Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/2069/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
23.6
Պատասխանող
Կարեն Մարտիրոսյան Մարտիկի
Կարեն Մարտիրոսյան
Կարեն Մարտիրոսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գնել Գասպարյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Հոդված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Հոդված 13
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Գնել Գասպարյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-10-14 | 10:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-06-18 | 15:00 | 5 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/2069/01/25
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ
ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
«14» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ․Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Տ․Պետրոսյանի, մեղադրյալ Կ․Մարտիրոսյանի դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի՝ (ծնված 1980 թվականի մարտի 17-ին, Վարդենիս քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված ՀՀ, ք.Երևան, Արարատի մարզ, գյուղ Նոր Խարբերդ 1-ին փողոց, 1-ին նրբանցք, 30 տուն հասցեում) միջնորդությունն իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու վերաբերյալ.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2022 թվականի հունվարի 27-ին ՀՀ ՊՆ Երևանի ՌՈ բաժնի հետաքննչական խմբի հետաքննիչ Ս․Նազարեթյանի որոշմամբ 18.04.2003թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 91350922 քրեական գործը։
2022 թվականի փետրվարի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ․Միրզոյանի որոշմամբ վարույթ է ընդունվել թիվ 91350922 քրեական գործը։
2025 թվականի մայիսի 08-ին ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Տ ․Պետրոսյանի որոշմամբ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի մայիսի 12-ին Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մայիսի 31-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2025 թվականի հունիսի 06-ին ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Տ․Պետրոսյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2025 թվականի հունիսի 12-ին քրեական վարույթը թիվ ԵԴ1/2069/01/25 համարի ներքո էլեկտրոնային մակագրման եղանակով մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին, իսկ 2025 թվականի հունիսի 13-ին փաստացի հանձնվել է դատավորի աշխատակազմին։
2025 թվականի հունիսի 13-ին դատավոր Գ.Գասպարյանը որոշում է կայացրել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2. Նախնական դատական լսումների ընթացքում.
2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին կայացած դատական նիստում մեղադրյալը միջնորդեց իր նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնել վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով։
Հանրային մեղադրողը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։
3. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝
«Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքը վերաբերում է մեղադրյալներից մեկին, ապա քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ՝ առանց վարույթը կարճելու:
2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը:
3. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին որոշման պատճենն ուղարկվում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին:»։
(1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...)
6) անցել են վաղեմության ժամկետները, (…)
5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ (…) կետում նշված հիմքով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով (…)»:
(1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից(…)
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից:
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից»:
(1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) Օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն`
«(...) 2. Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը (...)»:
2003 թվականի ապրիլի 18-ի Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների պետհամարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« 1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
Գ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում.
1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում),
2. նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը,
3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն» (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ1/0013/01/11 որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին, Ա.Սաղաթելյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(…) քրեական օրենսդրությամբ, կապված արարքի բնույթից և հանրության համար վտանգավորության աստիճանից, նախատեսված են քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարբեր ժամկետներ, որոնց անցնելու դեպքում կատարված արարքը կորցնում է իր վտանգավորությունը, և անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից: Վերոգրյալի հիման վրա քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները»։ (տե՛ս Անահիտ Սաղաթելյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը):
2022 թվականի հունիսի 9-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել 30.06.2022թ.) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» թիվ ՀՕ- 144-Ն օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենքով 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործողության մեջ է դրվում Հայաստանի Հանրապետության 2021 թվականի մայիսի 5-ի քրեական օրենսգիրքը (այսուհետ՝ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրք):
2. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելու պահից ուժը կորցրած ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգիրքը և «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՕ-529-Ն օրենքը(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանքները դասակարգվում են չորս խմբի` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր:
2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) 5 տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքի դեպքում.(…)
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից մինչև անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը: (...)
6. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է նոր հանցանք: Այդ դեպքում յուրաքանչյուր հանցագործության համար վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքն ավարտվելու պահից»:
Դատարանը վերլուծելով վերոշարադրյալ իրավական նորմերը արձանագրում է, որ 2022 թվականի հուլիսի 1-ից ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքի կատարման դեպքում անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել է 5 տարի, և չի ընդհատվել վաղեմության ժամկետը, իսկ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝ այդ ժամկետը 2 տարի է:
Հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալը իրեն մեղսագրված արարքը կատարել է 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության ժամանակահատվածում, իսկ վերը մեջբերված իրավական նորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է առավել խիստ պահանջներ վաղեմության ժամկետների հաշվարկման համար, քան նախատեսված էին 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով, ինչպես նաև հաշվի առնելով 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթն այն մասին, որ արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի, Դատարանը փաստում է, որ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ պետք է կիրառել է 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված վաղեմության ժամկետները և կանոնները:
Դատարանը վերոգրյալ իրավանորմերի և նախադեպային որոշման պահանջների համատեքստում արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանն իրեն մեղսագրվող արարքը կատարել է 2016 թվականին։
Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանին մեղսագրված արարքները ըստ հանցագործության տեսակների՝ դասվում են ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից կատարված հանցանքը ավարտված համարելու օրվանից անցել է 2 տարի, իսկ վաղեմության ժամկետի ընթացքը չի ընդհատվել նոր՝ միջին, ծանր, կամ առանձնապես ծանր հանցանքի կատարմամբ, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ ենթակա է կիրառման հանցանքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի դրույթները վաղեմության ժամկետի հաշվարկման համար, ըստ որի ոչ մեծ ծանրության հանցանքը կատարելու օրվանից արդեն իսկ անցել է ավելի քան 2 տարի և հետևաբար անցել են անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև մեղադրյալի համաձայնությունը` ոչ արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու արգելքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ թիվ ԵԴ1/2069/01/25 քրեական գործի վարույթը՝ կարճման:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը ենթակա է վերացման:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված 1630218 սերիական համարի դիպլոմի տննօրիննման հարցին Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է պահել քրեական գործի նյութերին կից։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով 2022 թվականի հունիսի 9-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել 30.06.2022թ.) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» թիվ ՀՕ-144-Ն օրենքի 1-ին հոդվածը, 2003 թվականի ապրիլի 18-ի Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 270-րդ, 315-րդ, 390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քրեական հետապնդումը դադարեցնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով:
2. Թիվ ԵԴ1/2069/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճել:
3. Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել:
4. Իրեղեն ապացույց ճանաչված 1630218 սերիական համարի դիպլոմը պահել քրեական գործի նյութերին կից։
5. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
6. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ
ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
«14» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ․Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Տ․Պետրոսյանի, մեղադրյալ Կ․Մարտիրոսյանի դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի՝ (ծնված 1980 թվականի մարտի 17-ին, Վարդենիս քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված ՀՀ, ք.Երևան, Արարատի մարզ, գյուղ Նոր Խարբերդ 1-ին փողոց, 1-ին նրբանցք, 30 տուն հասցեում) միջնորդությունն իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու վերաբերյալ.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2022 թվականի հունվարի 27-ին ՀՀ ՊՆ Երևանի ՌՈ բաժնի հետաքննչական խմբի հետաքննիչ Ս․Նազարեթյանի որոշմամբ 18.04.2003թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 91350922 քրեական գործը։
2022 թվականի փետրվարի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ․Միրզոյանի որոշմամբ վարույթ է ընդունվել թիվ 91350922 քրեական գործը։
2025 թվականի մայիսի 08-ին ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Տ ․Պետրոսյանի որոշմամբ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։
2025 թվականի մայիսի 12-ին Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մայիսի 31-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2025 թվականի հունիսի 06-ին ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Տ․Պետրոսյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2025 թվականի հունիսի 12-ին քրեական վարույթը թիվ ԵԴ1/2069/01/25 համարի ներքո էլեկտրոնային մակագրման եղանակով մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին, իսկ 2025 թվականի հունիսի 13-ին փաստացի հանձնվել է դատավորի աշխատակազմին։
2025 թվականի հունիսի 13-ին դատավոր Գ.Գասպարյանը որոշում է կայացրել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2. Նախնական դատական լսումների ընթացքում.
2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին կայացած դատական նիստում մեղադրյալը միջնորդեց իր նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնել վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով։
Հանրային մեղադրողը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։
3. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝
«1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝
«Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքը վերաբերում է մեղադրյալներից մեկին, ապա քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ՝ առանց վարույթը կարճելու:
2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը:
3. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին որոշման պատճենն ուղարկվում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին:»։
(1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...)
6) անցել են վաղեմության ժամկետները, (…)
5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ (…) կետում նշված հիմքով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով (…)»:
(1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից(…)
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից:
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից»:
(1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) Օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն`
«(...) 2. Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը (...)»:
2003 թվականի ապրիլի 18-ի Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների պետհամարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« 1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
Գ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում.
1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում),
2. նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը,
3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն» (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ1/0013/01/11 որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին, Ա.Սաղաթելյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(…) քրեական օրենսդրությամբ, կապված արարքի բնույթից և հանրության համար վտանգավորության աստիճանից, նախատեսված են քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարբեր ժամկետներ, որոնց անցնելու դեպքում կատարված արարքը կորցնում է իր վտանգավորությունը, և անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից: Վերոգրյալի հիման վրա քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները»։ (տե՛ս Անահիտ Սաղաթելյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը):
2022 թվականի հունիսի 9-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել 30.06.2022թ.) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» թիվ ՀՕ- 144-Ն օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«1. Սույն օրենքով 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործողության մեջ է դրվում Հայաստանի Հանրապետության 2021 թվականի մայիսի 5-ի քրեական օրենսգիրքը (այսուհետ՝ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրք):
2. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելու պահից ուժը կորցրած ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգիրքը և «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՕ-529-Ն օրենքը(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանքները դասակարգվում են չորս խմբի` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր:
2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) 5 տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքի դեպքում.(…)
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից մինչև անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը: (...)
6. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է նոր հանցանք: Այդ դեպքում յուրաքանչյուր հանցագործության համար վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքն ավարտվելու պահից»:
Դատարանը վերլուծելով վերոշարադրյալ իրավական նորմերը արձանագրում է, որ 2022 թվականի հուլիսի 1-ից ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքի կատարման դեպքում անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել է 5 տարի, և չի ընդհատվել վաղեմության ժամկետը, իսկ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝ այդ ժամկետը 2 տարի է:
Հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալը իրեն մեղսագրված արարքը կատարել է 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության ժամանակահատվածում, իսկ վերը մեջբերված իրավական նորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է առավել խիստ պահանջներ վաղեմության ժամկետների հաշվարկման համար, քան նախատեսված էին 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով, ինչպես նաև հաշվի առնելով 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթն այն մասին, որ արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի, Դատարանը փաստում է, որ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ պետք է կիրառել է 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված վաղեմության ժամկետները և կանոնները:
Դատարանը վերոգրյալ իրավանորմերի և նախադեպային որոշման պահանջների համատեքստում արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանն իրեն մեղսագրվող արարքը կատարել է 2016 թվականին։
Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանին մեղսագրված արարքները ըստ հանցագործության տեսակների՝ դասվում են ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից կատարված հանցանքը ավարտված համարելու օրվանից անցել է 2 տարի, իսկ վաղեմության ժամկետի ընթացքը չի ընդհատվել նոր՝ միջին, ծանր, կամ առանձնապես ծանր հանցանքի կատարմամբ, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ ենթակա է կիրառման հանցանքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի դրույթները վաղեմության ժամկետի հաշվարկման համար, ըստ որի ոչ մեծ ծանրության հանցանքը կատարելու օրվանից արդեն իսկ անցել է ավելի քան 2 տարի և հետևաբար անցել են անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև մեղադրյալի համաձայնությունը` ոչ արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու արգելքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ թիվ ԵԴ1/2069/01/25 քրեական գործի վարույթը՝ կարճման:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը ենթակա է վերացման:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված 1630218 սերիական համարի դիպլոմի տննօրիննման հարցին Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է պահել քրեական գործի նյութերին կից։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով 2022 թվականի հունիսի 9-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել 30.06.2022թ.) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» թիվ ՀՕ-144-Ն օրենքի 1-ին հոդվածը, 2003 թվականի ապրիլի 18-ի Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 270-րդ, 315-րդ, 390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քրեական հետապնդումը դադարեցնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով:
2. Թիվ ԵԴ1/2069/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճել:
3. Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել:
4. Իրեղեն ապացույց ճանաչված 1630218 սերիական համարի դիպլոմը պահել քրեական գործի նյութերին կից։
5. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
6. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2069/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 12-06-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Երևանի կայազորի զինվորական դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 91350922 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա՝ հանդիսանալով ՀՀ ՊՆ 73014 զորամասի բժշկական սարքավորումների վերանորոգման բաժնի տեխնիկ, կոչումով կրտսեր սերժանտ, սպայական պաշտոնի նշանակվելու նպատակով օգտագործել է անհայտ անձի կողմից դեռևս չպարզված հանգամանքներում կեղծված Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտի ABC 1630218 համարի իր համար ակնհայտ կեղծ դիպլոմը, այն ներկայացրել է ՀՀ պաշտպանության նախարարություն, որի արդյունքում ՀՀ պաշտպանության նախարարի 2016 թվականի նոյեմբերի 21-ի թիվ 2614 ա/վ հրամանով նշանակվել է ՀՀ ՊՆ 73014 զորամասի բժշկական սարքավորումների վերանորոգման բաժնի պետ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հայրանուն | Մարտիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 457 Մաս 1 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | նախկինում չդատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 23.6 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.2 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 12-06-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գնել |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 01-07-2022 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 13-06-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/2069/01/25 ՈՐՈՇՈւՄ ՎԱՐՈւՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈւ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈւՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ «13» հունիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (նախագահող դատավոր՝ Գ.Գասպարյան) 2025թ. հունիսի 13-ին ուսումնասիրելով թիվ ԵԴ1/2069/01/25 (նախաքննական համար՝ 91350922) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/2069/01/25 (նախաքննական համար՝ 91350922) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով 12.06.2025թ. մակագրվել և 13.06.2025թ. հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին: Մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրված բացակայելու արգելքը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ստանձնել թիվ ԵԴ1/2069/01/25 քրեական գործի վարույթն ըստ մեղադրանքի Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Քրեական գործով նախնական դատալսումները նշանակել 2025թ. հունիսի 18-ին՝ ժամը 15:00-ին, որը տեղի կունենա Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Շենգավիթի նստավայրում (ք.Երևան, Արշակունյանց պ. 24/1)՝ թիվ 5 դահլիճում՝ դռնբաց դատական նիստում՝ դատավոր Գ.Գասպարյանի նախագահությամբ: ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հայրանուն | Մարտիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Տ. |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 18-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 18-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Քրեական հետապնդումը դադարեցվել է
| Ամսաթիվ | 14-10-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Որոշում | ԵԴ1/2069/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «14» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ․Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Տ․Պետրոսյանի, մեղադրյալ Կ․Մարտիրոսյանի դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի՝ (ծնված 1980 թվականի մարտի 17-ին, Վարդենիս քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված ՀՀ, ք.Երևան, Արարատի մարզ, գյուղ Նոր Խարբերդ 1-ին փողոց, 1-ին նրբանցք, 30 տուն հասցեում) միջնորդությունն իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու վերաբերյալ. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2022 թվականի հունվարի 27-ին ՀՀ ՊՆ Երևանի ՌՈ բաժնի հետաքննչական խմբի հետաքննիչ Ս․Նազարեթյանի որոշմամբ 18.04.2003թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 91350922 քրեական գործը։ 2022 թվականի փետրվարի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ․Միրզոյանի որոշմամբ վարույթ է ընդունվել թիվ 91350922 քրեական գործը։ 2025 թվականի մայիսի 08-ին ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Տ ․Պետրոսյանի որոշմամբ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ 2025 թվականի մայիսի 12-ին Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի մայիսի 31-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025 թվականի հունիսի 06-ին ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Տ․Պետրոսյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025 թվականի հունիսի 12-ին քրեական վարույթը թիվ ԵԴ1/2069/01/25 համարի ներքո էլեկտրոնային մակագրման եղանակով մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին, իսկ 2025 թվականի հունիսի 13-ին փաստացի հանձնվել է դատավորի աշխատակազմին։ 2025 թվականի հունիսի 13-ին դատավոր Գ.Գասպարյանը որոշում է կայացրել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2. Նախնական դատական լսումների ընթացքում. 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին կայացած դատական նիստում մեղադրյալը միջնորդեց իր նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնել վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով։ Հանրային մեղադրողը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։ 3. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ «1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` 12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքը վերաբերում է մեղադրյալներից մեկին, ապա քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ՝ առանց վարույթը կարճելու: 2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը: 3. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին որոշման պատճենն ուղարկվում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին:»։ (1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...) 6) անցել են վաղեմության ժամկետները, (…) 5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը: 6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ (…) կետում նշված հիմքով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով (…)»: (1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից(…) 2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից: 3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից»: (1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) Օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` «(...) 2. Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը (...)»: 2003 թվականի ապրիլի 18-ի Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների պետհամարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ « 1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»: Գ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում. 1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում), 2. նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը, 3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը: Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն» (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ1/0013/01/11 որոշումը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին, Ա.Սաղաթելյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(…) քրեական օրենսդրությամբ, կապված արարքի բնույթից և հանրության համար վտանգավորության աստիճանից, նախատեսված են քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարբեր ժամկետներ, որոնց անցնելու դեպքում կատարված արարքը կորցնում է իր վտանգավորությունը, և անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից: Վերոգրյալի հիման վրա քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները»։ (տե՛ս Անահիտ Սաղաթելյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը): 2022 թվականի հունիսի 9-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել 30.06.2022թ.) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» թիվ ՀՕ- 144-Ն օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենքով 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործողության մեջ է դրվում Հայաստանի Հանրապետության 2021 թվականի մայիսի 5-ի քրեական օրենսգիրքը (այսուհետ՝ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրք): 2. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելու պահից ուժը կորցրած ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգիրքը և «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՕ-529-Ն օրենքը(…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանքները դասակարգվում են չորս խմբի` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր: 2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ(...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) 5 տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքի դեպքում.(…) 2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից մինչև անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը: (...) 6. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է նոր հանցանք: Այդ դեպքում յուրաքանչյուր հանցագործության համար վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքն ավարտվելու պահից»: Դատարանը վերլուծելով վերոշարադրյալ իրավական նորմերը արձանագրում է, որ 2022 թվականի հուլիսի 1-ից ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքի կատարման դեպքում անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել է 5 տարի, և չի ընդհատվել վաղեմության ժամկետը, իսկ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝ այդ ժամկետը 2 տարի է: Հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալը իրեն մեղսագրված արարքը կատարել է 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության ժամանակահատվածում, իսկ վերը մեջբերված իրավական նորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է առավել խիստ պահանջներ վաղեմության ժամկետների հաշվարկման համար, քան նախատեսված էին 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով, ինչպես նաև հաշվի առնելով 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթն այն մասին, որ արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի, Դատարանը փաստում է, որ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ պետք է կիրառել է 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված վաղեմության ժամկետները և կանոնները: Դատարանը վերոգրյալ իրավանորմերի և նախադեպային որոշման պահանջների համատեքստում արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանն իրեն մեղսագրվող արարքը կատարել է 2016 թվականին։ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանին մեղսագրված արարքները ըստ հանցագործության տեսակների՝ դասվում են ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին: Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից կատարված հանցանքը ավարտված համարելու օրվանից անցել է 2 տարի, իսկ վաղեմության ժամկետի ընթացքը չի ընդհատվել նոր՝ միջին, ծանր, կամ առանձնապես ծանր հանցանքի կատարմամբ, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ ենթակա է կիրառման հանցանքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի դրույթները վաղեմության ժամկետի հաշվարկման համար, ըստ որի ոչ մեծ ծանրության հանցանքը կատարելու օրվանից արդեն իսկ անցել է ավելի քան 2 տարի և հետևաբար անցել են անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև մեղադրյալի համաձայնությունը` ոչ արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու արգելքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ թիվ ԵԴ1/2069/01/25 քրեական գործի վարույթը՝ կարճման: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը ենթակա է վերացման: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված 1630218 սերիական համարի դիպլոմի տննօրիննման հարցին Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է պահել քրեական գործի նյութերին կից։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով 2022 թվականի հունիսի 9-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել 30.06.2022թ.) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» թիվ ՀՕ-144-Ն օրենքի 1-ին հոդվածը, 2003 թվականի ապրիլի 18-ի Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 270-րդ, 315-րդ, 390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քրեական հետապնդումը դադարեցնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով: 2. Թիվ ԵԴ1/2069/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճել: 3. Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել: 4. Իրեղեն ապացույց ճանաչված 1630218 սերիական համարի դիպլոմը պահել քրեական գործի նյութերին կից։ 5. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։ 6. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ |
Վարույթը կարճվել է
| Կարճման ամսաթիվը | 14-10-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Հոդված | |
| Որոշում | ԵԴ1/2069/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «14» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ․Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Տ․Պետրոսյանի, մեղադրյալ Կ․Մարտիրոսյանի դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի՝ (ծնված 1980 թվականի մարտի 17-ին, Վարդենիս քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված ՀՀ, ք.Երևան, Արարատի մարզ, գյուղ Նոր Խարբերդ 1-ին փողոց, 1-ին նրբանցք, 30 տուն հասցեում) միջնորդությունն իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու վերաբերյալ. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2022 թվականի հունվարի 27-ին ՀՀ ՊՆ Երևանի ՌՈ բաժնի հետաքննչական խմբի հետաքննիչ Ս․Նազարեթյանի որոշմամբ 18.04.2003թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 91350922 քրեական գործը։ 2022 թվականի փետրվարի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ․Միրզոյանի որոշմամբ վարույթ է ընդունվել թիվ 91350922 քրեական գործը։ 2025 թվականի մայիսի 08-ին ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Տ ․Պետրոսյանի որոշմամբ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ 2025 թվականի մայիսի 12-ին Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի մայիսի 31-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025 թվականի հունիսի 06-ին ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Տ․Պետրոսյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025 թվականի հունիսի 12-ին քրեական վարույթը թիվ ԵԴ1/2069/01/25 համարի ներքո էլեկտրոնային մակագրման եղանակով մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին, իսկ 2025 թվականի հունիսի 13-ին փաստացի հանձնվել է դատավորի աշխատակազմին։ 2025 թվականի հունիսի 13-ին դատավոր Գ.Գասպարյանը որոշում է կայացրել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2. Նախնական դատական լսումների ընթացքում. 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին կայացած դատական նիստում մեղադրյալը միջնորդեց իր նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնել վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով։ Հանրային մեղադրողը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։ 3. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ «1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` 12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքը վերաբերում է մեղադրյալներից մեկին, ապա քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ՝ առանց վարույթը կարճելու: 2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը: 3. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին որոշման պատճենն ուղարկվում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին:»։ (1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...) 6) անցել են վաղեմության ժամկետները, (…) 5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը: 6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ (…) կետում նշված հիմքով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով (…)»: (1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից(…) 2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից: 3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից»: (1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) Օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` «(...) 2. Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը (...)»: 2003 թվականի ապրիլի 18-ի Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների պետհամարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ « 1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»: Գ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում. 1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում), 2. նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը, 3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը: Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն» (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ1/0013/01/11 որոշումը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին, Ա.Սաղաթելյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(…) քրեական օրենսդրությամբ, կապված արարքի բնույթից և հանրության համար վտանգավորության աստիճանից, նախատեսված են քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարբեր ժամկետներ, որոնց անցնելու դեպքում կատարված արարքը կորցնում է իր վտանգավորությունը, և անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից: Վերոգրյալի հիման վրա քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները»։ (տե՛ս Անահիտ Սաղաթելյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը): 2022 թվականի հունիսի 9-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել 30.06.2022թ.) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» թիվ ՀՕ- 144-Ն օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենքով 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործողության մեջ է դրվում Հայաստանի Հանրապետության 2021 թվականի մայիսի 5-ի քրեական օրենսգիրքը (այսուհետ՝ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրք): 2. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելու պահից ուժը կորցրած ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգիրքը և «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՕ-529-Ն օրենքը(…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանքները դասակարգվում են չորս խմբի` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր: 2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ(...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) 5 տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքի դեպքում.(…) 2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից մինչև անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը: (...) 6. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է նոր հանցանք: Այդ դեպքում յուրաքանչյուր հանցագործության համար վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքն ավարտվելու պահից»: Դատարանը վերլուծելով վերոշարադրյալ իրավական նորմերը արձանագրում է, որ 2022 թվականի հուլիսի 1-ից ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքի կատարման դեպքում անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել է 5 տարի, և չի ընդհատվել վաղեմության ժամկետը, իսկ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝ այդ ժամկետը 2 տարի է: Հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալը իրեն մեղսագրված արարքը կատարել է 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության ժամանակահատվածում, իսկ վերը մեջբերված իրավական նորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է առավել խիստ պահանջներ վաղեմության ժամկետների հաշվարկման համար, քան նախատեսված էին 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով, ինչպես նաև հաշվի առնելով 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթն այն մասին, որ արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի, Դատարանը փաստում է, որ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ պետք է կիրառել է 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված վաղեմության ժամկետները և կանոնները: Դատարանը վերոգրյալ իրավանորմերի և նախադեպային որոշման պահանջների համատեքստում արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանն իրեն մեղսագրվող արարքը կատարել է 2016 թվականին։ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանին մեղսագրված արարքները ըստ հանցագործության տեսակների՝ դասվում են ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին: Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից կատարված հանցանքը ավարտված համարելու օրվանից անցել է 2 տարի, իսկ վաղեմության ժամկետի ընթացքը չի ընդհատվել նոր՝ միջին, ծանր, կամ առանձնապես ծանր հանցանքի կատարմամբ, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ ենթակա է կիրառման հանցանքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի դրույթները վաղեմության ժամկետի հաշվարկման համար, ըստ որի ոչ մեծ ծանրության հանցանքը կատարելու օրվանից արդեն իսկ անցել է ավելի քան 2 տարի և հետևաբար անցել են անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև մեղադրյալի համաձայնությունը` ոչ արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու արգելքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ թիվ ԵԴ1/2069/01/25 քրեական գործի վարույթը՝ կարճման: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը ենթակա է վերացման: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված 1630218 սերիական համարի դիպլոմի տննօրիննման հարցին Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է պահել քրեական գործի նյութերին կից։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով 2022 թվականի հունիսի 9-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել 30.06.2022թ.) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» թիվ ՀՕ-144-Ն օրենքի 1-ին հոդվածը, 2003 թվականի ապրիլի 18-ի Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 270-րդ, 315-րդ, 390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քրեական հետապնդումը դադարեցնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով: 2. Թիվ ԵԴ1/2069/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճել: 3. Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել: 4. Իրեղեն ապացույց ճանաչված 1630218 սերիական համարի դիպլոմը պահել քրեական գործի նյութերին կից։ 5. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։ 6. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԴ1/2069/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «14» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ․Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Տ․Պետրոսյանի, մեղադրյալ Կ․Մարտիրոսյանի դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի՝ (ծնված 1980 թվականի մարտի 17-ին, Վարդենիս քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված ՀՀ, ք.Երևան, Արարատի մարզ, գյուղ Նոր Խարբերդ 1-ին փողոց, 1-ին նրբանցք, 30 տուն հասցեում) միջնորդությունն իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու վերաբերյալ. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2022 թվականի հունվարի 27-ին ՀՀ ՊՆ Երևանի ՌՈ բաժնի հետաքննչական խմբի հետաքննիչ Ս․Նազարեթյանի որոշմամբ 18.04.2003թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 91350922 քրեական գործը։ 2022 թվականի փետրվարի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Տ․Միրզոյանի որոշմամբ վարույթ է ընդունվել թիվ 91350922 քրեական գործը։ 2025 թվականի մայիսի 08-ին ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Տ ․Պետրոսյանի որոշմամբ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում։ 2025 թվականի մայիսի 12-ին Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։ 2025 թվականի մայիսի 31-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025 թվականի հունիսի 06-ին ՀՀ դատախազության Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Տ․Պետրոսյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025 թվականի հունիսի 12-ին քրեական վարույթը թիվ ԵԴ1/2069/01/25 համարի ներքո էլեկտրոնային մակագրման եղանակով մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին, իսկ 2025 թվականի հունիսի 13-ին փաստացի հանձնվել է դատավորի աշխատակազմին։ 2025 թվականի հունիսի 13-ին դատավոր Գ.Գասպարյանը որոշում է կայացրել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 2. Նախնական դատական լսումների ընթացքում. 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին կայացած դատական նիստում մեղադրյալը միջնորդեց իր նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնել վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով։ Հանրային մեղադրողը չառարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ։ 3. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ «1. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե` 12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 315-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-14-րդ կետերով նախատեսված որևէ հանգամանքի առկայության դեպքում, երբ դա հնարավոր է առանց ապացույցների հետազոտման, դատարանը որոշում է կայացնում քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին: Եթե քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքը վերաբերում է մեղադրյալներից մեկին, ապա քրեական հետապնդումը դադարեցվում է միայն նրա նկատմամբ՝ առանց վարույթը կարճելու: 2. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշմամբ վերացվում են տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները, իսկ վարույթը կարճելու դեպքում` նաև այլ անձանց նկատմամբ կիրառված հարկադրանքի միջոցները: Վարույթը կարճելու մասին որոշմամբ լուծվում է նաև իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը: 3. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և վարույթը կարճելու մասին որոշման պատճենն ուղարկվում է հանրային մեղադրողին և վարույթի մասնավոր մասնակիցներին:»։ (1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...) 6) անցել են վաղեմության ժամկետները, (…) 5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը: 6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ (…) կետում նշված հիմքով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով (…)»: (1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից(…) 2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից: 3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից»: (1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված) Օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` «(...) 2. Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը (...)»: 2003 թվականի ապրիլի 18-ի Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների պետհամարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ « 1. Պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի կամ դրանց կազմակերպության, առևտրային կամ այլ կազմակերպության, անհատ ձեռնարկատիրոջ, նոտարի, աուդիտորի կամ փաստաթուղթ կազմելու, տալու կամ դրա իսկությունը հավաստելու համար լիազորված այլ անձի կողմից տրվող իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստ հավաստող կամ իրավունք վերապահող կամ պարտականությունից կամ պատասխանատվությունից ազատող փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից այն օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով, կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակով կեղծ դրոշմ, կնիք կամ ձևաթուղթ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»: Գ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում. 1. նոր օրենքը վերացնում է արարքի հանցավորությունը (ապաքրեականացում), 2. նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը, 3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը: Ինչպես երևում է վերոգրյալից, քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու պայմանները սպառիչ են և ունեն իմպերատիվ բնույթ, այսինքն` եթե նոր ընդունված օրենքը պարունակում է վերը նշված պայմաններից առնվազն մեկը, ապա իրավակիրառող մարմինը պարտավոր է դրա գործողությունը տարածել մինչև օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում` այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն» (տե՛ս Գասպար Պողոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ1/0013/01/11 որոշումը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին, Ա.Սաղաթելյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ «(…) քրեական օրենսդրությամբ, կապված արարքի բնույթից և հանրության համար վտանգավորության աստիճանից, նախատեսված են քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարբեր ժամկետներ, որոնց անցնելու դեպքում կատարված արարքը կորցնում է իր վտանգավորությունը, և անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից: Վերոգրյալի հիման վրա քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները»։ (տե՛ս Անահիտ Սաղաթելյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը): 2022 թվականի հունիսի 9-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել 30.06.2022թ.) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» թիվ ՀՕ- 144-Ն օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենքով 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործողության մեջ է դրվում Հայաստանի Հանրապետության 2021 թվականի մայիսի 5-ի քրեական օրենսգիրքը (այսուհետ՝ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրք): 2. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելու պահից ուժը կորցրած ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգիրքը և «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՕ-529-Ն օրենքը(…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցանքները դասակարգվում են չորս խմբի` ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր: 2. Ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ(...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) 5 տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքի դեպքում.(…) 2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից մինչև անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը: (...) 6. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է նոր հանցանք: Այդ դեպքում յուրաքանչյուր հանցագործության համար վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքն ավարտվելու պահից»: Դատարանը վերլուծելով վերոշարադրյալ իրավական նորմերը արձանագրում է, որ 2022 թվականի հուլիսի 1-ից ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի համաձայն՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքի կատարման դեպքում անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել է 5 տարի, և չի ընդհատվել վաղեմության ժամկետը, իսկ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝ այդ ժամկետը 2 տարի է: Հաշվի առնելով այն, որ մեղադրյալը իրեն մեղսագրված արարքը կատարել է 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության ժամանակահատվածում, իսկ վերը մեջբերված իրավական նորմերի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է առավել խիստ պահանջներ վաղեմության ժամկետների հաշվարկման համար, քան նախատեսված էին 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով, ինչպես նաև հաշվի առնելով 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթն այն մասին, որ արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի, Դատարանը փաստում է, որ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ պետք է կիրառել է 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված վաղեմության ժամկետները և կանոնները: Դատարանը վերոգրյալ իրավանորմերի և նախադեպային որոշման պահանջների համատեքստում արձանագրում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանն իրեն մեղսագրվող արարքը կատարել է 2016 թվականին։ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանին մեղսագրված արարքները ըստ հանցագործության տեսակների՝ դասվում են ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին: Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից կատարված հանցանքը ավարտված համարելու օրվանից անցել է 2 տարի, իսկ վաղեմության ժամկետի ընթացքը չի ընդհատվել նոր՝ միջին, ծանր, կամ առանձնապես ծանր հանցանքի կատարմամբ, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ ենթակա է կիրառման հանցանքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի դրույթները վաղեմության ժամկետի հաշվարկման համար, ըստ որի ոչ մեծ ծանրության հանցանքը կատարելու օրվանից արդեն իսկ անցել է ավելի քան 2 տարի և հետևաբար անցել են անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև մեղադրյալի համաձայնությունը` ոչ արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու արգելքների բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ թիվ ԵԴ1/2069/01/25 քրեական գործի վարույթը՝ կարճման: Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ընտրված բացակայելու արգելքը ենթակա է վերացման: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույց ճանաչված 1630218 սերիական համարի դիպլոմի տննօրիննման հարցին Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է պահել քրեական գործի նյութերին կից։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով 2022 թվականի հունիսի 9-ին ընդունված (ուժի մեջ է մտել 30.06.2022թ.) «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» թիվ ՀՕ-144-Ն օրենքի 1-ին հոդվածը, 2003 թվականի ապրիլի 18-ի Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-34-րդ, 270-րդ, 315-րդ, 390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քրեական հետապնդումը դադարեցնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով: 2. Թիվ ԵԴ1/2069/01/25 քրեական գործի վարույթը կարճել: 3. Կարեն Մարտիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել: 4. Իրեղեն ապացույց ճանաչված 1630218 սերիական համարի դիպլոմը պահել քրեական գործի նյութերին կից։ 5. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։ 6. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 14-10-2025 |
Եզրափակիչ դատական ակտը մտել է օրինական ուժի մեջ
| Ամսաթիվ | 24-11-2025 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 24-11-2025 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 04-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-ին հատորը 331 թերթ, 2-րդ հատորը 34 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 18-03-2026 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-332 կից մեկ փաթեթ, 2-34 |