ԵԴ1/2242/01/25






Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«19» նոյեմբերի, 2025թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը(այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով՝

նախագահող դատավոր՝ Ռ․Պապոյան,
դատավորներ՝ Մ․Պապոյան,
Լ.Աբգարյան,

քարտուղարությամբ՝ Հ․Հակոբյանի,
մասնակցությամբ՝
տուժող՝ Ա․Իշխանյանի,
մեղադրյալ՝ Ն․Հակոբյանի,
պաշտպան՝ Ա.Ալվանդյանի,

դռնբաց դատական նիստում, թիվ ԵԴ1/2242/01/25 քրեական գործով՝ ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արտեմի Հակոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, վերջինիս և Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ն․Հարությունյանի (այսուհետ՝ նաև Դատախազ) վերաքննիչ բողոքների հիման վրա դատական վերանայման ենթարկելով նույն գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի(դատավոր՝ Արամայիս Ասատրյան)՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը՝

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2024 թվականի հոկտեմբերի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60624524 քրեական վարույթը(այսուհետ՝ նաև քրեական վարույթ):
Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Կ․Իսրաելյանի՝ 2025 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ Նարեկ Հակոբյանի նկատմամբ հարուցել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի՝ 2025 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանի(այսուհետ՝ նաև Մեղադրյալ) նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը։
1․1․ 2025 թվականի հունիսի 26-ին որոշում է կայացվել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և քրեական վարույթի նյութերը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան(այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան) հանձնելու մասին:
2025 թվականի հունիսի 27-ին Առաջին ատյանի դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արտեմի Հակոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2242/01/25 համարը:
2025 թվականի հուլիսի 1-ին որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2242/01/25 քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2025 թվականի հուլիսի 14-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց բացակայելու արգելքն անփոփոխ թողնելու մասին:
1․2․ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործով կայացրել է դատավճիռ, որի եզրափակիչ մասն ունի հետևյալ բովանդակությունը (մեջբերվում է)․
«Նարեկ Արտեմի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել՝ ազատազրկում 5(հինգ) տարի ժամկետով:
Ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել՝ Նարեկ Արտեմի Հակոբյանին արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Նարեկ Արտեմի Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
(…)»։
2․ 2025 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճռի դեմ Մեղադրյալի վերաքննիչ բողոքը, իսկ 2025 թվականի հոկտեմբերի 23-ին՝ Դատախազի։
2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/2242/01/25 քրեական գործը մակագրվել է դատավորներ Ռոբերտ Պապոյանին, Մխիթար Պապոյանին և Լուսինե Աբգարյանին, նախագահող դատավորին (Ռ.Պապոյան) է հանձնվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ՝ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դատաքննության:

Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
3․ Նարեկ Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ(մեջբերվում է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշումից)․ «նա կատարելով ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջի և ճանապարհային երթևեկության անվտանգությունն ապահովող կանոնի խախտում՝ Վարդանուշ Սամվելի Իշխանյանին անզգուշությամբ պատճառել է մահ, որպիսի գործողությունները դրսևորվել են հետևյալում.
Այսպես՝
Նարեկ Արտեմի Հակոբյանը, չունենալով համապատասխան տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և դրանով խախտելով «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 18-րդ հոդվածի 1-րդ մասի գ) կետի պահանջը, 2024 թվականի հոկտեմբերի 06-ին՝ ժամը 09:20-ի սահմաններում «Մերսեդես-բենց» մակնիշի 03 KK 010 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Զ.Քանաքեռցու փողոցով՝ Ազատության պողոտայի կողմից դեպքի Թբիլիսյան խճուղու ուղղությամբ ճանապարհի ուղեմասերը միմյանցից բաժանող ընդհատվող գծանշումներից մոտ 2 մետր հեռավորությամբ շուրջ 40 կմ/ժամ արագությամբ և հասնելով Երևան քաղաքի Զ.Քանաքեռցու 14 հասցեի դիմացի հատվածին՝ թույլ է տվել ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնները և տրանսպորտային միջոցների շահագործումն արգելող անսարքությունների և պայմանների ցանկը հաստատելու մասին ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման 67-րդ կետի պահանջին հակասող գործողություններ, այն է` նշված ավտոմեքենան տեխնիկական տեսակետից 21 մետր տարածության վրա կանգնեցնելու իրական հնարավորություն ունենալով 24,3 մետր հեռավորությունից ի վիճակի է եղել հայտնաբերել իր երթևեկության համար առաջացած վտանգը, մասնավորապես՝ իր երթևեկության նկատմամբ ձախից դեպի աջ դանդաղ քայլքի արագությամբ ճանապարհը հատող հետիոտն Վարդանուշ Սամվելի Իշխանյանին, սակայն ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու, ընդհուպ մինչև այն կանգնեցնելու այն հաշվով, որպիսի թույլ տա վերջինիս անվտանգ ազատել ճանապարհի իր ընթացագոտին, որի արդյունքում երթևեկելի ճանապարհի իր ուղեմասում իր վարած ավտոմեքենայի առջևի ձախակողմյան հատվածով վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Վարդանուշ Սամվելի Իշխանյանին՝ դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումն՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի հետևանքով արյունահոսական (հեմոռագիկ), վնասվածքային (տրավմատիկ) շոկի, որը պայմանավորված է համակցված գանգուղեղային, կրծքավանդակի, որովայնի և կոնքի խոռոչների, աջ ստորին վերջույթի վնասվածքների ձևով անզգուշությամբ առաջացրել է վերջինիս մահ:»։
4․ Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը(այսուհետ՝ նաև Դատավճիռ, կամ բողոքարկվող դատական ակտ), բողոքարկվող մասով (Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով) պատճառաբանվել է հետևյալ կերպ, մասնավորապես, (մեջբերվում է). «(...) Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները, ինչպես նաև գործով կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ պարունակվող տվյալները վերլուծելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում սույն քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Նարեկ Հակոբյանը չունի դատվածություն, բնութագրվում է դրականորեն,
- ներկայացված մեղադրանքում Նարեկ Հակոբյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարածի համար, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, փոխհատուցել է մահացած տուժողի տապանաքարի տեղադրման ծախսերը:
(…)
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Նարեկ Հակոբյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դատվածություն չունենալը, դրականորեն բնութագրվելը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, գտնում է, որ Նարեկ Հակոբյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել՝ մահացած տուժողի տապանաքարի տեղադրման ծախսերը փոխհատուցելը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ Նարեկ Հակոբյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել նաև՝ ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, կատարածի համար զղջալը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը (Դատարանի նման մոտեցումը համահունչ է Սերոբ Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը)։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով, գտնում է, որ Նարեկ Հակոբյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանը ենթակա է պատժի։
Դատարանը, հաշվի առնելով Նարեկ Հակոբյանի կատարած հանցանքի հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված մյուս հանգամանքները, գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նրա նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել՝ ազատազրկում 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ Նարեկ Հակոբյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հիմքերն ու անհրաժեշտությունը բացակայում են։
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, քանի որ նրան պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն: Դատարանի գնահատմամբ՝ նախորդիվ արձանագրված ամբողջի համատեքստում՝ առանց ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, սույն գործով հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել՝ վերջինին արգելանքի վերցնելու օրվանից:
(…)
Դատարանը գտնում է, որ Նարեկ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
(…)»։

Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
5․ Մեղադրյալը, վերաքննիչ բողոք ներկա¬յացնելով, արձանագրել է (մեջբերվում է)․ «(...) Դատարանն արձանագրել է, որ իմ վերաբերյալ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է գնահատել այն, որ առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր եմ ճանաչել, ի սկզբանե տվել եմ ինքնախոստովանական ցուցմունք, զղջացել եմ կատարվածի համար, փոխհոտուցել եմ պատճառված վնասը:
(…)
Ստորադաս դատարանը չի անդրադարձել այն փաստին, որ երիտասարդ եմ և նոր ընտանիք եմ կազմել:
(…) իմ (անձ ով չի փախել դեպքի վայրից, կանչել է շտապ օգնություն, զանգել եմ ԱՊՊԱ, առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր է ճանաչել, ի սկզբանե տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունք, զղջացել է կատարվածի համար, ունեմ մշտական բնակության վայր, մշտական աշխատանք, փոխհատուցել եմ վնասը, նոր ընտանիք եմ կազմել, բնութագրվում եմ դրական) նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հինգ տարի ազատազրկում՝ պատիժ նշանակելը հնարավոր է փախարինել փորձաշրջանով: (…)»։
5.1. Նշված հիմնավորումներով Մեղադրյալը խնդրել է փոփոխել Դատավճիռը, և իր նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան:
6․ Դատախազը, վերաքննիչ բողոք ներկա¬յացնելով, արձանագրել է (մեջբերվում է)․ «(...) Դատարանի կողմից նշված՝ մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանի մեղքն ընդունելը և նրա հետհանցավոր վարքագիծը թեև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է, սակայն վերը նշվածը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտված նախադեպային որոշումների լույսի ներքո չեն կարող նվազեցնել նրա արարքի հանրային վտանգավորությունը այն աստիճանի, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն չափի պատիժ, քանի որ վերը նշված տվյալները բնութագրական են անձանց լայն շրջանակին և յուրաքանչյուր անձի պարտք է դրսևորել իրավահպատակ վարքագիծ, ուստի չեն կարող հիմք հանդիսանալ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար:
Դատարանը պատշաճ չի գնահատել նաև մեղադրյալին մեղսագրված հանցագործության բնույթը, վտանգավորության աստիճանը և դրա հետևանքով առաջացած հետևանքները, այսինքն՝ ինչպիսի վնաս է պատճառվել քրեաիրավական պաշտպանության ներքո գտնվող հասարակական հարաբերություններին, հաշվի չի առել նաև պետության պատժողական քաղաքականությունը ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների դեպքերում:
(...)
Դատարանը, առանց որևէ պատճառաբանության գտել է, որ Նարեկ Հակոբյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի հիմքերն ու անհրաժեշտությունը բացակայում են:
(…)
Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները համադրելով սույն դատավճռի հետ, անհրաժեշտ է արձանագրել, որ Դատարանի լրացուցիչ պատիժ չնշանակելու վերաբերյալ որևէ դատողություն բացակայում է, ուստի պարզ չէ, թե ինչպիսի կոնկրետ փաստական հանգամանքներ է Դատարանը հաշվի առել, որոնց դեպքում եկել է հետևության, որ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հիմքերն ուն անհրաժեշտությունը բացակայում է:
Անդրադառնալով լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հարցին պետք է արձանագրել, որ մեղադրյալ Ն.Հակոբյանը կատարել է քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված արարք, որը կապված է ճանապարհային երթևեկության և անվտանգության կանոնները խախտելու հետ: Այս առումով ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ Նոր օրենսգրքով որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը որպես լրացուցիչ պատիժ դատարանի նախաձեռնությամբ նշանակվում է այն դեպքում, երբ ելնելով հանցավորի պաշտոնավարության կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու ժամանակ նրա կատարած հանցանքի բնույթից, հնարավոր չի համարում անձի կողմից հետագա ժամանակահատվածում որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելը կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելը։ Այսինքն, ի տարբերություն Նախկին օրենսգրքի՝ պարտադիր լրացուցիչ պատժատեսակը Նոր օրենսգրքի կարգավորումների համապատասխան ոչ թե վերացվել է, այլ վեր է ածվել ֆակուլտատիվի (որոշակիացված հայեցողություն)։
(…)
Մեջբերված ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արձանագրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները՝ պետք է արձանագրել, որ մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանը կատարել է տրասնպորտային միջոց վարելու հետ կապված հանցագործություն, որի պարագայում վերջինիս նկատմամբ հարկավոր է հիմնական պատժի հետ մեկտեղ նշանակել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված լրացուցիչ պատիժ՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելը 3 տարի ժամկետով: Այս հետևությունը, ի թիվս այլոց, պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու նպատակներից է` կանխել տվյալ բնույթի հանցագործության հետագա կատարման հավանականությունը, քանի որ այս պատժատեսակը նշանակվում է հատուկ կարգավիճակ ունեցող կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվող անձանց նկատմամբ։ Այլ կերպ` տվյալ պատժատեսակի կիրառումը բխում է այն հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից, որոնք այս կամ այն առումով կապված են հանցավորի պաշտոնական դիրքի կամ մասնագիտական կամ այլ գործունեության հետ։
Հետևաբար, հիմք ընդունելով նշված դատողությունները գտնում եմ, որ հիմնական պատժի հետ մեկտեղ մեղադրյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի հիման վրա պետք է նշանակվի լրացուցիչ պատիժ՝ 3 տարի ժամկետով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելը:
(…)»։
6․1․ Նշված հիմնավորումներով Դատախազը խնդրել է պատժի մասով բեկանել Դատավճիռը՝ մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում 6(վեց) տարի 6(վեց) ամիս ժամկետով, ինչպես նաև նշանակել լրացուցիչ պատիժ՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելը՝ 3(երեք) տարի ժամկետով։

Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
7․ 2025 թվականի նոյեմբերի 19-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Դատախազի գրությունը, որով պնդել է իր կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, խնդրել է Մեղադրյալի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը մերժել։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
8. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահման¬նե¬րում դատական վերանայման ենթարկելով Դատավճիռը Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայաց¬վ¬ում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն`
«1․Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում։
2. Վերադաս դատարանն իրավասու է ի շահ մեղադրյալի դուրս գալու վերաքննիչ կամ վճռաբեկ բողոքի սահմաններից, եթե՝
1) ստորադաս դատարանի դատական ակտը հրապարակելուց հետո հայտնաբերվում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք.
2) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի արարքին տրվել է սխալ իրավական գնահատական.
3) հայտնաբերվում են սույն օրենսգրքի 376-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հանգամանքներ.
4) հայտնաբերվում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվել է նրան վերագրվող հանցագործության համար օրենքով չնախատեսված պատժատեսակ, պատժաչափ, կամ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել.
5) բողոքարկված դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքն ակնհայտորեն վերաբերում է նաև դատական ակտը չբողոքարկած մեղադրյալին:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե`
1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողո¬քարկ¬վող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատա¬¬կան ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատա¬կան ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակ¬տը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շա¬րադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հար¬ցե¬րը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը(վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանց¬վի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատա¬րան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մեր¬ժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատա¬¬կան ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփո¬փոխ թողնված դատական ակտը. (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 372-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Վերաքննության կարգով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե՝
1) գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված հետևութ¬¬յունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին.
2) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
3) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
4) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
5) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղադրյալի անձին.
6) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ բողո¬քարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ»:
9․ ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
« (…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքով պատժից կարող է ազատվել նաև այն անձը, որի նկատմամբ սույն օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նշանակվել է օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ, կամ կիրառվել է համաձայնեցման կամ համագործակցության կամ արագացված վարույթ:
(…)
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
(…)
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
3) բնակության վայրը փոխելու դեպքում դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում իր նոր բնակության վայրի հասցեն հայտնելը,
(…)
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(…)»։
9․ Պատիժ նշանակելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի դրույթները Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել մի շարք գործերով կայացված որոշումներում և ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է կատարված հանցագործության և կիրառվող պատժի համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
Անդրադառնալով պատժի անհատականացման ընդհանուր չափանիշներից հանցագործությունների հանրային վտանգավորությանը՝ Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է.
ա) արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության նպատակը և շարժառիթը, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
բ) արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը որոշվում է այնպիսի փաստական տվյալների ամբողջությամբ, որոնք բնութագրում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը և բնույթը (հանրորեն վտանգավոր հետևանքներ), հանցագործության կատարման եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը (տե՛ս mutatis mutandis Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39-րդ կետը)։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի, բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված թեև որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն որպես դրա կատարման հիմք օրենսդիրը համարում է դատարանի համոզվածությունը, որ հանցանք կատարած անձի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի առնվող հանգամանքներից՝ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել. «(...)«հանցավորի անձնավորություն» եզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով։ ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն» եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման։
Հիմք ընդունելով (...) ՀՀ Սահմանադրության մեջ ամրագրված դրույթն այն մասին, որ մարդը, նրա արժանապատվությունը, հիմնական իրավունքները և ազատությունները բարձրագույն արժեքներ են (հոդված 3), մարդու արժանապատվությունը՝ որպես նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք, հարգվում և պաշտպանվում է պետության կողմից (հոդված 14)՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ։» (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 36-37-րդ կետերը)։
Ս.Աղախանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է. «(…) Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա։ (…)» (տե՛ս Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետը)։
10․ Սույն որոշման 8-9-րդ կետերում վկայակոչված օրենսդրական կարգավորումների և մեջբերված՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով վիճարկվող դատական ակտով Մեղադրյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժաչափի, այն կրելու անհրաժեշտության, ինչպես նաև տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելու ձևով լրացուցիչ պատիժ չնշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների իրավաչափությունը, որոնք վիճարկվում են Մեղադրյալի և Դատախազի կողմից՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետտևյալը։
Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով Մեղադրյալի անձը բնութագրող գործոնների առկայությունը, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև դրանք ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, իրավացիորեն եկել է իրավաչափ հետևության թե՛ պատժաչափի, թե՛ լրացուցիչ պատժատեսակ չնշանակելու և թե՛ նշանակված պատիժը ռեալ կրելու առնչությամբ։
Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարությունը քննարկելիս պատշաճ ուշադրություն է դարձրել խախտված հասարակական հարաբերության բնույթին ու կարևորությանը, դրանք գնահատման է ենթարկել կատարած արարքի և վրա հասնող հետևանքների համաչափության պահանջի, համանման բնույթի հանցագործությունների կանխման համատեքստում, ինչպես նաև հաշվի է առել Մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի չափը սահմանելիս։
Վերաքննիչ դատարանն իր հերթին գտնում է, որ մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում՝ նրա անձը բնութագրող տվյալների ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը բավարար չէ հանգելու այն հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ (իրական) կրելու, և հիմք չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառման համար, հետևաբար, նա պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, որի միջոցով միայն կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին։ Ինչպես նաև նշված նպատակներին հասնելու համար Առաջին ատյանի կողմից սահմանված պատժաչափը ևս լիովին արդարացված է։
Վերաքննիչ դատարանը նման եզրահանգման է գալիս` ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից:
Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Մեղադրյալի կողմից վկայակոչված հանգամանանքերն Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի են առնվել Մեղադրյալի նկատմամբ պատժաչափ սահմանելիս։
11․ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ինչպես հանցանքի բնույթի և վտանգավորության, այնպես էլ Մեղադրյալի անձի վերաբերյալ վերը հիշատակված տվյալների պատշաճ հաշվառմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանը եկել է իրավաչափ հետևության մեղադրյալ Նարեկ Հակոբյանի նկատմամբ 5(հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով, հետևաբար, նշված պատիժը խստացնելու վերաբերյալ Դատախազի հիմնավորումներն իրավաչափ չեն։
Անդրադառնալով 3(երեք) տարի ժամկետով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելու ձևով Մեղադրյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ Դատախազի պնդումներին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքում 5(հինգ) տարի ժամկետով ազատատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում կիրագործվեն պատժի նպատակները, որպիսի պայմաններում Մեղադրյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու անհրաժեշտությունը բացակայում է։
Նշված հետևության հանգելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ Մեղադրյալը հանդիսանում է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձ՝ չունի վարորդական իրավունքի վկայական, և այն ձեռք բերելու համար պահանջվում է օրենքով նախատեսված որոշակի ընթացակարգ և ժամանակահատված։ Այսինքն, Մեղադրյալը վարորդական իրավունք ձեռք բերելու համար պետք է լիարժեք տիրապետի Ճանապարհային երթևեկության կանոններին և տրանսպորտային միջոց վարելուն, և միայն իրավասու մարմնի կողմից Ճանապարհային երթևեկության կանոններին տիրապետելու և տրանսպորտային միջոց վարելու վերաբերյալ համապատասխան գնահատականի արժանանալու դեպքում կարող է ունենալ վարորդական իրավունքի վկայական։ Հետևաբար, Մեղադրյալի կողմից օրենքով սահմանված կարգով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք ձեռք բերելու պայմաններում նրա կողմից ազատազրկման ձևով պատիժը կրելուց հետո տրանսպորտային միջոց վարելու հանգամանքը հանրային վտանգավորություն չի կարող առաջացնել։
12․ Վերը նշված վերլուծությունների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը դատական վերանայման սահմաններում գալիս է եզրահանգման, որ վերաքննիչ բողոքներն անհիմն են․ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել նյութական օրենքի և քրեադատավարական օրենքի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել գործի ելքի վրա, Մեղադրյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, առկա չեն նաև՝ ինչպես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ ի շահ Մեղադրյալի վերաքննիչ բողոքի սահմաններից դուրս գալու որևէ հանգամանք, այնպես էլ՝ առաջացած կամ հայտնաբերված այնպիսի նոր փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հաշվառմամբ Դատավճիռը դարձել է ոչ իրավաչափ, հետևաբար, վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են։
Նշված հիմնավորումներով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/2242/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ։

Եզրափակիչ մաս․
13․ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ, 371-րդ և 379-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԴ1/2242/01/25 քրեական գործով՝ ըստ մեղադրանքի՝ Նարեկ Արտեմի Հակոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 22-ի դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՊԱՊՈՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ


Լ.ԱԲԳԱՐՅԱՆ