Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2132/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.4
Պատասխանող
Սարգիս Սիմոնյան Արթուրի
Սարգիս Սիմոնյան
Սարգիս Սիմոնյան
Սարգիս Սիմոնյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Տիգրան Ոսկանյան
Քրեական վերաքննիչ
Աննա Մաթևոսյան
Լուսինե Ալավերդյան
Կարեն Հովհաննիսյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 396 Մաս 2
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Տիգրան Ոսկանյան
Քրեական վերաքննիչ
Աննա Մաթևոսյան
Լուսինե Ալավերդյան
Կարեն Հովհաննիսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-10-22 | 16:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2025-09-15 | 10:00 | 1 | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-07-03 | 13:30 | 3 | Կայացել է |
ԵԴ1/2132/01/25
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
2025 թվականի հուլիսի 03-ին Երևան քաղաքում
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական
դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` հետևյալ կազմով
Նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի
Քարտուղարությամբ՝ Սյուզաննա Բադալյանի
Մասնակցությամբ
Մեղադրող՝ Նարեկ Թոփուզյանի
Մեղադրյալ` Սարգիս Սիմոնյանի
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի (ծնված՝ 19.09.1991 թվականին Ջրվեժ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չդատված, չամուսնացած, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ ՀՀ, Կոտայքի մարզ, Ջրվեժ համայնք, 2-րդ փողոց, 49-րդ տուն հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի փետրվարի 29-ին, ժամը 12:50-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը:
2024 թվականի փետրվարի 29-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժում նախաձեռնվել է թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի փետրվարի 29-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Սիմոնյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայությամբ ձերբակալվել է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը:
2024 թվականի մարտի 03-ին, ժամը 12:50-ին՝ ձերբակալված Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ազատ է արձակվել ձերբակալումից՝ անձին անազատության մեջ պահելու առավելագույն ժամկետը լրանալու հիմքով:
2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթով Ս․Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերված 0․08 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցը և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա 0․31 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված երկու առանձին փաթեթներում և կնիքված ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն ՊՈԱԿ փաթեթների և ծրարների համար կնիքով, ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց և կցվել քրեական վարույթի նյութերին։
2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթով հսկող դատախազին՝ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու վերաբերյալ:
2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ՝ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունիսի 06-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվելով թիվ 17198325 համարը:
Թիվ 17198325 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2025 թվականի հունիսի 13-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 17.06.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2132/01/25 համարը:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունիսի 18-ին:
2025 թվականի հունիսի 19-ին որոշում է կայացվել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ ԵԴ1/2132/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ժամանակահատվածում և անձից առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր ջինսե տաբատի գրպանում ապօրինի պահել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց՝ նախատեսված, փայլաթղթյա փաթեթով փաթեթավորված անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,08 գրամ հաստատուն քաշով և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,31 գրամ հաստատուն քաշով, ընդհանուր խոշոր չափի՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց, ինչն էլ հայտնաբերվել և վերցվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից 2024թ. փետրվարի 29-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում»։
3.Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը հիմնական դատալսումների ժամանակ օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից՝ ցուցմունք չտվեց, միաժամանակ հայտնեց, որ պնդում է նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, ուստի Դատարանի որոշմամբ հրապարակվեց նախաքննության ընթացքում Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի տրված ցուցմունքները, ըստ որոնց, առաջադրված մեղադրանքում վերջինս իրեն մեղավոր է ճանաչել և առաջադրված մեղադրանքի շուրջ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ զղջում է իր կատարած արարքի համար, հասկացել և գիտակցել է, որ սխալ հակաօրինական արարք է կատարել, այն է 2024 թվականի փետրվարի 28-ին Երևան քաղաքի, Նոր Նորք վարչական շրջանի 4-րդ զանգվածում փողոցից գտել է փայլաթիթեղով փաթաթած զանգված և հասկացել է, որ այն թմրամիջոց է: Զանգվածը պահել է իր գրպանում իր անձնական օգտագործման համար: Հաջորդ օրը ժամը՝ 13:00-ի սահմաններում Նոր Նորքի 4-րդ զանգվածում դրսում միայնակ օգտագործել է նշված զանգվածից կաթուցիչի միջոցով, որի ժամանակ իրեն են մոտեցել ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները, ձերբակալել են և ներկայացրել ոստիկանության բաժին: Բնակվել է նաև ՌԴ-ում և իմացել է, որ կաթոցիչի միջոցով հնարավոր է թմրամիջոց օգտագործել: Խնդրել է ներողամիտ գտնվել:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 13-16, 149-152)
Հետազոտվեցին նաև՝
2024 թվականի փետրվարի 29-ին կազմված անձին ձերբակալելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024թ. փետրվարի 29-ին, ժամը՝ 12:50-ին Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցից ձերբակալվել է: Ձերբակալված՝ Ս.Սիմոնյանը հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերված կաթոցիչը իրենն է, որով ծխելու միջոցով օգտագործել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, իսկ թիթեղյա փաթեթի մեջ առկա է «Շոկո» տեսակի թմրանյութ, որը նույնպես իր անձնական օգտագործման համար է, և գտել է Կոտայքի մարզ, Ջրվեժ գյուղից:
(Տե՛ս, դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 3)
2024 թվականի փետրվարի 29-ին կազմված անձնական խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սարգիս Սիմոնյանի անձնական խուզարկությամբ, հագին եղած կապույտ գույնի ջինսե տաբատի աջ գրպանից հայտնաբերվել է 1 հատ կաթոցիչ՝ լցված դեղնականաչավուն զանգվածով, իսկ նույն աջ կողմի փոքր գրպանից հայտնաբերվել է 1 հատ թիթեղյա փաթեթ, որի մեջ առկա է եղել շագանակագույն զանգված:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 4)
2024 թվականի ապրիլի 22-ին ստացված փորձագետի թիվ 027 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի փետրվարի 29-ին Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդները։ Թմրամիջոցների օգտագործման վաղեմությունը պայմանավորված է դրանց օգտագործման եղանակով, հաճախականությամբ, չափաքանակով, տևողությամբ, այլ նյութերի հետ համակցմամբ և անձի օրգանիզմի առանձնահատկություններով:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 94-96)
2025 թվականի հունիսի 04-ին ստացված փորձագետի թիվ 08262405 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված «Ս.Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերված թիթեղյա փաթեթը 29.02.204թ. ձեռագիր գրառումներով և ստորագրություններով հաստատված դարչնավուն երանգի թղթե փաթեթում առկա 1 հատ, փայլաթղթյա փաթեթով փաթեթավորված, 0,09 գրամ քաշով, անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի բուսական զանգվածը (օբյեկտ 1) հանդիսանում է 0,08 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված «Ս. Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերված կաթուցիչը 29.02.204թ. ձեռագիր գրառումներով և ստորագրություններով հաստատված դարչնավուն երանգի թղթե փաթեթում փաթեթավորված ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա 0,32 գրամ քաշով, անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի բուսական զանգվածը (օբյեկտ 2) հանդիսանում է 0,31 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 116-121)
Իրեղեն ապացույց հանդիսացող, մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,08 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոցը և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա 0,31 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոցը:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 122-124)
4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանի կողմից հաստատված են համարվում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, իր անձնական օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր ջինսե տաբատի գրպանում ապօրինի պահել է թմրամիջոց,
- Փորձագետի թիվ 08262405 եզրակացության համաձայն Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերվածը հանդիսանում է ընդհանուր խոշոր չափի՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց։
5.Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:(…)»:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մեղքը հիմնավորվում է ինչպես նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով, այնպես էլ սույն դատավճռի 3-րդ բաժնում թվարկված թույլատրելի ապացույցներով: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալն ընդունել է իր մեղքը, Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ հանգամանքների ապացուցված լինելու վերաբերյալ մանրամասն վերլուծություններ անելու անհրաժեշտություն չկա:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- ապացուցված են արդյո՞ք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
- ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
- դատապարտված մեղադրյալը արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»:
Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «/…./ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը (գործող քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մաս) պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար:
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը):
Վկայակոչված հանգամանքները՝ այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականն ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, ով պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: … Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը /.../»:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ընդունելը, անկեղծորեն զղջալը, նախաքննության ընթացքում ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը և դրանով նախաքննության օժանդակելը, նախկինում դատապարտված չլինելը:
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ տուգանքի ձևով՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասներեքապատիկի՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Պատժի տեսակը և չափը ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում ինչպես մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքների առկայությունը, այնպես էլ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի նկատմամբ ավելի խիստ պատիժը կլինի ոչ մարդասիրական և անարդար: Սույն դեպքում էական նշանակություն ունի նաև թմրամիջոցի չափը: Մասնավորապես Սարգիս Սիմոնյանին մեղսագրվող և վերջինիս մոտից հայտնաբերված ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցի չափը շատ ավելի մոտիկ է խոշոր չափի նվազագույն շեմին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց: (…):»:
Միաժամանակ, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումների և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի ձևով պատժի չափին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի 29.02.2024 թվականից մինչև 03.03.2024 թվականը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածի հաշվառմամբ, անհրաժեշտ է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ պետք է թույլատրել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին դատավճռով նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի:
ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածի համաձայն դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
- որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
- վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
- ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
- դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
- ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Դատարանը, քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ս․Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերված 0․08 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցը և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա 0․31 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցն անհրաժեշտ է ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթին կցելու համար:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջե պետք է բռնագանձել 144.000 (հարյուր քառասունչորս հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես քրեական վարույթով կատարված վարույթային ծախսեր:
Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չէ, Դատարանը այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասներեքապատիկի՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին դատավճռով նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի:
Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթին կցելու համար:
Մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջե բռնագանձել 144.000 (հարյուր քառասունչորս հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես քրեական վարույթով կատարված վարույթային ծախսեր:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
2025 թվականի հուլիսի 03-ին Երևան քաղաքում
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական
դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` հետևյալ կազմով
Նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի
Քարտուղարությամբ՝ Սյուզաննա Բադալյանի
Մասնակցությամբ
Մեղադրող՝ Նարեկ Թոփուզյանի
Մեղադրյալ` Սարգիս Սիմոնյանի
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի (ծնված՝ 19.09.1991 թվականին Ջրվեժ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չդատված, չամուսնացած, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ ՀՀ, Կոտայքի մարզ, Ջրվեժ համայնք, 2-րդ փողոց, 49-րդ տուն հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի փետրվարի 29-ին, ժամը 12:50-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը:
2024 թվականի փետրվարի 29-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժում նախաձեռնվել է թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի փետրվարի 29-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Սիմոնյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայությամբ ձերբակալվել է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը:
2024 թվականի մարտի 03-ին, ժամը 12:50-ին՝ ձերբակալված Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ազատ է արձակվել ձերբակալումից՝ անձին անազատության մեջ պահելու առավելագույն ժամկետը լրանալու հիմքով:
2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթով Ս․Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերված 0․08 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցը և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա 0․31 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված երկու առանձին փաթեթներում և կնիքված ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն ՊՈԱԿ փաթեթների և ծրարների համար կնիքով, ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց և կցվել քրեական վարույթի նյութերին։
2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթով հսկող դատախազին՝ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու վերաբերյալ:
2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ՝ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունիսի 06-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվելով թիվ 17198325 համարը:
Թիվ 17198325 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2025 թվականի հունիսի 13-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 17.06.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2132/01/25 համարը:
Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունիսի 18-ին:
2025 թվականի հունիսի 19-ին որոշում է կայացվել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ ԵԴ1/2132/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին:
Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ժամանակահատվածում և անձից առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր ջինսե տաբատի գրպանում ապօրինի պահել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց՝ նախատեսված, փայլաթղթյա փաթեթով փաթեթավորված անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,08 գրամ հաստատուն քաշով և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,31 գրամ հաստատուն քաշով, ընդհանուր խոշոր չափի՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց, ինչն էլ հայտնաբերվել և վերցվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից 2024թ. փետրվարի 29-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում»։
3.Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը հիմնական դատալսումների ժամանակ օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից՝ ցուցմունք չտվեց, միաժամանակ հայտնեց, որ պնդում է նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, ուստի Դատարանի որոշմամբ հրապարակվեց նախաքննության ընթացքում Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի տրված ցուցմունքները, ըստ որոնց, առաջադրված մեղադրանքում վերջինս իրեն մեղավոր է ճանաչել և առաջադրված մեղադրանքի շուրջ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ զղջում է իր կատարած արարքի համար, հասկացել և գիտակցել է, որ սխալ հակաօրինական արարք է կատարել, այն է 2024 թվականի փետրվարի 28-ին Երևան քաղաքի, Նոր Նորք վարչական շրջանի 4-րդ զանգվածում փողոցից գտել է փայլաթիթեղով փաթաթած զանգված և հասկացել է, որ այն թմրամիջոց է: Զանգվածը պահել է իր գրպանում իր անձնական օգտագործման համար: Հաջորդ օրը ժամը՝ 13:00-ի սահմաններում Նոր Նորքի 4-րդ զանգվածում դրսում միայնակ օգտագործել է նշված զանգվածից կաթուցիչի միջոցով, որի ժամանակ իրեն են մոտեցել ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները, ձերբակալել են և ներկայացրել ոստիկանության բաժին: Բնակվել է նաև ՌԴ-ում և իմացել է, որ կաթոցիչի միջոցով հնարավոր է թմրամիջոց օգտագործել: Խնդրել է ներողամիտ գտնվել:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 13-16, 149-152)
Հետազոտվեցին նաև՝
2024 թվականի փետրվարի 29-ին կազմված անձին ձերբակալելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024թ. փետրվարի 29-ին, ժամը՝ 12:50-ին Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցից ձերբակալվել է: Ձերբակալված՝ Ս.Սիմոնյանը հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերված կաթոցիչը իրենն է, որով ծխելու միջոցով օգտագործել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, իսկ թիթեղյա փաթեթի մեջ առկա է «Շոկո» տեսակի թմրանյութ, որը նույնպես իր անձնական օգտագործման համար է, և գտել է Կոտայքի մարզ, Ջրվեժ գյուղից:
(Տե՛ս, դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 3)
2024 թվականի փետրվարի 29-ին կազմված անձնական խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սարգիս Սիմոնյանի անձնական խուզարկությամբ, հագին եղած կապույտ գույնի ջինսե տաբատի աջ գրպանից հայտնաբերվել է 1 հատ կաթոցիչ՝ լցված դեղնականաչավուն զանգվածով, իսկ նույն աջ կողմի փոքր գրպանից հայտնաբերվել է 1 հատ թիթեղյա փաթեթ, որի մեջ առկա է եղել շագանակագույն զանգված:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 4)
2024 թվականի ապրիլի 22-ին ստացված փորձագետի թիվ 027 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի փետրվարի 29-ին Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդները։ Թմրամիջոցների օգտագործման վաղեմությունը պայմանավորված է դրանց օգտագործման եղանակով, հաճախականությամբ, չափաքանակով, տևողությամբ, այլ նյութերի հետ համակցմամբ և անձի օրգանիզմի առանձնահատկություններով:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 94-96)
2025 թվականի հունիսի 04-ին ստացված փորձագետի թիվ 08262405 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված «Ս.Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերված թիթեղյա փաթեթը 29.02.204թ. ձեռագիր գրառումներով և ստորագրություններով հաստատված դարչնավուն երանգի թղթե փաթեթում առկա 1 հատ, փայլաթղթյա փաթեթով փաթեթավորված, 0,09 գրամ քաշով, անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի բուսական զանգվածը (օբյեկտ 1) հանդիսանում է 0,08 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված «Ս. Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերված կաթուցիչը 29.02.204թ. ձեռագիր գրառումներով և ստորագրություններով հաստատված դարչնավուն երանգի թղթե փաթեթում փաթեթավորված ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա 0,32 գրամ քաշով, անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի բուսական զանգվածը (օբյեկտ 2) հանդիսանում է 0,31 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 116-121)
Իրեղեն ապացույց հանդիսացող, մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,08 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոցը և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա 0,31 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոցը:
(Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 122-124)
4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները:
Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանի կողմից հաստատված են համարվում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, իր անձնական օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր ջինսե տաբատի գրպանում ապօրինի պահել է թմրամիջոց,
- Փորձագետի թիվ 08262405 եզրակացության համաձայն Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերվածը հանդիսանում է ընդհանուր խոշոր չափի՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց։
5.Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:(…)»:
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մեղքը հիմնավորվում է ինչպես նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով, այնպես էլ սույն դատավճռի 3-րդ բաժնում թվարկված թույլատրելի ապացույցներով: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալն ընդունել է իր մեղքը, Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ հանգամանքների ապացուցված լինելու վերաբերյալ մանրամասն վերլուծություններ անելու անհրաժեշտություն չկա:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- ապացուցված են արդյո՞ք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
- ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
- դատապարտված մեղադրյալը արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»:
Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «/…./ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը (գործող քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մաս) պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար:
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը):
Վկայակոչված հանգամանքները՝ այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականն ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, ով պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: … Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը /.../»:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ընդունելը, անկեղծորեն զղջալը, նախաքննության ընթացքում ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը և դրանով նախաքննության օժանդակելը, նախկինում դատապարտված չլինելը:
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ տուգանքի ձևով՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասներեքապատիկի՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Պատժի տեսակը և չափը ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում ինչպես մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքների առկայությունը, այնպես էլ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի նկատմամբ ավելի խիստ պատիժը կլինի ոչ մարդասիրական և անարդար: Սույն դեպքում էական նշանակություն ունի նաև թմրամիջոցի չափը: Մասնավորապես Սարգիս Սիմոնյանին մեղսագրվող և վերջինիս մոտից հայտնաբերված ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցի չափը շատ ավելի մոտիկ է խոշոր չափի նվազագույն շեմին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց: (…):»:
Միաժամանակ, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումների և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի ձևով պատժի չափին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի 29.02.2024 թվականից մինչև 03.03.2024 թվականը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածի հաշվառմամբ, անհրաժեշտ է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ պետք է թույլատրել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին դատավճռով նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի:
ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածի համաձայն դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
- որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
- վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
- ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
- դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
- ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Դատարանը, քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ս․Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերված 0․08 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցը և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա 0․31 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցն անհրաժեշտ է ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթին կցելու համար:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջե պետք է բռնագանձել 144.000 (հարյուր քառասունչորս հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես քրեական վարույթով կատարված վարույթային ծախսեր:
Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չէ, Դատարանը այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը`
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասներեքապատիկի՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին դատավճռով նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի:
Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթին կցելու համար:
Մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջե բռնագանձել 144.000 (հարյուր քառասունչորս հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես քրեական վարույթով կատարված վարույթային ծախսեր:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ
ԵԴ1/2132/01/25
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա․ՀԱԿՈԲՅԱՆ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱԽԱԶ Օ․ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Ս․ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
«22» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
քննության առնելով Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանի (այսուհետև նաև՝ Բողոքաբեր) վերաքննիչ բողոքը՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետև նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հուլիսի 03-ի ԵԴ1/2132/01/25 դատավճռի դեմ,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2024 թվականի փետրվարի 29-ին, ժամը 12:50-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի փետրվարի 29-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժում նախաձեռնվել է 17-0317-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մարտի 03-ին, ժամը 12:50-ին՝ ձերբակալված Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանն ազատ է արձակվել ձերբակալումից՝ անձին անազատության մեջ պահելու առավելագույն ժամկետը լրանալու հիմքով:
2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ՝ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունիսի 05-ի որոշմամբ 17-0317-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունիսի 06-ի որոշմամբ՝ 17-0317-24 քրեական վարույթից մաս է անջատվել և անջատված մասին շնորհվել է 17198325 համարը:
2025 թվականի հունիսի 13-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ուղարկվել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 17198325 համարի քրեական վարույթը, որին շնորհվել է ԵԴ1/2132/01/25 համարը։
2025 թվականի հունիսի 17-ին ԵԴ1/2132/01/25 քրեական գործը մակագրվել է դատավոր Տ․Ոսկանյանին և 2025 թվականի հունիսի 19-ին կայացվել է քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում։
2025 թվականի հուլիսի 03-ի որոշմամբ մեղադրյալի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի դատավճռով Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասներեքապատիկի՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացվել է և վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրվել է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին դատավճռով նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 03-ի դատավճռի դեմ 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացվել Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանը:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը, ընդունվել է վարույթ և սահմանվել դատական քննություն։
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ժամանակահատվածում և անձից առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր ջինսե տաբատի գրպանում ապօրինի պահել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց՝ նախատեսված, փայլաթղթյա փաթեթով փաթեթավորված անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,08 գրամ հաստատուն քաշով և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,31 գրամ հաստատուն քաշով, ընդհանուր խոշոր չափի՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց, ինչն էլ հայտնաբերվել և վերցվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից 2024թ. փետրվարի 29-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 03-ի ԵԴ1/2132/01/25 դատավճռի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» վերտառությամբ բաժնի համաձայն՝ «(…) Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
(…)
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ընդունելը, անկեղծորեն զղջալը, նախաքննության ընթացքում ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը և դրանով նախաքննության օժանդակելը, նախկինում դատապարտված չլինելը:
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ տուգանքի ձևով՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասներեքապատիկի՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Պատժի տեսակը և չափը ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում ինչպես մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքների առկայությունը, այնպես էլ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի նկատմամբ ավելի խիստ պատիժը կլինի ոչ մարդասիրական և անարդար: Սույն դեպքում էական նշանակություն ունի նաև թմրամիջոցի չափը: Մասնավորապես Սարգիս Սիմոնյանին մեղսագրվող և վերջինիս մոտից հայտնաբերված ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցի չափը շատ ավելի մոտիկ է խոշոր չափի նվազագույն շեմին:
(…)
Միաժամանակ, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումների և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի ձևով պատժի չափին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի 29.02.2024 թվականից մինչև 03.03.2024 թվականը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածի հաշվառմամբ, անհրաժեշտ է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ պետք է թույլատրել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին դատավճռով նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն․Թոփուզյանը, ներկայացնելով քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունները, մեջբերելով օրենսդրության վերաբերելի դրույթները, նշել է, որ մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն իր էությամբ արդարացի չէ, չի համապատասխանում հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, բավարար չէ նրան ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար, ինչը դատարանի կողմից ընտրած լուծումը մեղադրյալի և հասարակության գիտակցության մեջ այն նույնացնելու է կատարած հանցագործության համար արդարացի պատժից խուսափելու մտայնության հետ և կարող է պոտենցիալ վտանգ պարունակել հանցագործությունների ընդհանուր դինամիկ պատկերի համար՝ դրա բացասական փոփոխության տեսանկյունից։ Ըստ Բողոքաբերի՝ ակնհայտ է, որ այս դեպքում հարվածի տակ է դրվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակների իրագործումը։
Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել հանցագործության կատարման հանգամանքները, ինչից զատ հաշվի չի առել հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը: Հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից Բողոքաբերը կարևորել այն, որ մեղադրյալ Սիմոնյանը մինչ այս արարքը հեղինակելը կանգնած չի եղել դա անելու որևէ պարտադրանքի առաջ, այսինքն ստեղծված չի եղել օբյեկտիվ իրավիճակ, երբ նա իր, իր մերձավորի ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջության համար վտանգ ստեղծող որևէ սպառնալիքից դրդված հարկադրված է եղել կատարել այս արարքը: Դեռ ավելին, ինչպես ցույց է տալիս փորձը, դեպքերից գերակշիռ մասերով, այդ թվում նաև այս դեպքով, նա հնարավորություն է ունեցել հրաժարվել թմրամիջոցի ձեռքբերումից, սակայն փաստն այն է, որ նրա տիրապետության տակ է հայտնվել հիշատակված թմրամիջոցը:
Բողոքաբերը փաստում է նաև, որ սույն դեպքում ապօրինի շրջանառության մեջ հայտնվածը «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց է, որն աչքի է ընկնում մարդու առողջության համար շատ ավելի ծանր հետևանքներով, քան առավել թեթև թմրամիջոցներն ինչպես բուսական ծագման թմրամիջոցներն են: Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ գիտական գրականության մեջ քիմիական ծագում ունեցող թմրամիջոցների, այդ թվում նաև վերը հիշատակված կրճատ անվանումներով թմրամիջոցի գործածումը կարող է առաջացնել նշանակալի չափերի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես՝ տեսալսողական մտապատրանքներ, տարածության, մարմնի սխեմայի ընկալման խանգարումներ և այլն և ըստ Բողոքաբերի՝ նման առողջական վիճակի մեջ հայտնված մարդը վտանգ է ստեղծում ոչ միայն ինքն իր, այլ նաև շրջապատող մարդկանց համար, որոնք կարող են արտահայտվել ինչպես ճանապարհատրանսպորտային պատահարների, այնպես էլ մարդու կյանքի և առողջության դեմ ուղղված ոտնձգությունների տեսքով:
Ինչ վերաբերում է թմրամիջոցի չափին, ապա այն խոշոր է և ըստ Բողոքաբերի՝ նշանակալիորեն հեռու է կոնկրետ չափի նվազագույն սահմանից, ինչի հետ կապված պետք է արձանագրել, որ բավական բարձր է արարքի հանրային վտանգավորությունը:
Բողոքաբերը հիմք ընդունելով վերոգրյալ հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, ՀՀ դատախազության մասին ՀՀ օրենքի 27-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-11-րդ կետով, 352-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասի 1-ին կետով, 353-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով, 354-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 355-րդ հոդվածով, 356-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով և 364-րդ հոդվածի 1-ին մասով միջնորդել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/2132/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի հուլիսի 03-ի դատավճիռը և մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակել ազատությունից զրկելու հետ կապված համաչափ պատիժ:
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները.
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Օ․Սիրեկանյանը դատական նիստի ընթացքում ներկայացրեց վերադաս դատախազի կողմից տրված հանձնարարականը, պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել։
Մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանն առակեց վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց այն մերժել՝ ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե`
1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատական ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանցվի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատարան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից.
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար:»:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի ԵԴ1/2132/01/25 դատավճիռը և ստացված քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով արտահայտված դիրքորոշումներն առ այն, որ մեղադրյալ Ս․Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատժատեսակի միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին ։
Այսպես.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության այն արարքի համար, որը կատարման պահին հանցանք չի համարվել»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝(…)
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը, (…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների՝ հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։
Այլ կերպ՝ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է հաշվի առնվի ինչպես խախտվող հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, այնպես էլ արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են անձի հոգեբանական վերաբերմունքն իր կատարած արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, բնույթը և այլն:
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը:
Վերոգրյալ իրավակարգավորումների և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Վճռաբեկ դատարանի որոշումների վերաբերելի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել մեղադրյալ Ս․Սիմոնյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։
Մասնավորապես՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Ս․Սիմոնյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս, իրավաչափ կերպով հաշվի է առել մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հետևյալ հանգամանքները՝ մեղքն ընդունելը, անկեղծորեն զղջալը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, նախկինում դատապարտված չլինելը: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը կիրառելիս, վերլուծել է գործի կոնկրետ հանգամանքները, որոնք համադրելով վերոգրյալ հանգամանքների հետ, ինչպես նաև գնահատելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, այն, որ վերջինս կատարել է միջին ծանրության հանցանք, վերջնական ճիշտ հետևության է հանգել այն մասին, որ մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանի պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է նրա նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը կիրառելու միջոցով:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Ս․Սիմոնյանի կատարած հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ Բողոքաբերի պնդումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նշվածը, թեև որոշակի նշանակություն կարող է ունենալ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ռեալ կրելու հարցը լուծելու համար, սակայն սույն գործի շրջանակներում ինքնին չի կարող մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների հետ չհամաձայնելու հիմք հանդիսանալ՝ հաշվի առնելով գործում առկա վերոգրյալ հանգամանքները:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Վերոգրյալի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Բողոքաբերն իր վերաքննիչ բողոքում չի վկայակոչել մեղադրյալ Ս.Սիմոնյանի այնպիսի անհատական հատկանիշներ, որոնք թույլ կտային հանգել հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժատեսակներից հատկապես ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի կիրառմամբ է հնարավոր ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրագործումը:
Անդրադառնալով Բողոքաբերի այն պնդմանը, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել մեղադրյալ Ս.Սիմոնյանի կողմից հանցագործության կատարման հանգամանքները, այն է՝ մինչ այս արարքը հեղինակելը մեղադրյալը կանգնած չի եղել դա անելու որևէ պարտադրանքի առաջ, ստեղծված չի եղել օբյեկտիվ իրավիճակ, երբ նա իր, իր մերձավորի ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջության համար վտանգ ստեղծող որևէ սպառնալիքից դրդված հարկադրված է եղել կատարել այս արարքը, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի պարագայում Բողոքաբերի վկայակոչած հանգամանքները առարկայական համարվել չեն կարող:
Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի է Բողոքաբերի այն դիտարկումը, որ «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոցն աչքի է ընկնում մարդու առողջության համար ավելի ծանր հետևանքներով, քան առավել թեթև՝ բուսական ծագման թմրամիջոցները, սակայն վերոգրյալն ինքնին չի կարող հիմնավորել մեղադրյալի նկատմամբ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված այլընտրանքային պատիժների պարագայում ամենախստի նշանակման իրավաչափությունը: Ինչ վերաբերում է Բողոքաբերի այն պնդմանը, որ նշված թմրամիջոցի գործածման արդյունքում անձի մոտ կարող են առաջանալ նշանակալի չափերի առողջական խնդիրներ, որոնցով էլ պայմանավորված նա կարող է իր և շրջապատի մարդկանց համար վտանգ ստեղծել, ինչը կարող է արտահայտվել ինչպես ճանապարհատրանսպորտային պատահարների, այնպես էլ մարդու կյանքի և առողջության դեմ ուղղված ոտնձգությունների տեսքով, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նման խիստ կանխատեսական մոտեցումը չի կարող դրվել անձի նկատմամբ նշանակված պատժի խստացման հիմքում:
Անդրադառնալով Բողոքաբերի այն փաստարկին, որ տվյալ դեպքում թմրամիջոցի չափը նշանակալիորեն հեռու է կոնկրետ չափի նվազագույն սահմանից՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հակառակը, մասնավորապես՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածի համաձայն՝ այդ չափն առավել մոտ է խոշոր չափի նվազագույն շեմին:
Ամփոփելով վերոշարադրյալը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը՝ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը կիրառելու վերաբերյալ, հիմնավոր է և բխում է գործի նյութերից: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու և դատախազ Ն․Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ: Հետևաբար, Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ թողնել անփոփոխ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 368-րդ, 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՝
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի ԵԴ1/2132/01/25 դատավճիռը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստացման օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա․ՀԱԿՈԲՅԱՆ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱԽԱԶ Օ․ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Ս․ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
«22» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
քննության առնելով Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանի (այսուհետև նաև՝ Բողոքաբեր) վերաքննիչ բողոքը՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետև նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հուլիսի 03-ի ԵԴ1/2132/01/25 դատավճռի դեմ,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2024 թվականի փետրվարի 29-ին, ժամը 12:50-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ձերբակալվել է:
2024 թվականի փետրվարի 29-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժում նախաձեռնվել է 17-0317-24 քրեական վարույթը:
2024 թվականի մարտի 03-ին, ժամը 12:50-ին՝ ձերբակալված Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանն ազատ է արձակվել ձերբակալումից՝ անձին անազատության մեջ պահելու առավելագույն ժամկետը լրանալու հիմքով:
2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ՝ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունիսի 05-ի որոշմամբ 17-0317-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունիսի 06-ի որոշմամբ՝ 17-0317-24 քրեական վարույթից մաս է անջատվել և անջատված մասին շնորհվել է 17198325 համարը:
2025 թվականի հունիսի 13-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ուղարկվել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 17198325 համարի քրեական վարույթը, որին շնորհվել է ԵԴ1/2132/01/25 համարը։
2025 թվականի հունիսի 17-ին ԵԴ1/2132/01/25 քրեական գործը մակագրվել է դատավոր Տ․Ոսկանյանին և 2025 թվականի հունիսի 19-ին կայացվել է քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում։
2025 թվականի հուլիսի 03-ի որոշմամբ մեղադրյալի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի դատավճռով Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասներեքապատիկի՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացվել է և վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրվել է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին դատավճռով նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 03-ի դատավճռի դեմ 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացվել Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանը:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը, ընդունվել է վարույթ և սահմանվել դատական քննություն։
Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ժամանակահատվածում և անձից առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր ջինսե տաբատի գրպանում ապօրինի պահել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց՝ նախատեսված, փայլաթղթյա փաթեթով փաթեթավորված անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,08 գրամ հաստատուն քաշով և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,31 գրամ հաստատուն քաշով, ընդհանուր խոշոր չափի՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց, ինչն էլ հայտնաբերվել և վերցվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից 2024թ. փետրվարի 29-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում։
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 03-ի ԵԴ1/2132/01/25 դատավճռի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» վերտառությամբ բաժնի համաձայն՝ «(…) Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
(…)
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ընդունելը, անկեղծորեն զղջալը, նախաքննության ընթացքում ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը և դրանով նախաքննության օժանդակելը, նախկինում դատապարտված չլինելը:
Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ տուգանքի ձևով՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասներեքապատիկի՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Պատժի տեսակը և չափը ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում ինչպես մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքների առկայությունը, այնպես էլ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի նկատմամբ ավելի խիստ պատիժը կլինի ոչ մարդասիրական և անարդար: Սույն դեպքում էական նշանակություն ունի նաև թմրամիջոցի չափը: Մասնավորապես Սարգիս Սիմոնյանին մեղսագրվող և վերջինիս մոտից հայտնաբերված ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցի չափը շատ ավելի մոտիկ է խոշոր չափի նվազագույն շեմին:
(…)
Միաժամանակ, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումների և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի ձևով պատժի չափին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի 29.02.2024 թվականից մինչև 03.03.2024 թվականը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածի հաշվառմամբ, անհրաժեշտ է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ պետք է թույլատրել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին դատավճռով նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի: (…)»:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն․Թոփուզյանը, ներկայացնելով քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունները, մեջբերելով օրենսդրության վերաբերելի դրույթները, նշել է, որ մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն իր էությամբ արդարացի չէ, չի համապատասխանում հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, բավարար չէ նրան ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար, ինչը դատարանի կողմից ընտրած լուծումը մեղադրյալի և հասարակության գիտակցության մեջ այն նույնացնելու է կատարած հանցագործության համար արդարացի պատժից խուսափելու մտայնության հետ և կարող է պոտենցիալ վտանգ պարունակել հանցագործությունների ընդհանուր դինամիկ պատկերի համար՝ դրա բացասական փոփոխության տեսանկյունից։ Ըստ Բողոքաբերի՝ ակնհայտ է, որ այս դեպքում հարվածի տակ է դրվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակների իրագործումը։
Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել հանցագործության կատարման հանգամանքները, ինչից զատ հաշվի չի առել հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը: Հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից Բողոքաբերը կարևորել այն, որ մեղադրյալ Սիմոնյանը մինչ այս արարքը հեղինակելը կանգնած չի եղել դա անելու որևէ պարտադրանքի առաջ, այսինքն ստեղծված չի եղել օբյեկտիվ իրավիճակ, երբ նա իր, իր մերձավորի ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջության համար վտանգ ստեղծող որևէ սպառնալիքից դրդված հարկադրված է եղել կատարել այս արարքը: Դեռ ավելին, ինչպես ցույց է տալիս փորձը, դեպքերից գերակշիռ մասերով, այդ թվում նաև այս դեպքով, նա հնարավորություն է ունեցել հրաժարվել թմրամիջոցի ձեռքբերումից, սակայն փաստն այն է, որ նրա տիրապետության տակ է հայտնվել հիշատակված թմրամիջոցը:
Բողոքաբերը փաստում է նաև, որ սույն դեպքում ապօրինի շրջանառության մեջ հայտնվածը «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց է, որն աչքի է ընկնում մարդու առողջության համար շատ ավելի ծանր հետևանքներով, քան առավել թեթև թմրամիջոցներն ինչպես բուսական ծագման թմրամիջոցներն են: Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ գիտական գրականության մեջ քիմիական ծագում ունեցող թմրամիջոցների, այդ թվում նաև վերը հիշատակված կրճատ անվանումներով թմրամիջոցի գործածումը կարող է առաջացնել նշանակալի չափերի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես՝ տեսալսողական մտապատրանքներ, տարածության, մարմնի սխեմայի ընկալման խանգարումներ և այլն և ըստ Բողոքաբերի՝ նման առողջական վիճակի մեջ հայտնված մարդը վտանգ է ստեղծում ոչ միայն ինքն իր, այլ նաև շրջապատող մարդկանց համար, որոնք կարող են արտահայտվել ինչպես ճանապարհատրանսպորտային պատահարների, այնպես էլ մարդու կյանքի և առողջության դեմ ուղղված ոտնձգությունների տեսքով:
Ինչ վերաբերում է թմրամիջոցի չափին, ապա այն խոշոր է և ըստ Բողոքաբերի՝ նշանակալիորեն հեռու է կոնկրետ չափի նվազագույն սահմանից, ինչի հետ կապված պետք է արձանագրել, որ բավական բարձր է արարքի հանրային վտանգավորությունը:
Բողոքաբերը հիմք ընդունելով վերոգրյալ հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, ՀՀ դատախազության մասին ՀՀ օրենքի 27-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-11-րդ կետով, 352-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասի 1-ին կետով, 353-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով, 354-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 355-րդ հոդվածով, 356-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով և 364-րդ հոդվածի 1-ին մասով միջնորդել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/2132/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի հուլիսի 03-ի դատավճիռը և մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակել ազատությունից զրկելու հետ կապված համաչափ պատիժ:
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները.
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Օ․Սիրեկանյանը դատական նիստի ընթացքում ներկայացրեց վերադաս դատախազի կողմից տրված հանձնարարականը, պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել։
Մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանն առակեց վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց այն մերժել՝ ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե`
1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը.
2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը.
3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում.
4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատական ակտ, որը՝
1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին.
3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը:
2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները:
3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը.
1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը).
2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք.
3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը.
4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի.
5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով.
6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանցվի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան.
7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատարան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը`
1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը.
2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը.
3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից.
2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար:»:
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի ԵԴ1/2132/01/25 դատավճիռը և ստացված քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով արտահայտված դիրքորոշումներն առ այն, որ մեղադրյալ Ս․Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատժատեսակի միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին ։
Այսպես.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության այն արարքի համար, որը կատարման պահին հանցանք չի համարվել»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝(…)
10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը, (…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների՝ հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։
Այլ կերպ՝ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է հաշվի առնվի ինչպես խախտվող հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, այնպես էլ արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են անձի հոգեբանական վերաբերմունքն իր կատարած արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, բնույթը և այլն:
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը:
Վերոգրյալ իրավակարգավորումների և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Վճռաբեկ դատարանի որոշումների վերաբերելի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել մեղադրյալ Ս․Սիմոնյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։
Մասնավորապես՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Ս․Սիմոնյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս, իրավաչափ կերպով հաշվի է առել մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հետևյալ հանգամանքները՝ մեղքն ընդունելը, անկեղծորեն զղջալը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, նախկինում դատապարտված չլինելը: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը կիրառելիս, վերլուծել է գործի կոնկրետ հանգամանքները, որոնք համադրելով վերոգրյալ հանգամանքների հետ, ինչպես նաև գնահատելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, այն, որ վերջինս կատարել է միջին ծանրության հանցանք, վերջնական ճիշտ հետևության է հանգել այն մասին, որ մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանի պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է նրա նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը կիրառելու միջոցով:
Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Ս․Սիմոնյանի կատարած հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ Բողոքաբերի պնդումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նշվածը, թեև որոշակի նշանակություն կարող է ունենալ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ռեալ կրելու հարցը լուծելու համար, սակայն սույն գործի շրջանակներում ինքնին չի կարող մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների հետ չհամաձայնելու հիմք հանդիսանալ՝ հաշվի առնելով գործում առկա վերոգրյալ հանգամանքները:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Վերոգրյալի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Բողոքաբերն իր վերաքննիչ բողոքում չի վկայակոչել մեղադրյալ Ս.Սիմոնյանի այնպիսի անհատական հատկանիշներ, որոնք թույլ կտային հանգել հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժատեսակներից հատկապես ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի կիրառմամբ է հնարավոր ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրագործումը:
Անդրադառնալով Բողոքաբերի այն պնդմանը, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել մեղադրյալ Ս.Սիմոնյանի կողմից հանցագործության կատարման հանգամանքները, այն է՝ մինչ այս արարքը հեղինակելը մեղադրյալը կանգնած չի եղել դա անելու որևէ պարտադրանքի առաջ, ստեղծված չի եղել օբյեկտիվ իրավիճակ, երբ նա իր, իր մերձավորի ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջության համար վտանգ ստեղծող որևէ սպառնալիքից դրդված հարկադրված է եղել կատարել այս արարքը, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի պարագայում Բողոքաբերի վկայակոչած հանգամանքները առարկայական համարվել չեն կարող:
Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի է Բողոքաբերի այն դիտարկումը, որ «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոցն աչքի է ընկնում մարդու առողջության համար ավելի ծանր հետևանքներով, քան առավել թեթև՝ բուսական ծագման թմրամիջոցները, սակայն վերոգրյալն ինքնին չի կարող հիմնավորել մեղադրյալի նկատմամբ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված այլընտրանքային պատիժների պարագայում ամենախստի նշանակման իրավաչափությունը: Ինչ վերաբերում է Բողոքաբերի այն պնդմանը, որ նշված թմրամիջոցի գործածման արդյունքում անձի մոտ կարող են առաջանալ նշանակալի չափերի առողջական խնդիրներ, որոնցով էլ պայմանավորված նա կարող է իր և շրջապատի մարդկանց համար վտանգ ստեղծել, ինչը կարող է արտահայտվել ինչպես ճանապարհատրանսպորտային պատահարների, այնպես էլ մարդու կյանքի և առողջության դեմ ուղղված ոտնձգությունների տեսքով, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նման խիստ կանխատեսական մոտեցումը չի կարող դրվել անձի նկատմամբ նշանակված պատժի խստացման հիմքում:
Անդրադառնալով Բողոքաբերի այն փաստարկին, որ տվյալ դեպքում թմրամիջոցի չափը նշանակալիորեն հեռու է կոնկրետ չափի նվազագույն սահմանից՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հակառակը, մասնավորապես՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածի համաձայն՝ այդ չափն առավել մոտ է խոշոր չափի նվազագույն շեմին:
Ամփոփելով վերոշարադրյալը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը՝ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը կիրառելու վերաբերյալ, հիմնավոր է և բխում է գործի նյութերից: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու և դատախազ Ն․Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ: Հետևաբար, Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ թողնել անփոփոխ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 368-րդ, 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՝
Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի ԵԴ1/2132/01/25 դատավճիռը թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստացման օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2132/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 17-06-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 17198325 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ժամանակահատվածում և անձից առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր ջինսե տաբատի գրպանում ապօրինի պահել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց՝ նախատեսված, փայլաթղթյա փաթեթով փաթեթավորված անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,08 գրամ հաստատուն քաշով և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,31 գրամ հաստատուն քաշով, ընդհանուր խոշոր չափի՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց, ինչն էլ հայտնաբերվել և վերցվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից 2024թ. փետրվարի 29-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Սիմոնյան |
| Հայրանուն | Արթուրի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 17-06-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Ոսկանյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 19-06-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 19-06-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ Ու Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 19.06.2025 թվական ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Տիգրան Ոսկանյանս, Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից ստանալով թիվ ԵԴ1/2132/01/25 (նախաքննական համար՝ 17198325) քրեական գործը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Թիվ ԵԴ1/2132/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2025 թվականի հունիսի 13-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 17.06.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունիսի 18-ին։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ ԵԴ1/2132/01/25 քրեական գործը ստանձնել վարույթ և նշանակել նախնական դատալսումների՝ 2025 թվականի հուլիսի 03-ին՝ ժամը 13։30-ին՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Աջափնյակ-1 նստավայրում (ք. Երևան, Նազարբեկյան թաղամաս 40, թիվ 3 դահլիճ)։ ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Սիմոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազություն |
| Կազմակերպության հասցե | ք.Երևան, Բորյան 1 |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ |
|---|---|
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/2132/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 03.07.2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Տիգրան Ոսկանյանի, քարտուղարությամբ Ս.Բադալյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ն.Թոփուզյանի, մեղադրյալ Ս.Սիմոնյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի (ծնված՝ 19.09.1991 թվականին Ջրվեժ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չդատված, չամուսնացած, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ ՀՀ, Կոտայքի մարզ, Ջրվեժ համայնք, 2-րդ փողոց, 49-րդ տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի փետրվարի 29-ին, ժամը 12:50-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը: 2024 թվականի փետրվարի 29-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժում նախաձեռնվել է թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի փետրվարի 29-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Սիմոնյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայությամբ ձերբակալվել է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը: 2024 թվականի մարտի 03-ին, ժամը 12:50-ին՝ ձերբակալված Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ազատ է արձակվել ձերբակալումից՝ անձին անազատության մեջ պահելու առավելագույն ժամկետը լրանալու հիմքով: 2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթով Ս․Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերված 0․08 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցը և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա 0․31 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված երկու առանձին փաթեթներում և կնիքված ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն ՊՈԱԿ փաթեթների և ծրարների համար կնիքով, ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց և կցվել քրեական վարույթի նյութերին։ 2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթով հսկող դատախազին՝ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու վերաբերյալ: 2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ՝ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը: 2025 թվականի հունիսի 06-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվելով թիվ 17198325 համարը: Թիվ 17198325 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2025 թվականի հունիսի 13-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 17.06.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2132/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունիսի 18-ին: 2025 թվականի հունիսի 19-ին որոշում է կայացվել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ ԵԴ1/2132/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, լսելով կողմերի կարծիքը գտնում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ, քանի որ տվյալ խափանման միջոցը ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մաuին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մաuով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 116-րդ, 117-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 316-րդ հոդվածներով, Դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Սիմոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:20 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Սիմոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 03-07-2025 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/2132/01/25 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ 2025 թվականի հուլիսի 03-ին Երևան քաղաքում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)` հետևյալ կազմով Նախագահությամբ դատավոր՝ Տիգրան Ոսկանյանի Քարտուղարությամբ՝ Սյուզաննա Բադալյանի Մասնակցությամբ Մեղադրող՝ Նարեկ Թոփուզյանի Մեղադրյալ` Սարգիս Սիմոնյանի Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի (ծնված՝ 19.09.1991 թվականին Ջրվեժ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չդատված, չամուսնացած, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ ՀՀ, Կոտայքի մարզ, Ջրվեժ համայնք, 2-րդ փողոց, 49-րդ տուն հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024 թվականի փետրվարի 29-ին, ժամը 12:50-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը: 2024 թվականի փետրվարի 29-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժում նախաձեռնվել է թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի փետրվարի 29-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Սիմոնյանի որոշմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայությամբ ձերբակալվել է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը: 2024 թվականի մարտի 03-ին, ժամը 12:50-ին՝ ձերբակալված Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ազատ է արձակվել ձերբակալումից՝ անձին անազատության մեջ պահելու առավելագույն ժամկետը լրանալու հիմքով: 2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթով Ս․Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերված 0․08 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցը և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա 0․31 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցը՝ փաթեթավորված երկու առանձին փաթեթներում և կնիքված ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն ՊՈԱԿ փաթեթների և ծրարների համար կնիքով, ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց և կցվել քրեական վարույթի նյութերին։ 2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթով հսկող դատախազին՝ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու վերաբերյալ: 2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ՝ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը: 2025 թվականի հունիսի 06-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Մաթևոսյանի որոշմամբ՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթից մաս է անջատվել, անջատված մասին շնորհվելով թիվ 17198325 համարը: Թիվ 17198325 քրեական վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 2025 թվականի հունիսի 13-ի գրությամբ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, մուտքագրվել է 17.06.2025 թվականին և նույն օրն էլ համակարգչային ծրագրի միջոցով իրականացվող գործերի բաշխմամբ, գործը մակագրվել է դատավոր Տիգրան Ոսկանյանին: Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2132/01/25 համարը: Քրեական գործը դատավորին հանձնվել է 2025 թվականի հունիսի 18-ին: 2025 թվականի հունիսի 19-ին որոշում է կայացվել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ ԵԴ1/2132/01/25 քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումների նշանակելու մասին: Նախնական դատալսումների ընթացքում Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածով նախատեսված հարցին, որոշում է կայացրել մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթի ընթացքում ընտրված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ: 2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ «նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ժամանակահատվածում և անձից առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր ջինսե տաբատի գրպանում ապօրինի պահել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց՝ նախատեսված, փայլաթղթյա փաթեթով փաթեթավորված անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,08 գրամ հաստատուն քաշով և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,31 գրամ հաստատուն քաշով, ընդհանուր խոշոր չափի՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց, ինչն էլ հայտնաբերվել և վերցվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից 2024թ. փետրվարի 29-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում»։ 3.Դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. Մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը հիմնական դատալսումների ժամանակ օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից՝ ցուցմունք չտվեց, միաժամանակ հայտնեց, որ պնդում է նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, ուստի Դատարանի որոշմամբ հրապարակվեց նախաքննության ընթացքում Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի տրված ցուցմունքները, ըստ որոնց, առաջադրված մեղադրանքում վերջինս իրեն մեղավոր է ճանաչել և առաջադրված մեղադրանքի շուրջ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ զղջում է իր կատարած արարքի համար, հասկացել և գիտակցել է, որ սխալ հակաօրինական արարք է կատարել, այն է 2024 թվականի փետրվարի 28-ին Երևան քաղաքի, Նոր Նորք վարչական շրջանի 4-րդ զանգվածում փողոցից գտել է փայլաթիթեղով փաթաթած զանգված և հասկացել է, որ այն թմրամիջոց է: Զանգվածը պահել է իր գրպանում իր անձնական օգտագործման համար: Հաջորդ օրը ժամը՝ 13:00-ի սահմաններում Նոր Նորքի 4-րդ զանգվածում դրսում միայնակ օգտագործել է նշված զանգվածից կաթուցիչի միջոցով, որի ժամանակ իրեն են մոտեցել ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները, ձերբակալել են և ներկայացրել ոստիկանության բաժին: Բնակվել է նաև ՌԴ-ում և իմացել է, որ կաթոցիչի միջոցով հնարավոր է թմրամիջոց օգտագործել: Խնդրել է ներողամիտ գտնվել: (Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 13-16, 149-152) Հետազոտվեցին նաև՝ 2024 թվականի փետրվարի 29-ին կազմված անձին ձերբակալելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2024թ. փետրվարի 29-ին, ժամը՝ 12:50-ին Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Երևան քաղաքի Թևոսյան փողոցից ձերբակալվել է: Ձերբակալված՝ Ս.Սիմոնյանը հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերված կաթոցիչը իրենն է, որով ծխելու միջոցով օգտագործել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, իսկ թիթեղյա փաթեթի մեջ առկա է «Շոկո» տեսակի թմրանյութ, որը նույնպես իր անձնական օգտագործման համար է, և գտել է Կոտայքի մարզ, Ջրվեժ գյուղից: (Տե՛ս, դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 3) 2024 թվականի փետրվարի 29-ին կազմված անձնական խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Սարգիս Սիմոնյանի անձնական խուզարկությամբ, հագին եղած կապույտ գույնի ջինսե տաբատի աջ գրպանից հայտնաբերվել է 1 հատ կաթոցիչ՝ լցված դեղնականաչավուն զանգվածով, իսկ նույն աջ կողմի փոքր գրպանից հայտնաբերվել է 1 հատ թիթեղյա փաթեթ, որի մեջ առկա է եղել շագանակագույն զանգված: (Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 4) 2024 թվականի ապրիլի 22-ին ստացված փորձագետի թիվ 027 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ 2024 թվականի փետրվարի 29-ին Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդները։ Թմրամիջոցների օգտագործման վաղեմությունը պայմանավորված է դրանց օգտագործման եղանակով, հաճախականությամբ, չափաքանակով, տևողությամբ, այլ նյութերի հետ համակցմամբ և անձի օրգանիզմի առանձնահատկություններով: (Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 94-96) 2025 թվականի հունիսի 04-ին ստացված փորձագետի թիվ 08262405 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը ներկայացված «Ս.Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերված թիթեղյա փաթեթը 29.02.204թ. ձեռագիր գրառումներով և ստորագրություններով հաստատված դարչնավուն երանգի թղթե փաթեթում առկա 1 հատ, փայլաթղթյա փաթեթով փաթեթավորված, 0,09 գրամ քաշով, անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի բուսական զանգվածը (օբյեկտ 1) հանդիսանում է 0,08 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված «Ս. Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերված կաթուցիչը 29.02.204թ. ձեռագիր գրառումներով և ստորագրություններով հաստատված դարչնավուն երանգի թղթե փաթեթում փաթեթավորված ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա 0,32 գրամ քաշով, անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի բուսական զանգվածը (օբյեկտ 2) հանդիսանում է 0,31 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց: (Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 116-121) Իրեղեն ապացույց հանդիսացող, մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 0,08 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոցը և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա 0,31 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոցը: (Տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ. 122-124) 4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները: Հետազոտված ապացույցների հիման վրա Դատարանի կողմից հաստատված են համարվում հետևյալ փաստական հանգամանքները. - Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, իր անձնական օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր ջինսե տաբատի գրպանում ապօրինի պահել է թմրամիջոց, - Փորձագետի թիվ 08262405 եզրակացության համաձայն Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերվածը հանդիսանում է ընդհանուր խոշոր չափի՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց։ 5.Դատարանի իրավական վերլուծությունը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ պրեկուրսոր ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով: 2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝ պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ մեկից երեք տարի ժամկետով:(…)»: Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ: Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մեղքը հիմնավորվում է ինչպես նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով, այնպես էլ սույն դատավճռի 3-րդ բաժնում թվարկված թույլատրելի ապացույցներով: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալն ընդունել է իր մեղքը, Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ հանգամանքների ապացուցված լինելու վերաբերյալ մանրամասն վերլուծություններ անելու անհրաժեշտություն չկա: Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասը: Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․ - ապացուցված են արդյո՞ք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. - ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ. - դատապարտված մեղադրյալը արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։ Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Հանցագործության այս հատկանիշներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում արտահայտելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը): Արմեն Սուրիկի Շահբազյանի վերաբերյալ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից՝ հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (տե՛ս mutatis mutandis Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-17-րդ կետերը): Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա՝ առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա: (…)»: Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «/…./ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը (գործող քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մաս) պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար: Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. - թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը), - դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը), - արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (օրինակ՝ հիվանդությամբ պայմանավորված ցավերը թեթևացնելու համար կատարելը): Վկայակոչված հանգամանքները՝ այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ, ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականն ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս: Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, ով պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: … Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվյալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ՝ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը /.../»: Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ընդունելը, անկեղծորեն զղջալը, նախաքննության ընթացքում ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը և դրանով նախաքննության օժանդակելը, նախկինում դատապարտված չլինելը: Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ տուգանքի ձևով՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասներեքապատիկի՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Պատժի տեսակը և չափը ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում ինչպես մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքների առկայությունը, այնպես էլ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի նկատմամբ ավելի խիստ պատիժը կլինի ոչ մարդասիրական և անարդար: Սույն դեպքում էական նշանակություն ունի նաև թմրամիջոցի չափը: Մասնավորապես Սարգիս Սիմոնյանին մեղսագրվող և վերջինիս մոտից հայտնաբերված ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցի չափը շատ ավելի մոտիկ է խոշոր չափի նվազագույն շեմին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց: (…):»: Միաժամանակ, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումների և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի ձևով պատժի չափին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի 29.02.2024 թվականից մինչև 03.03.2024 թվականը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածի հաշվառմամբ, անհրաժեշտ է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ պետք է թույլատրել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին դատավճռով նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի: ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածի համաձայն դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․ - գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել. - որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․ - վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման. - ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները. - դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց. - ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։ Դատարանը, քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ս․Սիմոնյանի մոտից հայտնաբերված 0․08 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցը և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա 0․31 գրամ հաստատուն քաշով, տնայնագործական եղանակով պատրաստված, «MDMB (N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող, բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցն անհրաժեշտ է ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթին կցելու համար: Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Անդրադառնալով վարույթային ծախսերի հարցին, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջե պետք է բռնագանձել 144.000 (հարյուր քառասունչորս հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես քրեական վարույթով կատարված վարույթային ծախսեր: Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չէ, Դատարանը այդ հարցերին չի անդրադառնում: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 100-րդ, 167-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով, Դատարանը` Վ Ճ Ռ Ե Ց Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասներեքապատիկի՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին դատավճռով նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի: Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելք խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել: Իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ թիվ 17-0317-24 քրեական վարույթին կցելու համար: Մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջե բռնագանձել 144.000 (հարյուր քառասունչորս հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես քրեական վարույթով կատարված վարույթային ծախսեր: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԻԳՐԱՆ ՈՍԿԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 03-07-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ 170 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 66 թերթ։ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 15-08-2025 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 20-08-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 170 |
| Էջերի քանակը | 66 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-96898/25 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 22-01-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 26-01-2026 |
|---|
Ստացվել է տեղեկատվություն դատավճիռն ի կատար ածելու վերաբերյալ
| Ամսաթիվ | 12-02-2026 |
|---|---|
| Ստացվել է | Ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանումից |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 20-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատոր՝ 170 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 66 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 59 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 20-02-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-ին հատոր՝ 170 թերթ, 2-րդ հատոր՝ 66 թերթ, 3-րդ հատոր՝ 59 թերթ |
Դատական գործ N: ԵԴ1/2132/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 18-08-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 12-08-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ն |
| Ազգանուն | Թոփուզյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սարգիս Սիմոնյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Աջափնյակ/ 03.07.2025թ. դատավճիռը , կայացնել նոր դատական ակտ և մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակել ազատությունից զրկելու հետ կապված համաչափ պատիժ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 22-08-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.4 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 22-08-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Ալավերդյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 29-08-2025 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-09-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 22-10-2025 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Սիմոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/2132/01/25 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա․ՀԱԿՈԲՅԱՆ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱԽԱԶ Օ․ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Ս․ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ «22» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան քննության առնելով Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանի (այսուհետև նաև՝ Բողոքաբեր) վերաքննիչ բողոքը՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետև նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի հուլիսի 03-ի ԵԴ1/2132/01/25 դատավճռի դեմ, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը 2024 թվականի փետրվարի 29-ին, ժամը 12:50-ին՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ձերբակալվել է: 2024 թվականի փետրվարի 29-ին՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժում նախաձեռնվել է 17-0317-24 քրեական վարույթը: 2024 թվականի մարտի 03-ին, ժամը 12:50-ին՝ ձերբակալված Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանն ազատ է արձակվել ձերբակալումից՝ անձին անազատության մեջ պահելու առավելագույն ժամկետը լրանալու հիմքով: 2025 թվականի հունիսի 05-ին՝ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Թոփուզյանի որոշմամբ՝ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 2025 թվականի հունիսի 05-ի որոշմամբ 17-0317-24 քրեական վարույթով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելքը: 2025 թվականի հունիսի 06-ի որոշմամբ՝ 17-0317-24 քրեական վարույթից մաս է անջատվել և անջատված մասին շնորհվել է 17198325 համարը: 2025 թվականի հունիսի 13-ի Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ուղարկվել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով 17198325 համարի քրեական վարույթը, որին շնորհվել է ԵԴ1/2132/01/25 համարը։ 2025 թվականի հունիսի 17-ին ԵԴ1/2132/01/25 քրեական գործը մակագրվել է դատավոր Տ․Ոսկանյանին և 2025 թվականի հունիսի 19-ին կայացվել է քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում։ 2025 թվականի հուլիսի 03-ի որոշմամբ մեղադրյալի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի դատավճռով Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասներեքապատիկի՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացվել է և վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ թույլատրվել է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին դատավճռով նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի: Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 03-ի դատավճռի դեմ 2025 թվականի օգոստոսի 13-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացվել Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանը: Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը, ընդունվել է վարույթ և սահմանվել դատական քննություն։ Վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու թույլտվություն, քրեական վարույթի նախաքննությամբ չպարզված հանգամանքներում, ժամանակահատվածում և անձից առանց իրացման նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և իր ջինսե տաբատի գրպանում ապօրինի պահել է «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածով որպես թմրամիջոց՝ նախատեսված, փայլաթղթյա փաթեթով փաթեթավորված անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,08 գրամ հաստատուն քաշով և ապակյա կաթուցիչի ներսում առկա անհամասեռ մանրացված, յուրահատուկ հոտով, դարչնավուն երանգի 0,31 գրամ հաստատուն քաշով, ընդհանուր խոշոր չափի՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց, ինչն էլ հայտնաբերվել և վերցվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից 2024թ. փետրվարի 29-ին կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքում։ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 03-ի ԵԴ1/2132/01/25 դատավճռի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները» վերտառությամբ բաժնի համաձայն՝ «(…) Դատարանը հաստատված համարելով հանցագործության և դրա կատարման մեջ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար: (…) Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը, որպես մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է արձանագրում՝ մեղքն ընդունելը, անկեղծորեն զղջալը, նախաքննության ընթացքում ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը և դրանով նախաքննության օժանդակելը, նախկինում դատապարտված չլինելը: Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ տուգանքի ձևով՝ նվազագույն ամսական աշխատավարձի տասներեքապատիկի՝ 975.000 (ինը հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից: Պատժի տեսակը և չափը ընտրելիս Դատարանը հաշվի է առնում ինչպես մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքների առկայությունը, այնպես էլ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի նկատմամբ ավելի խիստ պատիժը կլինի ոչ մարդասիրական և անարդար: Սույն դեպքում էական նշանակություն ունի նաև թմրամիջոցի չափը: Մասնավորապես Սարգիս Սիմոնյանին մեղսագրվող և վերջինիս մոտից հայտնաբերված ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով սահմանված ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 0.39 գրամ քաշով «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված տեսակի թմրամիջոցի չափը շատ ավելի մոտիկ է խոշոր չափի նվազագույն շեմին: (…) Միաժամանակ, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված իրավակարգավորումների և մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի ձևով պատժի չափին, Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի 29.02.2024 թվականից մինչև 03.03.2024 թվականը անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածի հաշվառմամբ, անհրաժեշտ է Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակվող պատիժը մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգով՝ պետք է թույլատրել Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանին դատավճռով նշանակված 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ ըստ դատապարտյալի և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան մարմնի կողմից համատեղ սահմանած վճարման ժամանակացույցի: (…)»: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն․Թոփուզյանը, ներկայացնելով քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունները, մեջբերելով օրենսդրության վերաբերելի դրույթները, նշել է, որ մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված պատիժն իր էությամբ արդարացի չէ, չի համապատասխանում հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, բավարար չէ նրան ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար, ինչը դատարանի կողմից ընտրած լուծումը մեղադրյալի և հասարակության գիտակցության մեջ այն նույնացնելու է կատարած հանցագործության համար արդարացի պատժից խուսափելու մտայնության հետ և կարող է պոտենցիալ վտանգ պարունակել հանցագործությունների ընդհանուր դինամիկ պատկերի համար՝ դրա բացասական փոփոխության տեսանկյունից։ Ըստ Բողոքաբերի՝ ակնհայտ է, որ այս դեպքում հարվածի տակ է դրվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակների իրագործումը։ Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել հանցագործության կատարման հանգամանքները, ինչից զատ հաշվի չի առել հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը: Հանցագործության կատարման հանգամանքների տեսանկյունից Բողոքաբերը կարևորել այն, որ մեղադրյալ Սիմոնյանը մինչ այս արարքը հեղինակելը կանգնած չի եղել դա անելու որևէ պարտադրանքի առաջ, այսինքն ստեղծված չի եղել օբյեկտիվ իրավիճակ, երբ նա իր, իր մերձավորի ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջության համար վտանգ ստեղծող որևէ սպառնալիքից դրդված հարկադրված է եղել կատարել այս արարքը: Դեռ ավելին, ինչպես ցույց է տալիս փորձը, դեպքերից գերակշիռ մասերով, այդ թվում նաև այս դեպքով, նա հնարավորություն է ունեցել հրաժարվել թմրամիջոցի ձեռքբերումից, սակայն փաստն այն է, որ նրա տիրապետության տակ է հայտնվել հիշատակված թմրամիջոցը: Բողոքաբերը փաստում է նաև, որ սույն դեպքում ապօրինի շրջանառության մեջ հայտնվածը «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոց է, որն աչքի է ընկնում մարդու առողջության համար շատ ավելի ծանր հետևանքներով, քան առավել թեթև թմրամիջոցներն ինչպես բուսական ծագման թմրամիջոցներն են: Բողոքաբերի գնահատմամբ՝ գիտական գրականության մեջ քիմիական ծագում ունեցող թմրամիջոցների, այդ թվում նաև վերը հիշատակված կրճատ անվանումներով թմրամիջոցի գործածումը կարող է առաջացնել նշանակալի չափերի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես՝ տեսալսողական մտապատրանքներ, տարածության, մարմնի սխեմայի ընկալման խանգարումներ և այլն և ըստ Բողոքաբերի՝ նման առողջական վիճակի մեջ հայտնված մարդը վտանգ է ստեղծում ոչ միայն ինքն իր, այլ նաև շրջապատող մարդկանց համար, որոնք կարող են արտահայտվել ինչպես ճանապարհատրանսպորտային պատահարների, այնպես էլ մարդու կյանքի և առողջության դեմ ուղղված ոտնձգությունների տեսքով: Ինչ վերաբերում է թմրամիջոցի չափին, ապա այն խոշոր է և ըստ Բողոքաբերի՝ նշանակալիորեն հեռու է կոնկրետ չափի նվազագույն սահմանից, ինչի հետ կապված պետք է արձանագրել, որ բավական բարձր է արարքի հանրային վտանգավորությունը: Բողոքաբերը հիմք ընդունելով վերոգրյալ հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով, ՀՀ դատախազության մասին ՀՀ օրենքի 27-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-11-րդ կետով, 352-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասի 1-ին կետով, 353-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով, 354-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով, 355-րդ հոդվածով, 356-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով և 364-րդ հոդվածի 1-ին մասով միջնորդել է բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի ԵԴ1/2132/01/25 քրեական գործով 2025 թվականի հուլիսի 03-ի դատավճիռը և մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակել ազատությունից զրկելու հետ կապված համաչափ պատիժ: Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները. Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Օ․Սիրեկանյանը դատական նիստի ընթացքում ներկայացրեց վերադաս դատախազի կողմից տրված հանձնարարականը, պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել։ Մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանն առակեց վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեց այն մերժել՝ ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վերաքննությունը և վճռաբեկությունն իրականացվում են բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատական վերանայման արդյունքով բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե` 1) ճիշտ չի կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը. 2) ճիշտ չի կիրառվել նյութական օրենքը. 3) առկա է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում. 4) առկա է որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, որի հետևանքով բողոքարկվող դատական ակտը դարձել է ոչ իրավաչափ:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 370-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Բողոքը քննելու արդյունքով վերաքննիչ դատարանը կայացնում է եզրափակիչ դատական ակտ, որը՝ 1) հաստատում կամ լրացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը. 2) ամբողջությամբ կամ մասամբ փոխարինում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին. 3) ամբողջությամբ կամ մասամբ վերացնում է առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը: 2. Վերաքննիչ դատարանը եզրափակիչ դատական ակտը կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով` հաշվի առնելով սույն հոդվածում շարադրված պահանջները: 3. Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը. 1) հիմնավոր է արդյոք վերաքննիչ բողոքը (վերաքննիչ բողոքներից յուրաքանչյուրը). 2) հայտնաբերվել է արդյոք սույն օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված որևէ հանգամանք. 3) պետք է արդյոք փոխել սույն օրենսգրքի 348-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հարցի առաջին ատյանի դատարանի տված պատասխանը. 4) բողոքարկվող դատական ակտը պետք է արդյոք բեկանվի կամ փոփոխվի. 5) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է բեկանման, ապա այն պետք է բեկանվի ամբողջությամբ, թե որոշակի մասով. 6) եթե բողոքարկվող դատական ակտը ենթակա է ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանման, ապա պետք է կայացվի նոր դատական ակտ, թե վարույթը պետք է փոխանցվի առաջին ատյանի համապատասխան դատարան. 7) եթե վարույթը ենթակա է փոխանցման առաջին ատյանի համապատասխան դատարան, ապա ինչ ծավալով պետք է իրականացվի նոր վարույթը:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննության արդյունքով վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ: Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն գտնում է, որ գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի կամ մասնակի սխալ է հիմնավորված, ապա հիմնավորում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը. 2) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը: Բեկանված մասով կայացնում է նոր դատական ակտ կամ վարույթը փոխանցում է առաջին ատյանի համապատասխան դատարան` նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը. 3) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ, և եթե դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից. 2. Դատական ակտը բեկանելիս վերաքննիչ դատարանն իրավասու է վարույթը փոխանցելու առաջին ատյանի դատարան միայն այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքով իրեն վերապահված լիազորությունները և հնարավորությունները բավարար չեն իր կողմից կայացվելիք նոր դատական ակտի իրավաչափությունն ապահովելու համար:»: Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի ԵԴ1/2132/01/25 դատավճիռը և ստացված քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով արտահայտված դիրքորոշումներն առ այն, որ մեղադրյալ Ս․Սիմոնյանի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատժատեսակի միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին ։ Այսպես. ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարած արարքին»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության այն արարքի համար, որը կատարման պահին հանցանք չի համարվել»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ: 3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: 4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝(…) 10) հանցանք կատարած անձի մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը, հանցագործության այլ մասնակցին բացահայտելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն, գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը, (…) 2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների՝ հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։ Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Այլ կերպ՝ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է հաշվի առնվի ինչպես խախտվող հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարևորությունը, այնպես էլ արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են անձի հոգեբանական վերաբերմունքն իր կատարած արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, բնույթը և այլն: Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը: Վերոգրյալ իրավակարգավորումների և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Վճռաբեկ դատարանի որոշումների վերաբերելի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել մեղադրյալ Ս․Սիմոնյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։ Մասնավորապես՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Ս․Սիմոնյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս, իրավաչափ կերպով հաշվի է առել մեղադրյալի անձը բնութագրող և պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հետևյալ հանգամանքները՝ մեղքն ընդունելը, անկեղծորեն զղջալը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, նախկինում դատապարտված չլինելը: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը կիրառելիս, վերլուծել է գործի կոնկրետ հանգամանքները, որոնք համադրելով վերոգրյալ հանգամանքների հետ, ինչպես նաև գնահատելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, այն, որ վերջինս կատարել է միջին ծանրության հանցանք, վերջնական ճիշտ հետևության է հանգել այն մասին, որ մեղադրյալ Սարգիս Սիմոնյանի պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է նրա նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը կիրառելու միջոցով: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Ս․Սիմոնյանի կատարած հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ Բողոքաբերի պնդումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նշվածը, թեև որոշակի նշանակություն կարող է ունենալ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը ռեալ կրելու հարցը լուծելու համար, սակայն սույն գործի շրջանակներում ինքնին չի կարող մեղադրյալի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ չկիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների հետ չհամաձայնելու հիմք հանդիսանալ՝ հաշվի առնելով գործում առկա վերոգրյալ հանգամանքները: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Վերոգրյալի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Բողոքաբերն իր վերաքննիչ բողոքում չի վկայակոչել մեղադրյալ Ս.Սիմոնյանի այնպիսի անհատական հատկանիշներ, որոնք թույլ կտային հանգել հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժատեսակներից հատկապես ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի կիրառմամբ է հնարավոր ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրագործումը: Անդրադառնալով Բողոքաբերի այն պնդմանը, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել մեղադրյալ Ս.Սիմոնյանի կողմից հանցագործության կատարման հանգամանքները, այն է՝ մինչ այս արարքը հեղինակելը մեղադրյալը կանգնած չի եղել դա անելու որևէ պարտադրանքի առաջ, ստեղծված չի եղել օբյեկտիվ իրավիճակ, երբ նա իր, իր մերձավորի ֆիզիկական կամ հոգեկան առողջության համար վտանգ ստեղծող որևէ սպառնալիքից դրդված հարկադրված է եղել կատարել այս արարքը, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի պարագայում Բողոքաբերի վկայակոչած հանգամանքները առարկայական համարվել չեն կարող: Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի է Բողոքաբերի այն դիտարկումը, որ «MDMB(N)-022» տեսակի թմրամիջոց կրող բուսական զանգված» տեսակի թմրամիջոցն աչքի է ընկնում մարդու առողջության համար ավելի ծանր հետևանքներով, քան առավել թեթև՝ բուսական ծագման թմրամիջոցները, սակայն վերոգրյալն ինքնին չի կարող հիմնավորել մեղադրյալի նկատմամբ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված այլընտրանքային պատիժների պարագայում ամենախստի նշանակման իրավաչափությունը: Ինչ վերաբերում է Բողոքաբերի այն պնդմանը, որ նշված թմրամիջոցի գործածման արդյունքում անձի մոտ կարող են առաջանալ նշանակալի չափերի առողջական խնդիրներ, որոնցով էլ պայմանավորված նա կարող է իր և շրջապատի մարդկանց համար վտանգ ստեղծել, ինչը կարող է արտահայտվել ինչպես ճանապարհատրանսպորտային պատահարների, այնպես էլ մարդու կյանքի և առողջության դեմ ուղղված ոտնձգությունների տեսքով, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նման խիստ կանխատեսական մոտեցումը չի կարող դրվել անձի նկատմամբ նշանակված պատժի խստացման հիմքում: Անդրադառնալով Բողոքաբերի այն փաստարկին, որ տվյալ դեպքում թմրամիջոցի չափը նշանակալիորեն հեռու է կոնկրետ չափի նվազագույն սահմանից՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հակառակը, մասնավորապես՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերը, շրջանառությունն արգելված թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութեր պարունակող բույսերի ցանկը, դրանց մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը, թունավոր նյութերի ցանկը, խիստ ներգործող նյութերի ցանկը և դրանց խոշոր չափերը սահմանելու մասին» ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ին ընդունված թիվ 707-Ն որոշման N1 հավելվածի համաձայն՝ այդ չափն առավել մոտ է խոշոր չափի նվազագույն շեմին: Ամփոփելով վերոշարադրյալը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը՝ մեղադրյալ Սարգիս Արթուրի Սիմոնյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակը կիրառելու վերաբերյալ, հիմնավոր է և բխում է գործի նյութերից: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու և դատախազ Ն․Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու իրավաչափ հիմքեր առկա չեն, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ: Հետևաբար, Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ թողնել անփոփոխ: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 368-րդ, 370-րդ և 371-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՝ Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Նարեկ Թոփուզյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 03-ի ԵԴ1/2132/01/25 դատավճիռը թողնել անփոփոխ։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստացման օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ Լ․ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 22-10-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 19-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 170, 66, 45 |
| Գործին կից նյութեր | կից՝ փակ ծրար |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 19-01-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 170, 66, 45 |
| Գործին կից նյութերը | կից ՝ փակ ծրար |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 3901/26 |