ԵԴ1/2022/01/25






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«18» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/,

նախագահությամբ՝ դատավոր Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Դ.ԿՅՈՒՐԵՂՅԱՆԻ
մեղադրյալ
պաշտպաններ
Ռ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Մ.ՏԻԳՐԱՆՅԱՆԻ
Ս.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ



դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանի /ծնված՝ 23.09.1979 թվականին Արմավիրի մարզի Արմավիր քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ և ՌԴ քաղաքացի, ամուսնացած, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող՝ Արմավիրի մարզի Արմավիր քաղաքի Սայաթ-Նովա 3 նրբ., տուն 8 հասցեում/՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով,


ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2023 թվականի օգոտոսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնի ավագ քննիչ Ա.Թովմասյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60222223 քրեական վարույթը։
2025 թվականի մայիսի 26-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։
2025 թվականի մայիսի 29-ին Ռոլանդ Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը։
2025 թվականի մայիսի 30-ին Ռոլանդ Հովհաննիսյանին ներկայացվել է մեղադրանքը և պարզաբանվել իր իրավունքները և պարտականությունները:
2025 թվականի հունիսի 03-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը:
2025 թվականի հունիսի 06-ին դատախազ Ա.Դավթյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2025 թվականի հունիսի 10-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2022/01/25 համարը։
Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 11.06.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին։
2025 թվականի հունիսի 13-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը վեց ամիս ժամկետով` 2022 թվականի դեկտեմբերի 14-ից մինչև 2023 թվականի հունիսի 14-ը, կասեցված լինելու և այդ մասին նախապես տեղյակ լինելու պայմաններում, 2023 թվականի հունվարի 6-ին՝ ժամը 10:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի K 937 BT 777 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից, և ինչի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180242576 արձանագրությունը։
Այսինքն՝ Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանին մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը:

Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության ԵՔԳ ՎՎԻ բաժանմունքի պետ Ա.Բաբիկյանի կողմից կազմված զեկուցագրով, համաձայն որի՝ /…/ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի պարեկ Ռոման Սահակյանը, Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանի (ծնված՝ 23.09.1979թ.-ին, ք. Երևան, Կոմիտասի պող., 19 2., 79բն., ՀԾՀ 3309790835) նկատմամբ 06.01.2023թ.-ին, ժամը՝ 10:49-ին կազմել է թիվ 8180242576 արձանագրություն, քանի որ վերջինս 06.01.2023թ.-ին, ժամը՝ 10:00-ին, Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում, «ԲՄՎ» մակնիշի K 937 BT 777 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է կասեցված վարորդական իրավունքի վկայականով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելու համար:
Կից ներկայացնում եմ թիվ 8180242576 արձանագրությունը, ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ռեգիստրի հաշվառման շտեմարանից Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանի RE թիվ 314643 վարորդական իրավունքի վկայականի քաղվածքի և ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 3-րդ գումարտակի, 1-ին վաշտի ծառայողի կողմից 14.12.2022թ.-ին թվային եղանակով կայացված թիվ 8200379179 որոշման պատճենները:
Միաժամանակ տեղեկացնում եմ, որ Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանի վարորդական իրավունքի վկայականը կասեցվել է ՀՀ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ 3-րդ գումարտակի, 1-ին վաշտի ծառայողի կողմից 14.12.2022թ.-ին թվային եղանակով կայացված թիվ 8200379179 որոշմամբ՝ վեց ամիս ժամկետով։
/տե՛ս գ.թ. 2, դատական նիստի արձանագրությունը/
ՀՀ ՃՈ էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված տեղեկանքով և համապատասխան զննության արձանագրությամբ, որտեղ առկա են վարորդական վկայականի տվյալներ, առկա է լուսանկար, հաշվառման հասցե՝ Արմավիր, Սայաթ Նովա 3 նրբ., տուն 8, նշված է հեռախոսահամար, վարորդական վկայականի համար RE314643, կարգավիճակը՝ կասեցված, թողարկվել է 09.08.2017թ., կասեցման սկիզբը՝ 14.12.2022թ., ավարտը՝ 14.06.2023թ.:
/տե՛ս գ.թ. 5, 20-21 դատական նիստի արձանագրությունը/
06.01.2022թ. կազմված պարտավորագրով և համապատասխան զննության արձանագրությամբ, համաձան որի՝ Ես Ռոլանդ Հովհաննիսյանս, համաձայն եմ, որ ԲՄՎ մակնիշի մեքենան տեղափոխի Կարեն Մովսիսյանը /09.04.1986թ. ք.Արմավիր, Տիեզերագնացների 67տ/ ք. Երևան Թաիրով 14-ից դեպի ք. Երևան Մալաթիա-Սեբաստիա Րաֆֆի փ., 17տ.:
/տե՛ս գ.թ. 6, 20-21 դատական նիստի արձանագրությունը/
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180242576 որոշման զննմամբ պարզվեց, որ 2023 թվականի հունվարի 06-ին՝ ժամը 10:49-ին ՀՀ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ 4-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի կրտսեր պարեկ Ռ. Սահակյանը, կազմել է արձանագրություն այն մասին, որ Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանը նույն օրը՝ ժամը 10:00-ին Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում տրանսպորտային միջոց է վարել: Արձանագրությունը ստորագրված է վարչական իրավախախտում կատարած անձի կողմից։
/տե՛ս գ.թ. 3, 20-21 դատական նիստի արձանագրությունը/
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8200379179 որոշման զննմամբ պարզվեց, որ 2022 թվականի դեկտեմբերի 14-ին` ժամը 15:35-ին ՀՀ ոստիկանության սերժանտ, կրտսեր պարեկ Հովհաննես Առաքելյանը, կազմել է արձանագրություն այն մասին, որ Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանը նույն օրը՝ ժամը 15:34-ին Երևան քաղաքի Սուրբ Մովսես Խորենացու փողոցում կանգառ է կատարել 1.17 գծանշմամբ նշված տաքսիների կայանման տեղի տարածքում: Իրավախախտում կատարած անձը հրաժարվել է 2 արձանագրությունը ստորագրելուց: Որոշում է կայացվել կասեցնել Ռոլանդ Հովհաննիսյանի տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 ամիս ժամկետով: Սերժանտ՝ Հովհաննես Առաքելյան, 14.12.2023թ.:
/տե՛ս գ.թ. 4, 20-21 դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Հովհաննես Առաքելյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ սույն դեպքի հետ կապված գրեթե ոչինչ չի հիշում, քանի որ դեպքը տեղի է ունեցել 2022 թվականին: Սովորական վարչարարություն է իրականացվել: Նշեց այն մասին, որ վարչարարություն իրականացնելիս մշտապես պատշաճ ծանուցում են որոշման և արձանագրության մասին, կոնկրետ սույն դեպքով ոչինչ չի հիշում: Վկան հայտնեց, որ իրենք՝ պարեկային ծառայողները, բալային համակարգին հասանելություն չունեն, այսինքն՝ չեն կարող տվյալ պահին տեսնել, թե վարորդի բալերը ինչքան են լրացել: Եթե վարորդական իրավունքը կասեցվում է իրենց կողմից, այսինքն՝ տեղում, ապա կասեցման որոշումը 6 ամիս ժամկետով է լինում: Վկան առավել մանրամասնեց՝ նշելով, իրենք կազմում են տաքսիների կայանման կետում մեքենան կայանելու հետ կապված խախտման արձանագրություն, սույն դեպքում որոշում է կայացվում և կազմում 0,5 տուգանային միավոր: Ներկայումս սույն համակարգը կարգավորվում է էլեկտրոնային հարթակով: Մեկ իրավախախտման մասին կազմում են մեկ արձանագրություն: Երբ վարորդի բալային միավորները լրանում են, իրենց մոտ բերում է երկու տարբերակ՝ կասեցնել վարորդական վկայականը կամ տուգանել 5.000 ՀՀ դրամի չափով: Երբ կազմում են արձանագրությունը, առաձին էջ է բացվում՝ ստորագրելու համար, որտեղ հրաժարվելու դեպքում էլեկտրոնային սարքի միջոցով արձանագրում են, որ վարորդը հրաժարվեց ստորագրելուց: Եթե վարորդը ցանկանում է, ապա ստորագրում է կտրոնը և վերցնում այն, եթե ոչ, ապա տեխանձնագիրը տալիս են և ճանապարհում: Եթե կտրոնը չեն վերցնում, ապա իրենք ամեն դեպքում նշում են, որ վարորդը հրաժարվում է ստորագրելուց և պատճենը վերցնելուց: Նշեց, որ առհասարակ քանի որ որոշումը օրինական ուժի մեջ էր մտնում 24 ժամվա ընթացքում, ուստի այդ ընթացքում թույլ էին տալիս, որ վարորդը վարի մեքենան, քանի որ չնայած այն հանգամանքին, որ իրենք ակտը կազմում էին, էլեկտոնային հարթակում դա դեռևս չէր երևում: Եթե դրանից երկու րոպե հետո այլ պարեկային ծառայողներ փորձեին նույնականացում իրականացնել, ապա իրենց մոտ չէր երևա, որ վարորդական վկայականը կասեցվել է 6 ամիս ժամկետով: Հավելեց նաև, որ հիմա իրավիճակը այլ է. միանգամից երևում է էլեկտրոնային հարթակում: Վկան հաստատապես նշեց, որ բոլոր դեպքերում քաղաքացուն նշված ակտերին ծանոթացնում են: Եթե իրենք վարորդին չծանուցեն, ապա բողոքի առկայության դեպքում ծառայողական քննությամբ կանցնեն: Նշեց, որ լինում են դեպքեր, երբ վարորդները հրաժարվում են արձանագրությանը և որոշմանը ծանոթանալուց, սակայն իրենք ծանուցում են, այսինքն՝ ներկայացնում են կատարած իրավախախտումը և ծանոթացնում որոշմանը: Վկան հայտնեց այն մասին, որ ծառայությունը իրականացնում են երկու հոգով, որը ամրագրվում է ցուցակով, և ամեն օր տարբեր պարեկային աշխատողների հետ են իրականացնում ծառայությունը: Վարչարարությունը ևս երկուսով են իրականացնում: Հնարավոր չէ այնպիսի իրավիճակ, երբ արձանագրությունը կազմի մեկը, ստորագրի մյուսը: Սույն դեպքում նշեց, որ արձանագրությունը կազմել է ինքը, ներկայացրել է կասեցման որոշումը: Վկան հայտնեց այն մասին, որ չի հիշում, թե այդ օրը ում հետ է ծառայություն իրականացրել, ոստիկանական համակարգում աշխատում է 2021 թվականի հուլիսի 7-ից: Նշեց նաև, որ վարորդական իրավունքի կասեցման մասին ծանուցելը իր իրավասությունների տիրույթում է և ևս մեկ անգամ հայտեց, որ առհասարակ երբ վարորդի նկատմամբ կազմում են արձանագրություն և համապատասխան որոշում, ապա պարտադիր նրան ծանուցում են, ծանոթացնում են որոշմանը, հայտնում են, որ նա տուգանվել է որոշակի գումարի չափով կամ նրա վարորդական իրավունքները կասեցվել են:
Նախաքննության ընթացքում հարցաքննությունը ստորագրել է ինքը, հնարավոր է, որ թերի է ստորագրել, սակայն թե՛ հարցաքննությունը, թե՛ առերես հարցաքննությունը ստորագրել է անձամբ: Վարչարարությունը ևս ինքն է կատարել, արձանագրությունը կազմվել է իր կողմից, սակայն ստորագրության հետ կապված վկան որևէ հստակ բան չկարողացավ ասել, հնարավոր է, որ իր ստորագրությունը չէ: Այդ մասով հստակ բացատրություն չի կարող տալ, այսինքն՝ բովանդակային առումով ինքն է կազմել, սակայն ստորագրությունը, հնարավոր է, իրենը չէ: Հրաժարվել է ստորագրելուց նշումը ևս ինքն է կատարել: Պաշտպանի հարցին ի պատասխան՝ նշեց, որ հստակ չի հիշում՝ իրենց ամրացված տեսանկարահանող սարքը այդ պահին աշխատել է, թե ոչ, քանի որ հնարավոր է, որ տեխնիկական միջոցը այդ պահին անջատված լինի: Իրենք անձնական ծառայողական տեսանկարահանող սարքերը ստանում են պարեկային ծառայության գնդից՝ ծառայությունը սկսելուց առաջ, ծառայությունը վերջացնելուց հետո հանձնում են նույն տեղը: Երբ տեսանկարահանող սարքերը անջատվում են, միանգամից զեկուցում են այդ մասին, որից հետո առանց տեսանկարահանող սարքի շարունակում են ծառայությունը:
/տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/
Մեղադրյալ Ռոլանդ Հովհաննիսյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեկտեմբերի 14-ին՝ մոտավորապես ժամը 14:00-15:00-ի սահմաններում, իր մեքենան կայանել է ոսկու շուկայի դիմաց, փողոցի անունը չի հիշում, սակայն մշտապես այդտեղ կայանում է: Իջել է տարադրամի փոխանակման կետ, ինչը տևել է մոտավորապես 5 րոպե: Հետ վերադառնալիս տեսել է, որ իր մեքենայի մոտ պարեկներ են կանգնած: Երբ ցանկացել է նստել մեքենան, պարեկը իրենից պահանջել է փաստաթղթերը: Ինքը հարցրել է, թե որն է պատճառը, պատասխանել են, որ մեքենան կայանել է անթույլատրելի վայրում՝ տաքսիի նշանի մոտ, սակայն ինքը ոչ մի նշան չի նկատել: Այդ ժամանակ պարեկների հետ կանգնած է եղել նաև իր մեքենայի հետևի մասում կայանած մեքենայի վարորդը, ով իրեն հորդորել է փաստաթղթերը ցույց չտալ: Նույնը տեղի է ունեցել նաև այդ վարորդի հետ:
Պարեկի հետ քայլել են, որպեսզի իրեն ցույց տան նշված նշանի գտնվելու վայրը: Քայլել են մոտավորապես 50 մետր, հնարավոր է՝ ավելի շատ: Ըստ մեղադրյալի՝ նշանը եղել է ծառի վրա՝ ժանգոտված երկաթի տեսքով: Ճանապարհին նույնպես որևէ գծանշում չի եղել: Այնուհետև հետ են քայլել դեպի մեքենան, ինքը ներկայացրել է փաստաթղթերը, նստել մեքենան: Այդ ընթացքում պարեկը փաստաթուղթն է լրացրել և տեղեկացրել է իրեն, որ տուգանվել է 5.000 ՀՀ դրամի չափով: Ինքն էլ պատասխանել է, որ քանի որ համաձայն չէ սույն որոշմանը, ուստի չի ստորագրելու իրեն ներկայացված փաստաթղթերը: Ինքը այդ նշանը չի համարում որպես ՀՀ ճանապարհատրանսպորտային նշան: Իրեն ասել են, որ երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում փոստով կծանուցեն, ուստի վերադարձրել են փաստաթղթերը և ճանապարհել, իսկ կասեցման մասին որևէ խոսք չի եղել: Ավելին, պարեկները իրեն չեն առաջարկել այդ փաստաթղթի վրա ինչ-որ տեղում գրառում կատարել: Նշված դեպքից հետո՝ հունվարի 6-ին, Իսակովի պողոտայում պարեկային ծառայողները կանգնեցրել են իր մեքենան, պատճառը այն էր, որ մեքենայի ապակիները թաղանթապատված են եղել: Սույն դեպքում ևս փաստաթղթերը ներկայացրել է պարեկային ծառայողներին: Վերջիններս իրեն ասել են, որ վարորդական իրավունքի վկայականը պետք է իրենց մոտ մնա, քանի որ ինքը ՌԴ քաղաքացի է, իրավունք չունեն վարորդական վկայականը իրեն հետ վերադարձնելու: Ինքն էլ ասել է, որ գնալու է Գավառ՝ թաղման արարողության մասնակցելու նպատակով, հայտնել է, որ ունի նաև հայկական վարորդական իրավունքի վկայական և խնդրել, որ այդ վկայականով ակտը արձանագրեն, իրեն պատասխանել են, որ խնդիր չկա: Մոտավորապես հինգ րոպե հետո մոտեցել են և ասել, որ մեքենան վարել է կասեցված վիճակում. դեկտեմբերի 14-ին վարորդական իրավունքի վկայականը կասեցված է եղել, քանի որ 8.5 բալը լրացել է, այդ օրվա ակտով 0.5 բալն էլ է գումարվել: Իրեն հարցրել են՝ արդյոք ինքը տեղեկացված չի եղել, որ կասեցված է, չեն պարզաբանել արդյոք, ինքն էլ պատասխանել է, որ ոչ, տեղյակ չի եղել, իմացել է միայն 5.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքի մասին, որը մինչևս օրս չի վճարել, նաև չի ստացել այդ որոշումը: Այդ ժամանակ պարեկները նստել են իր մեքենան և մեքենան տեղափոխել տուգանային հրապարակ՝ Փոսի գայի, որտեղ կազմում են արձանագրություններ և ասել, որ մարդ կանչի, ով իր մեքենան վարի: Կանչել է իր մորաքրոջ տղային, որ վարի մեքենան և գնան: Այսպիսով, սպասել է մինչև ակտը գա, որ բողոքարկի: Հունվարի 6-ից սկսած վեց ամիս ինքը մեքենան չի վարել: Եթե ինքը տեղյակ լիներ վարորդական իրավունքի կասեցված լինելու մասին, ապա միանշանակ չէր վարի մեքենան:
Այնուհետև մեղադրյալը հայտնեց, որ 2025 թվականի հոկտեմբերին փոստատարը նամակ է բերել, որի մեջ գրված է եղել, որ իրեն հրավիրում են քննչական կոմիտե, սակայն ժամկետը արդեն անցած է եղել: Զանգել է քննիչին, տեղեկացրել այն մասին, որ առողջական վիճակով պայմանավորված փոստատարը ուշ է նամակը հասցրել իրեն: Քննիչը այլ օր է հրավիրել: Ինքը գնացել է: Իրեն ասել են, որ ՃՏ պատահար է եղել, և ինքը հրավիրվել է որպես վկա: Այնուհետև պարզվել է, որ կասեցման հետ կապված են կանչել: Ինքը քննիչին հայտնել է, որ ծանուցված չի եղել կասեցման մասի, ինչպես նաև այն, որ Փոլիս.էյեմ կայքում 2022 թվականին գրանցված չի եղել, գրանցվել է միայն 2024 թվականին: Քննիչը ասել է, որ կճշտի և իրեն հավելյալ տեղյակ կպահի: Երկու օր հետո նորից զանգել են և կանչել քննչական՝ հայտնելով, որ իրեն մեղադրանք է առաջադրվել, քանի որ կասեցման որոշումը իրեն ցույց են տվել, սակայն ինքը չի ստորագրել: Ինքն էլ ասել է, որ իրեն կասեցման որոշում ցույց չեն տվել: Այնուհետև առերեսում է տեղի ունեցել պարեկի հետ: Առերեսման ժամանակ պարեկը չի պնդել, որ իրազեկել են կասեցման մասին: Ինչ վերաբերում է հունվարի 6-ին կատարած իրավախախտմանը, ապա վկան նշեց, որ ստորագրել է տարբեր փաստաթղթեր, այն է՝ 20.000 ՀՀ դրամի չափով տուգաքը, որի հետ միանշանակ համաձայն է եղել, և մեքենան այլ անձին հանձնելու մասին:
Մեղադրյալը ևս մեկ անգամ նշեց, որ հունվարի 6-ին վարորդական իրավունքի կասեցման որոշումը իրեն չեն տվել, որ ինքը ստորագրի, այլ ընդամենը ասել են, որ կասեցված է և ինքը իրավունք չի ունեցել մեքենա վարելու: Այդ պահին պարեկը իրեն ցույց է տալիս կասեցման որոշումը և օրը: Հավելեց նաև, որ երբ պարեկները իր մեքենան կանգնեցրել են, ինքը մշտապես հարցրել է՝ կասեցման դեպքում արդյոք թույլատրում են, որ շարունակի վարել մեքենան, և իրեն պատասխանել են, որ միանշանակ ոչ: Սկզբնական շրջանում ինքը նույնիսկ տեղյակ չի եղել այն մասին, որ տուգանվելիս տեղում վճարելու համակարգը այլևս չի գործում, նաև բալային համակարգի մանրամասներին ծանոթ չի եղել:
/տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հետազոտված և վերը թվարկված ապացույցների հիման վրա Դատարանի կողմից հաստատված են համարվում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը վեց ամիս ժամկետով` 2022 թվականի դեկտեմբերի 14-ից մինչև 2023 թվականի հունիսի 14-ը, կասեցված լինելու և այդ մասին նախապես տեղյակ լինելու պայմաններում, 2023 թվականի հունվարի 6-ին՝ ժամը 10:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի K 937 BT 777 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, ինչը հայտնաբերվել է տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից, և ինչի կապակցությամբ կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180242576 արձանագրությունը։

Դատարանի փաստական և իրավական վերլուծությունները.
Անդրադառնալով պաշտպանական կողմի բերած փաստարկներին առ այն, որ մեղադրյալը տեղյակ չի եղել, որ իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է եղել, Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով: (…)»:
Դատարանը գնահատելով Ռոլանդ Հովհաննիսյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առկայության հարցը, արձանագրում է, որ քրեական գործով հաստատված հանգամանքներին տրվել է ճիշտ իրավական գնահատական, Ռոլանդ Հովհաննիսյանին մեղսագրվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու հանցակազմը, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներով ողջամիտ կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հիմնավորվում է մեղադրյալի մեղքը՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու մեջ:
Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ մեղադրյալի կողմից նշված արարքի կատարումը հաստատվում է սույն դատավճռում թվարկված թույլատրելի ապացույցներով:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի դիսպոզիցիան հանդիսանում է բլանկետային և ինչպես արդեն իսկ նշվեց, պաշտպանական կողմն էլ ունի անհամաձայնություն կասեցման ակտի ծանուցման վերաբերյալ, ուստի սույն հոդվածի կոնկրետ բովանդակությունը և դրանում առկա հատկանիշները բացահայտելու համար Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ հասարակական կյանքի տվյալ ոլորտը կարգավորող օրենսդրական դրույթներին: Այսպես.
Համաձայն Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 128-րդ հոդվածի՝
«(...) 7.Սույն օրենսգրքի իմաստով՝
3) անձի՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը համարվում է կասեցված, եթե նրա` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքն օրենքով սահմանված կարգով կասեցվել է, և կասեցման ժամկետը չի լրացել:.(...)»:
Նույն օրենսգրքի 283-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...) Որոշման պատճենը երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում անձամբ հանձնվում է այն անձին, որի վերաբերյալ այն ընդունվել է, ինչպես նաև տուժողին` նրա խնդրանքով: Որոշումը համարվում է անձամբ հանձնված, եթե՝
1) այն ստորագրությամբ առձեռն հանձնվել է հասցեատիրոջը, կամ հասցեատերը հրաժարվել է որոշումն ստանալուց, և առկա է որոշումը հանձնողի նշումն այդ մասին. (...)»:
Վերագրյալի համատեքստում Դատարանի համար իրատեսական չէ ի պաշտպանություն մեղադրյալ Ռոլանդ Հովհաննիսյանի բերված փաստարկն այն մասին, որ ինքը տեղյակ չի եղել, որ իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված է և այդ մասին իրեն պետք է լրացուցիչ ծանուցում ուղարկեին։
Դատարանն արձանագրում է, որ նշված դեպքում որոշումը Ռոլանդ Հովհաննիսյանին ուղարկելու անհրաժեշտություն չի եղել, քանի որ վերջինս հրաժարվել է 2022 թվականի դեկտեմբերի 14-ին վարչական իրավախախտման արձանագրությունը և դրա հիման վրա կայացված որոշումը ստանալուց և ստորագրելուց, որի վերաբերյալ առկա է հրաժարվում է ստորագրելուց նշում, հակառակ դեպքում կստացվի մի իրավիճակ, երբ ցանկացած անձի նկատմամբ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն կազմելու դեպքում, եթե վերջինս հրաժարվի որոշումը ստանալուց և ստորագրելուց, ապա վերջինս կհամարվի տվյալ որոշման մասին չիրազեկված, ինչը Դատարանի գնահատմամբ չի կարող իրավաչափ համարվել։ Ավելին՝ վկան իր ցուցմունքով նշեց, որ եթե վարորդը ցանկանում է, ապա ստորագրում է կտրոնը և վերցնում այն, եթե ոչ, ապա տեխանձնագիրը տալիս են և ճանապարհում: Եթե կտրոնը չեն վերցնում, ապա իրենք ամեն դեպքում նշում են, որ վարորդը հրաժարվում է ստորագրելուց և պատճենը վերցնելուց: Սույն պարագայում Դատարանի համար պարզ է դառնում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը, համաձայն չլինելով վարչական իրավախախտման վերաբերյալ ակտի հետ, չի ցանկացել այն ստորագրել, ինչի մասին պարեկային ծառայողի կողմից վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության և որոշման մեջ կատարվել է համապատասխան նշումը: Ավելին՝ նույնը ցուցմունքով հայտնում է նաև հենց մեղադրյալը, պնդելով որ, քանի որ իր համար ընդունելի չի եղել ճանապարհատրանսպորտային նշանի տեղադրման վայրը և ինքը համաձայն չի եղել իրավախախտման հետ, հրաժարվել է այն ստորագրելուց։ Ակնհայտ է, որ հենց մեղադրյալն է հրաժարվել իր իրավունքի իրացումից՝ տեղեկանալու կայացված ակտի բովանդակությանը։ Նման իրավիճակներում՝ արձանագրված հրաժարումը, որի առկայությունը չի հերքվում որևէ կողմից /այդ թվում մեղադրյալի/, վերը մեջբերված օրենսդրական հստակ կարգավորումներով արձանագրվում է որպես ծանուցված լինելու փաստ։
Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ պարեկային ծառայողների կողմից միջոցներ չեն ձեռնարկվել և մեղադրյալը շարունակել է վարել տրանսպորտային միջոցը, ինչը, ըստ պաշտպանական կողմի, ևս խոսում է այն մասին, որ վերջինս վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը և որոշումը կազմած պարեկային ծառայողների կողմից ծանուցված չի եղել և չի իմացել կասեցման մասին, ապա Դատարանը, արձանագրում է, որ նշված հանգամանքը, արդեն իսկ արձանագրված հրաժարման պարագայում, առարկայազուրկ քննարկման փաստարկ է և ավելին՝ հենց ըստ վկայի ցուցմունքի՝ /…/ քանի որ որոշումը օրինական ուժի մեջ էր մտնում 24 ժամվա ընթացքում, ուստի այդ ընթացքում թույլ էին տալիս, որ վարորդը վարի մեքենան, քանի որ չնայած այն հանգամանքին, որ իրենք ակտը կազմում էին, էլեկտոնային հարթակում դա դեռևս չէր երևում: /…/: այն փարատվում է: Նշվածից ևս փաստվում է, որ պարեկային ծառայողները նշվածի համատեքստում թույլ են տվել մեղադրյալին ինքնուրույն վարել մեքենան և չեն տեղափոխել համապատասխան վայր:
Դատարանը հաշվի առնելով, որ սույն գործով հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տված միակ վկան Հովհաննես Առաքելյանն է, ով հանդիսացել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակից, իսկ պաշտպանության կողմը որոշակի առումով՝ ծանուցման համատեքստում, վիճարկել է նաև վկայի ցուցմունքը, ապա հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը․
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն (այսուհետ նաև՝ ՄԻԵԴ) նախադեպային դիրքորոշում է հայտնել առ այն, որ «Դատարանի խնդիրն է հաստատել, թե արդյոք վարույթը, ընդհանուր առմամբ, ներառյալ այն եղանակը, որով ձեռք են բերվել ապացույցները, արդար է եղել: Որոշելու համար, թե արդյոք վարույթն ընդհանուր առմամբ արդար է եղել, թե՝ ոչ, պետք է նաև հաշվի առնել, թե արդյոք պահպանվել են պաշտպանության կողմի իրավունքները, և արդյոք դիմումատուին հնարավորություն է տրվել վիճարկելու ապացույցների իսկությունը եւ առարկելու դրանց օգտագործման դեմ։ Ի լրումն, ապացույցների որակը պետք է քննարկման առարկա հանդիսանա, ներառյալ` արդյոք այդ ապացույցների ձեռքբերման հանգամանքները կասկած չեն առաջացնում դրանց վստահելիության եւ ճշգրտության վերաբերյալ» (տե՛ս Բիկովն ընդդեմ Ռուսաստանի [ՄՊ] [Bykov v. Russia [GC]], թիվ 4378/02, §§ 89-90, 2009 թվականի մարտի 10, ու Հուսեյնը եւ այլք ընդդեմ Ադրբեջանի [Huseyn and Others v. Azerbaijan], թիվ 35485/05 եւ եւս 3-ը, §§ 199-200, 2011 թվականի հուլիսի 26):
«206. Դատարանը սույն գործով ի սկզբանե նշում է, որ Կառավարությունը վիճարկել է դիմումատուի բողոքն առ այն, որ իր դատապարտումը հիմնված է եղել միայն ոստիկանության ցուցմունքների վրա։ Դատարանն այս առնչությամբ նշում է, որ դիմումատուն դատապարտվել է երեք կետերով՝ ա) Ազատության հրապարակում ոստիկանության ծառայող Ա. Արշ.-ի վրա հարձակում, բ) դրանից կարճ ժամանակ անց Արշակունյաց փողոցում ոստիկանության ծառայող Ա.Առ.-ի վրա հարձակում, եւ գ) ապօրինի սառը զենք՝ մասնավորապես դանակ կրելը։ Չնայած դիմումատուին դատապարտելիս ներպետական դատարանները, ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքներից բացի, հղում են կատարել այլ ապացույցների, միակ ապացույցը, որով ուղղակիորեն ենթադրվում էր դիմումատուի մասնակցությունն այդ արարքների կատարմանը, եւ որով տրամադրվում էր դրանց մանրամասները, տվյալ ցուցմունքներն էին, այդ թվում՝ Ա.Արշ.-ի, Ա.Առ.-ի, Հ.Ս.-ի, Է.Ռ.-ի եւ Ա.Ա.-ի ցուցմունքները։ Բոլոր մյուս ապացույցները, որոնց դատարանները հղում են կատարել, անուղղակի ապացույցներ են, եւ չի կարելի ասել, որ դրանք ուղղակիորեն ցույց են տալիս դիմումատուի առնչությունը մեղսագրվող արարքներին։» (Տե՛ս Mushegh Saghatelyan v. Armenia գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նշված վճիռը, 206-րդ կետ։)
«Դատարանը նշում է, որ արդեն քննել է մի շարք գործեր, որոնց դեպքում հրապարակային միջոցառման ժամանակ անհատին իր պահվածքի պատճառով քրեական հետապնդման են ենթարկել և դատապարտել՝ հիմնվելով բացառապես այն ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքների վրա, որոնք ակտիվորեն ներգրավված են եղել վիճարկվող իրադարձություններում։ Գտել է, որ այդ վարույթներում դատարանները պատրաստակամորեն եւ անվերապահորեն ընդունել են ոստիկանության ծառայողների ցուցմունքները և դիմումատուին որևէ հնարավորություն չեն տվել հակառակ ապացույցներ ներկայացնելու։ Այն վճռել է, որ այս մեղադրանքների հիմքում ընկած այն հիմնական փաստերի վերաբերյալ վեճի դեպքում, երբ մեղադրանքի կողմի միակ վկաներն այն ոստիկանության ծառայողներն են եղել, որոնք ակտիվ դեր են ունեցել վիճարկվող իրադարձություններում, դատարանները պետք է պարտադիր օգտագործեին յուրաքանչյուր ողջամիտ հնարավորություն՝ ստուգելու նրանց մեղադրական ցուցմունքները։» (Տե՛ս Կասպարովի եւ այլոց գործը՝ վերեւում հիշատակված, § 64, Նավալնին եւ Յաշինն ընդդեմ Ռուսաստանի [Navalnyy and Yashin v. Russia], թիվ 76204/11, § 83, 2014 թվականի դեկտեմբերի 4, եւ Ֆրամկինն ընդդեմ Ռուսաստանի [Frumkin v. Russia], թիվ 74568/12, § 165, ՄԻԵԴ 2016 (քաղվածքներ))։
Դատարանը վկայակոչված նախադեպային դիրքորոշումները կիրառելով սույն գործում առկա փաստական հանգամանքների նկատմամբ, արձանագրում է հետևյալը՝
- մեղադրյալի դեմ ցուցմունք տված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կրտսեր պարեկ, ոստիկանության սերժանտ Հովհաննես Առաքելյանի տված ցուցմունքը հաստատվել է նաև սույն դատավճռում թվարկված թույլատրելի ապացույցներով,
- մեղադրյալի դեմ ցուցմունք տված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության կրտսեր պարեկ, ոստիկանության սերժանտ Հովհաննես Առաքելյանը ակտիվ դեր չի ունեցել վիճարկվող իրադարձություններում, մասնավորապես, մեղադրյալի կողմից կատարված ենթադրյալ արարքը ուղղված չի եղել ցուցմունք տված պարեկային ծառայողի կյանքի, առողջության կամ օրինական ծառայողական կամ քաղաքական գործունեության իրականացման դեմ կամ վտանգ չի ներկայացրել վերջինիս կյանքի կամ առողջության համար, կամ ենթադրյալ արարքը կատարողի գործողությունների կարգավորմանն ուղղված, իրենց լիազորությունների շրջանակում կատարված գործողություններով անմիջականորեն մեղադրյալի դեմ ցուցմունք տված պարեկային ծառայողը ներգրավված չի եղել այն իրադարձություններին և իրավիճակներին, որի ընթացքում ծագել և զարգացել և իր որոշակի դրսևորումն է ունեցել ենթադրյալ հանցանքը և միաժամանակ վիճարկվող իրավիճակը չի առաջացել մեղադրյալի դեմ ցուցմունք տված պարեկային ծառայողի որոշակի ակտիվ գործողությունների կատարմամբ,
- չկան ծանրակշիռ փաստեր այն մասին, որ Հովհաննես Առաքելյանը ունեցել է այնպիսի շահագրգռվածություն ենթադրյալ արարքը մեղադրյալին վերագրելու կապակցությամբ, որ սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության գիտակցմամբ՝ այդուհանդերձ ի վնաս մեղադրյալի ցուցմունք է տվել,
- Հովհաննես Առաքելյանի ցուցմունքը գործի կարևոր և(կամ) ակնառու հանգամանքների վերաբերյալ չի պարունակել էական հակասակություններ, անհամապատասխանություններ կամ անհիմն անհստակություններ,
- վկա Հովհաննես Առաքելյանը նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել է, իսկ վերջինիս դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքի և նախկինում տված ցուցմունքի միջև հակասություններ չեն եղել։
Վերոշարադրյալի համատեքստում Դատարանը գտնում է, որ գործով ձեռք բերված ապացույցներով, ներառյալ Հովհաննես Առաքելյանի ցուցմունքով, հիմնավորվում է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Ռ․Հովհաննիսյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը վեց ամիս ժամկետով` 2022 թվականի դեկտեմբերի 14-ից մինչև 2023 թվականի հունիսի 14-ը, կասեցված լինելու և այդ մասին նախապես տեղյակ լինելու պայմաններում, 2023 թվականի հունվարի 6-ին՝ ժամը 10:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայում վարել է «ԲՄՎ» մակնիշի K 937 BT 777 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը:
Ինչ վերաբերում է պաշտպանների մնացյալ դիտարկումներին՝ ապացույցների թույլատրելիության վերաբերյալ, ապա Դատարանը փաստում է, որ դրանց արդեն իսկ համապատասխան փուլում և համապատասխան որոշումներով անդրադարձ կատարվել են, ուստի կրկին դրանց անդրադարձ չի կատարվում։
Հետևաբար՝ քրեաիրավական գնահատականն արդարացիորեն է տրվել՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու շրջանակներում, իսկ պաշտպանության կողմի պնդումներն այն մասին, որ Ռոլանդ Հովհաննիսյանը չի իմացել, որ ինքը զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, որևէ կերպ չի հաստատվում քրեական գործի նյութերով:
Անդրադառնալով պաշտպանական կողմի այն պնդմանը, թե վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը և համապատասխան որոշումը չեն ստորագրվել Հովհաննես Առաքելյանի կողմից և դրանք չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց, Դատարանը արձանագրում է, որ պաշտպանական կողմը չի ներկայացրել որևէ պատշաճ, բավարար և արժանահավատ ապացույց առ այն, որ նշված փաստաթղթերում առկա ստորագրությունները կեղծված են կամ կատարված են այլ անձի կողմից։ Ընդ որում, պաշտպանական կողմը զրկված չի եղել սույն հանգամանքը օրենքով նախատեսված միջոցներով ապացուցելու հնարավորությունից։ Այս համատեքստում միայն Հովհաննես Առաքելյանի ոչ միանշանակ ցուցմունքը, առանց այն հիմնավորող այլ հավասարազոր և օբյեկտիվ ապացույցների, ինքնին բավարար չէ ստորագրությունը կեղծված կամ առհասարակ՝ արձանագրությունը կեղծ համարելու համար: Հենց նույն վկան հարցաքննության ժամանակ՝ ստորագրելու հանգամանքով պայմանավորված, հայտնեց փոփոխական տեղեկություններ։ Ավելին, հստակ նշեց, որ արձանագրությունում հրաժարման ձեռագիր ձևակերպումը իր կողմից է գրվել։ Նշվածի համատեքստում հատկանշական է նաև այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը չի էլ հերքում պարեկային ծառայողի կողից վարչական իրավախախտման արձանագրումը և իր կողմից արձանագրությանը ծանոթանալուց հրաժարվելը։ Ինչ վերաբերում է հրաժարումը չծանուցման հիմք դիտարկելուն, ապա դրան արդեն իսկ անդրադարձ կատարվել է։
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Ռոլանդ Հովհաննիսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասը:
Հաստատված համարելով մեղադրյալ Ռոլանդ Հովհաննիսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
- դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքներին:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Ռոլանդ Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ռոլանդ Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Անդրադառնալով պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Ռոլանդ Հովհաննիսյանին քրեական պատասխանատվությունից, պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ վերջինը ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
1. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի մասի համաձայն՝
1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
…:
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված դատական ակտերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ն]շանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…):
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: (…)»:
Արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ՝ «(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (…)»:
Վերը մեջբերված իրավական նորմերի և դիրքորոշումների լույսի ներքո մեղադրյալ Ռոլանդ Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և դրա չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ նա կատարել է երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հանցանք, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։ Նման պայմաններում Դատարանն արձանագրում է, որ տուգանք պատժատեսակի նշանակման միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները: Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցանքի բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։:
Քրեաիրավական նշված նորմի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է ոչ թե նվազագույն աշխատավարձը, այսինքն՝ պետությունում սահմանված ֆիքսված որևէ գումար, այլ հանցանք կատարած անձի եկամուտը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն՝
Ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները …::
Հաշվի առնելով այն, որ քրեական նոր օրենսգրքում տուգանքի հաշվարկման հիմքում դրվում է հանցանք կատարած անձի եկամուտը, օրենսդիրը կարգավորել է նաև այն իրավիճակները, երբ անձը եկամուտ չունի կամ դրա չափը անհնարին է պարզել: Այդ դեպքերում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
Վերը նշվածի համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ ըստ առկա տվյալների՝ մեղադրյալ Ռոլանդ Հովհաննիսյանը չունի եկամուտ, ուստի վերջինիս նկատմամբ որպես պատիժ նշանակվող տուգանքի չափը պետք է որոշվի ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով:
2022 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ընդունված՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ 2023 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ-ում որպես նվազագույն ամսական աշխատավարձ է սահմանվել 75.000 ՀՀ դրամը:
Այսպես՝ հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղադրյալի դրսևորած վարքագիծը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ Ռոլանդ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռոլանդ Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, այնուհետև վերադարձնել վճարում կատարած անձին:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով վարութային ծախս, գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը



ՎՃՌԵՑ
Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի յոթապատիկի՝ 525.000 /հինգ հարյուր քսանհինգ հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Ռոլանդ Սամվելի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ գրավը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆ