Քրեական գործ թիվ ԵԴ1/2020/01/25


ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«27» հունիսի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝ նախագահությամբ դատավոր Գ․Աբելյանի, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառմամբ, գրավոր ընթացակարգով, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Մարտին Արմենի Պողոսյանի (ծնված՝ 2002 թվականի դեկտեմբերի 21-ին` Սյունիքի մարզում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված՝ Սյունիքի մարզ, Մեղրի, Շվանիձոր 4-րդ փողոց 1-ին նրբանցք 11-րդ տուն հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով․

ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի հունվարի 19-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնի ավագ տեսուչ Ա․Լալայանը զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնի պետ Ա․Մկրտչյանին, համաձայն որի՝ «(…) 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 01:20-ին նույն բաժնի տեսուչներ, ոստիկանության մայոր` Ա.Աղաջանյանի, տեսուչ, ոստ. լեյտ. Ա.Մարգարյանի և տեսուչ, ոստ լեյտ.` Ա.Հայրապետյանի հետ գտնվել ենք ք.Երևան, Երևանյան լճի տարածքում` Արագած փողոցի հարակից տարածքում, որտեղ շրջագայություն կատարելիս նշված տարածքում նկատել ենք կասկածելի վարքագիծ ունեցող քաղաքացու և վերջինիս սառը զենք կրելու և պահելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով 2025 թվականի հունվարի 19-ին՝ ժամը 01:25-ին վերջինիս ձերբակալել և բերման ենք ենթարկել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժին:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնում պարզվել է, որ քաղաքացին հադիսանում է Մարտին Արմենի Պողոսյանը (ծնված՝ 2002 թվականի դեկտեմբերի 21-ին, բնակվող՝ Սյունիքի մարզ, Մեղրի Շվանիձոր 4 փողոց, 1 նրբանցք 11 տուն) և վերջինիս անձնական խուզարկությամբ սև բաճկոնի աջ գրպանից հայտնաբերվել է կռփազենք և նույն բաճկոնի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ գաղտնի փականով ծալովի դանակ, որը բացված վիճակում երկարությունը կազմում է 20 սմ, շեղբի երկարությունը` 9 սմ., շեղբի լայնությունը՝ 1,5 սմ.: Հայտնաբերվածը մեր կողմից վերցվեց, փաթեթավորվեց և կնիքվեց ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնի համար նախատեսված կլոր կնիքով։ (…)»:
2025 թվականի հունվարի 19-ին, 2025 թվականի հունվարի 19-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնի ավագ տեսուչ Ա․Լալայանը առերևույթ հանցանքի մասին հաղորդում է ներկայացրել, որ․ «(…) 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 01:20-ին նույն բաժնի տեսուչներ, ոստիկանության մայոր` Ա. Աղաջանյանի, տեսուչ, ոստ. լեյտ. Ա.Մարգարյանի և տեսուչ, ոստ լեյտ.` Ա.Հայրապետյանի հետ գտնվել ենք ք.Երևան, Երևանյան լճի տարածքում` Արագած փողոցի հարակից տարածքում, որտեղ շրջագայություն կատարելիս նշված տարածքում նկատել ենք կասկածելի վարքագիծ ունեցող քաղաքացու և վերջինիս սառը զենք կրելու և պահելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով 2025 թվականի հունվարի 19-ին՝ ժամը 01:25-ին վերջինիս ձերբակալել և բերման ենք ենթարկել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժին:
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնում պարզվել է, որ քաղաքացին հադիսանում է Մարտին Արմենի Պողոսյանը (ծնված՝ 2002 թվականի դեկտեմբերի 21-ին, բնակվող՝ Սյունիքի մարզ, Մեղրի Շվանիձոր 4 փողոց, 1 նրբանցք 11 տուն) և վերջինիս անձնական խուզարկությամբ սև բաճկոնի աջ գրպանից հայտնաբերվել է կռփազենք և նույն բաճկոնի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է թվով մեկ հատ գաղտնի փականով ծալովի դանակ, որը բացված վիճակում երկարությունը կազմում է 20 սմ, շեղբի երկարությունը` 9 սմ., շեղբի լայնությունը՝ 1,5 սմ.: Հայտնաբերվածը մեր կողմից վերցվեց, փաթեթավորվեց և կնիքվեց ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնի համար նախատեսված կլոր կնիքով: (…)»:
2025 թվականի հունվարի 19-ին ժամը՝ 01։25-ին, Մարտին Արմենի Պողոսյանը՝ հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնի ավագ տեսուչ Ա․Լալայանի կողմից ձերբակալվել է և նույն օրը ներկայացվել է վարույթն իրականացնող մարմնին։
2025 թվականի հունվարի 19-ին ժամը՝ 02։48-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Շենգավիթի բաժնի ավագ տեսուչ Ա․Լալայանը որոշում է կայացրել ձերբակալված Մարտին Արմենի Պողոսյանին ազատ արձակելու մասին։
Դեպքի առթիվ՝ 2025 թվականի հունվարի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 11111225 քրեական վարույթը:
2025 թվականի մայիսի 26-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ա․Բադալյանի կողմից որոշում է կայացվել Մարտին Արմենի Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին, այն բանի համար, որ «(...) [Ն]ա, խախտելով «Զենքի շրջանառության կարգավորման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի պահանջները, 2025 թվականի հունվարի 19-ին ապօրինի կերպով կրել է արհեստագործական եղանակով պատրաստված հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենք, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության Շենգավիթի բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկությամբ։

Այսինքն՝ Մարտին Արմենի Պողոսյանի արարքում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը վկայող փաստեր: (...)»։
2025 թվականի մայիսի 29-ին Մարտին Արմենի Պողոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունիսի 10-ին Դատարան է ստացվել մեղադրական եզրակացությամբ հաստատված թիվ 11111225 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի Մարտին Արմենի Պողոսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2025 թվականի հունիսի 10-ին Դատավորների միջև գործերի բաշխման էլեկտրոնային մակագրության համակարգի միջոցով քրեական գործը մակագրվել և նույն թվականի հունիսի 11-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի աշխատակազմին։
2025 թվականի հունիսի 13-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/2020/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:

2. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքերը.
Թիվ ԵԴ1/2020/01/25 քրեական գործի հետազոտմամբ Դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Մարտին Արմենի Պողոսյանը, ով հանդիսանում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, չի վիճարկում ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվող իրեն մեղսագրված արարքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը, համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ պատրաստակամություն է հայտնել կամավոր և պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միևնույն ժամանակ, մեղադրական եզրակացությանը կից արձանագրությունից հետևում է, որ մեղադրյալի միջնորդությամբ քննիչի կողմից կազմվել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառման վերաբերյալ արձանագրություն, որը ստորագրվել է մեղադրյալի և նրա պաշտպան Կ.Պողոսյանի կողմից:
2025 թվականի հունիսի 13-ին կայացված որոշմամբ արձանագրելով, որ մեղադրյալը չափահաս է, մեղադրվում է մասնավոր շահերին անմիջականորեն վնաս չպատճառած, եզակի (singular) հանցագործության դեպքի կատարման մեջ, մեղսագրված արարքի համար պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքի ձևով և դրա հիման վրա գույքային հայց հարուցված չէ, ինչպես նաև համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեմ հանրային մեղադրողի և մեղադրյալի առարկությունների բացակայությունը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված ընթացակարգի պահպանված լինելը, Դատարանի կողմից որոշում է կայացվել ԵԴ1/2020/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին:

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Դատարանը, հաշվի առնելով, որ առկա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու հիմքերը, ապացուցված է համարում մեղադրյալ Մարտին Արմենի Պողոսյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասը՝ վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելով տուգանքի ձևով:
Անդրադառնալով մեղադրյալ Մարտին Արմենի Պողոսյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափի հաշվարկման հարցին՝ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ և 7-րդ կետերի համաձայն՝
«6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը.»:
Օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
Օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
(...)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(...)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(...)»:
Օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու»:
Օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Ապօրինի կերպով քաղաքացիական ողորկափող հրազեն, գազային, օդաճնշիչ, սառը կամ նետողական զենք կրելը՝
պատժվում է տուգանքով` առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ»:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Մարտին Արմենի Պողոսյանին մեղսագրվող արարքի համար տուգանքի ձևով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կազմում է հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկը, մինչդեռ վերջինս հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած եկամուտը, պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից, ուստի Դատարանը գտնում է, որ Մարտին Արմենի Պողոսյանի նկատմամբ տուգանք պատժատեսակի չափը հաշվարկելիս որպես ելակետ պետք է ընդունել նրա կողմից հանցանք կատարելու պահին գործող Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափը, այսինքն՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամը, որպիսի պայմաններում նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվելիք պատժաչափը կազմում է 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ (5x75․000):
Անդրադառնալով տուգանքի ձևով նշանակված պատժի կատարման կարգին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Վերոհիշյալի լույսի ներքո հաշվի առնելով մեղադրյալ Մարտին Արմենի Պողոսյանի գույքային դրությունը` Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է նշանակվող տուգանքի վճարումը թույլատրել կատարել 1 (մեկ) տարվա ընթացքում:
Դատարանը գտնում է, որ Մարտին Արմենի Պողոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու և տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ մեղադրյալը, օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, կարող է հեռանալ Հայաստանի Հանրապետությունից՝ այդպիսով դիմելով փախուստի կամ չկատարելով իր վրա դրված պարտականությունները, իսկ բացակայելու արգելքի կիրառումը բավարար է մեղադրյալի փախուստը կանխելու և նրա վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Մարտին Արմենի Պողոսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը պետք է ոչնչացնել, իսկ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և քրեական վարույթին կցված փաստաթղթերը՝ պահել քրեական գործում՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Մարտին Արմենի Պողոսյանից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 100-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ և 464.6-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.

ՎՃՌԵՑ

1. Մարտին Արմենի Պողոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 334-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով՝ տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել (վճարումը տարաժամկետել) 1 (մեկ) տարին։
3. Մարտին Արմենի Պողոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4. Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Մարտին Արմենի Պողոսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված սառը զենք հանդիսացող կռփազենքը ոչնչացնել, իսկ արտավարու¬թային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
5. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
6. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, սակայն այն չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ