ԵԴ1/2026/01/25



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

<<23>> հունվարի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Գ.Ս.Պողոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ս.Հովհաննիսյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Բ.Ղազինյանի,
մեղադրյալ՝ Խ.Թաթոսյանի,
պաշտպան՝ Ա.Բաղդասարյանի,

դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի (ծնված՝ 1996 թվականի օգոստոսի 26-ին, ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, 8-ամյա կրթությամբ, չամուսնացած, դատվածություն չունեցող, հաշվառված՝ ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս քաղաքի Իսակովի փողոցի 105/1 տուն հասցեում, փաստացի բնակվող՝ Երևան քաղաքի Սիսվանի փողոցի 31/1 տուն հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2025 թվականի հունվարի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Անահիտ Պետրոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60127325 քրեական վարույթը:
2025 թվականի ապրիլի 16-ին կազմված <<Հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին>> միջնորդությամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա.Պետրոսյանը միջնորդել է թիվ 60127325 քրեական վարույթով հսկող դատախազին՝ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցել հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի ապրիլի 16-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանի կողմից կայացված <<Անձի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին>> որոշմամբ՝ թիվ 60127325 քրեական վարույթով Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, որը վերջինիս ներկայացվել է 2025 թվականի մայիսի 05-ին:
2025 թվականի ապրիլի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա.Պետրոսյանի կողմից կայացված <<Խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին>> որոշմամբ՝ թիվ 60127325 քրեական վարույթով մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի ապրիլի 30-ին կազմված <<Քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին>> միջնորդությամբ՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա.Պետրոսյանը միջնորդել է թիվ 60127325 քրեական վարույթով հսկող դատախազին՝ կասեցնել մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը՝ մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի՝ քննությունից խուսափելու կամ այլ պատճառներով գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու հիմքով:
2025 թվականի մայիսի 05-ին կազմված <<Հետախուզվող Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանին վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու վերաբերյալ>> տեղեկանքի համաձայն՝ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանը 2025 թվականի մայիսի 05-ին՝ ժամը 16:30-ին Երևան քաղաքի Կիլիկիա թաղամասում հայտնաբերվել և ներկայացվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա.Պետրոսյանին:
2025 թվականի մայիսի 05-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի պետի պարտականությունները ժամանակավոր կատարող Ա.Ադամյանը Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազ Գ.Գևորգյանին հասցեագրված գրությամբ, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ անհրաժեշտ է հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին միջնորդությունը թողնել առանց քննարկման:
2025 թվականի hունիսի 10-ին Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Բ.Ղազինյանի կողմից կայացված <<Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու և այն վարույթային նյութերի հետ միասին դատարան հանձնելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ հաստատել թիվ 60127325 քրեական վարույթով ըստ մեղադրանքի Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի hունիսի 11-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2026/01/25 համարը:
2025 թվականի հունիսի 11-ին դատարաններում գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը մակագրվել է դատավոր Գևորգ Պողոսյանին, իսկ 2025 թվականի հունիսի 12-ին հանձնվել է վերջինիս աշխատակազմին:
2025 թվականի հունիսի 16-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Գ.Ս.Պողոսյանի կողմից կայացված որոշմամբ՝ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/2026/01/25 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ է նշանակվել:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2. Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ <<[Ն]ա, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին՝ ժամը 23:30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Լենինգրադյան փողոցում հարբած (ոչ սթափ) վիճակում՝ արտաշնչած մեկ լիտր օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0.754 մգ/լ, վարել է <<Օպել>> մակնիշի 37 CI 373 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաստն արձանագրվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության ծառայողի կողմից 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 818 0428785 արձանագրությամբ>>:

Արագացված վարույթ.
3. Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, ամբողջությամբ համաձայն է ներկայացված մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Բ.Ղազինյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
4. Դատվածությունների և հետախուզման առկայության Ձև 8 հարցման պատասխանի համաձայն՝ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 25-ի դատավճռով (քրեական վարույթի համարը՝ 60025523) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2 դրվագ) նույն օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է տուգանքի՝ 750.000 ՀՀ դրամի չափով, որի վճարումը տարաժամկետվել է 12 ամսով: Պատժի կրման վայրի և պատժից ազատման վերաբերյալ տեղեկատվություններ չկան:
4.1. <<Դատալեքս>> դատական տեղեկատվական համակարգից տպված թիվ ԵԴ1/3418/01/24 քրեական գործով (նախաքննական համարը՝ 60-0255-23) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 25-ի դատավճռի համաձայն՝ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով: Պատիժների լրիվ գումարմամբ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի՝ 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո թույլատրվել է Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանին դատավճռով նշանակված 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացքում, յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը 62.500 (վաթսուներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամի չափով: 2025 թվականի օգոստոսի 01-ին դատավճիռն ուղարկվել է ի կատար ածման:
4.2. 2025 թվականի հոկտեմբերի 08-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան ստացված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետ Վ.Խալաթյանի 2025 թվականի հոկտեմբերի 08-ի թիվ /29.2.1/70379 գրության համաձայն՝ <<Ի պատասխան Ձեր 01.10.2025թ. թիվ ԴԴԱ-8.1-Ե/2026/01/25 (թիվ ԵԴ1/2026/01/25 գործ) գրության հայտնում եմ, որ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանը (ծնված 25.08.1996թ.) Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասությանի թիվ ԵԴ1/3418/01/24 դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ՝ տուգանք 750.000 ՀՀ դրամի չափով:
Նշված դատավճիռը չի բողոքարկվել և օրինական ուժի մեջ է մտել 29.07.2025թ.:
19.08.2025թ-ին թիվ ԵԴ1/3418/01/24 դատավճիռը ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմին:
25.08.2025թ-ին Խաչիկ Թաթոսյանը հաշվառվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնում:
05.09.2025թ-ին տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու մասին միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (դատավոր Վ.Գրիգորյան):
Խաչիկ Թաթոսյանը նշված տուգանքով մինչ օրս որևէ վճարում չի կատարել>>:
4.3. 2025 թվականի հունիսի 20-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան ստացված ՀՀ ՊԵԿ հարկ վճարողների սպասարկման վարչության պետ Ա.Հովսեփյանի գրության համաձայն՝ հարկային մարմնի տեղեկատվական բազայում առկա տվյալների համաձայն՝ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի հանդիսացել վարձու աշխատող:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
5. Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև արձանագրում է, որ մեղադրյալի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը:
6. Սույն դատավճռի 4-րդ կետում առկա, Դատարանի կողմից հետազոտված փաստական հանգամանքների հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դատվածություն չունենալը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, արձանագրում է, որ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը բխում է Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումից):
Դատարանն արձանագրում է, որ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ:
7. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
<<Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
<<Պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի՝ հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…)>>:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից>> (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (արարքի կատարաման պահին և մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 02-ը գործող) նախատեսված հանցագործությունը դասվում է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է տուգանքի ձևով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքների ձևով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկման ձևով՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. <<(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը>> (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշումը):
8. Սույն դատավճռի նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած կոնկրետ արարքը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով սույն դատավճռի 6-րդ կետում արձանագրված՝ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և ծանրացնող հանգամանքի բացակայության փաստի հետ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի՝ տուգանքի, կիրառման միջոցով հնարավոր չէ ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը, քանի որ տվյալ կոնկրետ դեպքում մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանը նույնիսկ իր նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 25-ի դատավճռով նշանակված տուգանքը չի վճարել, և ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի կողմից տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու մասին միջնորդություն է ներկայացվել դատարան: Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի կիրառմամբ հնարավոր չէ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ հանրային աշխատանքների ձևով պատիժ նշանակելու հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ այն նույնպես հնարավոր չէ նշանակել վերջինիս նկատմամբ, քանի որ նա լրացուցիչ դատալսումնների ընթացքում դիրքորոշում հայտնեց, որ համաձայն չէ հանրային աշխատանքներ կատարել, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանրային աշխատանքներ պատժատեսակը անձի նկատմամբ կարող է նշանակվել միայն վերջինիս համաձայնությամբ:
Վերոգրյալնների հաշվառմամբ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով:
Ընդ որում, Դատարանը հանգում է հետևության, որ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով պատիժ պետք է նշանակել 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, և որ այդ պատժի կիրառումն անհրաժեշտ ու բավարար է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացմանը հասնելու համար:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տալիս եզրահանգելու, որ տվյալ կոնկրետ դեպքում պատժի նպատակները կարող են իրացվել նաև՝ առանց Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի կիրառման:
9. Անդրադառնալով մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը նրա կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցին և սույն դատավճռի 4-րդ, 6-րդ և 8-րդ կետերում նշված հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ գնահատելով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ դրանք էականորեն նվազեցնում են ինչպես մեղադրյալի անձի, այնպես էլ նրա կատարած հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանը: Բացի այդ, մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում՝ պատժի ենթարկված անձին ուղղելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է, ինչը վկայում է այն մասին, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել նաև Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայմաններում:
Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պետք է պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով 1 (մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան, որի ընթացքում Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ պետք է սահմանել պարտականություն՝ առանց իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքել:
10. Անդրադառնալով մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կարգով հանցանքների համակցությամբ պատիժ նշանակելու հարցին և նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 25-ի դատավճռով նշանակված 750.000 (յոթ հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը, ինչպես բխում է սույն դատավճռի 4.2-րդ կետից, գտնվում է տուգանքի չափին համարժեք գույք բռնագանձելու գործընթացի մեջ, ուստի Դատարանը գտնում է, որ ստեղծված իրավիճակում հնարավոր չէ կիրառել հանցանքների համակցությամբ պատիժ նշանակելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածով սահմանված կանոնները:
11. Դատարանն, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածով նախատեսված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանն ենթակա մյուս հարցերին, արձանագրում է, որ գույքային հայց ներկայացված չէ, առկա չէ նաև հատուցման ենթակա գույքային այլ վնաս և դրա ապահովման նպատակով արգելադրված որևէ գույք, գործով իրեղեն ապացույցներ չկան:
12. Անդրադառնալով մեղադրյալ Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված բացակայելու արգելքը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո պետք է վերացնել:
13. Ինչ վերաբերում է վարութային ծախսերի հարցին, ապա այն պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի: Բացի այդ, հարկ է արձանագրել նաև, որ սույն քրեական գործով վարութային ծախսեր առկա չեն:
14. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ, 347-350-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանին մեղավոր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել կարճաժամկետ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով կարճաժամկետ ազատազրկումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով 1 (մեկ) տարի ժամկետով փորձաշրջան, որի ընթացքում Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ սահմանել պարտականություն՝ առանց իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքել:
Խաչիկ Շահենի Թաթոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո՝ վերացնել:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի:



ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.Ս.ՊՈՂՈՍՅԱՆ