ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1999/01/25
«27» հունիս 2025թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝ նախագահությամբ դատավոր Անի Դանիելյանի (այսուհետ՝ նաև Դատարան), գրավոր ընթացակարգով, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի ՝
Սասուն Հենրիկի Մաթևոսյանի՝
(1974 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Գաջեգործների փողոցի թիվ 74Ա շենքի թիվ 36 բնակարանում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1․ 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության հաղորդման հիման վրա ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60304425 քրեական վարույթը։
2․ Հսկող դատախազի 2025 թվականի մայիսի 29-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Սասուն Հենրիկի Մաթևոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն արարքի համար, որ. «(...) նա տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց։
Այսպես.
Սասուն Մաթևոսյանը չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք ոչ սթափ վիճակում՝ 1 լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը՝ 1.031 մգ/լ, 2025 թվականի ապրիլի 18-ին՝ ժամը 01։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց պողոտայում վարել է «Գազ» մակնիշի 36 PV 233 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման թիվ 8259042057 արձանագրությունը»:
3. Նախաքննության մարմնի կողմից 2025 թվականի մայիսի 30-ին Սասուն Հենրիկի Մաթևոսյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
4. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մայիսի 30-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սասուն Հենրիկի Մաթևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է բացակայելու արգելք:
5. 2025 թվականի մայիսի 31-ին հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությամբ նախաքննության մարմինը նախաձեռնել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ՝ այդ մասին կազմելով արձանագրություն։
6. 2025 թվականի հունիսի 10-ին թիվ 60304425 քրեական վարույթի նյութերը փոխանցվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով քննության առնելու նպատակով, մակագրվել և փոխանցվել դատավոր Ա.Դանիելյանին։
6.1. 2025 թվականի հունիսի 13-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին: Դատավճռի կայացման օր է նշանակվել 2025 թվականի հունիսի 27-ը:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը.
7. Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 464.8-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հիմքերի առկայության վերաբերյալ տվյալներ Դատարանին հայտնի չեն:
8. Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալի կողմից ընդունելու և գործը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով քննելու պայմաններում՝ Դատարանը, գործով ձեռքբերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արձանագրում է, որ մեղադրյալ Սասուն Հենրիկի Մաթևոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը, վերջինս ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
9. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Սասուն Հենրիկի Մաթևոսյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) մեղադրյալը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
բ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
գ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
10․ Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Սասուն Հենրիկի Մաթևոսյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
11. Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու:»։
11․1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները․
(…)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
(…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել:»:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ:»:
11.2. Վերը մեջբերված իրավական նորմերի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ գործը համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով քննելու պայմաններում մեղադրյալ Սասուն Հենրիկի Մաթևոսյանի նկատմամբ պետք է նշանակել տուգանք՝ այն սահմանելով նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով:
Հաշվի առնելով մեղադրյալ Սասուն Հենրիկի Մաթևոսյանի գույքային դրության՝ մասնավորապես՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացված եկամուտի չափի վերաբերյալ տվյալները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սասուն Հենրիկի Մաթևոսյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի` 75000 (յոթանասուն հինգ հազար) ՀՀ դրամի հաշվարկով, որի դեպքում այն կկազմի 375.000 (երեք հարյուր յոթանասուն հինգ հազար) ՀՀ դրամ:
11.3. Միևնույն ժամանակ, նկատի ունենալով քրեական գործի նյութերում մեղադրյալի գույքային դրության վերաբերյալ առկա տվյալները՝ Դատարանը հիմնավորված է գնահատում տուգանքի սահմանված գումարը անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ մեղադրյալի փաստարկները (գ.թ. 57)։ Հետևաբար՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են հիմքեր նրան թույլատրելու նշանակված տուգանքը վճարել մեկ տարվա ընթացքում:
12. Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Սասուն Հենրիկի Մաթևոսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
13. Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում մեղադրյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
14. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
15. Քրեական գործով գույքային հայց չի ներկայացվել, իսկ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու դեպքում վարույթային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման, որպիսի պայմաններում հիշյալ հարցերը Դատարանը համարում է լուծված։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ, 167-րդ, 270-րդ, 346-350-րդ, 464.8-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը՝

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Սասուն Հենրիկի Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթասուն հինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով՝ դրա վճարման համար սահմանելով մեկ տարի ժամկետ։
2. Մեղադրյալ Սասուն Հենրիկի Մաթևսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
3. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
4․ Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ