Գործ ԵԴ1/2178/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

նախագահությամբ՝ դատավոր Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Ա.ՔՈՉԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
հանրային մեղադրող՝ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր
Նորք վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ
Ն.ԹՈՓՈՒԶՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Է.ՄԱՆՈՒՉԱՐՅԱՆԻ

2025 թվականի օգոստոսի 04-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանի՝ ծնված՝ 13.09.2002թ., ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, աշխատում է «Սոսիետե» ՍՊԸ-ում որպես բարմեն, չդատապարտված, հաշվառված և բնակվող՝ ք.Երևան, Վարդաշեն 6-րդ փողոց, 68 շենք, 52 բնակարան հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/, որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը:

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1 2025 թվականի փետրվարի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60189925 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 9/:
1.2 2025 թվականի մարտի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60232125 քրեական վարույթը /հատոր 1-ին, գ.թ. 20/:
1.3 Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ 60232125 քրեական վարույթը թիվ 60189925 քրեական վարույթին միացնելու և նախաքննությունը թիվ 60189925 համարի ներքո շարունակելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 22-23/:
1.4 2025 թվականի հունիսի 12-ին Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և հաջորդ օրը նրան մեղադրանք է ներկայացվել /հատոր 1-ին, գ.թ. 35-36, 41-44/:
1.5 2025 թվականի հունիսի 13-ին որոշում է կայացվել թիվ 60189925 քրեական վարույթով մեղադրյալ Է.Մանուչարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին /հատոր 1-ին, գ.թ. 38-39/:
1.6 2025 թվականի հունիսի 13-ին կազմվել է թիվ 60189925 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-ին, գ.թ. 50-56/:
1.7 2025 թվականի հունիսի 20-ին որոշում է կայացվել թիվ 60189925 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։
1.8 2025 թվականի հունիսի 23-ին թիվ 60189925 քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, էլեկտրոնային եղանակով նույն օրը թիվ ԵԴ1/2178/01/25 համարի ներքո մակագրվել և նույն թվականի հունիսի 24-ին հանձնվել է դատավոր Ս.Յուզբաշյանին։
1.9 2025 թվականի հունիսի 24-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.10 2025 թվականի օգոստոսի 04-ին որոշում է կայացվել մեղադրյալ Է.Մանուչարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքն անփոփոխ թողնելու մասին:
1.11 Նույն օրը որոշում է կայացվել հիմնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.12 2025 թվականի օգոստոսի 04-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ և նույն օրը որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատալսումներ նշանակելու մասին:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2.1 Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանին 2 /երկու/ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել պատժի սպառնալիքով արգելված մեղավորությամբ կատարված այն արարքների կատարման համար, որ նա, «չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2025թ․ հունվարի 19-ին՝ ժամը 00։30-ին, հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում, մասնավորապես՝ գտնվելով 0․452 մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցում վարել է Տոյոտա մակնիշի 08 ED 081 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից նույն օրը կազմվել է թիվ 8259010310 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը։
Բացի այդ, Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2025թ․ մարտի 3-ին՝ ժամը 00։30-ին, հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում, մասնավորապես՝ գտնվելով 0․279 մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Էրեբունի-Այվազովսկի փողոցների խաչման հատվածում վարել է Տոյոտա մակնիշի 08 ED 081 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից նույն օրը կազմվել է թիվ 8259012825 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը»:

3. Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
3.1 Զննության 2025 թվականի հունիսի 10-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված քաղվածքի համաձայն Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանը վարորդական վկայական չունի։
2025թ. հունվարի 19-ին՝ ժամը 01։00-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողը կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանը 2025թ․ հունվարի 19-ին՝ ժամը 00։30-ի սահմաններում, Տոյոտա մակնիշի 08 ED 081 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցում։ Ստուգմամբ պարզվել է, որ Էդմոնդ մանուչարյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում։
Ալկոտեստեր սարքի թիվ 91101102 կտրոնի պատճենի համաձայն Էդմոնդ Մանուչարյանի մոտ 2025թ․ հունվարի 19-ին՝ ժամը 00։34։13-ին, հայտնաբերվել է 0․452 մգ/լ ալկոհոլի պարունակություն։
Ստուգաչափման թիվ 135795 վկայականի պատճենի համաձայն թիվ 91101102 ալկոտեստեր սարքի ստուգաչափման արդյունքների հիման վրա չափման միջոցը բավարարում է սահմանված պահանջներին։
2025թ․ մարտի 3-ին՝ ժամը 00։40-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողը կազմել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանը 2025թ․ մարտի 3-ին՝ ժամը 00։30-ի սահմաններում, Տոյոտա մակնիշի 08 ED 081 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Այվազովսկի և Էրեբունի փողոցների խաչմերուկում։ Ստուգմամբ պարզվել է, որ Էդմոնդ Մանուչարյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում։
Ալկոտեստեր սարքի թիվ 91101161 կտրոնի պատճենի համաձայն Էդմոնդ Մանուչարյանի մոտ 2025թ․ մարտի 3-ին՝ ժամը 00։36։51-ին, հայտնաբերվել է 0․279 մգ/լ ալկոհոլի պարունակություն։
Ստուգաչափման թիվ 136831 վկայականի պատճենի համաձայն թիվ 91101161 ալկոտեստեր սարքի ստուգաչափման արդյունքների հիման վրա չափման միջոցը բավարարում է սահմանված պահանջներին /հատոր 1-ին, գ.թ. 26-27, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.2 Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված՝ Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանի վերաբերյալ վարչական իրավախախտման արձանագրությունների, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքների, ալկոտեստեր սարքի թիվ 91101199 և 91101161 /հատոր 1-ին, գ.թ. 5-8, 14-15, 18-19, 28-29, դատական նիստի արձանագրություն/:
3.3 Մեղադրյալ Էդմոնդ Մանուչարյանն օգտվելով իր դատավարական իրավունքից հրաժարվեց հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տալ՝ նշելով, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում և զղջում է կատարածի համար /դատական նիստի արձանագրություն/:

4. Լրացուցիչ դատալսումներ.
4.1 Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին՝
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանը հանդիսանում է չդատապարտված /հատոր 1-ին, գ.թ. 25, դատական նիստի արձանագրություն/,
- ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի 2025 թվականի հունիսի 30-ի գրությունը, որի համաձայն՝ հանցանքը ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանը չի հանդիսացել վարձու աշխատող և չի ունեցել եկամուտ /դատական նիստի արձանագրություն/:
4.1 Մեղադրյալը Դատարանին խնդրեց տուգանք պատժատեսակ նշանակելու դեպքում այն տարաժամկետել, քանի որ ի վիճակի չէ անհապաղ ու միանգամից վճարել /դատական նիստի արձանագրություն/:

5. Դատարանի պատճառաբանությունը և եզրահանգումները.
2.2 Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված թույլատրելի ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2025թ․ հունվարի 19-ին՝ ժամը 00։30-ին, հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում, մասնավորապես՝ գտնվելով 0․452 մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցում վարել է Տոյոտա մակնիշի 08 ED 081 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից նույն օրը կազմվել է թիվ 8259010310 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը։
Բացի այդ, Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք, 2025թ․ մարտի 3-ին՝ ժամը 00։30-ին, հարբած /ոչ սթափ/ վիճակում, մասնավորապես՝ գտնվելով 0․279 մգ/լ ալկոհոլի ազդեցության տակ, Երևան քաղաքի Էրեբունի-Այվազովսկի փողոցների խաչման հատվածում վարել է Տոյոտա մակնիշի 08 ED 081 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից նույն օրը կազմվել է թիվ 8259012825 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը:
Այլ կերպ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանը մեղավորությամբ կատարել է իրեն մեղսագրված արարքները, որոնց համար կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
5.1 Հաստատված համարելով մեղադրյալ Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (երկու դրվագ) նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
5.2 Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե Դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
/…/
9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում մյուս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում նշանակվող վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը:
/…/»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուր հիսունից երկու հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»:
5.3 Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի հոդվածների համապատասխան Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում կատարված հանցագործությունների եղանակը, շարժառիթն ու նպատակը, քրեական պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցության հանգամանքը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք արձանագրում է մեղքն ընդունելն ու անկեղծորեն զղջալը:
Մեղքն ընդունելը որպես մեղմացնող հանգամանք դիտարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում հիմնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալի դիրքորոշումը, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մոտեցումն, ըստ որի՝ «/.../ մեղքն ընդունելը կամ չընդունելն անձի սուբյեկտիվ իրավունքն է, որը նախատեսված և երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ և 22-րդ հոդվածներով։ Հետևաբար, մեղքը չընդունելը չի կարող պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվել և հակառակը` մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում` պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է /.../ (տե՛ս Սերոբ Ֆրունզիկի Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 27 կետը):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով, արձանագրում է, որ Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանը, որպես Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանի անձը բնութագրող հանգամանք է արձանագրում դատապարտված չլինելը:
5.4 Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
5.5 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.1 և 5.4 կետերում արձանագրված հանգամանքները, ղեկավարվելով 5.3 և 5.5 կետում մեջբերված նորմերով և իրավական դիրքորոշումներով, գտնում է, որ Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (երկու դրվագ) յուրաքանչյուր արարքի համար պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամ, չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով, որը նա պետք է կրի: Դատարանը փաստում է, որ սահմանված պատժատեսակը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված հանցագործությունների բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, դրանց կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
5.6 Դատարանը, հիմք ընդունելով 4.2 կետում արձանագրված հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել տուգանքը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«/.../
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել։
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ Եթե տուգանքը նշանակելուց հետո դատապարտյալի նյութական վիճակի վատթարացման հետևանքով նա զրկվում է տուգանքը վճարելու հնարավորությունից, ապա դատարանը, հաշվի առնելով դատապարտյալի դիրքորոշումը`
1) երկարաձգում է տուգանքի վճարման սահմանված վերջնաժամկետը` առավելագույնը 1 տարով,
2) նշանակում է հանրային աշխատանքներ` հանրային աշխատանքների 24 ժամը հաշվարկելով հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: /…/»:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված տուգանքը վճարելու համար պետք է սահմանել 12 /տասներկու/ ամիս ժամանակ՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարել 62.500 /վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր/ ՀՀ դրամի չափով:
5.7 Քննության առնելով որպես արտավարութային փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
5.8 Քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ նախնական դատալսման ընթացքում ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ` մինչ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պետք է վերացնել նաև Է.Մանուչարյանի կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները:
5.9 Դատարանը գտնում է նաև, որ վարույթային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածով նախատեսված վարույթային ծախսը բացակայում է:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 99-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանին մեղավոր ճանաչել 2 /երկու/ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքներում և յուրաքանչյուր արարքի համար պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 /երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար/ ՀՀ դրամ, չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ հանցագործությունների համակցությամբ, նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանին թույլատրել որպես պատիժ նշանակված 750.000 /յոթ հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 12 /տասներկու/ ամիս ժամկետում, սահմանելով տուգանքի վճարման ժամանակացույց` յուրաքանչյուր ամիս վճարել 62.500 /վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր/ ՀՀ դրամ չափով:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերի պատճենները պահել գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Էդմոնդ Սաշայի Մանուչարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը և դրանով պայմանավորված սահմանափակումները վերացնել:
Վարույթային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆ