Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/2031/01/25
Վիճակագրական տողի համար : 19.1

Պատասխանող

Դավիթ Սիրեկանյան Հովհաննեսի
Դավիթ Սիրեկանյան Հովհաննեսի

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Արշակ Մաթևոսյան

Քրեական վերաքննիչ

Տաթևիկ Գրիգորյան

Հոդվածներ

Երևանի քրեական դատարան

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 396 Մաս 1

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Արշակ Մաթևոսյան

Քրեական վերաքննիչ

Տաթևիկ Գրիգորյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի (Հօրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2000թ. մարտի 18-ի թիվ 270- որոշման պահանջները, այն է' չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու' թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձից և ժամանակահատվածում, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին եղած կիսաթև բաճկոնի աջ ծոցագրպանում ապօրինի պահել է թվով 17 կաչուն ժսպավենով փաթեթավորված ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 70-7 կրշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, զգալի չափերով' ընդհանուր 9,84 գրամ քաշով 068-0.9+0.48+0.51+0.41+0.58+0.93+0.48+0.89+0.45+0.48+0.46-0.43+0.9+0.41-0.4-0 <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2025 թվականի հոնվարի 29-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևանի քրեական դատարան 2026-09-28 12:00 2
Երևանի քրեական դատարան 2026-07-06 Կայացել է ԵԴ1/2031/01/25 ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼՆԵՐԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ ՓՈԽԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «6» Հուլիսի 2026թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝ նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ մասնակցությամբ. հանրային մեղադրող՝ ԴԻԱՆԱ ԿՅՈՒՐԵՂՅԱՆԻ մեղադրյալ՝ ԴԱՎԻԹ ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ պաշտպան՝ ԺՈՐԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի (1) նկատմամբ կայացնելով մեղադրական վերդիկտ. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. 2025 թվականի հունիսի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/2031/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով: Քրեական գործի քննության ընթացքում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 5-ի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը փոխվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների հետևյալ համակցությամբ. Վարչական հսկողությամբ, 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գրավով և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքով: 2. 2026 թվականի հունիսի 29-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276 հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված կարգով՝ վերդիկտ կայացնելիս դուրս չգալով մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքների շրջանակից և տվյալ հարցը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում քննարկելով կողմերի հետ՝ փոխել է մեղադրյալին մեղսագրված արարքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393 հոդվածի 2-րդ 2-րդ կետով տրված իրավական գնահատականը, սահմանելով, որ նրան վերագրվող ապացուցված արարքի նկատմամբ ենթակա է կիրառման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396 հոդվածի 1-ին մասը։ 3. Իրավական վերլուծություն. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին»։ (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ դատաքննության փուլում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով ողջամտորեն ենթադրել, որ քրեադատավարական ներգործության ավելի մեղմ միջոցը կամ միջոցները կարող են ապահովել անձի պատշաճ վարքագիծը՝ հանդիսանալով մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոններ։ Մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու կամ անփոփոխ թողնելու անհրաժեշտությունը՝ Դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը՝ -Քրեական գործի քննության ընթացքում մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանը գործի քննության ընթացքում տևական ժամանակ գտնվել է անազատության մեջ: -ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396 հոդվածի 1-ին մասը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցանքների շարքին: Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքներն իրենց որակական հատկանիշներով փոխում են մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները: Այսպիսով. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառվա վարչական հսկողությունը պետք է վերացնել, իսկ 500.000 ՀՀ դրամի չափով գրավը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115, 116, 117, 127 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը։ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված վարչական հսկողությունը վերացնել՝ անփոփոխ թողնելով վերջինի նկատմամբ կիրառված 500.000 ՀՀ դրամ գրավը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից և հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ (1)
Երևանի քրեական դատարան 2026-06-29 16:30 2
Տվյալների կենտրոն 2026-05-22 16:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Տվյալների կենտրոն 2026-04-17 12:30 2 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-03-06 17:00 2 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2026-02-10 12:00 2 Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2026-01-13 11:30 2 Չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-12-03 15:30 2 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-10-29 15:00 2 Նիստը չի կայացել
Տվյալների կենտրոն 2025-10-02 17:00 2 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-09-25 16:00 2 Նիստը չի կայացել
Երևանի քրեական դատարան 2025-08-28 16:30 2 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-07-14 17:00 2 Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն 2025-06-26 17:30 2 Նիստը կայացել է
ԵԴ1/2031/01/25

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ
ՈՐՈՇՈՒՄԸ

«10» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),

նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Գրիգորյանի,

մասնակցությամբ (գրավոր ընթացակարգի շրջանակներում)՝
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ՝ Ս.Պետրոսյանի
Մեղադրյալ՝ Դ.Սիրեկանյանի
Պաշտպան՝ Ժ.Սարգսյանի


քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր Ա.Մաթևոսյան)՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշման դեմ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. 2025 թվականի հունվարի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 16117525 քրեական վարույթը:
1.2. 2025 թվականի մայիսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16172225 քրեական վարույթը:
1.3. 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ թիվ 16117525 և թիվ 16172225 քրեական վարույթները միացվել են մեկ վարույթում, և նախաքննությունը շարունակվել է 16117525 համարի ներքո:
1.4. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի՝ 2025 թվականի հունիսի 06-ի որոշմամբ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
1.5. 2025 թվականի հունիսի 11-ին թիվ 16117525 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ԵԴ1/2031/01/25 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
1.6. 2025 թվականի հունիսի 16-ին դատավոր Ա.Մաթևոսյանի կողմից որոշում է կայացվել ԵԴ1/2031/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.7. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությամբ՝ վարչական հսկողությամբ, 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով գրավով և բացակայելու արգելքով: Վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալին պարտավորեցվել է շաբաթը երեք անգամ գրանցվել Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։ Մեղադրյալին արգելվել է նաև առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը:
1.8. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշման դեմ 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին ներկայացրել է հատուկ վերանայման բողոք, որը 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին մուտքագրվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան: ԵԴ1/2031/01/25 վարույթի նյութերը 2025 թվականի հոկտեմբերի 17-ին մուտքագրվել են ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, որոնք հատուկ վերանայման բողոքի հետ միասին 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին հանձնվել են դատավոր Տ.Գրիգորյանին։
1.9. Վերաքննիչ դատարանի՝ Հատուկ վերանայման բողոքը վերադարձնելու մասին 2025 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բո¬ղո¬քը վերա¬դարձվել է՝ արձանագրված թերությունը շտկելու և եռօրյա ժամկետում կրկին բողոք ներկայաց¬նելու համար:
1.10. 2025 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանը կրկին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել, որը 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին մուտքագրվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
1.11. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշման դեմ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ, որոշվել է հատուկ վերանայման բողոքի քննությունն անցկացնել գրավոր ընթացակարգով, իսկ դատական ակտի կայացման օր նշանակել 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ը:

2. Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2.1. Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ հետևյալ արարքի համար. «որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձից և ժամանակահատվածում, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին եղած կիսաթև բաճկոնի աջ ծոցագրպանում ապօրինի պահել է թվով 7 հատ կպչուն ժապավենով փաթեթավորված ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, զգալի չափերով՝ ընդհանուր 9,84 գրամ քաշով (0,68+0,9+0,48+0,51+0,41+0,58+0,93+0,48+0,89+0,45+0,48+0,48+0,43+0,9+0,41+0,4+0,43) «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 29-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ»։
2.2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշման համաձայն.
«(…) Հիմք ընդունելով նախորդ որոշումներով «հիմնավոր կասկածի» վերաբերյալ արված հետևությունները, Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք շարունակում են հիմնավոր լինել։
Մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ գործողություն կատարելու ռիսկերը.
- Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանը շուրջ 3 ամիս է, ինչ գտնվում է նախնական կալանքի տակ, այդ խափանման միջոցին ներհատուկ՝ անձնական ազատության առավելագույն սահմանափակումների պայմաններում, ինչը կարող է դրական ազդեցություն ունենալ մեղադրյալի հետագա վարքագծի վրա՝ նվազեցնելով վարույթին հակազդող գործողություններ կատարելու ռիսկերը։
- Պաշտպանության կողմը որպես կալանքին այլընտրանք առաջարկել է 500.000 ՀՀ դրամ, որը չվճարելը հիմք էր հանդիսացել մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար։
- Քրեական գործով հետազոտվել են բոլոր գրավոր ապացույցները, որոնք կարող են այս կամ այն փաստական հանգամանքի հաստատման կամ հերքման առումով անփոխարինելի նշանակություն ունենալ, հետևաբար մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու ռիսկերն այդ մասով էապես նվազել են:
- Քրեական գործով վկաները հանդիսանում են (և/կամ հանդիսացել են) ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայողներ, հետևաբար վերջինների զբաղեցրած դիրքով պայմանավորված նրանց վրա ազդեցություն գործադրելու հավանականությունն էապես բարձր չէ։
Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքներն իրենց որակական հատկանիշներով փոփոխության են ենթարկում մեղադրյալի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները՝ էապես փոփոխելով Դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 15-ի որոշմամբ արված հետևությունները։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ.
Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոփոխվել են դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար, առաջնորդվելով անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցի ընտրության նվազագույնի սկզբունքով, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել կալանքից առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների՝ վարչական հսկողության, 500.000 ՀՀ դրամ գրավի և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ.
1.1. Անդրադառնալով վարչական հսկողության պայմաններին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը պետք է շաբաթը երեք անգամ գրանցվի Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։
Վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանին պետք է արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը:
1.2 Հաշվի առնելով մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում՝ նրա նախկինում դրսևորած վարքագիծը, Դատարանը գտնում է, որ 500.000 ՀՀ դրամ գրավը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը վարչական հսկողության հետ համակցված, անհրաժեշտ են մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ գործողություն կատարելու ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ (…)»:

3. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը.
3.1. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանն իր հատուկ վերանայման բողոքում խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025թ. հոկտեմբերի 02-ի թիվ ԵԴ1/2031/01/25 որոշումը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:
3.2. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանն իր հատուկ վերանայման բողոքում հակիրճ ներկայացրել է քրեական վարույթի նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումը, վկայակոչել է վերաբերելի օրենսդրական դրույթներն ու իրավական դիրքորոշումները, իսկ որպես իր հատուկ վերանայման բողոքի հիմնավորում` նշել է հետևյալը. «(…) Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2031/01/25 02.10.2025թ. որոշումը ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ. (...)
Օրենսդիրը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսել է երեք առանձին հիմքեր, որոնցից մեկի առկայությունն անգամ բավարար է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու համար, հետևաբար մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու բարձր հավանականությունն արդեն բավարար է խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափությունն արձանագրելու համար:
Տվյալ դեպքում մեղադրյալին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք, ինչը նշանակում է, որ այլ խափանման միջոցները չեն կարող հանդիսանալ արդյունավետ իրավական ներգործության միջոց, որոնք կարող են կաշկանդել մեղադրյալին դրսևորել պատշաճ վարքագիծ և չեզոքացնել նաև նրա ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը: (…)»։

4. Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, վարույթի մասնակիցների բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ չեն ստացվել։

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
5.1. Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին:
5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին:
6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին:
2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն:
3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները:
4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից:
4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»:
5.2. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։
Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները:
5.3. Ինչ վերաբերում է վարչական հսկողություն խափանման միջոցին, ապա այն ուղղված է ոչ թե մեղադրյալի ազատության սահմանափակմանը, այլ՝ նրա տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակմանը, որի պայմաններում մեղադրյալը պարտավոր է գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում, սակայն ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ:
Նշված խափանման միջոցի կիրառման դեպքում մեղադրյալի վրա դատարանի որոշմամբ կարող են դրվել նաև լրացուցիչ արգելքներ, այն է՝
ա) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը,
բ) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր,
գ) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ,
դ) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
5.4. Վերոգրյալից պարզ է դառնում նաև, որ գրավը և բացակայելու արգելքը՝ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ, կիրառվում են մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով: Բացակայելու արգելքը կիրառվում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով մեղադրյալի ներկայանալն ապահովելու և խուսափելու միջոցով քրեական վարույթին խոչընդոտելը կանխելու նպատակով, իսկ գրավի կիրառումը կարող է հետապնդել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված ցանկացած անհրաժեշտ նպատակ:
5.5. Մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու կոնվենցիոնալ իրավունքի առնչությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Եվրոպական դատարան) ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետը դատական իշխանության մարմիններին հնարավորություն չի տալիս ընտրություն կատարելու անձին ողջամիտ ժամկետում դատարան տանելու կամ մինչև դատարանի առջև կանգնելը ժամանակավորապես ազատ արձակելու միջև: Մինչև դատապարտումն անձը համարվում է անմեղ, և այս դրույթի նպատակն առավելապես անձին ժամանակավորապես ազատ արձակելն է այն դեպքում, երբ շարունակական կալանքն այլևս ողջամիտ չէ: Այն հարցը, թե արդյո՞ք կալանքի տակ պահելու ժամկետը ողջամիտ է եղել, չի կարող գնահատվել վերացական եղանակով: Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ողջամտության հարցը պետք է գնահատվի՝ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործի փաստերից և առանձնահատկություններից ելնելով: Շարունակական կալանքը կարող է արդարացված լինել միայն, եթե կոնկրետ գործով առկա են հանրային շահի իրական պահանջի մասին վկայող հատուկ ցուցիչներ, որոնք, չնայած անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին, գերակայում են Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածով երաշխավորված անձնական ազատության իրավունքի նկատմամբ (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Buzadji v. the Republic of Moldova գործով 2016 թվականի հուլիսի 5-ի վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, 89-90-րդ կետերը):
5.6. Եվրոպական դատարանի գնահատմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը շարունակական կալանքի անհրաժեշտ պայման է, սակայն որոշակի ժամանակ անց այն դառնում է ոչ բավարար, և իրավասու մարմինները պետք է ներկայացնեն կալանքը հիմնավորող անհրաժեշտ և բավարար հիմքեր (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Merabishvili v. Georgia գործով Մեծ պալատի՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 28-ի վճիռը, գանգատ թիվ 72508/13, 222-րդ կետը, Merabishvili v. Georgia գործով վերը հիշատակված վճռի 102-րդ կետը): Անձին ազատ արձակելուն կողմ կամ դեմ փաստարկները չպետք է լինեն ընդհանրական և վերացական բնույթի (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Boicenco v. Moldova գործով 2006 թվականի հուլիսի 11-ի վճիռը, գանգատ թիվ 41088/05, 142-րդ կետը), այլ պետք է պարունակեն հղումներ կոնկրետ փաստերին և անձի անձնային առանձնահատկություններին, որոնք հիմնավորում են վերջինիս կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Rubtsov and Balayan v. Russia գործով 2018 թվականի ապրիլի 10-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 33707/14 and 3762/15, 142-րդ կետը, Perstner v. Luxembourg գործով 2023 թվականի փետրվարի 16-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7446/21, 33-րդ կետը): Կալանքի տակ պահելու փաստացի մեխանիկական երկարաձգումն անհամատեղելի է Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետի երաշխիքների հետ (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Tase v. Romania գործով 2008 թվականի հունիսի 10-ի վճիռը, գանգատ թիվ 29761/02, 40-րդ կետը):
5.7. Անդրադառնալով վարույթի պատշաճ ընթացքին մեղադրյալի կողմից խոչընդոտելու վտանգին, Եվրոպական դատարանը նշել է, որ այն չպետք է լինի վերացական և պետք է հաստատվի փաստական տվյալներով (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Becciev v. Moldova գործով 2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9190/03, 59-րդ կետը): Վկաների վրա ճնշում գործադրելու վտանգը կարող է ընդունելի լինել վարույթի սկզբնական փուլերում (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Jarzyński Jarzynskiv. Poland գործով 2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 15479/02, 43-րդ կետը), սակայն այն չի կարող հիմնավորվել միայն ակնկալվող պատժի խստությամբ (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Merabishvili v. Georgia վերը հիշատակված գործով Մեծ պալատի վճռի 224-րդ կետը): Ընդ որում, երկարատև ժամանակահատվածում քննություն իրականացնելու անհրաժեշտությունը բավարար չէ կալանքն արդարացնելու համար. վարույթի բնականոն ընթացքի պարագայում ենթադրյալ վտանգները նվազում են, քանի որ հարցաքննությունները կատարվում են, ցուցմունքները վերցվում են և ստուգվում (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Clooth v. Belgium գործով 1991 թվականի դեկտեմբերի 12-ի վճիռը, գանգատ թիվ 12718/87, 44-րդ կետը):
5.8. Դատական քննության փուլում գտնվող գործով դատարանի կողմից մեղադրյալի (ամբաստանյալի) ազատության իրավունքը սահմանափակող խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության ստուգման շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է այն հանգամանքը, որ գործի դատական քննության ընթացքում մեղադրյալի (ամբաստանյալի) նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ հարցը լուծելիս, առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին։ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ նման պայմաններում, որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս, վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Արման և Արքա Մադաթյանների գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19, Արքա Մադաթյանի գործով 2022 թվականի մարտի 4-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշումները)։
Մեկ այլ որոշման շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ անձի պատշաճ վարքագիծն ապահովող երաշխիքների կիրառմամբ ազատ արձակվելու իրավունքը կարող է իրավաչափորեն սահմանափակվել միայն անձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորող բավարար հիմքերի առկայության դեպքում: Իսկ այդ հիմքերի առկայության մասին վկայող փաստարկները պետք է բխեն կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքներից և հիմնավորվեն կոնկրետ փաստական տվյալներով: Շարունակական կալանքի պարագայում, վարույթի բնականոն ընթացքին զուգահեռ, աստիճանաբար բարձրանում է մեղադրյալին (ամբաստանյալին) կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորված համարելու շեմը: Ընդ որում, առավել բարձր պետք է լինի վարույթն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի՝ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու մասին որոշումը վերադաս դատական ատյանի կողմից բեկանելիս կալանքի անհրաժեշտության հիմնավորվածության շեմը: (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Մելսիկ Արթուրի Ալեքսանյանի գործով 2025 թվականի ապրիլի 9-ի ԼԴ1/0059/01/17 որոշումը)։
5.9. Շարադրված իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում անդրադառնալով մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը այլընտրանքային խափանման միջոցներով փոխելու հնարավորության հարցին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը գործի նյութերից բխող կոնկրետ փաստարկների վկայակոչմամբ իրավացիորեն գտել է, որ քրեական գործով վարույթի ներկա փուլում մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների` տվյալ դեպքում վարչական հսկողության, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ` նկատի ունենալով, որ դրանց կիրառմամբ հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակներին:
5.10. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը՝ որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հարցը լուծելիս, համակողմանի գնահատման է ենթարկել անձին շարունակաբար կալանքի տակ պահելու տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեցող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են վկաների՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայողներ հանդիսանալու և նրանց զբաղեցրած դիրքով պայմանավորված՝ նրանց վրա ազդեցություն գործադրելու հավանականությունն էապես բարձր չլինելը, քրեական գործով բոլոր գրավոր ապացույցներն արդեն իսկ հետազոտված լինելը, մեղադրյալի՝ շուրջ երեք ամիս կալանքի տակ գտնվելը և այն վերջինիս ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոն հանդիսանալը, նախկինում մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելը գրավի գումարը չվճարելու հանգամանքով պայմանավորված լինելը, արդյունքում իրավաչափորեն եզրահանգելով, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված կիրառումն ի զորու է չեզոքացնելու մեղադրյալի կողմից գործի քննության ընթացքում ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը։
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ առաջին ատյանի դատարանի հետևությունն այն մասին, որ սույն գործի փաստական հանգամանքների պայմաններում կիրառված վարչական հսկողությունը՝ համակցված 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու արգելքի հետ, կարող են լինել արդյունավետ միջոցներ՝ զսպելու մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը, հիմնավոր է։
Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումը հիմնավորվում է նաև նրանով, որ շարունակական կալանքի պարագայում, վարույթի բնականոն ընթացքին զուգահեռ, աստիճանաբար բարձրանում է մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորված համարելու շեմը, ուստի առաջին ատյանի դատարանը, փաստելով, որ սույն գործի փաստական տվյալներն իրենց համակցության մեջ քրեական վարույթի տվյալ փուլում բավարար չեն մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի անձնական ազատությանը միջամտող առավել ինտենսիվ, ամենախիստ խափանման միջոց հանդիսացող կալանքի՝ որպես դատավարական ծայրահեղ միջոցի շարունակական կիրառման անհրաժեշտությունը փաստելու համար, եկել է ճիշտ հետևության:
5.11. Անդրադառնալով բողոքաբերի այն փաստարկին, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք, ինչը նշանակում է, որ այլ խափանման միջոցները չեն կարող հանդիսանալ արդյունավետ իրավական ներգործության միջոցներ, որոնք կարող են կաշկանդել մեղադրյալին դրսևորել պատշաճ վարքագիծ և չեզոքացնել նաև նրա ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը, ապա Վերաքննիչ դատարանը, հիմք ընդունելով վերևում մեջբերված՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կայուն նախադեպային իրավունքը, հարկ է համարում կրկին շեշտադրել, որ մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ դատավարական վարքագիծ դրսևորելու վտանգները չեն կարող հիմնավորվել միայն ակնկալվող պատժի խստությամբ, ավելին՝ այդ վտանգները կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածին զուգահեռ նվազում են՝ այն հանգամանքի հաշվառմամբ, որ արդեն իսկ կալանքի տակ եղած ժամանակահատվածը հաշվակցվելու է վերջնական պատժի ժամկետից: Բացի այդ, առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ ոչ թե արձանագրել է մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու վտանգի իսպառ բացակայությունը, այլ քննության տվյալ փուլում վերջինի՝ իր էությամբ ավելի նվազ լինելը, որպիսի պայմաններում իրավացիորեն առաջնորդվելով նվազագույնի սկզբունքով՝ եզրահանգել է, որ այդ ենթադրյալ վարքագիծը կարող է կանխվել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ վարչական հսկողության, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոցներ, վարույթի տվյալ փուլում կարող են հաղթահարել մեղադրյալի կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունները և դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար:
5.12. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը վարչական հսկողությամբ, 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով գրավով և բացակայելու արգելքով փոխելով՝ առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այդ թվում նաև՝ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/2031/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 11-06-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 16117525
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի (Հօրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2000թ. մարտի 18-ի թիվ 270- որոշման պահանջները, այն է' չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու' թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձից և ժամանակահատվածում, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին եղած կիսաթև բաճկոնի աջ ծոցագրպանում ապօրինի պահել է թվով 17 կաչուն ժսպավենով փաթեթավորված ՀՀ Կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 70-7 կրշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, զգալի չափերով' ընդհանուր 9,84 գրամ քաշով 068-0.9+0.48+0.51+0.41+0.58+0.93+0.48+0.89+0.45+0.48+0.46-0.43+0.9+0.41-0.4-0 <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2025 թվականի հոնվարի 29-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Դավիթ
Ազգանուն Սիրեկանյան
Հայրանուն Հովհաննեսի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 393 Մաս 2 Կետ 2/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ 1.4
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 11-06-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Արշակ
Ազգանուն Մաթևոսյան
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
Ամսաթիվ 01-07-2022
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
Որոշման ամսաթիվ 16-06-2025
Որոշում ԵԴ1/2031/01/25


ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈՒՅԹ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ
ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«16» Հունիսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Արշակ Մաթևոսյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/2031/01/25 քրեական գործը
Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի

2025 թվականի հունիսի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
Քրեական գործին շնորհվել է ԵԴ1/2031/01/25 համարը:
2025 թվականի հունիսի 11-ին դատարաններում գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը մակագրվել, իսկ 2025 թվականի հունիսի 12-ին հանձնվել է դատավոր Արշակ Մաթևոսյանին:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310 հոդվածով՝
Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի

Ստանձնել թիվ ԵԴ1/2031/01/25 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի հունիսի 26-ին՝ ժամը 17։30-ին, դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Շենգավիթ նստավայրում։



ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատավարության կողմեր Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր
Անուն Սամինե
Ազգանուն Պետրոսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Դավիթ
Ազգանուն Սիրեկանյան
Հայրանուն Հովհաննեսի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Ժորա
Ազգանուն Սարգսյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն Սերգեյ
Ազգանուն Ոսկանյան
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 26-06-2025
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 26-06-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 26-06-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/2031/01/25


ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԻ
ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ, ԱՅՆ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ ԿԱՄ ՓՈԽԵԼՈԻ
ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ


«26» Հունիսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝
նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ.
հանրային մեղադրող՝ ՍԱՄԻՆԵ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ ԴԱՎԻԹ ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան՝ ԺՈՐԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի (1) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու, այն վերացնելու կամ փոխելու հարցը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393 հոդվածի 2-րդ մասով 2-րդ կետով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքի համար.
«(...) նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձից և ժամանակահատվածում, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին եղած կիսաթև բաճկոնի աջ ծոցագրպանում ապօրինի պահել է թվով 17 կպչուն ժապավենով փաթեթավորված ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, զգալի չափերով՝ ընդհանուր 9,84 գրամ քաշով (0,68+0,9+0,48+0,51+0,41+0,58+0,93+0,48+0,89+0,45+0,48+0,48+0,43+0,9+0,41+0,4+0,43) «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 29-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ»։
2. Մինչդատական վարույթում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների հետևյալ համակցությունը.
-տնային կալանքը, (Դատարանի 2025 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ վերջին անգամ երկարաձգվել է մեկ ամիս ժամկետով՝ մինչև 2025 թվականի հունիսի 29),
-1.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավը,
-Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը:
3. Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Հանրային մեղադրող Սամինե Պետրոսյանը նշեց, որ մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքեր առկա չեն, իսկ տնային կալանքի իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել: Հանրային մեղադրողը Դատարանին խնդրեց մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ:
Պաշտպան Ժորա Սարգսյանն, ըստ էության, նշեց, ՀՀ վերաքննիչ դատարանի որոշման հիման վրա կալանքից ազատվելուց հետո Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ մոտ մեկ շաբաթ որևէ հսկողություն չի սահմանվել, և այդ ընթացքում մեղադրյալը դրսևորել է իրավահպատակ վարքագիծ:
Անդրադառնալով գրավի վճարված չլինելու հանգամանքին՝ պաշտպանը նշեց, որ մեղադրյալի կողմից այն չվճարելը պայմանավորված է եղել որոշակի սոցիալական խնդիրներով, և Դավիթ Սիրեկանյանը նպատակ չի ունեցել իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի որևէ պայման խախտել, որով պայմանավորված պաշտպանական կողմը համապատասխան միջնորդությամբ է հանդես եկել գրավը վերացնելու կամ նվազագույն չափ կիրառելու համար, ինչը վարույթի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից մերժվել է։
Մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանն, ըստ էության, միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը:
4. Կիրառման ենթակա իրավունք.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի համաձայն.
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։
(…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն.
«Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին»։

5. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
5.1 ՀԻՄՆԱՎՈՐ ԿԱՍԿԱԾԸ.
Դատարանն արձանագրում է, որ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/2031/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով (մինչդատական վարույթի համար՝ 16117525) հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Դատարան ստացված լինելը բավարար է փաստելու, որ առկա է նրա կողմից իրեն վերագրվող հանցանքները կատարելու հիմնավոր կասկածը։
5.2 ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ (ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ) ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅՈՒՆԸ.
Մեղադրյալի կողմից քննությանը խոչընդոտելու և հանցանք կատարելու հավանականության մասին.
-ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի Ձև 8 տեղեկանքում և «DataLex» դատական տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալների համաձայն՝ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանը Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 3-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու մեջ և դատապարտվել 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքի: Բացի այդ Դավիթ Սիրեկանյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 29-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելու մեջ և դատապարտվել 375.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքի:
-Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանը չի վճարել իր նկատմամբ ընտրված գրավի գումարը, իսկ պաշտպանության կողմը գրավի գումարը չվճարելը չի հիմնավորել մեղադրյալի կամ նրա ընտանիքի ֆինանսական դրության վատթարացման վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալով։ Ավելին՝ մեղադրյալի նկատմամբ մինչդատական վարույթում կիրառված կալանքի որոշման դեմ հատուկ վերանայման բողոքում պաշտպանության կողմն է ՀՀ վերաքննիչ դատարանին որպես կալանքի այլընտրանք առաջարկել 500.000-1.000.000 ՀՀ դրամ գրավ, իսկ հետագայում հսկող դատախազին միջնորդել է կիրառված 1.000.000 ՀՀ դրամը նվազեցնել։
-Մեղադրյալը տնային կալանքի տակ գտնվելու ընթացքում առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության և փոխել է տնային կալանքի կրման վայրը։
-Վերոգրյալի հետ միասին Դատարանը հաշվի է առնում Դավիթ Սիրեկանյանին վերագրվող արարքի բնույթը, կատարման եղանակը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ այդ արարքի համար նախատեսված պատժի խստությունը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրվում է ծանր հանցագործության կատարում, որի համար որպես պատիժ է նախատեսված միայն ազատազրկման ձևով՝ չորսից ութ տարի ժամկետով, ինչը ևս կանխորոշիչ դեր ունի մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը բարձր գնահատելու տեսանկյունից։
Դատարանի հետևությունը չի հանդիսանում քրեական գործում առկա ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու և լուծելու աստիճանի բազմակողմանի և խորը վերլուծության արդյունք. այդ հետևությունը հիմնված է դրանցից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա։
• Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և այդ կերպ վարույթին հակազդելու ռիսկերը բարձր են:
Այսպիսով.
• Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ մինչդատական վարույթում տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը 3 ամսով երկարաձգելու անհրաժեշտություն՝ պահպանելով կիրառված սահմանափակումները, քանի որ դրանք չպահպանելը ողջամտորեն կարող են բացասաբար անդրադառնալ քրեական վարույթի ընթացքի վրա։
• Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի իրականացվող էլեկտրոնային հսկողության վայրը գտնում է, որ տնային կալանքի կրման վայրը պետք է սահմանել՝ Երևան քաղաքի Խուդյակովի փողոցի 186 տունը:
• Հաշվի առնելով այն, որ մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի պաշտպանն, ի թիվ այլնի, միջնորդել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանին Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել նաև 500.000-ից մինչև 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավը, և ՀՀ վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի հետ համակցված կիրառվել է նաև 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավը, սակայն մինչ օրս այն չի վճարվել, իսկ մեղադրյալի կողմից այն վճարելու անհնարինության վերաբերյալ Դատարանին չի ներկայացվել որևէ հիմնավոր փաստարկ՝ Դատարանը գտնում է, որ տնային կալանքի հետ համակցված պետք է կիրառել նաև 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով գրավ, իսկ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ, քանի որ տվյալ դեպքում նշված խափանման միջոցների համակցությունն անհրաժեշտ և բավարար է մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ գործողություն կատարելու ռիսկերը չեզոքացնելու համար։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 270 և 316 հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը երկարաձգել 3 ամսով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 29-ը՝ պահպանելով նաև կիրառված սահմանափակումները:
Տնային կալանքի կրման վայր սահմանել Երևան քաղաքի Խուդյակովի փողոցի 186 տունը:
2. Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ ընտրել 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով գրավ, որը երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում պետք է մուծվի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին (900013298014), իսկ գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը պետք է ներկայացվի վարույթն իրականացնող մարմնին:
3. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ

(1)Ծնված՝ 1998 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Ջուղայի փողոցի 4 շենքի թիվ 47 բնակարանում, բնակվում է Երևան քաղաքի Խուդյակովի փողոցի թիվ 186 տանը:
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 14-07-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 14-07-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 14-07-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի փոխելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/2031/01/25


ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ
ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈԽԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ


«15» Հուլիսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝
նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ.
հանրային մեղադրող՝ ՍԱՄԻՆԵ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ ԴԱՎԻԹ ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան՝ ԺՈՐԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում նախնական դատալսումների ընթացքում քննարկելով մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի (1) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու հարցը.






Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել 2 ամիս ժամկետով կալանքը, որի դեմ պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի կողմից բերվել է հատուկ վերանայման բողոք։
Բողոքով պաշտպանը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանին խնդրել է Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել այլընտրանքային խափանման միջոցներով՝ որպես այլընտրանք նշելով տնային կալանքը կամ վարչական հսկողությունը՝ համակցված բացակայելու արգելքի և/կամ 500.000-ից 1.000.000 ՀՀ դրամի սահմաններում գրավի հետ:
2. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2025 թվականի մարտի 21-ի որոշմամբ (այսուհետ՝ նաև ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում) պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը բավարարվել է, և մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների հետևյալ համակցությունը.
-տնային կալանքը,
-1.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավը,
-Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը։
3. 2025 թվականի մարտի 27-ին մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի պաշտպան Ժորա Սարգսյանը թիվ 16117525 քրեական վարույթի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին միջնորդել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված 1.000.000 ՀՀ դրամ գրավը վերացնել կամ նվազեցնել՝ սահմանելով նվազագույն չափը, ինչը հսկող դատախազի կողմից մերժվել է:
Պաշտպանի միջնորդության մեջ, մասնավորապես, նշվել է.
«(...)
Նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնվել է այն հանգամանքը, որ Դավիթ Սիրեկանյանի կինը հղի է, ինչին վերաբերելի փաստաթղթերը տրամադրվել են դատարանին։ Ներկայացված փաստաթղթերից պարզ է դարձել, որ Դավիթ Սիրեկանյանի կինը կարճ ժամանակ անց ծննդաբերելու է։
Ցանկանում եմ նշել այն հանգամանքը, որ տնային կալանքի ժամկետի երկարաձգման վերաբերյալ՝ կայացած դատական նիստի ընթացքում պաշտպանության կողմը որևէ կերպ չի առարկել նշված խափանման միջոցի դեմ և նույն մոտեցումը դեռևս արդիական է։
Դավիթ Սիրեկանյանը և նրա ընտանիքի անդամները գտնվում են սոցիալապես ծանր իրավիճակում, իսկ նախկինում ունեցած գումարով, որը Դավիթ Սիրեկանյանի կնոջ ընտանիքը պատրաստվում էր որպես գրավ վճարել, հոգացել են Դավիթ Սիրեկանյանի կնոջ մոր առողջական վիճակի բարելավմանն ուղղված բժշկական ծախսերը /վիրահատություն, հետվիրահատական ծախսեր/։ Այսինքն՝ ներկա դրությամբ Դավիթ Սիրեկանյանն ուղղակիորեն միջոցներ չունի դատարանի կողմից կիրառված գրավ խափանման միջոցի գումարը վճարելու։
(...)»:
4. 2025 թվականի հունիսի 26-ին՝ թիվ ԵԴ1/2031/01/25 քրեական գործով նախնական դատալսումների ընթացքում, Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316 հոդվածի հիման վրա քննարկելով մեղադրյալի Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, որոշել է.
-տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 ամսով,
-Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ,
-ընտրել 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով գրավ։
Մեղադրյալի նկատմամբ գրավը որպես խափանման միջոց ընտրելը Դատարանը պատճառաբանել է նրանով, որ մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված գրավը, այդ թվում՝ պաշտպանության կողմի առաջարկած նվազագույն չափը, չի վճարվել, իսկ մեղադրյալի կողմից այն վճարելու անհնարինության վերաբերյալ Դատարանին չի ներկայացվել որևէ հիմնավոր փաստարկ։
Միևնույն ժամանակ Դատարանը սահմանել է, որ գրավը երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում պետք է մուծվի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին, իսկ գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը պետք է ներկայացվի վարույթն իրականացնող մարմնին:
5. 2025 թվականի հուլիսի 15-ին Դատարանը, հիմք ընդունելով գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը մեղադրյալի կողմից ներկայացված չլինելու հանգամանքը, որոշել է քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի նկատմամբ առավել պիտանի խափանման միջոց ընտրելու հարցը։
Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Պաշտպան Ժորա Սարգսյանն, ըստ էության, նշեց, որ Դավիթ Սիրեկանյանը նպատակ չի ունեցել խախտել իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի որևէ պայման, և նրա կողմից 500.000 ՀՀ դրամ գրավը չվճարելը պայմանավորված է եղել առաջ եկած ֆինանսական խնդիրներով։ Մասնավորապես՝ մեղադրյալի խնայողությունները ծախսվել են իր կնոջ հղիության ընթացքում անհրաժեշտ բուժօգնության և խնամքի վրա։ Պաշտպանը Դատարանին ներկայացրել է Մարիամ Արթուրի Բեգլարյանի կողմից էլեկտրոնային փոստով ուղարկված որոշակի ծախսերի լուսապատճեններ, ինչպես նաև վերջինի դիմումի, անձնագրի և 2025 թվականի հունիսի 25-ին ծնված Ռոման Դավիթի Բեգլարյանի ծննդյան վկայականի պատճենները։
Հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանի խախտման պարագայում, պաշտպանության կողմի ներկայացրած փաստարկներն ընդունելի չեն, և խնդրեց Դատարանին Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխել կալանքով:
6. Կիրառման ենթակա իրավունքը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն.
«Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ` առավել պիտանի խափանման միջոցով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն.
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
(...)
3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
(...)»:
7. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածներից մեջբերված իրավանորմերի բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ այն դեպքում, երբ փոխվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները կամ նա խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները և այդ վարքագիծն, ի թիվս այլնի, խոչընդոտներ է ստեղծել (ստեղծում) քրեական գործի քննության համար կամ համընկնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ հիմքի հետ, ապա դատարանն իր իրավասության սահմաններում պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և առավել պիտանի խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն ընտրելու համար։
Այսպես.
Մեջբերված իրավանորմերի և փաստական հանգամանքների համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
-ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցն, ի թիվս այլոց, գրավով փոխելուց 6 օր անց պաշտպանության կողմը հսկող դատախազին միջնորդել է վերացնել գրավը կամ նվազեցնել դրա չափը, դա պատճառաբանելով նրանով, որ կալանքի փոխարեն ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանին առաջարկված գրավի գումարով հոգացել են Դավիթ Սիրեկանյանի կնոջ մոր առողջական վիճակի բարելավմանն ուղղված բժշկական ծախսերը, մինչդեռ դրա վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ քրեական գործում առկա չէ։ Ուշադրության է արժանի նաև այն, որ պաշտպանության կողմը առաջարկել է նաև նվազեցնել գրավի չափը։
-Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանը Դատարանի 2025 թվականի հունիսի 26-ի որոշմամբ սահմանված ժամկետում չի վճարել դեռևս մինչդատական վարույթում պաշտպանության կողմի առաջարկած գրավի նվազագույն չափը 500.000 ՀՀ դրամը, իսկ գրավը վճարելու անհնարինությունը պաշտպանության կողմն այս անգամ պատճառաբանել է խնայած գումարները մեղադրյալի կնոջ հղիության ընթացքում անհրաժեշտ բուժօգնության ու խնամքի վրա ծախսված լինելու հանգամանքով, մինչդեռ պաշտպանության կողմի ներկայացրած փաստաթղթերը չեն վերաբերել մատնանշված փաստարկներին և, ըստ էության, հակասել են նախկինում նշված պատճառաբանություններին։ Ավելին՝ 2025 թվականի հուլիսի 15-ի դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Ժորա Սարգսյանի կողմից ներկայացված փաստաթղթերը վերաբերել են մանկական հագուստի և այլ պարագաների վրա ենթադրաբար ծախսված շուրջ 100.000 ՀՀ դրամին։ Ուշադրության է արժանի այն, որ Դատարանին չի ներկայացվել որևէ փաստական տվյալ առ այն, որ նշված գնումները կատարվել են Դավիթ Սիրեկանյանի կողմից, այլ հակառակը՝ բանկային անդորրագրերի նկարներում նշված է այլ անձի՝ Հասմիկ Բեգլարյանի անունը։
• Վերոգրյալ փաստական տվյալներն ուղղակի վկայում են այն մասին, որ մեղադրյալը երկու անգամ չարամտորեն խուսափել է որպես կալանքի այլընտրանք պաշտպանության կողմի առաջարկած գրավը վճարելուց, մինչդեռ թե ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, թե Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը գտել են, որ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի օրինական վարքագիծը հնարավոր կլինի ապահովել այդ թվում գրավի կիրառմամբ:
Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի բացասական վարքագծի մասին է վկայում նաև այն, որ 2025 թվականի հունիսի 26-ից հետո ունենալով 3 աշխատանքային օր գրավը մուծելու համար, նա մինչև 2025 թվականի հուլիսի 15-ը ոչ միայն Դատարանին չի հայտնել գրավը մուծելու խոչընդոտների մասին, այլև չի ձեռնարկել այդ ուղղությամբ որևէ գործուն քայլ, և միայն խափանման միջոցի վերանայման հարցի քննարկման ժամանակ մեղադրյալի պաշտպանն է Դատարանին խնդրել ընդմիջել նիստը՝ մեղադրյալի կնոջից որոշ փաստաթղթեր ստանալու համար։
Այսպիսով.
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթի տվյալ փուլում առկա է մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտություն, այն իրավաչափ է, և տվյալ դեպքում կալանքից առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված (ընտրված) այլընտրանքային խափանման միջոցներն այլևս ի զորու չեն ապահովել վերջինի օրինական վարքագիծը, հետևաբար նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը պետք է փոխարինել առավել պիտանի խափանման միջոցով՝ 3 ամիս ժամկետով կալանքով։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված, ինչպես նաև 500.000 ՀՀ դրամի չափով ընտրված գրավ այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխել 3 (երեք) ամիս ժամկետով կալանքով։
Կալանքի սկիզբը հաշվել սույն որոշման հիման վրա Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանին արգելանքի վերցնելու պահից:
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ


(1)Ծնված՝ 1998 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Ջուղայի փողոցի 4 շենքի թիվ 47 բնակարանում, բնակվում է Երևան քաղաքի Խուդյակովի փողոցի թիվ 186 տանը:
Նախնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 28-08-2025
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 28-08-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 28-08-2025
Ժամ 16:53
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 28-08-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 25-09-2025
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 25-09-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը չի կայացվել նախագահող դատավորի՝ մինչդատական միջնորդություններով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով:
Դատական նիստը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի:
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 02-10-2025
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 02-10-2025
Նիստը Կայացել է
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
Ամսաթիվ 02-10-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում Խափանման միջոցի փոխելը
Որոշման բովանդակություն ԵԴ1/2031/01/25


ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ
ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՓՈԽԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ


«2» Հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝
նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ.
հանրային մեղադրող՝ ՍԱՄԻՆԵ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ ԴԱՎԻԹ ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան՝ ԺՈՐԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի(1) նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու, այն վերացնելու կամ փոխելու հարցը քննարկելու վերաբերյալ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Թիվ ԵԴ1/2031/01/25 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 15-ի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխվել են 3 ամիս ժամկետով կալանքով (այսուհետ՝ նաև Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 15-ի որոշում):
2. Դատարանի նախորդ 2025 թվականի հուլիսի 15-ի որոշմամբ արձանագրվել է հետևյալը.
«(...)
-ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցն, ի թիվս այլոց, գրավով փոխելուց 6 օր անց պաշտպանության կողմը հսկող դատախազին միջնորդել է վերացնել գրավը կամ նվազեցնել դրա չափը, դա պատճառաբանելով նրանով, որ կալանքի փոխարեն ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանին առաջարկված գրավի գումարով հոգացել են Դավիթ Սիրեկանյանի կնոջ մոր առողջական վիճակի բարելավմանն ուղղված բժշկական ծախսերը, մինչդեռ դրա վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ քրեական գործում առկա չէ։ Ուշադրության է արժանի նաև այն, որ պաշտպանության կողմը առաջարկել է նաև նվազեցնել գրավի չափը։
-Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանը Դատարանի 2025 թվականի հունիսի 26-ի որոշմամբ սահմանված ժամկետում չի վճարել դեռևս մինչդատական վարույթում պաշտպանության կողմի առաջարկած գրավի նվազագույն չափը 500.000 ՀՀ դրամը, իսկ գրավը վճարելու անհնարինությունը պաշտպանության կողմն այս անգամ պատճառաբանել է խնայած գումարները մեղադրյալի կնոջ հղիության ընթացքում անհրաժեշտ բուժօգնության ու խնամքի վրա ծախսված լինելու հանգամանքով, մինչդեռ պաշտպանության կողմի ներկայացրած փաստաթղթերը չեն վերաբերել մատնանշված փաստարկներին և, ըստ էության, հակասել են նախկինում նշված պատճառաբանություններին։ Ավելին՝ 2025 թվականի հուլիսի 15-ի դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Ժորա Սարգսյանի կողմից ներկայացված փաստաթղթերը վերաբերել են մանկական հագուստի և այլ պարագաների վրա ենթադրաբար ծախսված շուրջ 100.000 ՀՀ դրամին։ Ուշադրության է արժանի այն, որ Դատարանին չի ներկայացվել որևէ փաստական տվյալ առ այն, որ նշված գնումները կատարվել են Դավիթ Սիրեկանյանի կողմից, այլ հակառակը՝ բանկային անդորրագրերի նկարներում նշված է այլ անձի՝ Հասմիկ Բեգլարյանի անունը։
• Վերոգրյալ փաստական տվյալներն ուղղակի վկայում են այն մասին, որ մեղադրյալը երկու անգամ չարամտորեն խուսափել է որպես կալանքի այլընտրանք պաշտպանության կողմի առաջարկած գրավը վճարելուց, մինչդեռ թե ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, թե Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը գտել են, որ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի օրինական վարքագիծը հնարավոր կլինի ապահովել այդ թվում գրավի կիրառմամբ:
Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի բացասական վարքագծի մասին է վկայում նաև այն, որ 2025 թվականի հունիսի 26-ից հետո ունենալով 3 աշխատանքային օր գրավը մուծելու համար, նա մինչև 2025 թվականի հուլիսի 15-ը ոչ միայն Դատարանին չի հայտնել գրավը մուծելու խոչընդոտների մասին, այլև չի ձեռնարկել այդ ուղղությամբ որևէ գործուն քայլ, և միայն խափանման միջոցի վերանայման հարցի քննարկման ժամանակ մեղադրյալի պաշտպանն է Դատարանին խնդրել ընդմիջել նիստը՝ մեղադրյալի կնոջից որոշ փաստաթղթեր ստանալու համար։
Այսպիսով.
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթի տվյալ փուլում առկա է մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտություն, այն իրավաչափ է, և տվյալ դեպքում կալանքից առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը։
(...)»:
3. Դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Հանրային մեղադրողն, ըստ էության, նշեց, որ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխելու հիմքեր առկա չեն, և դրա իրավաչափության պայմանները շարունակում են պահպանվել:
Պաշտպանն, առարկեց հանրային մեղադրողի դիրքորոշմանը, նշելով, որ մեղադրյալը գտնվելով կալանքին ներհատուկ պայմաններում ողջամտորեն կատարել է անհրաժեշտ հետևություններ։ Պաշտպանը նաև նշեց, որ առկա չէ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտություն, հավելելով, որ տնային կալանքը, 500.000 ՀՀ դրամ գրավը և ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը համակցության մեջ ևս ի զորու են չեզոքացնել մեղադրյալի ոչ օրինական վարքագծի բոլոր ռիսկերը։
Պաշտպանը Դատարանին ներկայացրեց մեղադրյալի անձը բնութագրող, ընտանեկան կյանքին վերաբերելի, ինչպես նաև թիվ ԱՐԱԴ/0060/01/24 քրեական գործով նշանակված տուգանքը վճարված լինելու մասին փաստաթղթեր։
Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանն, ըստ էության, միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը:
4. Կիրառման ենթակա իրավունքը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
(…)»:
4.Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով վարույթն իրականացնող մարմնին ընտրություն կատարել մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող առավել պիտանի խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության միջև։
ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԴՐԱՆՑ ԻՐԱՎԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԿԱՄ ՎԵՐԱՑՄԱՆ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ.
ՀԻՄՆԱՎՈՐ ԿԱՍԿԱԾԸ.
Հիմք ընդունելով նախորդ որոշումներով «հիմնավոր կասկածի» վերաբերյալ արված հետևությունները, Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք շարունակում են հիմնավոր լինել։
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ԿՈՂՄԻՑ ՀՀ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՍԳՐՔԻ 116 ՀՈԴՎԱԾԻ 2-ՐԴ ՄԱՍՈՎ ՆԱԽԱՏԵՍՎԱԾ ՈՐԵՎԷ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՌԻՍԿԵՐԸ.
-Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանը շուրջ 3 ամիս է, ինչ գտնվում է նախնական կալանքի տակ, այդ խափանման միջոցին ներհատուկ՝ անձնական ազատության առավելագույն սահմանափակումների պայմաններում, ինչը կարող է դրական ազդեցություն ունենալ մեղադրյալի հետագա վարքագծի վրա՝ նվազեցնելով վարույթին հակազդող գործողություններ կատարելու ռիսկերը։
-Պաշտպանության կողմը որպես կալանքին այլընտրանք առաջարկել է 500.000 ՀՀ դրամ, որը չվճարելը հիմք էր հանդիսացել մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար։
-Քրեական գործով հետազոտվել են բոլոր գրավոր ապացույցները, որոնք կարող են այս կամ այն փաստական հանգամանքի հաստատման կամ հերքման առումով անփոխարինելի նշանակություն ունենալ, հետևաբար մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու ռիսկերն այդ մասով էապես նվազել են:
-Քրեական գործով վկաները հանդիսանում են (և/կամ հանդիսացել են) ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայողներ, հետևաբար վերջինների զբաղեցրած դիրքով պայմանավորված նրանց վրա ազդեցություն գործադրելու հավանականությունն էապես բարձր չէ։
• Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքներն իրենց որակական հատկանիշներով փոփոխության են ենթարկում մեղադրյալի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները՝ էապես փոփոխելով Դատարանի 2025 թվականի հուլիսի 15-ի որոշմամբ արված հետևությունները։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ.
Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոփոխվել են դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար, առաջնորդվելով անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցի ընտրության նվազագույնի սկզբունքով, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել կալանքից առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների՝ վարչական հսկողության, 500.000 ՀՀ դրամ գրավի և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ.
1.1 Անդրադառնալով վարչական հսկողության պայմաններին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը պետք է շաբաթը երեք անգամ գրանցվի Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։
Վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանին պետք է արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը:
1.2 Հաշվի առնելով մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում՝ նրա նախկինում դրսևորած վարքագիծը, Դատարանը գտնում է, որ 500.000 ՀՀ դրամ գրավը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը վարչական հսկողության հետ համակցված անհրաժեշտ են մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ գործողություն կատարելու ռիսկերը չեզոքացնելու համար։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116, 117 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը փոխել այլընտրանքային խափանման միջոցների հետևյալ համակցությամբ.
1. Վարչական հսկողությամբ, որի պայմաններում նա պարտավոր է շաբաթը երեք անգամ գրանցվել Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։
Մեղադրյալին արգելել նաև առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը:
Վարչական հսկողության մասով որոշման կատարումը հանձնարարել Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալի բնակության վայրի տարածքային մարմնին։
2. 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գրավով, որը եռօրյա ժամկետում պետք է մուծվի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին (900013298014), իսկ գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը պետք է ներկայացվի վարույթն իրականացնող մարմնին:
3. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքով:
Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ

(1)Ծնված՝ 1998 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Ջուղայի փողոցի 4 շենքի թիվ 47 բնակարանում, բնակվում է Երևան քաղաքի Խուդյակովի փողոցի թիվ 186 տանը:
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 29-10-2025
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 29-10-2025
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը չի կայացվել նախագահող դատավորի՝ ամենամյա արձակուրդում գտնվելու պատճառով։
Դատական նիստը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի, որի մասին դատավարության մասնակիցները հեռախոսազանգի միջոցով տեղեկացվել են։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 03-12-2025
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 03-12-2025
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 13-01-2026
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2025 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նիստը չի կայացել
Նիստի ամսաթիվ 13-01-2026
Նիստը Չի կայացել
Պատճառը Դատական նիստը չի կայացվել, քանի որ սույն քրեական գործով պաշտպան Ժ․Սարգսյանից գրություն է ստացվել առ այն, որ մեկ այլ քրեական գործով ծանրաբեռնված լինելու պատճառով չի կարող ներկայանալ դատական նիստին։
Դատական նիստը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի։
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 10-02-2026
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 10-02-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 06-03-2026
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 06-03-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 17-04-2026
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 17-04-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 22-05-2026
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 22-05-2026
Նիստը Կայացել է
Հիմնական դատալսումներ
Ամսաթիվ 29-06-2026
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 29-06-2026
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Դատական նիստը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի, քանի որ սույն քրեական գործով հանրային մեղադրողից գրություն է ստացվել առ այն, որ պետք է մասնակցի ԳԱԱ-ում կազմակերպված դասընթացներին:
Վերդիկտ
Ամսաթիվ 29-06-2026
Ամբաստանյալ
Անուն Դավիթ
Ազգանուն Սիրեկանյան
Հայրանուն Հովհաննեսի
Հասցե ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Կայացվել է վերդիկտ Մեղադրական
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 06-07-2026
Ժամ 17:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը կայացել է
Նիստի ամսաթիվ 06-07-2026
Նիստը Կայացել է
Որոշում ԵԴ1/2031/01/25


ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼՆԵՐԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ
ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ ՓՈԽԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«6» Հուլիսի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան)՝
նախագահող դատավոր՝ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբ՝ ՌՈԲԵՐՏ ՍԻՐԱԿԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ.
հանրային մեղադրող՝ ԴԻԱՆԱ ԿՅՈՒՐԵՂՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ ԴԱՎԻԹ ՍԻՐԵԿԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան՝ ԺՈՐԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում, մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի (1) նկատմամբ կայացնելով մեղադրական վերդիկտ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. 2025 թվականի հունիսի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/2031/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
Քրեական գործի քննության ընթացքում Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 5-ի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը փոխվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների հետևյալ համակցությամբ.
Վարչական հսկողությամբ, 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գրավով և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքով:
2. 2026 թվականի հունիսի 29-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276 հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված կարգով՝ վերդիկտ կայացնելիս դուրս չգալով մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքների շրջանակից և տվյալ հարցը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում քննարկելով կողմերի հետ՝ փոխել է մեղադրյալին մեղսագրված արարքին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393 հոդվածի 2-րդ 2-րդ կետով տրված իրավական գնահատականը, սահմանելով, որ նրան վերագրվող ապացուցված արարքի նկատմամբ ենթակա է կիրառման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396 հոդվածի 1-ին մասը։
3. Իրավական վերլուծություն.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի համաձայն.
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
(...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին»։
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 և 117 հոդվածների բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ դատաքննության փուլում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխվել այնպիսի հանգամանքների պայմաններում, որոնք իրենց որակական հատկանիշներով ինքնին կամ քրեական գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին խափանման միջոցի գործողության ընթացքում վերացնում կամ փոխում են դրա իրավաչափության պայմանները՝ հնարավորություն տալով ողջամտորեն ենթադրել, որ քրեադատավարական ներգործության ավելի մեղմ միջոցը կամ միջոցները կարող են ապահովել անձի պատշաճ վարքագիծը՝ հանդիսանալով մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոններ։
Մեջբերված իրավանորմերի և վերոգրյալ իրավական վերլուծությունների համատեքստում քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու կամ անփոփոխ թողնելու անհրաժեշտությունը՝ Դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը՝
-Քրեական գործի քննության ընթացքում մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանը գործի քննության ընթացքում տևական ժամանակ գտնվել է անազատության մեջ:
-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396 հոդվածի 1-ին մասը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցանքների շարքին:
Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքներն իրենց որակական հատկանիշներով փոխում են մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողության ձևով կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները:
Այսպիսով.
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառվա վարչական հսկողությունը պետք է վերացնել, իսկ 500.000 ՀՀ դրամի չափով գրավը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115, 116, 117, 127 և 270 հոդվածներով՝ Դատարանը։

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված վարչական հսկողությունը վերացնել՝ անփոփոխ թողնելով վերջինի նկատմամբ կիրառված 500.000 ՀՀ դրամ գրավը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը:
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից և հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՐՇԱԿ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ


(1)
Լրացուցիչ դատալսումներ
Ամսաթիվ 28-09-2026
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Դատական գործ N: ԵԴ1/2031/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 28-07-2025
Ամսաթիվ 23-07-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Ժորա
Ազգանուն Սարգսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Դավիթ Սիրեկանյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/՝ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ 15.07.2025թ. կայացված որոշումը , թույլատրելի ճանաչել այլընտրանքային խափանման միջոցների առանձին և/կամ համակցված կիրառումը :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 06-08-2025
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 06-08-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Մարինե
Ազգանուն Մելքոնյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 11-08-2025
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 21-08-2025
Դատական ակտ
Դատական ակտ N-ԵԴ1/2031/01/25







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

«21» օգոստոսի 2025թ. ք. Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ

Գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /դատավոր Ա.Մաթևոսյան/ 15.07.2025թվականի թիվ ԵԴ1/2031/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի պաշտպան Ժ.Սարգսյանի հատուկ վերանայման բողոքը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Հատուկ վերանայման վարույթի ընթացքը.

ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում /այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան/ քննվում է քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
15.07.2025թվականի Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված, ինչպես նաև 500.000 ՀՀ դրամի չափով ընտրված գրավ այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխվել է 3/երեք/ ամիս ժամկետով կալանքով։
Բողոքարկվող դատական ակտը պաշտպանը ստացել է 21.07.2025թվականին։
25.07.2025թվականին Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ փոստային ծառայության միջոցով հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել պաշտպան Ժ.Սարգսյանը, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան /այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան/ է ստացվել 28.07.2025թվականին։
Բողոքի հիման վրա թիվ ԵԴ1/2031/01/25 քրեական գործի հավելվածը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 06.08.2025թվականին, իսկ նախագահող դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 07.08.2025թվականին:
11.08.20254թվականին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին:

2.Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.

Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ. «նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձից և ժամանակահատվածում, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին եղած կիսաթև բաճկոնի աջ ծոցագրպանում ապօրինի պահել է թվով 17 կպչուն ժապավենով փաթեթավորված ՀՀ Կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, զգալի չափերով՝ ընդհանուր 9,84 գրամ քաշով (0,68+0,9+0,48+0,51+0,41+0,58+0,93+0,48+0,89+0,45+0,48+0,48+0,43+0,9+0,41+0,4+0,43) «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 29-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ:»։

15.07.2025թվականին Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ մասնավորապես նշել է.
«/.../4. 2025 թվականի հունիսի 26-ին՝ թիվ ԵԴ1/2031/01/25 քրեական գործով նախնական դատալսումների ընթացքում, Դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316 հոդվածի հիման վրա քննարկելով մեղադրյալի Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը, որոշել է.
-տնային կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգել 3 ամսով,
-Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքի ձևով կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ,
-ընտրել 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով գրավ։
Մեղադրյալի նկատմամբ գրավը որպես խափանման միջոց ընտրելը Դատարանը պատճառաբանել է նրանով, որ մինչդատական վարույթում մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված գրավը, այդ թվում՝ պաշտպանության կողմի առաջարկած նվազագույն չափը, չի վճարվել, իսկ մեղադրյալի կողմից այն վճարելու անհնարինության վերաբերյալ Դատարանին չի ներկայացվել որևէ հիմնավոր փաստարկ։
Միևնույն ժամանակ Դատարանը սահմանել է, որ գրավը երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում պետք է մուծվի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դեպոզիտ հաշվին, իսկ գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը պետք է ներկայացվի վարույթն իրականացնող մարմնին:
5. 2025 թվականի հուլիսի 15-ին Դատարանը, հիմք ընդունելով գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը մեղադրյալի կողմից ներկայացված չլինելու հանգամանքը, որոշել է քննարկման առարկա դարձնել մեղադրյալի նկատմամբ առավել պիտանի խափանման միջոց ընտրելու հարցը։
Քննարկվող հարցի վերաբերյալ դատական նիստի ընթացքում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
Պաշտպան Ժորա Սարգսյանն, ըստ էության, նշեց, որ Դավիթ Սիրեկանյանը նպատակ չի ունեցել խախտել իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի որևէ պայման, և նրա կողմից 500.000 ՀՀ դրամ գրավը չվճարելը պայմանավորված է եղել առաջ եկած ֆինանսական խնդիրներով։ Մասնավորապես՝ մեղադրյալի խնայողությունները ծախսվել են իր կնոջ հղիության ընթացքում անհրաժեշտ բուժօգնության և խնամքի վրա։ Պաշտպանը Դատարանին ներկայացրել է Մարիամ Արթուրի Բեգլարյանի կողմից էլեկտրոնային փոստով ուղարկված որոշակի ծախսերի լուսապատճեններ, ինչպես նաև վերջինի դիմումի, անձնագրի և 2025 թվականի հունիսի 25-ին ծնված Ռոման Դավիթի Բեգլարյանի ծննդյան վկայականի պատճենները։
Հանրային մեղադրողն ըստ էության նշեց, որ այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանի խախտման պարագայում, պաշտպանության կողմի ներկայացրած փաստարկներն ընդունելի չեն, և խնդրեց Դատարանին Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցները փոխել կալանքով:
6. Կիրառման ենթակա իրավունքը. /…/
7. Դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29 և 117 հոդվածներից մեջբերված իրավանորմերի բովանդակությունից կարելի է եզրակացնել, որ այն դեպքում, երբ փոխվել են մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները կամ նա խախտել է կիրառված խափանման միջոցի պայմանները և այդ վարքագիծն ի թիվս այլնի, խոչընդոտներ է ստեղծել (ստեղծում) քրեական գործի քննության համար կամ համընկնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ հիմքի հետ, ապա դատարանն իր իրավասության սահմաններում պետք է միջոցներ ձեռնարկի մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և առավել պիտանի խափանման միջոց կամ դրանց համակցություն ընտրելու համար։
Այսպես.
Մեջբերված իրավանորմերի և փաստական հանգամանքների համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
-ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցն ի թիվս այլոց, գրավով փոխելուց 6 օր անց պաշտպանության կողմը հսկող դատախազին միջնորդել է վերացնել գրավը կամ նվազեցնել դրա չափը, դա պատճառաբանելով նրանով, որ կալանքի փոխարեն ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանին առաջարկված գրավի գումարով հոգացել են Դավիթ Սիրեկանյանի կնոջ մոր առողջական վիճակի բարելավմանն ուղղված բժշկական ծախսերը, մինչդեռ դրա վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ քրեական գործում առկա չէ։ Ուշադրության է արժանի նաև այն, որ պաշտպանության կողմը առաջարկել է նաև նվազեցնել գրավի չափը։
-Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանը Դատարանի 2025 թվականի հունիսի 26-ի որոշմամբ սահմանված ժամկետում չի վճարել դեռևս մինչդատական վարույթում պաշտպանության կողմի առաջարկած գրավի նվազագույն չափը 500.000 ՀՀ դրամը, իսկ գրավը վճարելու անհնարինությունը պաշտպանության կողմն այս անգամ պատճառաբանել է խնայած գումարները մեղադրյալի կնոջ հղիության ընթացքում անհրաժեշտ բուժօգնության ու խնամքի վրա ծախսված լինելու հանգամանքով, մինչդեռ պաշտպանության կողմի ներկայացրած փաստաթղթերը չեն վերաբերել մատնանշված փաստարկներին և, ըստ էության, հակասել են նախկինում նշված պատճառաբանություններին։ Ավելին՝ 2025 թվականի հուլիսի 15-ի դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Ժորա Սարգսյանի կողմից ներկայացված փաստաթղթերը վերաբերել են մանկական հագուստի և այլ պարագաների վրա ենթադրաբար ծախսված շուրջ 100.000 ՀՀ դրամին։ Ուշադրության է արժանի այն, որ Դատարանին չի ներկայացվել որևէ փաստական տվյալ առ այն, որ նշված գնումները կատարվել են Դավիթ Սիրեկանյանի կողմից, այլ հակառակը՝ բանկային անդորրագրերի նկարներում նշված է այլ անձի՝ Հասմիկ Բեգլարյանի անունը։
Վերոգրյալ փաստական տվյալներն ուղղակի վկայում են այն մասին, որ մեղադրյալը երկու անգամ չարամտորեն խուսափել է որպես կալանքի այլընտրանք պաշտպանության կողմի առաջարկած գրավը վճարելուց, մինչդեռ թե ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, թե Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը գտել են, որ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի օրինական վարքագիծը հնարավոր կլինի ապահովել այդ թվում գրավի կիրառմամբ:
Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի բացասական վարքագծի մասին է վկայում նաև այն, որ 2025 թվականի հունիսի 26-ից հետո ունենալով 3 աշխատանքային օր գրավը մուծելու համար, նա մինչև 2025 թվականի հուլիսի 15-ը ոչ միայն Դատարանին չի հայտնել գրավը մուծելու խոչընդոտների մասին, այլև չի ձեռնարկել այդ ուղղությամբ որևէ գործուն քայլ, և միայն խափանման միջոցի վերանայման հարցի քննարկման ժամանակ մեղադրյալի պաշտպանն է Դատարանին խնդրել ընդմիջել նիստը՝ մեղադրյալի կնոջից որոշ փաստաթղթեր ստանալու համար։
Այսպիսով.
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթի տվյալ փուլում առկա է մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտություն, այն իրավաչափ է, և տվյալ դեպքում կալանքից առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը։
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված (ընտրված) այլընտրանքային խափանման միջոցներն այլևս ի զորու չեն ապահովել վերջինի օրինական վարքագիծը, հետևաբար նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը պետք է փոխարինել առավել պիտանի խափանման միջոցով՝ 3 ամիս ժամկետով կալանքով։/.../»:

3. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Բողոքաբերը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում գործի դատավարական նախապատմության և էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների վկայակոչմամբ մասնավորապես նշել է, որ Դավիթ Սիրեկանյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքը, որն իրենից ենթադրում է շահ ակնկալող գործողություն, որը կատարվել է թմրանյութերի վաճառքի միջոցով, սակայն քրեական գործի նյութերում գեթ մեկ հիմնավորող հանգամանք, փաստ առկա չէ, որ Դավիթ Սիրեկանյանը զբաղվել է թրանյութերի առ ու վաճառքով, գեթ մեկ փաստական հանգամանք առկա չէ, որ Դավիթ Սիրեկանյանը շահույթ է ստացել իր կողմից կատարած գործողությունների արդյունքում: Դավիթ Սիրեկանյանը, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից կայացված ակտից հետո ազատ արձակվելուց անմիջապես հետո մնացել է առանց որևէ հսկողության մոտ 6 օր, վերջինս առանց որևէ պետական հարկադրանքի միջոց ունեցող մարմնի ուղեկցման քրեակատարողական հիմնարկից դուրս գալուց հետո ներկայացել է քննչական մարմին, տվել է ցուցմունք, հստակեցրել է իր բնակության հասցեն՝ տնային կալանք խափանման միջոցի ճիշտ կիրառման նպատակով, ապա 6 օր գտնվելով նշված բնակարանում, առանց պրոբացիոն կենտրոնի կողմից համապատասխան սարքավորումների տեղադրման, չի լքել բնակության հասցեն։ Ապա լինելով տնային կալանքի տակ որևէ կերպ չի խախտել դրա պայմանները։ Այսինքն Դավիթ Սիրեկանյանն իր կամոք կատարել է իր վրա դրված պոզիտիվ պարտականություններն առանց որևէ հսկողության, ապա նաև այդ միտքն ամրապնդել է հսկողության ներքո՝ մշտապես ենթարկվելով խափանման միջոցից բխող կանոններին։ Դավիթ Սիրեկանյանն ունենալով հնարավորություն նախաքննությանը խոչնդոտելու, իր համար դրական դատավարական իրավիճակ ստեղծելու համար բավական ժամանակ և իրական հնարավորություն՝ նման բան չի արել, զերծ է մնացել հանցավոր արարքների իրականացումից։ Դա միայն վկայում է անձի կողմից օրենքով սահմանված իր վրա դրված պարտականությունների իրականացմանը դրական մոտեցում ունենալու մասին։ Բացի դա, բազմից բարձրաձայնվել է Դավիթ Սիրեկանյանի կողմից ֆինանսական ծանր իրավիճակում գտնվելու մասին, որի վերաբերյալ դատարանը հայտնել է, որ պաշտպանական կողմից կատարվել են հակասական հայտարարություններ, սակայն կարող է պնդել հետևյալը, որ կենցաղային մակարդակում, առանց անգամ մեկ փաստաթղթի, յուրաքանչյուր անձ պետք է տեղյակ լինի և գիտակցի այն մասին, որ հղի կնոջ նկատմամբ իրականցվում է հատուկ խնամք, բժշկական հսկողություն։ Իսկ ինչ վերաբերելի է դատարանի այն մտքին, որ նախկինում մեղադրյալը հայտարարել է, որ գումար է ծախսել իր կնոջ մոր առողջական վիճակը բարելավվելու նպատակով, ապա այո, նման հայտարարություն եղել է և այն համապատասխանել է իրականությանը։ Արդյոք օբյեկտիվ իրականության մեջ անհնար է, որ անձի երկու մերձավոր ազգական ունենան առողջական խնդիր և խնամքի կարիք, իհարկե հնարավոր է։ Քրեական գործի նյութերից պարզ է դառնում, որ յուրաքանչյուր պատճառաբանություն, որը բերվել է պաշտպանական կողմից, ունեցել է ժամանակագրական հաջորդականություն և պետք չէ տարբեր ժամանակահատվածում տարբեր խնդիրների վերաբերյալ ձայնարկումը դիտել հակասության դաշտում։ Հատկանշական է այն հանգամանքը, որ նախաքննության փուլում խափանման միջոցը խախտած մեղադրյալի նկատմամբ մեկ այլ ավելի պիտանի խափանման միջոց ընտրելու խնդրանքով քննիչը ևս դիմել է դատարան, սակայն քննիչի կողմից ներկայացված միջնորդությունը մերժվել է, ինչը վկայում է այն մասին, որ այս դատավարության փուլի ընթացքում Դավիթ Սիրեկանյանի իրավիճակը արհեստականորեն ծանրացվել է, ինչի մասին պաշտպանական կողմը դատական նիստի ժամանակ բարձրաձայնել է հայտնելով, որ եթե դատարանի կողմից որոշում կայացվի Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ համակցությամբ նաև սահմանել գրավ խափանման միջոցը, ապա վերջինս հնարավորություն չունի դա վճարելու, ինչը դատարանի համար պարարտ հող կստեղծի Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու համար։ Սակայն դատարանը ականջալուր չլինելով պաշտպանական կողմի բարձրաձայնած խնդրին, արհեստականորեն այնպիսի իրավիճակ ստեղծեց, որ կիրառվի ամենախիստ խափանման միջոց կալանքը։ Պաշտպանական կողմի գնահատմամբ դա ուղղակի պատժողական քաղաքականություն է։ Եթե սույն քրեական գործի շրջանակներում տնային կալանքի տակ գտնվող անձն իրեն դրսևորել է պատշաճ, չի զբաղվել նույնաբնույթ հանցանքով, որևէ կերպ չի խոչընդոտել նախաքննությանը և դատաքննությանը, ապացույցներ չի խեղաթյուրել, քանի որ զուրկ է եղել նման հնարավորությունից,/ բոլոր ապացույցները եղել են նախաքննական մարմնի, ապա դատարանի տրամադրության տակ/, ունենալով լայն հնարավորություն ազդեցություն ունենալ այլ անձանց վրա, չի կատարել նման քայլ, ապա առարկայազուրկ է քննարկումն առ այն, որ նրա նկատմամբ դատարանի բռնած քաղաքականությունը արդարացի է։ Եթե անգամ Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ ընտրվի տնային կալանք խափանման միջոցը, ապա նրա՝ այլ անձանց նկատմամբ որևէ անօրինական եղանակով ճնշում գործադրելու ռիսկը նվազ է, քանի որ նախաքննության ընթացքում կատարված խուզարկության ժամանակ առգրավվել են նրա բոլոր թվային կրիչները, կապի միջոցները, որով և վերջինս զրկվել է կապ հաստատելու հնարավորությունից, բացի դա նկարագրվածի արդյունքում բոլոր ապացույցները գտնվում են վարույթն իրականացնող մարմնի տիրապետության տակ, որի արդյունքում Դավիթ Սիրեկանյանը որևէ կերպ չի կարող դրանք ոչնչացնել, ձևափոխել և կամ խեղաթյուրել։ Այսինքն տնային կալանքը այլ խափանման միջոցների հետ համակցությամբ կարող է գործուն երաշխիք լինել Դավիթ Սիրեկանյանի պատշաճ վարքագծի համար, քանի որ տնային կալանքի ընթացքում առկա է նույնքան խիստ վերահսկում, ինչպիսին կալանավորման ընթացքում։ Իսկ մնացած համակցված խափանման միջոցները ևս իրենց հերթին, թե յուրաքանչյուրն առանձին, թե համակցությամբ, երաշխիք են պատշաճ վարքագծի համար, որոնք հավաքական կերպով ծառայում են անձի փախուստի վտանգի չեզոքացմանը, նոր հանցանք կատարելու վտանգի և մեղադրյալի՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունների չկատարման վտանգի չեզոքացմանը։ Այս ամենն իրատեսական է նաև այն հանգամանքների հաշվառմամբ, որ նախաքննության փուլում արդեն իսկ հարցաքննվել են ոստիկանության աշխատակիցները։ Դավիթ Սիրեկանյանն արդեն վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնել է տեսագրությունում պատկերված անձի մասին, որ դա ինքն է հայտնել բոլոր հանգամանքները, որոնք ստուգվել են վարույթն իրականացնողի կողմից և պարզ է դարձել դրանց ճշմարտացի լինելը։ Ամեն պարագայում, այս հանգամանքը, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից Դավիթ Սիրեկանյանին մեղսագրվել են նրա կողմից կատարված արարքին չհամապատասխանող ավելի ծանր հանցանքների կատարում, դրանք արհեստականորեն ծանրացնում են վերջինիս դատավարական կարգավիճակը և նրան ներկայացնում են հնարավորինս բացասական իրավիճակում, այս պահին ևս ակտուալ է, ինչի հետևանքով դատարանների կողմից արձանագրվում է նրան շարունակական անազատության մեջ պահելու կարիքը։ Այսինքն ունենք մի իրավիճակ, որ դատարանն իր որոշումը չի պատճառաբանել, նշել է, որ նախկինում սահմանված գրավ խափանման միջոցի վճարումները չեն իրականացվել և հանգել է մտքի, որ Դավիթ Սիրեկանյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել միայն կալանք խափանման միջոցի կիրառմամբ։ Բացի դա վերը նշված դատական նիստի ժամանակ պաշտպանության կողմը միջնորդություն է ներկայացրել դատարանին Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ այլընտրանքային՝ վարչական հսողություն խափանման միջոցի կիրառում, սակայն դատարանը որևէ կերպ քննարկման առարկա չի դարձել նշված միջնորդությունը՝ չնայած այն հանգամանքին, որ ուղղակի պարտավոր էր։ Նման միջնորդության տրամաբանությունը եղել է հետևյալում, որ Դավիթ Սիրեկանյանն ունենալով հնարավորություն օրվա որոշ ժամին ազատ տեղաշարժվելու՝ կարող է հոգալ իր մի քանի շաբաթական նորածին երեխայի և իր կնոջ սոցիալական կարիքները, քանի որ նորածնի մայրը չի կարող աշխատել։ Դատախազը նման պայմաններում իր խոսքի ժամանակ կարևորեց այն հանգամանքը, որ Դավիթ Սիրեկանյանի կողմից ավելի նպատակային կլիներ գումարը վճարել գրավ խափանման միջոցին ի կատարումն, քանի նորածին երեխայի կյանքի ապահովմանը, որից հետո դատարանին ներկայացվեցին կատարված ծախսերի նվազ մասի վերաբերյալ համապատասխան փաստաթղթավորում, որի հաշվառմամբ դատարանը արժանահավատ չի համարել Դավիթ Սիրեկանյանի կողմից ընտանիքի կարիքները հոգալու հանգամանքը։ Այնուամենայնիվ, եթե դատարանը հարկ կհամարի բեկանել առաջին ատյանի դատարանի որոշումը մասնակի և նաև կսահմանի գրավ խափանման միջոց, ապա կհայտնեմ հետևյալը, որ արդեն իսկ բողոքը ներկայացնելու ժամանակ Դավիթ Սիրեկանյանի բարեկամները ցանկություն են հայտնել դրա գումարը՝ նվազագույն չափը, վճարելու համար։ Ամփոփելով վերոգրյալը հայտնում է, որ անձի նկատմամբ, առանց խափանման միջոցի պայմանների էական խախտումների, առանց անձին կալանավորելու համար հիմքերի առկայության որոշում է կայացվել Դավիթ Սիրեկանյանին անազատության մեջ պահելու մասին։ Այսպիսով, հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ գտնում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 15․07․2025 թվականին կայացրել է անհիմն դատական ակտ, որն էլ ենթակա բեկանման:
Ելնելով վերոգրյալից, պաշտպանը Վերաքննիչ դատարանից խնդրել է.
«ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 15.07.2025թվականի թիվ ԵԴ1/2031/01/25 որոշումը բեկանել, թույլատրելի ճանաչել այլընտրանքային խափանման միջոցների առանձին և կամ համակցված կիրառումը։»:
4. Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.

Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն`
3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա:
Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի կիրառմամբ վերլուծելով վերը շարադրված հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու փաստարկները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և oրենքով uահմանված կարգով.
գ) անձի oրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կաuկածի առկայության դեպքում նրան իրավաuու oրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուuտը կանխելու համար. (…):
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ (…)
4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…) :
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Վարույթի մասնավոր մասնակիցները և վարույթին օժանդակող անձինք պետք է իրենց իրավունքներից օգտվեն և իրենց պարտականությունները կատարեն բարեխղճորեն:
2. Արգելվում է իրավունքների չարաշահումը, որը վնաս է հասցնում այլ անձանց կամ արդարադատության շահերին:
3. Իրավունքների չարաշահում թույլ տված կամ պարտականությունները չարամտորեն չկատարած անձի նկատմամբ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է կիրառվել նրա վարքագծին համաչափ դատավարական սանկցիա, եթե այն չկիրառելը կարող է վտանգել վարույթի բնականոն ընթացքը:
4. Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝
1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: (...):
Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին:
2. Մինչդատական վարույթում դատարանի կիրառած խափանման միջոցը կարող է փոխել կամ վերացնել հսկող դատախազը, իսկ հսկող դատախազի համաձայնությամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ քննիչը՝ հսկող դատախազի համաձայնությամբ:
3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար:
4. Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումն անհապաղ հանձնվում է խափանման միջոցի կիրառումն ապահովող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին, իսկ դրա պատճենը` այն անձին, որի նկատմամբ կիրառվում է խափանման միջոցը: Խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին քննիչի որոշման պատճենը հանձնվում է նաև հսկող դատախազին:
5. Եթե խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ բողոքի քննարկման արդյունքով կիրառված խափանման միջոցը վերացվել է, ապա այդ կամ այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կարող է կիրառվել նույն վարույթով միայն նոր հանգամանքի առկայության դեպքում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին:
2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն:
3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները:
4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից:
4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։ /…/
Դատական ակտ կայացնելիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքն անփոփոխ թողնելու մասին որոշման օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման առանձնահատկություններին անդրադառնալով՝ Վճռաբեկ դատարանը Արման Մադաթյանի և Արքա Մադաթյանի վերաբերյալ քրեական գործով 26.05.2020թվականի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման մեջ արձանագրել է, որ. « /.../ Որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լիներ ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենար պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ /…/»։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշը քրեադատավարական օրենքով ամրագրվել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար:
Վերը շարադրված իրավադրույթների, իրավական դիրքորոշումների կիրառմամբ և պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստարկների շրջանակներում գնահատման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրանք լիովին հիմնավորված են և բխում են ներկայացված նյութերի համակցությունից՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը երկու անգամ խուսափել է որպես կալանքի այլընտրանք պաշտպանության կողմի առաջարկած գրավը վճարելուց, մինչդեռ փաստվել է, որ մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի օրինական վարքագիծը հնարավոր կլինի ապահովել այդ թվում նաև գրավի կիրառմամբ: Վերաքննիչ դատարանը ևս անհրաժեշտ է համարում փաստել, որ 26.06.2025թվականից հետո ունենալով 3 աշխատանքային օր գրավը մուծելու համար, մինչև 15.07.2025թվականը չեն հայտնել գրավը մուծելու խոչընդոտների մասին, և միայն Առաջին ատյանի դատարանում խափանման միջոցի վերանայման հարցի քննարկման ժամանակ մեղադրյալի պաշտպանը խնդրել է ընդմիջել նիստը՝ մեղադրյալի կնոջից որոշ փաստաթղթեր ստանալու համար: Հետևաբար վերը նշվածն ամբողջության մեջ վերլուծելով, Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է հիմնավոր հետևության, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, և մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված տնային կալանք, բացակայելու արգելք և գրավ համակցված խափանման միջոցները փոխել և կիրառել է կալանք խափանման միջոցը: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կալանք կիրառելով, դատական սխալ թույլ չի տվել: Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանը զերծ մնա Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց և Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց, բողոքաբերի կողմից պետք է ներկայացվեն այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ակնհայտ անտեսվել են մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքները։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վերը նշված փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ վերլուծելով և համակցությամբ գնահատելով բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ տվյալ դեպքում առկա է մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու անհրաժեշտություն, իսկ հակառակի մասին բողոքաբերի պնդումները հիմնված չեն ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա, հետևաբար Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին` փաստելով, որ դրանք հիմնավոր են և բխում են ՀՀ քրեական դատավարության պահանջներից: Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշումը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է եկել որպես վարույթն իրականացնող մարմին։
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իր լիազորություններն անարգել իրականացնելն ապահովելու համար օրենքով նախատեսված երաշխիք այլընտրանքային խափանման միջոցը հանդիսանալ չի կարող, հաշվի առնելով, որ այն բավարար և ողջամիտ միջոց չի հանդիսանում բացառելու մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագծի դրսևորման հավանականությունը: Այլ կերպ՝ կալանավորումն այն բացառիկ խափանման միջոցն է, որը կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու համար, հետևաբար նման պայմաններում վերաքննիչ բողոքի փաստարկները բավարար չեն որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող և գործի լրիվ, օբյեկտիվ, բազմակողմանի և ողջամիտ ժամկետում քննության պարտավորություն կրող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, հետևաբար մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի պաշտպան Ժ.Սարգսյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 363-րդ, 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի պաշտպան Ժ.Սարգսյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Թիվ ԵԴ1/2031/01/25 քրեական գործով ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 15.07.2025թվականի որոշումը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 21-08-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 30-09-2025
Էջերի քանակը 98
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 30-09-2025
Էջերի քանակը 98
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 82198/25
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 14-10-2025
Ամսաթիվ 10-10-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Ս
Ազգանուն Պետրոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Դավիթ Սիրեկանյան Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/՝ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ 02.10.2025թ. կայացված որոշումը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դրան փոխարինող դատական ակտ :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 17-10-2025
Վիճակագրական տողի համարը 19.1
Գործը ստացվել է Երևանի քրեական դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 17-10-2025
Նախագահող դատավոր
Անուն Տաթևիկ
Ազգանուն Գրիգորյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 31-10-2025
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 31-10-2025
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԴ1/2031/01/25

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ
ՈՐՈՇՈՒՄԸ

«10» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),

նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Գրիգորյանի,

մասնակցությամբ (գրավոր ընթացակարգի շրջանակներում)՝
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ՝ Ս.Պետրոսյանի
Մեղադրյալ՝ Դ.Սիրեկանյանի
Պաշտպան՝ Ժ.Սարգսյանի


քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր Ա.Մաթևոսյան)՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշման դեմ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. 2025 թվականի հունվարի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 396-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 16117525 քրեական վարույթը:
1.2. 2025 թվականի մայիսի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 16172225 քրեական վարույթը:
1.3. 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ թիվ 16117525 և թիվ 16172225 քրեական վարույթները միացվել են մեկ վարույթում, և նախաքննությունը շարունակվել է 16117525 համարի ներքո:
1.4. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի՝ 2025 թվականի հունիսի 06-ի որոշմամբ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
1.5. 2025 թվականի հունիսի 11-ին թիվ 16117525 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, որը ԵԴ1/2031/01/25 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
1.6. 2025 թվականի հունիսի 16-ին դատավոր Ա.Մաթևոսյանի կողմից որոշում է կայացվել ԵԴ1/2031/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
1.7. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի որոշմամբ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխվել է այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցությամբ՝ վարչական հսկողությամբ, 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով գրավով և բացակայելու արգելքով: Վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալին պարտավորեցվել է շաբաթը երեք անգամ գրանցվել Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։ Մեղադրյալին արգելվել է նաև առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը:
1.8. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշման դեմ 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին ներկայացրել է հատուկ վերանայման բողոք, որը 2025 թվականի հոկտեմբերի 14-ին մուտքագրվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան: ԵԴ1/2031/01/25 վարույթի նյութերը 2025 թվականի հոկտեմբերի 17-ին մուտքագրվել են ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, որոնք հատուկ վերանայման բողոքի հետ միասին 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ին հանձնվել են դատավոր Տ.Գրիգորյանին։
1.9. Վերաքննիչ դատարանի՝ Հատուկ վերանայման բողոքը վերադարձնելու մասին 2025 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բո¬ղո¬քը վերա¬դարձվել է՝ արձանագրված թերությունը շտկելու և եռօրյա ժամկետում կրկին բողոք ներկայաց¬նելու համար:
1.10. 2025 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանը կրկին հատուկ վերանայման բողոք է ներկայացրել, որը 2025 թվականի հոկտեմբերի 29-ին մուտքագրվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
1.11. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշման դեմ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ, որոշվել է հատուկ վերանայման բողոքի քննությունն անցկացնել գրավոր ընթացակարգով, իսկ դատական ակտի կայացման օր նշանակել 2025 թվականի նոյեմբերի 10-ը:

2. Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2.1. Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ հետևյալ արարքի համար. «որ նա, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, այն է՝ չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու, պահելու և իրացնելու թույլտվություն, քննությամբ դեռևս ինքնությունը չպարզված անձից և ժամանակահատվածում, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և իր հագին եղած կիսաթև բաճկոնի աջ ծոցագրպանում ապօրինի պահել է թվով 7 հատ կպչուն ժապավենով փաթեթավորված ՀՀ կառավարության 2018թ. հունիսի 27-ի N 707-ն որոշման 1-ին հավելվածում ընդգրկված, զգալի չափերով՝ ընդհանուր 9,84 գրամ քաշով (0,68+0,9+0,48+0,51+0,41+0,58+0,93+0,48+0,89+0,45+0,48+0,48+0,43+0,9+0,41+0,4+0,43) «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2025 թվականի հունվարի 29-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Մալաթիայի բաժնի աշխատակիցների կողմից վերջինիս անձնական խուզարկության ժամանակ»։
2.2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշման համաձայն.
«(…) Հիմք ընդունելով նախորդ որոշումներով «հիմնավոր կասկածի» վերաբերյալ արված հետևությունները, Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք շարունակում են հիմնավոր լինել։
Մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ գործողություն կատարելու ռիսկերը.
- Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանը շուրջ 3 ամիս է, ինչ գտնվում է նախնական կալանքի տակ, այդ խափանման միջոցին ներհատուկ՝ անձնական ազատության առավելագույն սահմանափակումների պայմաններում, ինչը կարող է դրական ազդեցություն ունենալ մեղադրյալի հետագա վարքագծի վրա՝ նվազեցնելով վարույթին հակազդող գործողություններ կատարելու ռիսկերը։
- Պաշտպանության կողմը որպես կալանքին այլընտրանք առաջարկել է 500.000 ՀՀ դրամ, որը չվճարելը հիմք էր հանդիսացել մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար։
- Քրեական գործով հետազոտվել են բոլոր գրավոր ապացույցները, որոնք կարող են այս կամ այն փաստական հանգամանքի հաստատման կամ հերքման առումով անփոխարինելի նշանակություն ունենալ, հետևաբար մեղադրյալի կողմից քրեական գործի քննությանը խոչընդոտելու ռիսկերն այդ մասով էապես նվազել են:
- Քրեական գործով վկաները հանդիսանում են (և/կամ հանդիսացել են) ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայողներ, հետևաբար վերջինների զբաղեցրած դիրքով պայմանավորված նրանց վրա ազդեցություն գործադրելու հավանականությունն էապես բարձր չէ։
Դատարանը գտնում է, որ վերը նշված հանգամանքներն իրենց որակական հատկանիշներով փոփոխության են ենթարկում մեղադրյալի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանները՝ էապես փոփոխելով Դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 15-ի որոշմամբ արված հետևությունները։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ.
Մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոփոխվել են դրա իրավաչափության պայմանները, հետևաբար, առաջնորդվելով անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցի ընտրության նվազագույնի սկզբունքով, Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է ապահովել կալանքից առավել մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների՝ վարչական հսկողության, 500.000 ՀՀ դրամ գրավի և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ.
1.1. Անդրադառնալով վարչական հսկողության պայմաններին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը պետք է շաբաթը երեք անգամ գրանցվի Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ իր բնակության վայրի տարածքային մարմնում։
Վարչական հսկողության պայմաններում մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանին պետք է արգելել առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը:
1.2 Հաշվի առնելով մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի օրինական վարքագծին խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները, այդ թվում՝ նրա նախկինում դրսևորած վարքագիծը, Դատարանը գտնում է, որ 500.000 ՀՀ դրամ գրավը և Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը վարչական հսկողության հետ համակցված, անհրաժեշտ են մեղադրյալի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված որևէ գործողություն կատարելու ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ (…)»:

3. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը.
3.1. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանն իր հատուկ վերանայման բողոքում խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025թ. հոկտեմբերի 02-ի թիվ ԵԴ1/2031/01/25 որոշումը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:
3.2. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանն իր հատուկ վերանայման բողոքում հակիրճ ներկայացրել է քրեական վարույթի նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումը, վկայակոչել է վերաբերելի օրենսդրական դրույթներն ու իրավական դիրքորոշումները, իսկ որպես իր հատուկ վերանայման բողոքի հիմնավորում` նշել է հետևյալը. «(…) Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/2031/01/25 02.10.2025թ. որոշումը ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ. (...)
Օրենսդիրը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսել է երեք առանձին հիմքեր, որոնցից մեկի առկայությունն անգամ բավարար է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու համար, հետևաբար մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու բարձր հավանականությունն արդեն բավարար է խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափությունն արձանագրելու համար:
Տվյալ դեպքում մեղադրյալին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք, ինչը նշանակում է, որ այլ խափանման միջոցները չեն կարող հանդիսանալ արդյունավետ իրավական ներգործության միջոց, որոնք կարող են կաշկանդել մեղադրյալին դրսևորել պատշաճ վարքագիծ և չեզոքացնել նաև նրա ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը: (…)»։

4. Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, վարույթի մասնակիցների բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ չեն ստացվել։

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
5.1. Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Վարչական հսկողությունը մեղադրյալի տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակումն է, որի պայմաններում նա պարտավոր է ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը.
2) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր.
3) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ.
4) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արգելքները սահմանելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի առողջական վիճակը, ինչպես նաև աշխատանքի և ուսման պայմանները:
4. Մեղադրյալի նկատմամբ վարչական հսկողություն կիրառելու մասին որոշման պատճենը կատարման նպատակով ուղարկվում է դատարանի կողմից սահմանված իրավասու մարմնին:
5. Իրավասու մարմինն անհապաղ գրանցում է մեղադրյալին և նրան հսկողության ընդունելու մասին տեղյակ պահում վարույթն իրականացնող մարմնին:
6. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
7. Վարչական հսկողության կիրառման կարգի և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 125-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով շարժական գույքի, արժեթղթերի կամ այլ արժեքների ձևով պահատվության է փոխանցվում համապատասխան որոշմամբ նշված բանկի կամ այլ վարկային կազմակերպության դեպոզիտ, իսկ Հայաստանի Հանրապետության դրամի ձևով՝ մինչդատական վարույթի փուլում պահատվության է փոխանցվում դատախազության դեպոզիտային հաշվին, դատական վարույթի փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույք, եթե գրավ կիրառելու մասին որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին:
2. Գրավի չափը որոշելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը: Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն:
3. Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ: Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, ապա նրան բացատրվում է մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի էությունը, ինչպես նաև մեղադրյալի կողմից անօրինական վարքագիծ դրսևորվելու դեպքում՝ վրա հասնող հնարավոր հետևանքները:
4. Գրավատուն վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից եռօրյա ժամկետում ներկայացնում է գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթ, որը կցվում է վարույթի նյութերին: Գրավը կիրառված է համարվում գրավի մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից:
4.1. Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված պարտականությունը չկատարելը հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին:
2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»:
5.2. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։
Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները:
5.3. Ինչ վերաբերում է վարչական հսկողություն խափանման միջոցին, ապա այն ուղղված է ոչ թե մեղադրյալի ազատության սահմանափակմանը, այլ՝ նրա տեղաշարժման և գործողությունների ազատության սահմանափակմանը, որի պայմաններում մեղադրյալը պարտավոր է գրանցվել դատարանի որոշման մեջ նշված վայրի իրավասու մարմնում, սակայն ոչ հաճախ, քան շաբաթը երեք անգամ:
Նշված խափանման միջոցի կիրառման դեպքում մեղադրյալի վրա դատարանի որոշմամբ կարող են դրվել նաև լրացուցիչ արգելքներ, այն է՝
ա) առանց վարույթն իրականացնող մարմնի թույլտվության փոխել մշտական կամ ժամանակավոր բնակության վայրը՝ համայնքը, իսկ Երևան քաղաքում՝ վարչական շրջանը,
բ) այցելել որոշման մեջ նշված որոշակի վայրեր,
գ) հաղորդակցվել որոշակի անձանց հետ,
դ) օրվա որոշակի ժամերի լքել իր բնակության տարածքը, սակայն ոչ ավելի, քան 12 ժամը:
5.4. Վերոգրյալից պարզ է դառնում նաև, որ գրավը և բացակայելու արգելքը՝ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ, կիրառվում են մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով: Բացակայելու արգելքը կիրառվում է վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով մեղադրյալի ներկայանալն ապահովելու և խուսափելու միջոցով քրեական վարույթին խոչընդոտելը կանխելու նպատակով, իսկ գրավի կիրառումը կարող է հետապնդել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված ցանկացած անհրաժեշտ նպատակ:
5.5. Մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու կոնվենցիոնալ իրավունքի առնչությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Եվրոպական դատարան) ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետը դատական իշխանության մարմիններին հնարավորություն չի տալիս ընտրություն կատարելու անձին ողջամիտ ժամկետում դատարան տանելու կամ մինչև դատարանի առջև կանգնելը ժամանակավորապես ազատ արձակելու միջև: Մինչև դատապարտումն անձը համարվում է անմեղ, և այս դրույթի նպատակն առավելապես անձին ժամանակավորապես ազատ արձակելն է այն դեպքում, երբ շարունակական կալանքն այլևս ողջամիտ չէ: Այն հարցը, թե արդյո՞ք կալանքի տակ պահելու ժամկետը ողջամիտ է եղել, չի կարող գնահատվել վերացական եղանակով: Մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ողջամտության հարցը պետք է գնահատվի՝ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործի փաստերից և առանձնահատկություններից ելնելով: Շարունակական կալանքը կարող է արդարացված լինել միայն, եթե կոնկրետ գործով առկա են հանրային շահի իրական պահանջի մասին վկայող հատուկ ցուցիչներ, որոնք, չնայած անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին, գերակայում են Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածով երաշխավորված անձնական ազատության իրավունքի նկատմամբ (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Buzadji v. the Republic of Moldova գործով 2016 թվականի հուլիսի 5-ի վճիռը, գանգատ թիվ 23755/07, 89-90-րդ կետերը):
5.6. Եվրոպական դատարանի գնահատմամբ՝ հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը շարունակական կալանքի անհրաժեշտ պայման է, սակայն որոշակի ժամանակ անց այն դառնում է ոչ բավարար, և իրավասու մարմինները պետք է ներկայացնեն կալանքը հիմնավորող անհրաժեշտ և բավարար հիմքեր (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Merabishvili v. Georgia գործով Մեծ պալատի՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 28-ի վճիռը, գանգատ թիվ 72508/13, 222-րդ կետը, Merabishvili v. Georgia գործով վերը հիշատակված վճռի 102-րդ կետը): Անձին ազատ արձակելուն կողմ կամ դեմ փաստարկները չպետք է լինեն ընդհանրական և վերացական բնույթի (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Boicenco v. Moldova գործով 2006 թվականի հուլիսի 11-ի վճիռը, գանգատ թիվ 41088/05, 142-րդ կետը), այլ պետք է պարունակեն հղումներ կոնկրետ փաստերին և անձի անձնային առանձնահատկություններին, որոնք հիմնավորում են վերջինիս կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Rubtsov and Balayan v. Russia գործով 2018 թվականի ապրիլի 10-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 33707/14 and 3762/15, 142-րդ կետը, Perstner v. Luxembourg գործով 2023 թվականի փետրվարի 16-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7446/21, 33-րդ կետը): Կալանքի տակ պահելու փաստացի մեխանիկական երկարաձգումն անհամատեղելի է Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետի երաշխիքների հետ (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Tase v. Romania գործով 2008 թվականի հունիսի 10-ի վճիռը, գանգատ թիվ 29761/02, 40-րդ կետը):
5.7. Անդրադառնալով վարույթի պատշաճ ընթացքին մեղադրյալի կողմից խոչընդոտելու վտանգին, Եվրոպական դատարանը նշել է, որ այն չպետք է լինի վերացական և պետք է հաստատվի փաստական տվյալներով (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Becciev v. Moldova գործով 2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9190/03, 59-րդ կետը): Վկաների վրա ճնշում գործադրելու վտանգը կարող է ընդունելի լինել վարույթի սկզբնական փուլերում (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Jarzyński Jarzynskiv. Poland գործով 2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 15479/02, 43-րդ կետը), սակայն այն չի կարող հիմնավորվել միայն ակնկալվող պատժի խստությամբ (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Merabishvili v. Georgia վերը հիշատակված գործով Մեծ պալատի վճռի 224-րդ կետը): Ընդ որում, երկարատև ժամանակահատվածում քննություն իրականացնելու անհրաժեշտությունը բավարար չէ կալանքն արդարացնելու համար. վարույթի բնականոն ընթացքի պարագայում ենթադրյալ վտանգները նվազում են, քանի որ հարցաքննությունները կատարվում են, ցուցմունքները վերցվում են և ստուգվում (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Clooth v. Belgium գործով 1991 թվականի դեկտեմբերի 12-ի վճիռը, գանգատ թիվ 12718/87, 44-րդ կետը):
5.8. Դատական քննության փուլում գտնվող գործով դատարանի կողմից մեղադրյալի (ամբաստանյալի) ազատության իրավունքը սահմանափակող խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության ստուգման շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է այն հանգամանքը, որ գործի դատական քննության ընթացքում մեղադրյալի (ամբաստանյալի) նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ հարցը լուծելիս, առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին։ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ նման պայմաններում, որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս, վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Արման և Արքա Մադաթյանների գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19, Արքա Մադաթյանի գործով 2022 թվականի մարտի 4-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշումները)։
Մեկ այլ որոշման շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ անձի պատշաճ վարքագիծն ապահովող երաշխիքների կիրառմամբ ազատ արձակվելու իրավունքը կարող է իրավաչափորեն սահմանափակվել միայն անձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորող բավարար հիմքերի առկայության դեպքում: Իսկ այդ հիմքերի առկայության մասին վկայող փաստարկները պետք է բխեն կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքներից և հիմնավորվեն կոնկրետ փաստական տվյալներով: Շարունակական կալանքի պարագայում, վարույթի բնականոն ընթացքին զուգահեռ, աստիճանաբար բարձրանում է մեղադրյալին (ամբաստանյալին) կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորված համարելու շեմը: Ընդ որում, առավել բարձր պետք է լինի վարույթն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի՝ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու մասին որոշումը վերադաս դատական ատյանի կողմից բեկանելիս կալանքի անհրաժեշտության հիմնավորվածության շեմը: (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Մելսիկ Արթուրի Ալեքսանյանի գործով 2025 թվականի ապրիլի 9-ի ԼԴ1/0059/01/17 որոշումը)։
5.9. Շարադրված իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում անդրադառնալով մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքը այլընտրանքային խափանման միջոցներով փոխելու հնարավորության հարցին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը գործի նյութերից բխող կոնկրետ փաստարկների վկայակոչմամբ իրավացիորեն գտել է, որ քրեական գործով վարույթի ներկա փուլում մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների` տվյալ դեպքում վարչական հսկողության, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ` նկատի ունենալով, որ դրանց կիրառմամբ հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված նպատակներին:
5.10. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը՝ որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման հարցը լուծելիս, համակողմանի գնահատման է ենթարկել անձին շարունակաբար կալանքի տակ պահելու տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեցող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են վկաների՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ծառայողներ հանդիսանալու և նրանց զբաղեցրած դիրքով պայմանավորված՝ նրանց վրա ազդեցություն գործադրելու հավանականությունն էապես բարձր չլինելը, քրեական գործով բոլոր գրավոր ապացույցներն արդեն իսկ հետազոտված լինելը, մեղադրյալի՝ շուրջ երեք ամիս կալանքի տակ գտնվելը և այն վերջինիս ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը հակակշռող բավարար գործոն հանդիսանալը, նախկինում մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելը գրավի գումարը չվճարելու հանգամանքով պայմանավորված լինելը, արդյունքում իրավաչափորեն եզրահանգելով, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների համակցված կիրառումն ի զորու է չեզոքացնելու մեղադրյալի կողմից գործի քննության ընթացքում ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը։
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ առաջին ատյանի դատարանի հետևությունն այն մասին, որ սույն գործի փաստական հանգամանքների պայմաններում կիրառված վարչական հսկողությունը՝ համակցված 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով գրավի և բացակայելու արգելքի հետ, կարող են լինել արդյունավետ միջոցներ՝ զսպելու մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը, հիմնավոր է։
Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումը հիմնավորվում է նաև նրանով, որ շարունակական կալանքի պարագայում, վարույթի բնականոն ընթացքին զուգահեռ, աստիճանաբար բարձրանում է մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտությունը հիմնավորված համարելու շեմը, ուստի առաջին ատյանի դատարանը, փաստելով, որ սույն գործի փաստական տվյալներն իրենց համակցության մեջ քրեական վարույթի տվյալ փուլում բավարար չեն մեղադրյալ Դավիթ Սիրեկանյանի անձնական ազատությանը միջամտող առավել ինտենսիվ, ամենախիստ խափանման միջոց հանդիսացող կալանքի՝ որպես դատավարական ծայրահեղ միջոցի շարունակական կիրառման անհրաժեշտությունը փաստելու համար, եկել է ճիշտ հետևության:
5.11. Անդրադառնալով բողոքաբերի այն փաստարկին, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք, ինչը նշանակում է, որ այլ խափանման միջոցները չեն կարող հանդիսանալ արդյունավետ իրավական ներգործության միջոցներ, որոնք կարող են կաշկանդել մեղադրյալին դրսևորել պատշաճ վարքագիծ և չեզոքացնել նաև նրա ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը, ապա Վերաքննիչ դատարանը, հիմք ընդունելով վերևում մեջբերված՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կայուն նախադեպային իրավունքը, հարկ է համարում կրկին շեշտադրել, որ մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ դատավարական վարքագիծ դրսևորելու վտանգները չեն կարող հիմնավորվել միայն ակնկալվող պատժի խստությամբ, ավելին՝ այդ վտանգները կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածին զուգահեռ նվազում են՝ այն հանգամանքի հաշվառմամբ, որ արդեն իսկ կալանքի տակ եղած ժամանակահատվածը հաշվակցվելու է վերջնական պատժի ժամկետից: Բացի այդ, առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ ոչ թե արձանագրել է մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու վտանգի իսպառ բացակայությունը, այլ քննության տվյալ փուլում վերջինի՝ իր էությամբ ավելի նվազ լինելը, որպիսի պայմաններում իրավացիորեն առաջնորդվելով նվազագույնի սկզբունքով՝ եզրահանգել է, որ այդ ենթադրյալ վարքագիծը կարող է կանխվել այլընտրանքային խափանման միջոցների, տվյալ դեպքում՝ վարչական հսկողության, գրավի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոցներ, վարույթի տվյալ փուլում կարող են հաղթահարել մեղադրյալի կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունները և դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար:
5.12. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Դավիթ Հովհաննեսի Սիրեկանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը վարչական հսկողությամբ, 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով գրավով և բացակայելու արգելքով փոխելով՝ առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այդ թվում նաև՝ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Պետրոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 02-ի ԵԴ1/2031/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 10-11-2025
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 17-12-2025
Էջերի քանակը 55, 56
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 17-12-2025
Էջերի քանակը 55, 56
Ուր Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը 107508/25