված հիմքերի բացակայության պայմաններում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառումն անթույլատրելի է, այդ թվում՝ ամենանվազ սահմանափակում նախատեսող միջոցի: Դատարանը անդրադառնալով մեղադրյալ Ռ. Մխիթարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի իրավաչափությանը՝ հարկ է համարում նշել, որ սույն գործի փաստական հանգամանքների պայմաններում մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր է ապահովել նաև առանց նրա նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու։ Դատարանի նման եզրահանգումը պայմանավորված է մի շարք հանգամանքներով, մասնավորապես՝ նրանով, որ մեղադրյալ Ռ. Մխիթարյանը քրեական վարույթի ընթացքում դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ, դատարանի կանչով ներկայացել է դատական նիստերին, ՀՀ–ում ունի մշտական բնակության վայր, ընտանիք, երեխաներ, մշտական եկամուտ, հանդիսանում է բացառապես ՀՀ քաղաքացի, ինչպես նաև Գյումրու ավագանու անդամ է և հադիսանում է «ՎԱՌՈՒՎԻ» ՍՊ ընկերության տնօրեն։ Ուստի, հաշվի առնելով այն, որ Ռուբեն Մխիթարյանը ոչ մի անգամ չի խախտել իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի պայմանները՝ Դատարանը գտնում է, որ այս դեպքում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելով նույնպես հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված պահանջների կատարման ապահովմանը։ Հետևաբար՝ մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 117-րդ, 270-րդ հոդվածներով` Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը վերացնել։ ԴԱՏԱՎՈՐ` ԷՄՄԱ ԱՎԱԳՅԱՆ |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Այո |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 10-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 04-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 9 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 04-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-09-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 07-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 07-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 18:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 14-10-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Ռուբեն |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 14-10-2025 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/2301/01/25 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան), Նախագահությամբ դատավոր Է.ԱՎԱԳՅԱՆԻ Քարտուղարությամբ Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ Մասնակցությամբ Հանրային մեղադրող Վ.ՄՈՎՍԻՍՅԱՆԻ Պաշտպան Բ.ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ Մեղադրյալ Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ք. Երևանում դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կարգով, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի` (ծնված 1978 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող՝ Շիրակի մարզ, ք. Գյումրի, Վարդ-բաղի 1-ին միկրոշրջան, 4-րդ թաղամաս, 5-րդ շենք, 82-րդ բնակարան հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնել է թիվ 60530924 քրեական վարույթը: Հսկող դատախազի՝ 2025 թվականի հունիսի 16-ի որոշմամբ, Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ «(…) որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կողմից 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ին կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 8301040521 որոշմամբ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 (վեց) ամիս ժամանակով՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 22-ից մինչև 2024 թվականի հունիսի 24-ը։ Ծանուցված լինելով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին՝ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանը 2024 թվականի մայիսի 03-ին՝ ժամը 22:54- ին, Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցում վարել է «Լենդ Ռովեր» մակնիշի 07 QR 505 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180408002 արձանագրությունը։» ։ Քննիչի՝ 2025 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ, մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը: 2025 թվականի հուլիսի 2-ին գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Է.Ավագյանը՝ 2025 թվականի հուլիսի 4-ի որոշմամբ ստանձնել է քրեական գործի վարույթը և նշանակել նախնական դատալսումներ: Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը վերացվել է: Դատարանի կողմից 2025 թվականի հուլիսի 10-ին Պետական եկամուտների կոմիտե հարցում է կատարվել Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի՝ 2023 թվականի ապրիլ 1-ից մինչև 2024 թվականի ապրիլի 30-ը ընկած ժամանակահատվածում ստացած ամսական եկամուտների վերաբերյալ՝ առանց դրանց համար վճարվող հարկերի, տուրքերի կամ այլ վճարների։ 2025 թվականին հուլիսի 24-ին Դատարան է մուտքագրվել Պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվությունը Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի աշխատավարձի և դրա հավասարեցված այլ վճարների վերաբերյալ։ Պաշտպանական կողմը Դատարան է ներկայացրել «Վառուվի» ՍՊԸ-ի 2024 թվականի փետրվար և մարտ ամիսների (հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում) Ռ․Մխիթարյանի շահաբաժինների հաշվարկը, ինչպես նաև Պետական եկամուտների կոմիտեի գրության պատասխանը ի պատասխան պաշտպան Բ․Գալստյանի 16․09․2025 թվականի թիվ Կ/26603-2025 գրության համաձայն որի՝ Ռ․Մխիթարյանը հանդիսանում է «ՎԱՌՈՒՎԻ» ՍՊԸ-ի մասնակից և համաձայն ընկերության 2024 թվականի ներկայացրած ֆիզիկական անձանց եկամուտների և եկամտային հարկի մասին տեղեկությունների ստացած շահաբաժնի գումարը կազմել է՝ 16․052․631 ՀՀ դրամ։ Արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդությունը և դրա քննարկումը. Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Ռ․Մխիթարյանը ներկայացրել է արագացված վարույթ կիրառելու միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը: Պաշտպան Բ.Գալստյանը նշեց, որ իր կողմից մեղադրյալին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում է միջնորդությանը։ Հանրային մեղադրողը հայտնել է, որ չի առարկում արագացված վարույթ կիրառելու դեմ՝ ներկայացնելով մեղադրանքի փաստական հիմքը, ինչպես նաև մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական գնահատականը։ Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, արձանագրային որոշմամբ բավարարել է արագացված վարույթ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը և նշանակել լրացուցիչ դատալսումներ: Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը արագացված վարույթով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, այն ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. 1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. 2) մեղադրյալը ենթակա է արդյոք պատժի իր կատարած հանցանքի համար. 3) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ. 4) մեղադրյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝ (…) 2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»: Դատարանը որպես մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ նա առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ տվել խոստովանական ցուցմունքներ, զղջացել է իր կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը)։ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։ Սույն քրեական գործով Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանն հարկ է համարում նշել, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական և քրեական դատավարության օրենսգրքերի մի շարք դրույթներով: Մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ « Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝ պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»: Նույն օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Դատարանը արագացված վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերաբերելի դրույթները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի համաձայն՝ «Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից»։ Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ «(...) պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա:»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան այլընտրանքային է, այն պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, հանրային աշխատանքների, այնպես էլ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով: Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Վերը մեջբերված իրավական նորմերի, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. - նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է, - խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, - այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող՝ սույն դատավճռում նշված հանգամանքը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն՝ «6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։ (…) 5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: (…) 7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել 8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (․․․)»։ Այսպիսով, հիմք ընդունելով վերը մեջբերված իրավական նորմեր և Ռուբեն Մխիթարյանի եկամուտների առկայության փաստը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյաի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով՝ այն սահմանելով վերջինիս ամսական եկամտի հնգապատիկի չափով: 2025 թվականին հուլիսի 24-ին Դատարան է մուտքագրվել Պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվությունը Ռ․ Մխիթարյանի՝ 2023 թվականի ապրիլ 1-ից մինչև 2024 թվակաքնի ապրիլի 30-ը ընկած ժամանակահատվածում ստացած ամսական եկամուտների վերաբերյալ՝ առանց դրանց համար վճարվող հարկերի, տուրքերի կամ այլ վճարների։ Բացի այդ, պաշտպանական կողմը Դատարան է ներկայացրել «Վառուվի» ՍՊԸ-ի 2024 թվականի փետրվար և մարտ ամիսների (հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում) Ռ․Մխիթարյանի շահաբաժինների հաշվարկը, համաձայն որի՝ վերջինս 2024 թվականի փետրվարին ստացել է 5․000․000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամ, իսկ նույն թվականի մարտին՝ 1․500․000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար ) ՀՀ դրամ շահաբաժին՝ առանց դրանց համար վճարվող հարկերի, տուրքերի կամ այլ վճարների։ Հիմք ընդունելով վերոնշյալ տեղեկատվությունները՝ Ռ․Մխիթարյանի ամսական եկամուտների չափը ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի կանոններով հաշվարկելու արդյունքում կազմում է 277․683 (երկու հարյուր յոթանասունյոթ հազար վեց հարյուր ութսուներեք) ՀՀ դրամ։ Վերոգրյալի հիման վրա և հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ռ․Մխիթարյանի ամսական եկամուտը կազմում է 277․683 (երկու հարյուր յոթանասունյոթ հազար վեց հարյուր ութսուներեք) ՀՀ դրամ, վերջինիս ամսական եկամտի հնգապատիկի չափով պատիժ նշանակելու դեպքում այն կկազմի 1․388․416 (մեկ միլիոն երեք հարյուր ութսունութ հազար չորս հարյուր տասնվեց) ՀՀ դրամ։ Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ պատժատեսակը և դրա չափը սույն դեպքում համաչափ է մեղադրյալի անձին և նրա կատարած հանցանքին։ Անդրադառնալով տուգանքի վճարումը հետաձգելու վերաբերյալ մեղադրյալ Ռուբեն Մխիթարյանի միջնորդությանը՝ Դատարանը, նկատի ունենալով մեղադրյալի գույքային դրությունը, նշանակված տուգանքի չափը, հիմնավորված է գնահատում տուգանքի սահմանված գումարն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ նրա փաստարկները։ Հետևաբար՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են հիմքեր նրան թույլատրելու նշանակված տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 տարվա ընթացքում: Անդրադառնալով դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու, կիրառված խափանման միջոցը վերացվելու կամ փոփոխելու հարցին, Դատարանը արձանագրում է, որ Ռ․Մխիթարյանի նկատմամբ նախաքննության փուլում Քննիչի որոշմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը արդեն իսկ Դատարանի որոշմամբ վերացվել է և սույն փուլում որևէ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտություն առկա չէ։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների և արտավարութային փաստաթղթերի տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված նյութերը պետք է թողնել քրեական գործին կցված։ Քրեական գործով գույքային հայց չի ներկայացվել, իսկ արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, որպիսի պայմաններում հիշյալ հարցերը Դատարանը համարում է լուծված։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` ՎՃՌԵՑ Ռուբեն Դավթի Մխիթարյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ ամսական եկամուտների հնգապատիկի՝ 1․388․416 (մեկ միլիոն երեք հարյուր ութսունութ հազար չորս հարյուր տասնվեց) ՀՀ դրամ գումարի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի կանոններով՝ թույլատրել նշանակված տուգանքի վճարումն իրականացնել մաս առ մաս՝ համաչափորեն 1 տարվա ընթացում: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված նյութերը թողնել կցված քրեական գործին։ Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ԷՄՄԱ ԱՎԱԳՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 14-10-2025 |
| Գործը քննվել է | Դռնբաց |
Եզրափակիչ դատական ակտը մտել է օրինական ուժի մեջ
| Ամսաթիվ | 09-12-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 11-12-2025 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 26-12-2025 |
|---|---|
| Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ | Ստացվել է տեղեկատվություն պրոբացիայի ծառայությունից, որ դատավճիռը ընդունվել է կատարման։ |
| Ստացվել է | Այլ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 15-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր-107 թերթ, 2-րդ հատոր-95 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 15-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր-107 թերթ, 2-րդ հատոր-95 թերթ |