ԵԴ1/2259/01/25




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«15» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի,

մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Դավիթ Մարգարյանի,
մեղադրյալ՝ Միքայել Մենեմշյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Միքայել Հակոբի Մենեմշյանի
(ծնված՝ 10.10.1986թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխաներ, աշխատում է «Լամա» ՍՊԸ-ում՝ որպես տնօրեն, նախկինում չդատված, հաշվառված՝ ք. Երևան, Լուսինե Զաքարյան 7-րդ փողոց, 79-րդ տուն հասցեում, բնակվում է՝ ք. Երևան, Լուսինե Զաքարյան 7-րդ փողոց, 85-րդ տուն հասցեում, որպես խափանման միջոց է կիրառվել գրավը) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի հունվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60-0318-24 քրեական վարույթը:
2025 թվականի հունիսի 16-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք- Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ. Մարգարյանի որոշմամբ՝ թիվ 60-0318-24 քրեական վարույթով Միքայել Հակոբի Մենեմշյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունիսի 30-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/2259/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Միքայել Հակոբի Մենեմշյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Նույն օրը թիվ ԵԴ1/2259/01/25 քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի հուլիսի 01-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/2259/01/25 քրեական գործով հարուցվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ։
Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 09-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/2259/01/25 քրեական գործով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցվել է և նշանակվել դռնբաց նախնական դատալսումներ:
2025 թվականի օգոստոսի 06-ին Դատարանը թիվ ԵԴ1/2259/01/25 քրեական գործով կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ Միքայել Հակոբի Մենեմշյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Միքայել Հակոբի Մենեմշյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով` այն բանի համար, որ «նա 2023 թվականի հուլիսի 26-ին՝ ժամը 01:50-ի սահմաններում, վարել է «Աուդի» մակնիշի 88 OD 088 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում:
Այսպես.
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8300683330 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հուլիսի 7-ին կայացված որոշմամբ Միքայել Հակոբի Մենեմշյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 /վեց/ ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի հուլիսի 7-ից մինչև 2024 թվականի հունվարի 8-ը, որի մասին վերջինս տեղում ծանուցվել է և ստորագրությամբ ստացել որոշման պատճենը: Տեղյակ լինելով, որ իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է՝ Միքայել Հակոբի Մենեմշյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի հուլիսի 26-ին՝ ժամը 01:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցում վարել է «Աուդի» մակնիշի 88OD088 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Արզուման Սոֆանյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 02:00-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180258736 արձանագրությունը:»։
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Դատաքննության ընթացքում Միքայել Մենեմշյանը, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեց ցուցմունք տալ:
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Թիվ 60-0318-24 քրեական վարույթի նյութերում առկա 8180258736 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, որի համաձայն՝ թիվ 8180258736 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը կազմվել է 26.07.2023թ. ժամը 02:00-ին՝ Միքայել Հակոբի Մենեմեշյանի /ծնվ. 10.10.1986թ. բնակվող ք. Երևան Լուսինե Զաքարյան փողոց 7-րդ փողոց 85-րդ հասցեում, հեռ. 099-900-900/ նկատմամբ, վերջինիս կողմից Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցում տրանսպորտային միջոցը վարելու իրավունքը կասեցված` 88 OD 088 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենան վարելու առնչությամբ: Խախտման ծածկագիրն է 201,2: Արձանագրության համաձայն՝ Միքայել Հակոբի Մենեմեշյանի ստորագրությունը առկա է «իրավախախտում կատարած անձի ստորագրությունը անվամբ տողում և «իրավախախտում կատարած անձի բացատրությունը, դիտողությունը, առաջարկությունը» տողում:
(գ.թ. 3, դատական նիստի արձանագրություն)
- Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված, Միքայել Հակոբի Մենեմեշյանի վարորդական իրավունքի վկայականը, համաձայն որի՝ Միքայել Հակոբի Մենեմեշյանի վարորդական իրավունքի վկայականը 07.07.2023 թվականից մինչև 08.01.2024 թվականը կասեցված է եղել: Վկայականի համարն է հանդիսացել RB539328: Մենեմեշյանի բջջային հեռախոսահամարն է 099-900-900:
(գ.թ. 4, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2023 թվականի հուլիսի 07-ին կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Մ.Մենեմշյանը խախտել է ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի N 955-Ն որոշման N Հավելված 1-ի 84-րդ կետի 6-րդ ենթակետը և կանգառ է կատարել երթևեկելի մասերի հատման վրա: Այս իրավախախտման համար նախատեսված տուգանային միավորի և տվյալ տարում վարորդի նկատմամբ կիրառված տուգանային միավորների հանրագումարը կազմում է 9 կամ ավելի միավոր:
(գ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրություն)
- Վերը նշված փաստաթղթերը զննելու մասին 03.02.2025թ. կազմված արձանագրությունը։
(գ.թ. 52-53, դատական նիստի արձանագրություն)
- 03.02.2025 թվականին նախաքննության մարմնի կողմից կազմված՝ թիվ 8180258736 արձանագրության պատճենը, ՀՀ Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված՝ Միքայել Հակոբի Մենեմեշյանի անվամբ թիվ RB539328 վարորդական իրավունքի վկայականի վերաբերյալ տեղեկանքի պատճենը, Միքայել Հակոբի Մենեմեշյանի վերաբերյալ կազմված թիվ 8300683330 8300683340, 2215013263, 2215326168, 2215484165, 2215609843, 2315991336, 2316240718, 2316267071, 2316355185, 2316374907, 2316389929, 2316469829, վարչական տույժեր նշանակելու որոշման պատճենները, հարթակից օգտվելու և էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների վերաբերյալ տեղեկանքը ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայությունից և ՀՀ ճանապարհային ոստիկանությունից՝ ի պատասխան 42/42-2/368371--2024թ. գրության ստացված տվյալները արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու մասին որոշումը:
(գ.թ. 54-55, դատական նիստի արձանագրություն)
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
 ՀՀ ՊԵԿ հարկ վճարողների սպասարկման վարչության կողմից ուղարկված փաստաթուղթը, որում առկա տեղեկատվության վերլուծության համաձայն՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Մ.Մենեմշյանի ստացած միջին ամսական եկամուտը կազմում է 4.218.553,5 ՀՀ դրամ, որի 35 տոկոսը կազմում է 1.476.493,72 ՀՀ դրամ:
 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Մ.Մենեմշյանը նախկինում դատապարտված չի եղել:
 Մ.Մենեմշյանի երեխայի ծննդյան պետական վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ Մ.Մենեմշյանի խնամքին է գտնվում 18.03.2011 թվականին ծնված՝ Հակոբ Միքայելի Մենեմշյանը:
 Մ.Մենեմշյանի երեխայի ծննդյան պետական վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ Մ.Մենեմշյանի խնամքին է գտնվում 20.02.2023 թվականին ծնված՝ Արմինե Միքայելի Մենեմշյանը:
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու, որ Միքայել Հակոբի Մենեմշյանը, 2023 թվականի հուլիսի 26-ին՝ ժամը 01:50-ի սահմաններում, վարել է «Աուդի» մակնիշի 88 OD 088 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում:
Այսպես.
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կողմից թիվ 8300683330 վարչական իրավախախտման գործով 2023 թվականի հուլիսի 7-ին կայացված որոշմամբ Միքայել Հակոբի Մենեմշյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 6 /վեց/ ամիս ժամանակով՝ սկսած 2023 թվականի հուլիսի 7-ից մինչև 2024 թվականի հունվարի 8-ը, որի մասին վերջինս տեղում ծանուցվել է և ստորագրությամբ ստացել որոշման պատճենը: Տեղյակ լինելով, որ իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է՝ Միքայել Հակոբի Մենեմշյանը, կասեցման ժամկետը դեռ չլրացած, 2023 թվականի հուլիսի 26-ին՝ ժամը 01:50-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կորյունի փողոցում վարել է «Աուդի» մակնիշի 88OD088 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Արզուման Սոֆանյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 02:00-ին, կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180258736 արձանագրությունը։
Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի հիմքում դրված՝ փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությունը բացառում է Միքայել Հակոբի Մենեմշյանին ներկայացված մեղադրանքի ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում նաև սույն քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Միքայել Հակոբի Մենեմշյանը նախկինում դատապարտված չի եղել,
- հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Մ.Մենեմշյանի ստացած միջին ամսական եկամուտը կազմում է 4.218.553,5 ՀՀ դրամ, որի 35 տոկոսը կազմում է 1.476.493,72 ՀՀ դրամ,
- Միքայել Հակոբի Մենեմշյանի խնամքին են գտնվում 18.03.2011 թվականին ծնված՝ Հակոբ Միքայելի Մենեմշյանը և 20.02.2023 թվականին ծնված՝ Արմինե Միքայելի Մենեմշյանը:
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Միքայել Հակոբի Մենեմշյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Միքայել Հակոբի Մենեմշյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
Դատարանը, հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Միքայել Հակոբի Մենեմշյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Միքայել Հակոբի Մենեմշյանի անձը բնութագրող հանգամանք է նախկինում դատված չլինելը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Միքայել Հակոբի Մենեմշյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը), ինչպես նաև խնամքին երկու անչափահաս երեխաների առկայությունը։
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ Միքայել Հակոբի Մենեմշյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…)»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված են պատժի այլընտրանքային տեսակներ, մասնավորապես՝ տուգանք՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Վերը շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով մեղադրյալ Միքայել Հակոբի Մենեմշյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած կոնկրետ արարքը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված մյուս հանգամանքների հետ, հաշվի առնելով նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով որպես հիմնական պատիժ է նախատեսված նաև հանրային աշխատանքների ձևով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներն ապահովելու համար նշված հանցագործության կատարման համար առավել խիստ պատիժ նշանակելու անհրաժեշտությունը բացակայում է, իսկ առավել մեղմ պատիժ նշանակելու անհրաժեշտությունը բացակայում է հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալը հայտարարել է, որ չի կարող վճարել տուգանքի գումարը և չի առարկել իր նկատմամբ հանրային աշխատանքներ պատիժ նշանակվելու դեպքում այն կատարելու դեմ, Դատարանը գտնում է, Միքայել Հակոբի Մենեմշյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հիմնական պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 60 վաթսուն ժամ տևողությամբ:
Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածով նախատեսված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա մյուս հարցերին, արձանագրում է, որ գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, գույքային հայց ներկայացված չէ, առկա չէ նաև հատուցման ենթակա գույքային այլ վնաս և դրա ապահովման նպատակով արգելադրված որևէ գույք, քրեական վարույթով առկա չեն նաև վարութային ծախսեր:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված 500.000 հինգ հարյուր հազար ՀՀ դրամի չափով գրավը դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերադարձնել գրավատուին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ, 347-350-րդ և 352-353-րդ հոդվածներով` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

Միքայել Հակոբի Մենեմշյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ` 60 (վաթսուն) ժամ տևողությամբ։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Միքայել Հակոբի Մենեմշյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ 500.000 հինգ հարյուր հազար ՀՀ դրամի չափով գրավը, վերադարձնել գրավատուին:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։




ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ