ԵԴ1/1969/01/25



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

<<08>> օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Գ.Ս.Պողոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Վ.Շահինյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող՝ Տ.Վարդանյանի,
մեղադրյալ՝ Հ.Հայրապետյանի,
պաշտպան՝ Լ.Մարտիրոսյանի,

դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի (ծնված՝ 1989 թվականի սեպտեմբերի 14-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխաներ, նախկինում չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, զբաղվում է շինարարությամբ, հաշվառված և փաստացի բնակվող՝ Երևան քաղաքի Մ.Խորենացի փողոցի 221/25 տուն հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2025 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի ավագ քննիչ Լ.Պողոսյանի կողմից կազմված <<Քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին>> արձանագրության համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախաձեռնվել է թիվ 08117425 քրեական վարույթը:
2025 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի ավագ քննիչ Լ.Պողոսյանի կողմից կազմված <<Քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին>> արձանագրության համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 506-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 446-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 08117525 քրեական վարույթը:
2025 թվականի փետրվարի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի պետ Դ.Կիրակոսյանի կողմից կայացված <<Թիվ 08117425 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը քննչական խմբին հանձնարարելու մասին>> որոշմամբ՝ թիվ 08117425 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է նույն բաժնի ավագ քննիչ Լ.Պողոսյանին, քննիչներ Հ.Գևորգյանին, Ի.Խաչատրյանին և Ա.Հայրապետյանին: Քննչական խմբի ղեկավար է նշանակվել ավագ քննիչ Լ.Պողոսյանը:
2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի ավագ քննիչ Լ.Պողոսյանի կողմից կազմված <<Քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին>> արձանագրության համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 08122625 քրեական վարույթը:
2025 թվականի փետրվարի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի ավագ քննիչ Լ.Պողոսյանի կողմից կայացված <<Թիվ 08117425 և թիվ 08122625 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ թիվ 08117425 և թիվ 08122625 քրեական վարույթները միացնել մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակել թիվ 08117425 համարով:
2025 թվականի փետրվարի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի ավագ քննիչ Լ.Պողոսյանի կողմից կազմված <<Քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին>> արձանագրության համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 08125125 քրեական վարույթը:
2025 թվականի փետրվարի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի ավագ քննիչ Լ.Պողոսյանի կողմից կայացված <<Թիվ 08117425 և թիվ 08125125 քրեական վարույթները մեկ վարույթում միացնելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ թիվ 08117425 և թիվ 08125125 քրեական վարույթները միացնել մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակել թիվ 08117425 համարով:
2025 թվականի մարտի 03-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Տ.Վարդանյանի կողմից կայացված <<Հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ թիվ 08117425 քրեական վարույթով Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել հանրային քրեական հետապնդում, որը վերջինիս ներկայացվել է 2025 թվականի մարտի 04-ին:
2025 թվականի մարտի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի ավագ քննիչ Լ.Պողոսյանի կողմից կայացված <<Խափանման միջոց բացակայելու արգելք կիրառելու մասին>> որոշմամբ՝ թիվ 08117425 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի մարտի 04-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Տ.Վարդանյանի կողմից կայացված <<Խափանման միջոցը վերացնելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ վերացնել թիվ 08117425 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ բացակայելու արգելքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի ավագ քննիչ Լ.Պողոսյանի 2025 թվականի մարտի 4-ի որոշումը:
2025 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի ավագ քննիչ Լ.Պողոսյանի կողմից կայացված <<Խափանման միջոց ընտրելու մասին>> որոշմամբ՝ թիվ 08117425 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել գրավը՝ գրավի չափը սահմանելով 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գումարը:
2025 թվականի մարտի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի ավագ քննիչ Ն.Հարությունյանի կողմից կայացված <<Թիվ 15168424 և թիվ 08117525 քրեական վարույթները միացնելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ թիվ 15168424 քրեական վարույթը և թիվ 08117525 քրեական վարույթը միացնել մեկ վարույթում և քրեական վարույթի նախաքննությունը շարունակել թիվ 15168424 վարույթի համարի ներքո:
2025 թվականի մարտի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի ավագ քննիչ Ն.Հարությունյանի կողմից կայացված <<Թիվ 15168424 և թիվ 08117425 քրեական վարույթները միացնելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ թիվ 15168424 քրեական վարույթը և թիվ 08117425 քրեական վարույթը միացնել մեկ վարույթում և քրեական վարույթի նախաքննությունը շարունակել թիվ 15168424 վարույթի համարի ներքո:
2025 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի ավագ քննիչ Ն.Հարությունյանի կողմից կայացված <<Թիվ 15168424 քրեական վարույթից նոր վարույթ անջատելու մասին>> որոշմամբ՝ թիվ 15168424 քրեական վարույթից անջատվել է նոր վարույթ, որին շնորհվել է թիվ 15157425 քրեական վարույթի համարը:
2025 թվականի հունիսի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական առաջին բաժնի ավագ քննիչ Ն.Հարությունյանի կողմից կայացված <<Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին>> որոշմամբ՝ թիվ 15157425 քրեական վարույթով մեղադրյալ Հմայակ Հայրապետյանի կողմից ներկայացված թվով 4 <<HDD>> տիպի հիշողության կրիչները, որոնք ենթարկվել են փորձաքննության և գտնվել են այրված վիճակում՝ ճանաչվել են իրեղեն ապացույց:
2025 թվականի հունիսի 06-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Տ.Վարդանյանի կողմից կայացված <<Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու, մեղադրական եզրակացությունը և վարույթի նյութերը դատարան հանձնելու մասին>> որոշմամբ որոշվել է՝ հաստատել թիվ 15157425 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունն ըստ մեղադրանքի Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2025 թվականի հունիսի 09-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1969/01/25 համարը:
2025 թվականի հունիսի 09-ին դատարաններում գործերի բաշխման հատուկ համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը մակագրվել է դատավոր Գևորգ Պողոսյանին, իսկ 2025 թվականի հունիսի 10-ին հանձնվել է վերջինիս աշխատակազմին:
2025 թվականի հունիսի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Գ.Ս.Պողոսյանի կողմից կայացված որոշմամբ՝ ստանձնվել է թիվ ԵԴ1/1969/01/25 քրեական գործով վարույթը և նախնական դատալսումներ է նշանակվել:
2025 թվականի օգոստոսի 08-ի Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցը՝ 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գրավը, թողնվել է անփոփոխ:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
2. Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ <<[Ն]ա առանց նախնական խոստման աջակցել է հանցանք կատարած անձանց՝ նրանց բացահայտվելու և քրեական պատասխանատվության ենթարկվելուն խոչընդոտելու նպատակով, ինչպես նաև ոչնչացրել է քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ապացույց:
Այսպես.
Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանը, տեղեկանալով, որ իր ընկերներ Ռուբեն Մնացականյանին, Գուրգեն Մնացականյանին և Վաչիկ Սահակյանին 2025 թվականի փետրվարի 15-ին՝ ժամը 00:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ձորափի 35 հասցեում գործող <<Ամառ>> ռեստորանում կատարված խուլիգանության կասկածանքով ձերբակալել և տեղափոխել են ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժին, տեղեկացված լինելով, որ ռեստորանի տարածքը տեսահսկվում է, նրանց բացահայտվելուն և քրեական պատասխանատվության ենթարկվելուն խոչընդոտելու համար նպատակադրվել է աջակցել վերջիններին, ինչպես նաև ոչնչացնել նշված ռեստորանի տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունների պահպանման կրիչները:
Հանցավոր մտադրությունն իրականացման նպատակով Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանը 2025 թվականի փետրվարի 15-ին՝ քննությամբ դեռևս չպարզված ժամին, Երևան քաղաքի Ձորափի 35 հասցեում գործող <<Ամառ>> ռեստորանի տարածքից քննությամբ չպարզված հանգամաններում վերցրել է նշված ռեստորանի տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունների պահպանման թվով 4 կրիչները, այնուհետև այրել դրանք՝ այդ կերպ ոչնչացնելով քրեական վարույթով էական նշանակություն ունեցող ապացույցը:>>:

Արագացված վարույթ.
3. Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, ամբողջությամբ համաձայն է ներկայացված մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Տ.Վարդանյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են նույն օրենսգրքի 464.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված՝ արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
4. Դատվածությունների և հետախուզման առկայության Ձև 8 հարցման պատասխանի համաձայն՝ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանը նախկինում դատապարտված չի եղել:
4.1. 2016 թվականի մարտի 01-ին Էրեբունի և Նուբարաշեն ՔԿԱԳ տարածքային բաժնի կողմից տրված ԱԲ 445208 սերիա-համարի <<Ծննդյան վկայականի>> համաձայն՝ քաղաքացի Գրետա Հմայակի Հայրապետյանը ծնվել է 2016 թվականի փետրվարի 27-ին: Վերջինիս հայրն է հանդիսանում Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանը:
4.2. 2014 թվականի հունիսի 02-ին Էրեբունի և Նուբարաշեն ՔԿԱԳ տարածքային բաժնի կողմից տրված ԱԲ 327464 սերիա-համարի <<Ծննդյան վկայականի>> համաձայն՝ քաղաքացի Գայանե Հմայակի Հայրապետյանը ծնվել է 2014 թվականի հունիսի 01-ին: Վերջինիս հայրն է հանդիսանում Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանը:
4.3. Հարևանների կողմից տրված և Էրեբունի վարչական շրջանի թիվ 3 տեղամասի լիազոր Ա.Մխիթարյանի կողմից հաստատված 2025 թվականի մարտի 12-ի բնութագրի համաձայն՝ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանը բնակվում է Մովսես Խորենացի 221/25 հասցեում 1992թ.-ից: Հմայակն ապրում է իր ընտանիքի հետ՝ հոր, մոր, աղջիկների և կնոջ հետ: Հմայակը դրսևորում է լավ վարք և վայելում է հարևանների սերը և հարգանքը: Փոքր տարիքից աշխատել է և օգնել ընտանիքին, քանի որ մեծ ընտանիք է եղել: Այժմ նաև միշտ աշխատում է և ընտանիքին է օգնում, քանի որ հայրը և մայրն ունեն առողջական խնդիրներ, երեխաները դպրոցական են:
4.4. 2025 թվականի հունիսի 19-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան ստացված ՀՀ ՊԵԿ հարկ վճարողների սպասարկման վարչության պետ Ա.Հովսեփյանի գրության համաձայն՝ հարկային մարմնի տեղեկատվական բազայում առկա տվյալների համաձայն՝ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանը 2025 թվականի փետրվարի 15-ին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացել է ընդհանուր 3.524.450 ՀՀ դրամ աշխատավարձ:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
5. Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքները), այդ արարքների քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքները կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքները կատարելու մեջ, ինչպես նաև արձանագրում է, որ մեղադրյալի արարքների նկատմամբ պետք է կիրառվեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
6. Սույն դատավճռի 4-րդ կետում առկա, Դատարանի կողմից հետազոտված փաստական հանգամանքների հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի անձը բնութագրող հանգամանք է նախկինում դատապարտված չլինելը և դրական բնութագրվելը:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, արձանագրում է, որ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու կատարածի համար զղջալը (Դատարանի նման մոտեցումը բխում է Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումից):
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով, արձանագրում է, որ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել նաև պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքի տակ անչափահաս երեխաների՝ 2016 թվականի փետրվարի 27-ին ծնված Գրետա Հմայակի Հայրապետյանի և 2014 թվականի հունիսի 01-ին ծնված Գայանե Հմայակի Հայրապետյանի առկայությունը։
Դատարանն արձանագրում է, որ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ:
7. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
<<Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
<<Պատժի նպատակներն են՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի՝ հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…)>>:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից>> (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է արդարադատության շահերի դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է տուգանքի ձևով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքների ձևով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով, կամ ազատության սահմանափակման ձևով՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկման ձևով՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է արդարադատության շահերի դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ծանր հանցագործությունների շարքին, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է տուգանքի ձևով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքների ձևով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով, կամ ազատության սահմանափակման ձևով՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկման ձևով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկման ձևով՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. <<(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը>> (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշումը):
8. Սույն դատավճռի նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով մեղադրյալ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած կոնկրետ արարքները, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով սույն դատավճռի 6-րդ կետում արձանագրված՝ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայության փաստի հետ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 1-ին մասի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի՝ տուգանքի, կիրառման միջոցով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Տվյալ դեպքում հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի ամսական եկամուտը (մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը) կազմում է 102.796 (3.524.450 : 12 x 35 : 100) ՀՀ դրամ (լուման կլորացվում է հօգուտ մեղադրյալի):
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 3-րդ մասը և հաշվի առնելով, որ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի ամսական եկամուտը կազմում է 102.796 ՀՀ դրամ, որն ավելին է, քան հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափը, ուստի՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 1-ին մասով տուգանքի ձևով պատիժ պետք է նշանակել նրա ամսական եկամտի հնգապատիկի՝ 513.980 (հինգ հարյուր տասներեք հազար ինը հարյուր ութսուն) (5 x 102.796) ՀՀ դրամի չափով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ տուգանքի ձևով պատիժ պետք է նշանակել նրա ամսական եկամտի տասնապատիկի՝ 1.027.960 (մեկ միլիոն քսանյոթ հազար ինը հարյուր վաթսուն) (10 x 102.796) ՀՀ դրամի չափով, և որ այդ պատիժների կիրառումն անհրաժեշտ ու բավարար է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացմանը հասնելու համար:
Առկա պայմաններում հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանք՝ 1.541.940 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր քառասունմեկ հազար ինը հարյուր քառասուն) ՀՀ դրամի չափով:
Միաժամանակ անդրադառնալով Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի կողմից տուգանքն ամբողջությամբ և անհապաղ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ դատական նիստում արված հայտարարությանը և հաշվի առնելով վերջինիս գույքային դրության վերաբերյալ գործում առկա տվյալները՝ Դատարանը գտնում է, որ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի վճարումը պետք է տարաժամկետել և նրան թույլատրել տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամիսների ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարելով նվազագույնը 128.495 (հարյուր քսանութ հազար չորս հարյուր իննսունհինգ) ՀՀ դրամ:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ գործում առկա փաստական տվյալները թույլ են տալիս եզրահանգելու, որ տվյալ կոնկրետ դեպքում պատժի նպատակները կարող են իրացվել նաև՝ առանց Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատժի կիրառման:
9. Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածով նախատեսված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանն ենթակա մյուս հարցերին, արձանագրում է, որ գույքային հայց ներկայացված չէ, առկա չէ նաև հատուցման ենթակա գույքային այլ վնաս և դրա ապահովման նպատակով արգելադրված որևէ գույք:
10. Քննարկելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ թվով 4 <<HDD>> տիպի հիշողության կրիչները, որոնք ենթարկվել են փորձաքննության և գտնվել են այրված վիճակում, պետք է պահպանել թիվ 15157425 քրեական վարույթի նյութերի հետ միասին՝ քրեական վարույթը պահելու ամբողջ ժամանակահատավածում, իսկ շահագրգիռ անձի միջնորդության դեպքում հանձնել նրան:
11. Անդրադառնալով մեղադրյալ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գրավը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո պետք է գրավի գումարը վերադարձնել այն վճարած անձին:
12. Ինչ վերաբերում է վարութային ծախսերի հարցին, ապա այն պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի:
13. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 276-րդ, 347-350-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 474-րդ հոդվածի 1-ին մասով Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նրա ամսական եկամտի հնգապատիկի՝ 513.980 (հինգ հարյուր տասներեք հազար ինը հարյուր ութսուն) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 1-ին մասով Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք՝ նրա ամսական եկամտի տասնապատիկի՝ 1.027.960 (մեկ միլիոն քսանյոթ հազար ինը հարյուր վաթսուն) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված կարգով՝ Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 1.541.940 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր քառասունմեկ հազար ինը հարյուր քառասուն) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով՝ թույլատրել Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանին դատավճռով նշանակված 1.541.940 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր քառասունմեկ հազար ինը հարյուր քառասուն) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամիսների ընթացքում՝ յուրաքանչյուր ամիս վճարելով նվազագույնը՝ 128.495 (հարյուր քսանութ հազար չորս հարյուր իննսունհինգ) ՀՀ դրամ:
Հմայակ Վարդանի Հայրապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գրավը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դրանից հետո վերադարձնել այն վճարած անձին:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո քրեական գործով իրեղեն ապացույցները տնօրինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 100-րդ հոդվածի կանոնների պահպանմամբ՝ դատավճռի պատճառաբանական մասում նշված կարգով:
Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերի:



ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.Ս.ՊՈՂՈՍՅԱՆ