ԵԴ1/2002/01/25







Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),

Նախագահող դատավոր Ս.ԳԶՈԳՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ Լ.ՉՈԲԱՆՅԱՆԻ
Ի․ԿԱԿՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ
հանրային մեղադրող Ա․ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
պաշտպաններ Ա․ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ
Ս․ՅՈՒԶԲԱՇՅԱՆԻ
մեղադրյալներ Ա․․ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ
Ք․ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ

2025 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, արագացված վարույթի կիրառմամբ քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Քնարիկ Մանվելի Առաքելյանի՝ ծնված 1982 թվականի դեկտեմբերի 6-ին, Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, չամուսնացած, աշխատում է որպես տաքսու վարորդ, հաշվառված և բնակվում է ք․Երևան, Դավթաշեն 2-րդ թաղամաս, 13-րդ շենքին հարակից վագոն տնակում, քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 171-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,
Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանի՝ ծնված 1980 թվականի օգոստոսի 24-ին, Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, խնամքին է հայրը, դատվածություն չունեցող, չամուսնացած, աշխատում է որպես տաքսու վարորդ, հաշվառված և բնակվում է ք․Երևան, Դավթաշեն 2-րդ թաղամաս, 13-րդ շենքին հարակից վագոն տնակում, քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,

ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2025 թվականի մարտի 31-ին Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանը ձերբակալվել է։
2025 թվականի ապրիլի 1-ին Քնարիկ Մանվելի Առաքելյանը ձերբակալվել և նույն օրը ազատ է արձակվել։
2025 թվականի ապրիլի 1-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի, 171-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 10136325 քրեական վարույթը:
2025 թվականի ապրիլի 3-ին Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանը ազատ է արձակվել։
Նախաքննական մարմնի 2025 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ Քնարիկ Մանվելի Առաքելյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 171-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով այն արարքի համար, որ նա, 2025 թվականի մարտի 31-ին, ժամը՝ 21:00-ի սահմաններում Երևան, Դավթաշեն 2-րդ թաղամասի 13-րդ շենքին հարակից վագոն տնակի մոտ անձնական հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության, մասնավորապես եղբոր՝ Ալեքսան Առաքելյանի համատեղ բնակվելու առաջարկը չընդունելու հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում, մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ, իր ձեռքին առկա խոհանոցային դանակով մեկ անգամ հարվածել է եղբոր՝ Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանի ձախ կոնքի դրսային մակերեսին, վերջինիս պատճառելով զստոսկրի թևի շրջանի ծակած-կտրած վերքի ձևով՝ առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող, առողջության կարճատև քայքայումով մարմնական վնասվածք»։
Նախաքննական մարմնի 2025 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն արարքի համար, որ նա, 2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 21:00-ի սահմաններում, փորձել է հրկիզման եղանակով ոչնչացնել քրոջ՝ Քնարիկ Մանվելի Առաքելյանին պատկանող խոշոր չափերի գույքը, այն է՝ 900.000 ՀՀ դրամ արժողության՝ Երևան քաղաքի Դավթաշեն 2-րդ թաղամաս, 13 շենքին հարակից տարածքում գտնվող վագոն-տնակը։
Այսպես.
Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանը, 2025 թվականի մարտի 31-ին՝ ժամը 21:00-ի սահմաններում, ուրիշի խոշոր չափերի գույքը հրկիզման եղանակով՝ ոչնչացնելու դիտավորությամբ, այցելել է քրոջը՝ Քնարիկ Առաքելյանի բնակության հասցեն և վերջինիս հետ համատեղ բնակվելու առաջարկը մերժելու հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում նախապես հայտնած հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու վագոն-տնակն այրելու դիտավորությամբ, ալկոհոլի ազդեցության տակ մոտեցել է Քնարիկ Առաքելյանի Երևան քաղաքի Դավթաշեն 2-րդ թաղամասի 13-րդ շենքին հարակից տարածքում գտնվող վագոն-տնակին և այն ոչնչացնելու դիտավորությամբ իր մոտ առկա բենզինը լցրել է տնակի արտաքին մակերեսի ստորին հատվածին և այրման եղանակով փորձել է հրկիզել, սակայն Ալեքսան Առաքելյանի հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներով, քանի որ նկատվել է հիշյալ տնակի հարևան բնակիչների կողմից, ովքեր հագցրել են կրակը։»։
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մայիսի 29-ի որոշմամբ Քնարիկ Մանվելի Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մայիսի 30-ի որոշմամբ Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը:
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մայիսի 30-ի որոշմամբ Քնարիկ Մանվելի Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ վերջինիս կողմից իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով։
Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մայիսի 30-ի մեկ այլ որոշմամբ Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել՝ վերջինիս կողմից իրեն մեղսագրվող արարքը կատարած չլինելու հիմքով։
2025 թվականի հունիսի 10-ին վարույթի նյութերը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում, գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/2002/01/25 համարը։
2025 թվականի հունիսի 12-ին Դատարանի դատավոր Ս.Գզոգյանը որոշում է կայացրել վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։


2․ Արագացված վարույթ
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալներ Քնարիկ Մանվելի Առաքելյանը և Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանը միջնորդել են կիրառել արագացված վարույթ:
Պաշտպաններ Ա․Հովհաննիսյանը և Ս․Յուզբաշյանը հայտարարել են, որ իրենց կողմից մեղադրյալներին պարզաբանվել են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և միանում են միջնորդությանը։
Հանրային մեղադրողը, արագացված վարույթ կիրառելու վերաբերյալ միջնորդության դեմ առարկություն չի ներկայացրել և, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․2-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ներկայացրել է մեղադրանքի փաստական հիմքը և մեղադրյալին վերագրվող արարքի իրավական որակումը:
Մեղադրյալները հայտարարել են, որ իրենց պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, համաձայն են մեղադրանքի հետ, պնդում են արագացված վարույթ կիրառելու մասին իրենց միջնորդությունը, այն ներկայացրել են կամավոր, խորհրդակցել են պաշտպանների հետ, գիտակցում են արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները:
Դատարանը, փաստելով, որ առկա է սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են սույն օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, որոշում է կայացրել արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը բավարարելու և լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու վերաբերյալ:


3․ Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Քնարիկ Մանվելի Առաքելյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Քնարիկ Մանվելի Առաքելյանի կողմից եղբոր առողջությանը թեթև վնաս հասցնելն ապացուցված է, այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 171-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետի հատկանիշներին։
Առաջադրված մեղադրանքը մեղադրյալ Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանի կողմից ընդունելու և արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ալեքսան Առաքելյանի կողմից հրկիզման եղանակով խոշոր չափերի գույքը ոչնչացնելու փորձն ապացուցված է, այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներին։
Անդրադառնալով մեղադրյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին՝ Դատարանն աձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ։ (․․․)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումները)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(․․․) 4.1. Արագացված վարույթ կիրառելու դեպքում պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն չափի կամ ժամկետի երեք քառորդը։ Եթե առավել խիստ պատժատեսակի երեք քառորդը պակաս է ստացվում սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակի նվազագույն չափից կամ ժամկետից, ապա այն չի կարող պակաս լինել նվազագույն չափից կամ ժամկետից։(․․․)»։
Այսպես` Դատարանը մեղադրյալ Ք․Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Ք․Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ք․Առաքելյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ նա դատապարտված չի եղել։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ք․Առաքելյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար։
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ք․Առաքելյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած արարքի համար մեղադրյալ Ք․Առաքելյանը ենթակա է պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Ք․Առաքելյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Ք․Առաքելյանն իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 171-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի հանրային աշխատանքների ձևով։
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Ք․Առաքելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 171-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով որպես պատիժ պետք է նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ։
Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»:
Սույն գործով մեղադրյալ Ք․Առաքելյանին անազատության մեջ է գտնվել 2025 թվականի ապրիլի 1-ին, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցել նրա նկատմամբ նշանակվելիք պատժի ժամկետին, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 72 (յոթանասուներկու) ժամ տևողությամբ։
Դատարանը մեղադրյալ Ալեքսան Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում՝ հանցանքի կատարման հանգամանքները և եղանակը, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Ա․Առաքելյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մասնավորապես, Դատարանը, որպես Ա․Առաքելյանի անձը բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ նա դատվածություն չունի, խնամքին է հայրը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես մեղադրյալ Ա․Առաքելյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ նա իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և տվել խոստովանական ցուցմունքներ, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար։
Դատարանը, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա․Առաքելյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած արարքի համար մեղադրյալ Ա․Առաքելյանը ենթակա է պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով վերոնշյալ` մեղադրյալ Ա․Առաքելյանի արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Առաքելյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով, ինչն անհրաժեշտ և բավարար է պատժի նպատակների իրագործումն ապահովելու համար։
Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց»:
Սույն գործով մեղադրյալ Ա․Առաքելյանին անազատության մեջ է գտնվել 2025 թվականի մարտի 31-ից մինչև 2025 թվականի ապրիլի 3-ը, որպիսի ժամկետը պետք է հաշվակցել նրա նկատմամբ նշանակվելիք պատժի ժամկետին, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով։
Անդրադառնալով նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարությունը՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը․
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(․․․)։
4. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի հետևյալ հանգամանքները.
1) անձին մեղսագրվող հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությունը,
2) պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները,
3) հանցանք կատարածի անձը,
4) պատճառած վնասը հատուցելու կամ այլ կերպ հարթելու պահանջի բացակայությունը կամ այն հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելու հանգամանքը, եթե հանցագործությամբ վնաս է պատճառվել:
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
(․․․)։
6. Դատարանը դատապարտյալի վրա դնում է սույն հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված պարտականություններից մեկը կամ մի քանիսը կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ այլ պարտականություններ, որոնք կարող են նպաստել նրա վերասոցիալականացմանը:(․․․)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ի թիվս այլնի, տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԳԴ/0014/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 որոշումները)։
Հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում ձևավորված իրավական դիրքորոշումը և միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով Ա․Առաքելյանի կատարած արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, առանձնահատկությունները, նրա անձը, վերը թվարկված մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ելնելով սոցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացման և նոր հանցագործությունների կանխման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ա․Առաքելյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և փորձաշրջան (համապատասխան վերահսկողություն) սահմանելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանի նկատմամբ փորձաշրջանի ընթացքում պետք է սահմանել պարտականություն, այն է՝ առանց վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքել և բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետներում հայտնել նոր բնակության վայրի հասցեն։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված հագուստները պետք է հանձնել Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանի տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված դանակը և պլասմասե շիշը պետք է ոչնչացնել՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատարանն արձանագրում է, որ արտավարույթային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը պետք է թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Քննարկելով մեղադրյալներ Ք․Առաքելյանի և Ա․Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերջիններիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված՝ հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464․4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգավորումը։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 464․1-րդ-464․5-րդ հոդվածներով` Դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց

Մեղադրյալ Քնարիկ Մանվելի Առաքելյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 171-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 80 (ութսուն) ժամ տևողությամբ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի հիման վրա՝ հաշվակցել Քնարիկ Մանվելի Առաքելյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 1 (մեկ) օրը, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել հանրային աշխատանքներ՝ 72 (յոթանասուներկու) ժամ տևողությամբ։
Մեղադրյալ Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-264-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի հիման վրա՝ հաշվակցել Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 3 (երեք) օրը, և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի 11 (տասնմեկ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Մեղադրյալ Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանի վրա դնել պարտականություն փորձաշրջանի ընթացքում առանց վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքելը Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, իսկ բնակության վայրը փոխելու դեպքում վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն։
Մեղադրյալ Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանին փորձաշրջանի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվարկել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության տարածքային մարմնում հաշվառման վերցվելու պահից:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված հագուստները հանձնել Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանի տնօրինությանը՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված դանակը և պլասմասե շիշը ոչնչացնել՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական գործին կցված փաստաթղթերը թողնել կցված քրեական գործին՝ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Մեղադրյալ Քնարիկ Մանվելի Առաքելյանի և Ալեքսան Մանվելի Առաքելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել։
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ս.ԳԶՈԳՅԱՆ