ԵԴ1/2236/01/25




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«12» փետրվարի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/,
նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող
Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ենթադրյալ արարք կատարած անձ
պաշտպան
ենթադրյալ արարք կատարած անձի
օրինական ներկայացուցիչ
տուժող
տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ Ն.ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆԻ
Կ.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ս.ՄԱԼԽԱՍՅԱՆ

Ռ.ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ
Մ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ


դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նաիրա Աշոտի Ալեքսանյանի /ծնված՝ 1993 թվականի փետրվարի 02-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված՝ ք.Երևան, Առաքելյան փողոց 66-րդ շենք 17-րդ բնակարան հասցեում/՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 171-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի մարտի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Կարեն Պոտոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնել է թիվ 10133525 քրեական վարույթը:
2025 թվականի մարտի 25-ին որոշում է կայացվել Ռիմա Ալեքսանյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 14-ին ավագ քննիչ Կարեն Պոտոսյանը կազմել է արձանագրություն քրեական վարույթ նախաձեռնելու արձանագրությունում փոփոխություն կատարելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 15-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Հակոբյանը որոշում է կայացրել Նաիրա Աշոտի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 171-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 16-ին Նաիրա Ալեքսանյանին ներկայցվել է մեղադրանքը, վերջինիս պարզաբանվել են իր իրավունքները և պարտականությունները:
2025 թվականի մայիսի 20-ի Դատարանի թիվ ԵԴ1/0737/06/25 որոշմամբ Նաիրա Ալեքսանյանը տեղավորվել է ՀՀ ԱՆ Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն ՓԲԸ-ում՝ փորձաքննություն կատարելու համար:
2025 թվականի հունիսի 19-ին որոշում է կայացվել Նաիրա Ալեքսանյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը բժշկական հարկադրանքի վարույթի փոխակերպելու մասին:
2025 թվականի հունիսի 21-ի Դատարանի թիվ ԵԴ1/0924/15/25 որոշմամբ Նաիրա Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց է կիրառվել բժշկական հսկողությունը՝ 2 ամիս ժամկետով:
2025 թվականի հունիսի 23-ին կազմվել է եզրափակիչ ակտը:
2025 թվականի հունիսի 26-ին դատախազ Ա.Հակոբյանը որոշում է կայացրել եզրափակիչ ակտը հաստատելու մասին:
2025 թվականի հունիսի 27-ին Դատարան է ստացվել Նաիրա Ալեքսանյանի վերաբերյալ բժշկական բնույթի հարկադրանքի վարույթը:
Նույն օրը վարույթը թիվ ԵԴ1/2236/01/25 համարի ներքո մակագրվել և 30.06.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ.Սմբատյանին:
2025 թվականի հուլիսի 01-ին որոշում է կայացվել բժշկական բնույթի հարկադրանքի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հուլիսի 07-ին և նոյեմբերի 17-ին որոշումներ են կայացվել Նաիրա Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառված բժշկական բնույթի հսկողության ժամկետը երկարաձգելու մասին՝ յուրաքանչյուր անգամ 3 ամիս ժամկետով:
2026 թվականի հունվարի 12-ին Դատարանը Նաիրա Ալեքսանյանի վերաբերյալ կայացրել է անմեղսունակության վերդիկտ:

Անմեղսունակության վիճակում կատարված արարքի փաստական նկարագրությունը.
Նաիրա Աշոտի Ալեքսանյանը մեղադրվում է անմեղսունակության վիճակում ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 171-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկաինշներով նախատեսված արարք կատարելու մեջ, այն է` 2025 թվականի մարտի 25-ին՝ ժամը 08:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Առաքելյան փողոցի 66-րդ շենքի 17-րդ բնակարանում, մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ, հանդիսանալով Ռիմա Ալեքսանյանի մերձավոր ազգականը, վերջինիս հասցրել է աջ դաստակի թիկնային մակերեսի և ձախ սրունքի միջին երրորդականի առաջային մակերեսի կտրած վերքերի ձևով մարմնական վնասվածքներ, պատճառելով վերջինիս առողջությանը թեթև վնաս՝ առողջության կարճատև քայքայումով, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում.
Այսպես.
2025 թվականի մարտի 25-ին՝ ժամը 08:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Առաքելյան փողոցի 66-րդ շենքի 17-րդ բնակարանում, Նաիրա Ալեքսանյանը գտնվել է լարված և անկառավարելի վիճակում, վերջինիս մայրը՝ Ռիմա Ալեքսանյանը, դստերը՝ Նաիրա Ալեքսանյանին, առաջարկել է ընդունել դեղորայք, ինչն էլ բաժակի հետ միասին մոտեցրել է վերջինիս, սակայն Նաիրա Ալեքսանյանը իր մերձավոր ազգական՝ մոր՝ Ռիմա Ալեքսանյանի ձեռքից վերցրել է բաժակը և դրանով հարվածել վերջինիս գլխին՝ ճակատի հատվածում, այնուհետև բռնի գործողությամբ՝ ձեռքից բռնելով և քարշ տալով տարել է դեպի խոհանոց, հրել, ինչի արդյունքում Ռիմա Ալեքսանյանը վայր է ընկել, որից հետո Նաիրա Ալեքսանյանը խոհանոցի սեղանին դրված ապակյա բաժակը կոտրել է և դրա սույր ծայրով մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ հարվածել է Ռիմա Ալեքսանյանի աջ ձեռքին, այնուհետև նույն առարկայով հարվածներ է հասցրել նաև Ռ.Ալեքսանյանի ձախ ոտքին, որոնք արտահայտնվել են աջ դաստակի թիկնային մակերեսի և ձախ սրունքի միջին երրորդականի առաջային մակերեսի կտրած վերքերի ձևով՝ պատճառելով Ռիմա Ալեքսանյանի առողջությանը թեթև վնաս՝ առողջության կարճատև քայքայումով։


Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
2025 թվականի մայիսի 14-ին դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին կազմված արձանագրության համաձայն, դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Առաքելյան փողոցի 66-րդ շենքի 17րդ բնակարանը, որը գտնվում է երկնաքեր բազմաբնակարան շենքի 5-րդ հարկի վերելակից անմիջապես աջակողմյան հատվածում: Մուտքի դուռը երկաթյա է, մուտքից ներս տեսանելի է դառնում բնակարանի միջացքը, որտեղից դեպքի ձախ տանող ճանապարհահատվածում առկա է հյուրասենյակը դեպքի ուղիղ տանող ճանապարհատվածում գտնվող ննջասենյակը, որը ըստ զննության մասնակցի հայտարարության հանդիսանում է դստեր՝ Նաիրա Ալեքսանյանի ննջասենյակը: Ննջասենյակից դեպի ուղիղ տանող ճանապարհահատվածում տեսանելի է դառնում խոհանոցը, որի մուտքը և ելքը հանդիսանում է ինչպես Ն.Ալեքսանյանի ննջասենյակը, այնպես էլ խոհանոցից դեպքի ձախ տանող հյուրասենյակը օվալաձև ճանապարահատվածին: Համաձայն զննության մասնակցի նշած ճանապարհահատվածով ուղևորվել են դեպի բնակարանի մուտքից ներս և Ալեքսանյանի ննջասենյակի մուտքի հատվածից, որտեղ վերջինս մատնացույց անելով դռան շեմը, հայտարարել է, որ 2025 թվականի մարտի 15-ին ժամը 08:00-ի սահմաններում է դստեր օգտագործվելիք դեղահաբով և ապակյա անգույն բաժակով դրա մեջ առկա ջրով մոտեցա նրան, որի ընթացքում ձեռքից վերցնելով բաժակը ցուցաբերել է անկանոն վարքագիծ և տվյալ բաժակով հարվածել է գլխի, ճակատի հատվածին, որից հետո զննության մասնակիցը, մատնացույց անելով ննջասենյակից դեպի խոհանոցը տանող ճանապարհահատվածը, հայտարարել է, որ ձեռքից բռնած քարշ տալով տարել է դեպի խոհանոց, իրեն նետել է գետնին: Զննության մասնակիցը մատնացույց անելով խոհանոցի աջակողմյան հատվածում տեղադրված սեղանը հայտարարել է, որ այդ սեղանի վրա գտնվող բաժակը Ն.Ալեքսանյանը վերցնելով նախ կոտրել է բաժակի ծայրը և սուր մասով հարձակվել է իր վրա, որի ընթացքում տվյալ սրածայր հատվածով նախ վնասել է իր գլուխը, ապա մի քանի անգամ նաև հարվածել է ձախ ոտքին, որի արդյունքում արնահոսել է: Միաժամանակ մանրամասն զննվեց բուն դեպքի վայր հանդիսացող հատվածը, որի ընթացքում արնանման հետքեր, կոտրված ապակյա հետքեր չեն հայտնաբերվել և չեն վերցվել, չեն հայտնաբերվել նաև տեսաձայնագրող սարքեր, իրերը գտնվել են կանոնավոր դասավորված, իսկ մասնակիցը զննման ավարտին տրամադրել է թվով 1 լազերային սկավառակ և հայտարարել է, որ գործում առկա է դեպքի օրը իր կողմից լուսանկարահանված վնասվածքը:
/տե՛ս 1-ին հատոր գ.թ. 69-73, դատական նիստի արձանագրությունը/
2025 թվականի մայիսի 14-ին տեսագրությունը զննելու մասին կազմված արձանագրության համաձայն.
«d610dbb8-315-466a-8563-e745d5ba75e6 գրառմամբ առաջին տեսանյութը, որի տևողությունը կազմում է 26 վայրկան, որը համաձայան նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված տվյալների տեսանկահարանվել է 2025 թվականի մարիտ 25-ին` ժամը 08:00-ի սահմաններում։
Տեսանյութը միացնելիս, համաձայան նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված տվյալների, տեսանելի է դառնում 14.05.2025թ վարույթով տուժող Ռիմա Ալեքսանյանի մասնկացությամբ զննված վերջինս պատկանող Երևան քաղաքի Աջափնյակ վարչական շրջանի Առաքելյնա փողոցի 66-րդ շենքի 17-րդ բնակարանի խոհանոցային հատվածը, ինչպես նաև Նաիրա Ալեքսանյանի ննջասենյակը: Տեսանյութի զննությամբ անմիջապես ակներև է դառնում ինչպես բնակարանի խոհանոցային հատվածի, այնպես էլ Ն.Ալեքսյանյանի ննջասեյնակի հատակի /պարկետների/, տեղ-տեղ շաղախված արնանման հետքեր, ինչպես նաև կոտրված բաժակի փշուրներ, որոնցից՝ համաձայն նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված տվյալների արնանման հետքերը հանդիսանում են վարույթով տուժող Ռ.Ալեքսանյանի արյան հետքերը: Տեսանյութը ավարտվում է 26-րդ վայրկանին:
7d2fff62-7060-41a0-b9fd-3dc140f87764 գրառմամբ երկրորդ տեսանյութը, որի տևողությունը կազմում է 07 վայրկան, որը համաձայան նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված տվյալների տեսանկահարանվել է 2025 թվականի մարիտ 25-ին՝ ժամը 08:00-ի սահմաններում։
Տեսանյութը միացնելիս, համաձայան նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված տվյալների, տեսանելի է դառնում 14.05.2025թ վարույթով տուժող Ռիմա Ալեքսնանյանի մասնկացությամբ զննված վերջինս պատկանող Երևան քաղաքի Աջափնյակ վարչական շրջանի Առաքելայն փողոցի 66-րդ շենքի 17-րդ բնակարանի հյուրասենյակ, իսկ տեսանյութի մեջ երևացող բազմոցի վրա նստած և ձախ ոտքի հագուստը բարձրացած անձ համաձայն նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված տվյալների հանդիսանում է վարույթով տուժող Ռիմա Ալեքսանյանը: Տեսանյութի զննությամբ անմիջապես ակներև է դառնում Ռիմա Ալեքսնյանի ձախ ոտքի պատռված հատվածը, ինչպես նաև պատռված հատվածում և դրա կողքերում առկա արյնանման հետքերը: Տեսանյութի զննությամբ լսելի է դառնում նաև Ռ.Ալեքսյանի ձայնը, ով տեսնյութի մեջ հայտնում է, որ ոտքի վնասվածքը և արնանման հետքերի առաջացման պատճառը հանդիսացել դստեր՝ Նաիրա Ալեքսնայանին դեղեր առաջարկելը: Տեսանյութը ավարտվում է 07-րդ վայրկանին:
Տեսանյութի զննության ավարտից հետո լազերային սկավառակը հանվեց համակարգչից՝ փաթեթավորվեց համապատասխան ծրարով, կնիքվեց՝ ՀՀ ՔԿ 130 կնքիով և կցվեց քրեական վարույթի նյութերին:
Միևնույն ժամանակ զննության արձանագրությանը կցվեց զննության ընթացքում կատարված լուսանկարչական հավելվածները։
/.../:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց տեսագրությունները:
/տե՛ս լազերային սկավառակ՝ 1-ին հատոր գ.թ. 74, գ.թ 75-80, դատական նիստի արձանագրությունը/
2025 թվականի ապրիլի 14-ին «Արմենիա» հանրապետական բժշկական կենտրոնից առգրավում կատարելու մասին արձանագրության համաձայն, հիմք ընդունելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2625/07/25 որոշումը՝ 2025 թվականի ապրիլի 14-ին «Արմենիա» ՀԲԿ-ից առգրավվել է Ռիմա Աշոտի Ալեքսանյանի անվամբ 25.03.2025թ բացված «Հիվանդանոցային պայմաններում արտահիվանդանոցային բժշկական օգնության և սպասարկման» 1012/վ քարտ հարտում զետեղված՝ հիվանդության պատմագրերը:
/տե՛ս 1-ին հատոր գ.թ. 29-32, դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0500 եզրակացության Հետևություններ բաժնի համաձայն.
Ռ.Ալեքսանյանի մարմնական վնասվածքները աջ (աջ դաստակի թիկնային մակերեսի և ձախ սրունքի միջին երրորդականի առաջային մակերեսի կտրած վերքերի ձևով, հետևանք են սուր եզր ունեցող բութ առարկայի ներգործության, որը կարող է լինել նաև կոտրված ապակու բեկորները, հնարավոր է նշված ժամկետին և հանգամանքներում, որոնք պատճառել են առողջությանը թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ գտնվող հետևանքների տևողությունը ոչ պակաս վեց օրից ոչ ավել քսանմեկ օրից:
/տե՛ս 1-ին հատոր գ.թ. 44-45, դատական նիստի արձանագրությունը/
Ստացիոնար դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական համալիր փորձաքննության թիվ 50 եզրակացության համաձայն, Նաիրա Աշոտի Ալեքսանյանը դեռևս 2018թ.-ից ըստ բուժփաստաթղթերի տառապել և տառապում է «Շիզոֆրենիա պարանոիդ ձև» F-20.0 հոգեկան հիվանդությամբ: Այդ մասին են վկայում ներկա հետազոտման արդյունքները, որոնք թույլ են տվել փորձաքննվողի մոտ հայտնաբերել վերը նշված հիվանդությանը հարտրամաբանություն, դատողությունների անհետևողականություն, կրոնական բնույթի, բնորոշ մտածողության հատուկ նշանակության, «օտար ծնողի», մեծամոլական, ֆիզիկական ազդեցման, թունավորման զառանցական մտքեր, հուզական անկայունություն, ագրեսիվություն, կամային ոլորտի իջեցում, քննադատության անբավարարության հետ մեկտեղ։ Իրավախախտումը կատարելու պահին փորձաքննվողը գտնվել է վերը նշված հիվանդագին խանգարված վիճակում, արարքը կատարել է զառանցական ապրումների ազդեցության ներքո, ինչը զրկել է նրան գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը հաշիվ տալ իրեն կատարած արարքի համար և ղեկավարել դրանք: Ներկայումս նա նույնպես չի կարող գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք: Ուստի իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ Նաիրա Աշոտի Ալեքսանյանին հարկ է ճանաչել՝ ԱՆՄԵՂՍՈՒՆԱԿ: Ներկա հոգեվիճակով փորձաքննվողը չի կարող մասնակցել դատաքննչական գործողություններին, նա սոցիալապես վտանգավոր է ինչպես իր, այնպես էլ հասարակության համար: Կարիք ունի հարկադիր բուժման ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում:
/տե՛ս 1-ին հատոր գ.թ. 133-142, դատական նիստի արձանագրությունը/
2025 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ 2025 թվականի մայիսի 14-ին դեպքի վայր հանդիսացող՝ Երևան քաղաքի Աջափնյակ վարչական շրջանի Առաքելյան փողոցի 66-րդ շեքնի 17-րդ բնակարանի սկզբնական զննան ընթացքում վերցված, համապատասխան տեսագրություններով բեռնված` թվով 1 լազերային սկավառակը ճանաչվել է որպես արտավարույթային փաստաթուղթ:
/տե՛ս 1-ին հատոր գ.թ. 81-82, դատական նիստի արձանագրությունը/
Տուժող Ռիմա Ալեքսանյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքը տեղի է ունեցել իրենց բնակարանում, իր դուստրը դեպքի օրը եղել է շատ վատ վիճակում, նշեց, որ դուստրը տառապում է հոգեկան հիվանդությամբ, նրա նկատմամբ նշանակված է եղել դեղորայքային բուժում, սակայն նա չէր ընդունում դեղորայքը: Դեպքի օրը տեսնելով, որ իր դուստրը վատ է զգում իրեն, ինքը խնդրել է դեղորայք ընդունի, որպեսզի հանգստանա, սակայն նա հրաժարվել է դեղ խմելուց և բաջակով հարվածել է իրեն, որից հետո իրեն հրել է, ինքը ընկել է հատակին: Այդ ժամանակ դուստրը կոտրել է բաժակը և կոտրված ապակու կտորով հարձակվել է իր վրա, փորձել է գլուխը պահել, որպեսզի գլխին հարված չլինի: Կոտրված ապակյա բաժակով միքանի անգամ հարվածել է իր ոտքին, ինքը չի հասկացել թե ինչ է կատարվում: Հարվածներից հետո Նաիրան հանգստացել և գնացել է սենյակ՝ հագուստ հագնելու, այդ ընթացքում ինքը զանգահարել է քրոջ աղջկան, ով նաև զանգահարել է շտապօգնություն, նշեց նաև, որ դեպքից հետո բնակարանի վիճակը և իր վնասվածքը նկարահանել է իր քրոջ աղջիկը: Այդ դեպքից հետո ինքը մեկ ամիս անկողնային վիճակում է գտնվել՝ ջերմությամբ: Գիտակցում է, որ իր դուստրը տառապում է հոգեկան առողջական խնդրով, ինքը միայնակ է բնակվում, չի կարողանում այդ դեպքից հետո հանգիստ ապրել, դեպքի տեսարանը միշտ իր աչքի առաջ է: Նման բան առաջին անգամ է եղել, սակայն նշեց, որ Նաիրան մեկ անգամ ցանկացել է աշխատանքի ընդունվել, սակայն աշխատանքի վայրում էլ իրեն վատ է դրսևորել՝ ջուր է լցրել իր վրա: Իրեն զանգահարել էին աշխատանքի վայրից և հայտնել, որ հագուստ տանի, ինքն էլ տանից հագուստներ է վերցրել և գնացել իր աղջկա հետևից: Հագուստները փոխելուց հետո, ցանկացել է տաքսի նստացնել և տանել տուն, սակայն Նաիրան իր մոտից փախել և գնացել է աշխատանքի վայր, և նման վարքագծի պատճառով իր դուստրը հիվանդանոցում է գտնվել որոշակի ժամանակ: Նախկինում իր և դստեր միջև որևէ միջադեպ տեղի չէր ունեցել, իր դուստրը տանից սովորաբար դուրս չէր գալիս, միայն կիրակի օրերին այցելում էր եկեղեցի՝ մասնակցում պատարագնեին: Իր դուստրը չէր ցանկանում դեղորայք ընդունել՝ նշելով, որ ինքը հիվանդ չէ, սակայն նշեց, որ դեղերի ազդեցության ժամանակ իր դուստրը գտնվել է լավ վիճակում: Նշեց նաև, որ ինքը դիմել է դատաան, որպեսզի իր դստերը՝ Նաիրային, անգործունակ ճանաչեն:
/տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/
Ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության թիվ 115 եզրակացության Հետևություններ բաժնի համաձայն.
Վերլուծելով անամնեստիկ տեղեկությունները, առկա բուժփաստաթղթերը և ներկա հետազոտման արդյունքները, փորձագիտական հանձնաժողովը եզրակացնում է, որ Նաիրա Աշոտի Ալեքսանյանը` իրավախախտումը կատարելիս տառապել է «Շիզոֆրենիա՝ պարանոիդ ձև» F-20.0 հոգեկան հիվանդությամբ, նախկինում 23.06.2025թ. ստացիոնար համալիր դատահոգեբուժական և դատահոգեբանական թիվ 50 եզրակացության համաձայն իրեն մեղսագրվող արարքի նկատմամբ ճանաչվել է անմեղսունակ:
Ներկայումս, ի շնորհիվ /շուրջ ութ ամիս որպես անվտանգության միջոց/ ստացած բուժմանը, գտնվում է դեղորայքային կայուն ռեմիսիայի /լուսավոր շրջանի, ախտադադարի/ մեջ, ներկա հոգեվիճակով իր և հասարակության համար սոցիալապես վտանգավոր չէ, ուստի կարիք ունի արտահիվանդանոցային հարկադիր բուժման և հսկողության՝ ըստ բնակության վայրի::
/տե՛ս 2-րդ հատոր, դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Քրեական պատասխանատվության ենթակա է մեղսունակ ֆիզիկական անձը, որի 16 տարին լրացած է եղել հանցանքը կատարելու պահին, ինչպես նաև իրավաբանական անձը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մեղսունակությունն անձի՝ հանցանքը կատարելու պահին իր արարքի հակաիրավականությունը գիտակցելու և այն ղեկավարելու ունակությունն է:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անմեղսունակության վիճակում սույն օրենսգրքով նախատեսված արարք կատարած անձը ենթակա չէ քրեական պատասխանատվության:
2. Անմեղսունակ է համարվում այն անձը, որը սույն օրենսգրքով նախատեսված արարքը կատարելու պահին հոգեկան առողջության խնդիրների հետևանքով չի գիտակցել իր արարքի հակաիրավականությունը կամ չի ղեկավարել դա:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի նկատմամբ կարող են նշանակվել անվտանգության հետևյալ միջոցները.
1) բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ՝
ա. հոգեբույժի մոտ արտահիվանդանոցային հսկողություն և հարկադիր բուժում,
բ. ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում,
գ. հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում,
2) որոշակի վայրեր այցելելու արգելք,
3) հոգեբանական օգնություն ստանալու պարտականություն»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 114-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատարանը բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց է նշանակում այն անձի նկատմամբ, որը՝
1) պատժի սպառնալիքով արգելված արարքի կատարման պահին գտնվել է անմեղսունակության վիճակում,
/…/
2. Դատարանն անձի նկատմամբ նշանակում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց, եթե հանգում է հետևության, որ անձը, իր առողջական վիճակով պայմանավորված, կարիք ունի բժշկական միջամտության, որը կապահովի իր կամ այլ անձի անվտանգությունը, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 111-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ անվտանգության միջոցների կիրառման նպատակի իրականացումը:
3. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի ժամկետի ավարտից հետո անձի նկատմամբ իրականացվող բժշկական օգնության և սպասարկման հարցը լուծվում է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության ոլորտը կարգավորող օրենսդրությանը համապատասխան:
/…/»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Դատարանը հոգեբուժական կազմակերպությունների ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում է նշանակում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած այն անձի նկատմամբ, որի հոգեկան վիճակը պահանջում է բուժման, խնամքի և հսկողության այնպիսի պայմաններ, որոնք կարող են իրականացվել միայն հիվանդանոցային պայմաններում:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի հոգեկան առողջության խնդրի դրսևորումն ու բնույթը, կատարված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարմանը նպաստած գործոնները, անձի կողմից պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կրկին կատարելու հավանականությունը, իր կամ այլ անձի համար վտանգավորություն ներկայացնելը: Բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի կոնկրետ տեսակը նշանակելու որոշում կայացնելիս դատարանը հիմնվում է հոգեբուժական կազմակերպության հանձնաժողովի տված եզրակացության վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 421-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Բժշկական հարկադրանքի վարույթի ընթացքում ապացուցման ենթակա են՝
1) դեպքը և դրա հանգամանքները.
2) արարքը տվյալ անձի կողմից կատարելը.
3) արարքը կատարելիս տվյալ անձի մեղսունակությունը և մեղքը.
4) տվյալ անձի մոտ հոգեկան առողջության խնդրի առկայությունը, ինչպես նաև դրա բնույթը, աստիճանը և առաջացման ժամանակը.
5) տվյալ անձի վարքագիծը և առողջական վիճակն արարքը կատարելուց առաջ և հետո.
6) պատճառված վնասի բնույթը և չափը:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 428-րդ հոդվածի համաձայն՝
«/…/
2. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը.
1) ապացուցված են արդյոք տվյալ անձին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք տվյալ անձի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) եթե բժշկական հարկադրանքի վարույթն իրականացվում է սույն օրենսգրքի 420-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով, ապա ապացուցված է արդյոք տվյալ արարքը կատարելու պահին անձի անմեղսունակությունը.
5) եթե բժշկական հարկադրանքի վարույթն իրականացվում է սույն օրենսգրքի 420-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքով, ապա ապացուցված է արդյոք տվյալ անձի մեղքն իրեն վերագրվող արարքը կատարելու մեջ:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-3-րդ և 5-րդ կետերում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետում նշված հարցին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը լուծում է նաև սույն հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետում նշված հարցը:
5. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետում նշված հարցին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է անմեղսունակության վերդիկտ։
6. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-3-րդ և 5-րդ կետերում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որը սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 429-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«/…/
2. Մեղադրական վերդիկտին կամ անմեղսունակության վերդիկտին հաջորդող լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում`
1) դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքների վերաբերյալ հարցերը.
2) պատիժ կամ բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց կիրառելու վերաբերյալ հարցերը.
3) գույքային հայցը լուծելու հարցը.
4) հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման հարցը.
5) գույքի արգելադրման հետ կապված հարցերը.
6) ապացույցների պահպանման և տնօրինման հարցերը.
7) խափանման կամ անվտանգության միջոցի կիրառման հետ կապված հարցերը.
8) վարութային ծախսերին վերաբերող հարցերը.
9) վերաբերելի այլ հարցեր»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 430-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արդարացման կամ մեղադրական վերդիկտի հիման վրա դատարանը կայացնում է համապատասխանաբար արդարացման կամ մեղադրական դատավճիռ: Անմեղսունակության վերդիկտի հիման վրա դատարանը կայացնում է բժշկական հարկադրանքի դատավճիռ:
2. Մեղադրական և բժշկական հարկադրանքի դատավճռում դատարանը պետք է լուծի նաև հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված է արդյոք տվյալ անձի մոտ այնպիսի հոգեկան առողջության խնդրի առկայությունը, որն անհնար է դարձնում տվյալ անձի կողմից պատժի կրումը.
2) անձի նկատմամբ անհրաժեշտ է արդյոք կիրառել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց.
3) բժշկական բնույթի հարկադրանքի ինչ միջոց պետք է կիրառվի տվյալ անձի նկատմամբ:»:
Դատարանը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները և դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Նաիրա Ալեքսանյանին վերագրվող արարքները, նշված արարքների հակաիրավականությունը, վերջինիս կողմից նշված արարքները կատարելը և տվյալ արարքները կատարելու պահին վերջինիս անմեղսունակությունը։
Անդրադառնալով հանցանքները կատարելու պահին Նաիրա Ալեքսանյանի մեղսունակության հարցին և հիմք ընդունելով Ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության թիվ 115 եզրակացության հետևությունները, Դատարանն ապացուցված է համարում նաև այն, որ Նաիրա Ալեքսանյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքները կատարելիս, այդ թվում՝ փորձաքննության ընթացքում գտնվել և այժմ էլ շարունակում է գտնվել անմեղսունակության վիճակում, ինչը նրան զրկել է իր արարքի հակաիրավականությունը գիտակցելու և դա ղեկավարելու հնարավորությունից։ Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ Նաիրա Ալեքսանյանը դատահոգեբուժական փորձաքննության թիվ 50 եզրակացության համաձայն, որպես անվտանգության միջոց կիրառված լինելու ընթացքում՝ 8 ամիս ստացել է համապատասխան բուժում, ներբաժանմունքային ռեժիմի խախտում թույլ չի տվել, ի շնորհիվ բուժմանը ներկայումս վերը նկարագրված ակտիվ հոգեախտանիշները վերացել են, ինչպես նաև վերացել է հասարակության համար սոցիալական վտանգավորությունը, հիվադությունը ներկայումս գտնվում է դեղորայքային կայուն ռեմիսայի փուլում։ Նշվածի արդյունքում հանձնաժողովը եզրակացրել է, որ Նաիրա Ալեքսանյանի նկատմամբ հարկ է կիրառել ոչ թե հարկադիր բուժում ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում, այլ կիրառել արտահիվանդանոցային հարկադիր բուժում և հսկողություն՝ ըստ բնակության վայրի։
Վերոգյալի հաշվառմամբ Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Նաիրա Ալեքսանյանի մոտ առկա է այնպիսի հոգեկան առողջության խնդիր, որը անհնար է դարձնում նրա կողմից պատժի կրումը, հետևաբար Դատարանը գտնում է, Նաիրա Ալեքսանյանը իր ներկա հոգեկան վիճակով սոցիալապես այն աստիճանի վտանգ չի ներկայացնում, որ նրա նկատմամբ հատուկ տիպի հոգեբուժական բաժանմունքում հարկադիր բուժում կիրառվի և այն աստիճանի նվազ չէ, որ առհասարակ որևէ հարկադիր բուժումը չնշանակելը կընձեռնի կանխելու պատժի սպառնալիքով արգելված արարքի կատարումը, ուստի վերջինիս նկատմամբ պետք նշանակել արտահիվանդանոցային հարկադիր բուժում և ամբուլատոր դիսպանսեր հսկողություն: Նշված եզրահանգման հիմք է հանդիսանում հենց դատալսումների ընթացքում նշանակված փորձաքննության արդյունքները։
Դատարանը բժշկական բնույթի հարկադրանքի տվյալ միջոցը նշանակելիս հաշվի է առնում պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կատարած անձի հոգեկան առողջության խնդրի դրսևորումն ու բնույթը, կատարված արարքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարմանը նպաստած գործոնները, անձի կողմից պատժի սպառնալիքով արգելված արարք կրկին կատարելու հավանականությունը, իր կամ այլ անձի համար վտանգավորություն ներկայացնելը:
Անդրադառնալով անվտանգության միջոցի կիրառման հետ կապված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Նաիրա Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառված բժշկական հսկողությունը պետք է փոխել ընտանեկան հսկողության՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ընտանեկան հսկողության ընթացքում Նաիրա Ալեքսանյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը պետք է հանձնել ծնողին՝ Ռիմա Ալեքսանյանին /վերջինս իր պատրաստակամությունը հայտնել է դստերը խնամելու կապակցությամբ/:
Անդրադառնալով գործով առկա վարութային ծախսերին և հաշվի առնելով սույն վարույթի առանձնահատկությունները Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չէ՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 100-րդ, 347-350-րդ, 364-րդ և 420-430-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Նաիրա Աշոտի Ալեքսանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 171-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքը անմեղսունակության վիճակում կատարելը համարել ապացուցված և նրա նկատմամբ նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց՝ արտահիվանդանոցային հարկադիր բուժում և ամբուլատոր դիսպանսեր հսկողություն:
Նաիրա Աշոտի Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառված բժշկական հսկողությունը փոխել ընտանեկան հսկողության՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ընտանեկան հսկողության ընթացքում Նաիրա Աշոտի Ալեքսանյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը հանձնել Ռ. Ալեքսանյանին:
Վարութային ծախսերը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ. ՍՄԲԱՏՅԱՆ