Գործ ԵԴ1/2298/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Երևան քաղաքի դատախազության
դատախազ ավագ Հ.ԱՎԵՏՅԱՆԻ
տուժող՝ Լ.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Հ.ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԻ

2025 թվականի հուլիսի 18-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանի՝ ծնված՝ 06.11.1984թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին երկու անչափահաս երեխաներ, չի աշխատում, դատապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ ք.Երևան, Սարի Թաղ 5-րդ շարք, 5-րդ տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը.

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2024 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60748524 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 3/:
1.2 Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 60748524 քրեական վարույթով Լուսինե Սիմոնյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 4/:
1.3 2025 թվականի հունիսի 25-ին Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նույն օրը նրան մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 78-83/:
1.4 2025 թվականի հունիսի 25-ին որոշում է կայացվել թիվ 60748524 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հ.Թովմասյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 88-89/:
1.5 2025 թվականի հունիսի 26-ին կազմվել է թիվ 60748524 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 102-112/:
1.6 2025 թվականի հուլիսի 02-ին որոշում է կայացվել թիվ 60748524 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
1.7 2025 թվականի հուլիսի 02-ին թիվ 60748524 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/2298/01/25 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի հուլիսի 03-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։
1.8 2025 թվականի հուլիսի 03-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.9 2025 թվականի հուլիսի 17-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Հ.Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքն անփոփոխ թողնելու մասին:
1.10 Նույն օրը որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.11 2025 թվականի հուլիսի 17-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ նշանակելու մասին:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված, մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա, «2024 թվականի դեկտեմբերի 14-ին՝ ժամը 08:30-ի սահմաններում, «Օպել» մակնիշի 34 FO 649 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Արամ Խաչատրյան փողոցով՝ Մամիկոնյանց փողոցի կողմից Փափազյան փողոցի ուղղությամբ, 30-40կմ/ժ արագությամբ և, հասնելով Արամ Խաչատրյան փողոցի թիվ 30/7 հասցեի դիմացի հատվածին, թույլ է տվել «ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնները և տրանսպորտային միջոցների շահագործումն արգելող անսարքությունների և պայմանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշմամբ հաստատված ճանապարհային երթևեկության կանոնների 103-րդ կետի, ինչպես նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ չի իրականացրել պատշաճ երթևեկություն, չկարգավորվող հետիոտնային գծանշմանը մոտենալիս չի ապահովել երթևեկության անվտանգությունը, մասնավորապես՝ ճանապարհը չի զիջել չկարգավորվող հետիոտնային անցումով իր երթևեկության նկատմամբ ձախ կողմից դեպի աջ կողմը Արամ Խաչատրյան փողոցը հատող հետիոտն Լուսինե Վահանի Սիմոնյանին, ավտոմեքենայի աջ կողային մասով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս, ինչի հետևանքով վերջինիս առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է միջին ծանրության վնաս՝ ձախ սրունքի միջային պճեղի չտեղաշարժված կոտրվածքի ձևով, դրանով իսկ պայմանավորել է տվյալ վրաերթի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից»:

3. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1 Դեպքի վայրի զննում կատարելու մասին 2024 թվականի դեկտեմբերի 14-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքը տեղի է ունեցել Երևան քաղաքի Արամ Խաչատրյան փողոցի թիվ 30/7 հասցեի դիմացի հատվածում: Արամ Խաչատրյան փողոցն ունի 2 /երկու/ հանդիպակաց ուղեմասեր, որտեղ Փափազյան փողոց տանող ուղեմասի լայնությունը կազմում է 4,6 մետր։ Դեպքի վայրում առկա է արհեստական անհարթություն, որի վրա առկա է հետիոտնային գծանշում։ Արամ Խաչատրյան փողոցի հանդիպակաց կողմերում առկա են մայթեր՝ համապատասխանաբար 0,8 մետր և 3 մետր լայնություններով։ Հետիոտնային գծանշման լայնությունը կազմում է 3,6 մետր /հատոր 1-ին, գ.թ. 6-9, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.2 Դատաբժշկական փորձագետի 2025 թվականի հունվարի 24-ի թիվ 0216/հ եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Լ. Սիմոնյանի մարմնական վնասվածքը՝ ձախ սրունքի միջային պճեղի չտեղաշարժված կոտրվածքի ձևով, հասցվել է բութ ներգործության հետևանքով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետին, չի բացառվում նաև նշված հանգամանքներում, որն առաջացրել է առողջությանը միջին ծանրության վնաս՝ առողջության տևական քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը՝ 21 օրից ավելի /հատոր 1-ին, գ.թ. 32-33, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.3 Դատաավտոտեխնիկական փորձագետի 2025 թվականի մայիսի 30-ի թիվ 102ա-25 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «(...) 1. Առաջադրված պայմաններում OPEL մակնիշի 34 FO 649 հ/հ մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու համար, պետք է հետևեր երթևեկության ուղղությամբ առջևում տիրող ճանապարհատրանսպորտային իրադրությանը և, չկարգավորվող հետիոտնային անցմանը հասնելուց առաջ, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ վրաերթի առաջացումը բացառելու համար, պետք է ճանապարհը զիջեր հետիոտն Լ. Սիմոնյանին՝ խոչընդոտ չստեղծելով վերջինիս համար ինչի տեխնիկական հնարավորությունը OPEL մակնիշի 34 FO 649 հ/հ ավտոմեքենայի վարորդն ունեցել է, և ինչը կատարելով, նա կխուսափեր տվյալ վրաերթի առաջացումից:
Չկատարելով դա՝ OPEL մակնիշի 34 FO 649 h/հ ավտոմեքենայի վարորդը տեխնիկական տեսակետից թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 103 կետի ու «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանցով իսկ պայմանավորել չկարգավորվող հետիոտնային անցումով երթևեկելի մասը հատող հետիոտն Լ. Սիմոնյանի նկատմամբ տվյալ վրաերթի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից (...)» /հատոր 1-ին, գ.թ. 62-64, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.4 Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված «Օպել» մակնիշի 34 FO 649 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան /հատոր 1-ին, գ.թ 25, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.5 Տուժող Լուսինե Սիմոնյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքը տեղի ունեցել դեկտեմբերի 14–ին, ժամը՝ 08։30–ի սահմաններում, Արամ Խաչատրյան փողոցով դեպի համալսարան դասի գնալու ժամանակ: Ցանկացել է անցնել հետիոտների համար նախատեսված լուսացույցով չկարգավորվող անցումով։ Անցումով անցնելու ընթացքում «Օպել» մակնիշի մեքենան հարվածել է իր աջ կողմից, ինչի արդյունքում ընկել է գետնին: Վարորդին այդ ժամանակ չի տեսել։ Վարորդին տեսել է մեկ անգամ 2025 թվականի գարնանը, երբ իրեն առաջին անգամ կանչել են հարցաքննության։ Վնասվածքի արդյունքում գիպս են դրել: Ֆինանսապես չի տուժել, քանի որ ապահովագրականից իրենց զանգահարել են ու ասել, որ գումարը վճարված է։ Մեղադրյալն իրենից ներողություն չի խնդրել, սակայն ինքը չունի որևէ բողոք։
3.6 Մեղադրյալ Հայկ Թովմասյանն օգտվելով իր դատավարական իրավունքից հրաժարվեց հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տալ: Միաժամանակ՝ հայտնեց, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում և զղջում է կատարածի համար /դատական նիստի արձանագրություն/:

4. Լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 և 9 տեղեկանքները, որոնց համաձայն՝ Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանն ունի դատվածություն /հատոր 1-ին, գ.թ. 54-55, դատական նիստի արձանագրություն/,
- ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի 2025 թվականի հուլիսի 10-ի գրությունը և դրան կից էլեկտրոնային փաստաթուղթը, որոնց համաձայն՝ հանցանքը ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանը չի հանդիսացել վարձու աշխատող և չի ունեցել որևէ եկամուտ /դատական նիստի արձանագրություն/:
4.2 Հետազոտվեց դատարանի աշխատակազմի հեռախոսագիրը, որի համաձայն՝ Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ նշանակված 270 /երկու հարյուր յոթանասուն/ ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներից կատարել է 140 ժամ հանրային աշխատանքներ /դատական նիստի արձանագրությունը/:
4.3 Հետազոտվեց նաև երեխաների ծննդյան վկայականները ու ՔԿԱԳ շտեմարանում առկա տվյալները, որոնց համաձայն՝ Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանն ամուսնալուծված է և խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխաներ /դատական նիստի արձանագրությունը/:
4.4 Մեղադրյալը հայտնեց, որ եթե Դատարանն իր նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակի ինքն ի վիճակի չէ այն վճարել, քանի որ չունի աշխատանք: Հայտնեց, որ ցանկանում է, որ իր նկատմամբ որպես պատիժ նշանակվի հանրային աշխատանքներ: Ինքը չունի որևէ խոչընդոտող հիվանդություն և ֆիզիկապես առողջ է /դատական նիստի արձանագրություն/:

5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
5.1 Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանը, 2024 թվականի դեկտեմբերի 14-ին՝ ժամը 08:30-ի սահմաններում, «Օպել» մակնիշի 34 FO 649 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Արամ Խաչատրյան փողոցով՝ Մամիկոնյանց փողոցի կողմից Փափազյան փողոցի ուղղությամբ, 30-40կմ/ժ արագությամբ և, հասնելով Արամ Խաչատրյան փողոցի թիվ 30/7 հասցեի դիմացի հատվածին, թույլ է տվել «ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնները և տրանսպորտային միջոցների շահագործումն արգելող անսարքությունների և պայմանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշմամբ հաստատված ճանապարհային երթևեկության կանոնների 103-րդ կետի, ինչպես նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ չի իրականացրել պատշաճ երթևեկություն, չկարգավորվող հետիոտնային գծանշմանը մոտենալիս չի ապահովել երթևեկության անվտանգությունը, մասնավորապես՝ ճանապարհը չի զիջել չկարգավորվող հետիոտնային անցումով իր երթևեկության նկատմամբ ձախ կողմից դեպի աջ կողմը Արամ Խաչատրյան փողոցը հատող հետիոտն Լուսինե Վահանի Սիմոնյանին, ավտոմեքենայի աջ կողային մասով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս, ինչի հետևանքով վերջինիս առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է միջին ծանրության վնաս՝ ձախ սրունքի միջային պճեղի չտեղաշարժված կոտրվածքի ձևով, դրանով իսկ պայմանավորել է տվյալ վրաերթի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից: Այլ կերպ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանը մեղավորությամբ կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի համար կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
5.2 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.3 Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Ավտոմեքենա կամ մեխանիկական այլ տրանսպորտային միջոց վարող անձի կողմից ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջ կամ ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման անվտանգությունն ապահովող կանոն խախտելը, որը մարդու առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր կամ միջին ծանրության վնաս՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` երկուսից հինգ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»:
5.4 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործության եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով և 2-րդ մասով, որպես Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ արձանագրում է խնամքին երկու անչափահաս երեխաներ ունենալը, մեղքն ընդունելն ու անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում հիմնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, որպես Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք արձանագրում է դատվածություն ունենալը:
Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ առկա չեն:
5.5 Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
5.6 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1, 4.3, 4.4 և 5.4 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.3 և 5.5 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով պետք է պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ 120 /հարյուր քսան/ ժամ տևողությամբ՝ զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով: Դատարանը փաստում է, որ սահմանված պատժատեսակները տվյալ դեպքում համաչափ են կատարված հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Նշված պատիժը նշանակելիս Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալի խնամքին երկու անչափահաս երեխաների առկայությունը, ինչպես նաև հանրային աշխատանքներին խոչընդոտող առողջական վիճակի վերաբերյալ փաստական տվյալների բացակայությունը: Առավել մեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի չկիրառումը սույն դեպքում պայմանավորված է վերջինիս ֆինանսական խնդիրներով և տուգանքի վճարման անհնարինությամբ: Ինչ վերաբերվում է լրացուցիչ պատժին՝ Դատարանը, հաշվի առնելով հանցանքի բնույթը՝ նախկինում նույնասեռ հանցանքի կատարած լինելու և պատժի կրման ընթացքում նույնաբնույթ հանցանք կատարելու հանագամքնը, հնարավոր չի համարում անձի կողմից վերոնշյալ ժամանակահատվածում տրանսպորտային միջոցները վարելը, հետևաբար նշված ժամկետով պետք է զրկել մեղադրյալին տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից իրավունքից:
5.7 ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:
2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, բացառությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատժի, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը:
/…/»:
Վերոշարադրված իրավանորմի լույսի ներքո՝ Դատարան, հաշվի առնելով 4.2 կետում արձանագրվածը, փաստում է, որ Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանի նկատմամբ սույն դատավճռով որպես պատիժ նշանակված 120 /հարյուր քսան/ ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներին պետք է լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ՝ որպես պատիժ սահմանված՝ 270 /երկու հարյուր յոթանասուն/ ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքների չկրած մասը՝ 130 /հարյուր երեսուն/ ժամը և Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է պետք նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 250 /երկու հարյուր հիսուն/ ժամ տևողությամբ՝ զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, որը նա պետք է կրի:
5.8 Քննության առնելով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված «Օպել» մակնիշի 34 FO 649 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այն պետք է վերադարձնել սեփականատիրոջ՝ Պարույր Աղասու Գևորգյանի կամ նրա կողմից լիազորված անձի տնօրինությանը:
5.9 Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Հ.Թովմասյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
5.10 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց
Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքում և պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ 120 /հարյուր քսան/ ժամ տևողությամբ՝ զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգով՝ Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանի նկատմամբ սույն դատավճռով որպես պատիժ նշանակված 120 /հարյուր քսան/ ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքներին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ՝ որպես պատիժ սահմանված՝ 270 /երկու հարյուր յոթանասուն/ ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքների չկրած մասը՝ 130 /հարյուր երեսուն/ ժամը և Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 250 /երկու հարյուր հիսուն/ ժամ տևողությամբ՝ զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից՝ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով ։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված «Օպել» մակնիշի 34 FO 649 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վերադարձնել սեփականատիրոջ կամ նրա կողմից լիազորված անձի տնօրինությանը:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Հայկ Անդրանիկի Թովմասյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ