ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1972/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ.ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՎԱՆ ԵՎ ՆՈՐ ՆՈՐՔ
ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ
ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱԽԱԶ Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Գ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ,
ՏՈՒԺՈՂ Է.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ,

2025 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Երևան քաղաքում,
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Գեղամ Կարոյի Կարապետյանի՝
(ծնված ․․․ , հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին երկու անչափահաս երեխաները, աշխատում է՝ ըստ իր հայտարարության աշխատում է «ՃՏ» ՊՈԱԿ-ում որպես տեխնիկական գծով տեղակալ, հաշվառված է և բնակվում է ․․․ )
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2022 թվականի մարտի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 17155625 քրեական վարույթը։
2. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ Էռնա Արայիկի Մկրտչյանը ճանաչվել է տուժող։
3․ Հսկող դատախազի 2025 թվականի մայիսի 30-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Գեղամ Կարոյի Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
4․ 2025 թվականի մայիսի 31-ին Գեղամ Կարապետյանին ներկայացվել է մեղադրանք։
5․ Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մայիսի 31-ի որոշմամբ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
6․ 2025 թվականի հունիսի 9-ին թիվ 17155625 վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ նաև Դատարան)։
2025 թվականի հունիսի 11-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի հունիսի 24-ին:
7․ 2025 թվականի հուլիսի 4-ին որոշում է կայացվել լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննություն նշանակելու վերաբերյալ։
8․ Օրենքով սահմանված կարգով Հիմնական դատալսումների ավարտին՝ մինչև եզրափակիչ ելույթները սկսվելը, Հանրային մեղադրողի 2025 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշմամբ մեղադրանքը փոփոխվել է և մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանին նոր մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
9. 2025 թվականի դեկտեմբերի 3-ին կայացվել է մեղադրական վերդիկտ, որով ապացուցված է գնահատվել մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված՝ նրան մեղսագրված հանցանքում:
Մեղադրական վերդիկտ կայացվելու պայմաններում մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնվել է անփոփոխ։


Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
10. Մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքի համար. «նա, 2025 թվականի մարտի 22-ին Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջանի Ծարավ Աղբյուր թաղամասի 55/5-րդ շենքի հարևանությամբ գտնվող հետիոտնային անցման մոտակայքում հարվածներ է հասցրել մերձավոր ազգական հանդիսացող կնոջ` Էռնա Արայիկի Մկրտչյանի մարմնի տարբեր մասերին՝ պատճառելով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ։
Այսպես.
Գեղամ Կարոյի Կարապետյանը, մերձավոր ազգական հանդիսացող կնոջ՝ Էռնա Արայիկի Մկրտչյանի հետ ամուսնալուծության շուրջ կապված խնդիրները հարթելու նպատակով ընկերոջ՝ Վահան Բալյանի հետ միասին 2025 թվականի մարտի 22-ին` ժամը 19։00-ից մինչև 19:40-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Ford Fusion» մակնիշի 37 FW 354 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով գնացել է Է.Մկրտչյանի հետևից։ Այնուհետև որևէ ժամանցի վայր գնալու նպատակով Վ.Բալյանի կնոջը և երեխային իրենց հետ վերցնելու համար «Ford Fusion» մակնիշի 37 FW 354 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով ուղևորվել են դեպի Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջան, ինչի ընթացքում Ծարավ Աղբյուր թաղամասի 55/5-րդ շենքի հարևանությամբ գտնվող հետիոտնային անցման մոտակայքում կայանել է ավտոմեքենան և կենցաղային հարցերի, այն է՝ Էռնա Մկրտչյանի կողմից Գ.Կարապետյանի հետ ժամանցի վայր գնալ չցանկանալու հարցի շուրջ վիճաբանել է Էռնա Մկրտչյանի հետ, որի ժամանակ հայհոյանքներ է հնչեցրել վերջինիս հասցեին և ավտոմեքենայի սրահում ձեռքերով դիտավորությամբ հարվածներ է հասցրել գլխի ձախ ծոծրակային հատվածին։ Այնուհետև, շարունակելով իր հանցավոր նպատակը, Է.Մկրտչյանին դուրս է հրավիրել ավտոմեքենայից, որի ժամանակ Է.Մկրտչյանի նկատմամբ կատարել է բռնի այլ գործողություններ, այն է` ձեռքով բռնել է վարսերից և քաշել, այնուհետև ձեռքով բռնել է կոկորդից, որից հետո ձեռքերով հարվածներ է հասցրել գլխին և ձախ թևին՝ պատճառելով ձախ բազկի մ/3-ի դրսային մակերեսի, պարանոցի ձախ կեսի կողմնային մակերեսի մ/3 մակարդակի արյունազեղումների ձևերով, որոնք Էռնա Մկրտչյանի առողջությանը պատճառել են առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ։»:

Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
11. Տուժող Էռնա Արայիկի Մկրտչյանի ցուցմունքը, որի համաձայն՝ 2008 թվականից ճանաչում է Գեղամ Կարապետյանին։ 2012 թվականին ամուսնացել են։ Միասին չեն բնակվում 2020 թվականից։ Հարաբերությունների բովանդակությունը եղել է տարբեր։ Ինչպես բոլոր ընտանիքներում իրենց ընտանիքում ևս եղել են տարաձայնություններ։ Մեղավորությունը երկուսի կողմից է եղել։ Մեղավորությունը եղել է իրենը, իսկ Գեղամ Կարապետյանը նման ձևով իր բարկությունն է արտահայտել։ Բռնություն դեպքի օրն է գործադրվել։ 2025 թվականի մարտի 22-ին, ժամը չի հիշում, իրար հետ խոսելու համար հանդիպել են։ Ճանապարհին խոսակցության ընթացում միմյանց չեն հասկացել, մեղադրյալը եղել է մի փոքր գինովցած, և տեղի է ունեցել նշված դեպքը։ Մեքենան եղել է կայանված վիճակում։ Դեպքը եղել է մեքենայից դուրս գալու ընթացքում։ Հարվածները հասցրել է ձեռքով ձախ հատվածում, ուսին, գլուխ-ծոծրակ հատվածում։ Հարվածների քանակը չի հիշում՝ մոտ 4-5 հարված։ Հետո նրա ընկեր Վահանը փորձեց միջամտել, որ Գեղամ Կարապետյանը դադարեցնի գործողություները։ Վահանի կնոջ և աղջկա գալուց հետո մեղադրյալը հանգստացել է։ Դրանից հետո փողոցն անցնելիս՝ տաքսի նստելու ժամանակ, իր մազերից քաշել է և հարվածել։
Բուժհաստատություն չի դիմել վնասվացքների համար։ Թիակոսկրի վնասվելու վերաբերյալ հայտնեց, որ ուշադրություն չի դարձրել նման բանի, քննչական բաժնում, երբ մեղադրանք են ներկայացրել Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ, վերջինս զանգահարել է և ասել, ինքն էլ նայել է և այդ ժամանակ է կարդացել կոտրվածքի մասին։ Կոտրվածք արձանագրվելու համար ինքը պետք է անցներ որևէ բժշկական հետազոտություն, որը որ չի եղել։ Դատաբժշկական փորձաքննության դիմել է դեպքից 2-3 օր անց։ Հարվածներ ստացել է, բայց կոտրվածք չի ստացել։ Ցավ զգացել է քանի որ եղել են կապտուկներ դրա արդյուքում ցավեր եղել են։ Նշեց, որ ինչ եղել է ինքը չի հերքում, իր քայլերը եղել են գերհուզական վիճակում։ Այդ ընթացքում ամուսնալուծվել են, հաշտվել են, որևէ բողոք չունի և չի ցանկանում, որ Գեղամ Կարապետյանը քրեական պատասխանատվութան ենթարկվի, քանի որ նրա խնամքին անչափահաս երեխաներ կան և վատառողջ մայրը։
Հարվածները եղել են 4-5 հարված։ Ըստ կապտուկների է հաշվել և ասել հարվածներ քանակը։ Նախկինում նման հարվածներ կամ կապտուկներ չեն եղել։ Դեպքեր եղել են նաև 2020 թվականից առաջ։ Այս հանդիպման նպատակը եղել էր խոսելը և հաշտվելը, չամուսնալուծվելու համար։ Նախորդ տարիների ընթացքում էլ եղել են նման դեպքեր, երբ վիճել են։ Մեղադրյալը հաճախ է երկրից բացակայել, ինքն էլ բնակվել է մայրիկի տանը։ Այս իրավիճակը ստեղծվել էր իր կողմից մեղադրյալին մերժելու և իրենց տղայի կողմից իրեն տուն կանչելու առիթով։ Հաշտվելու քայլերը եղել են մոտավորապես 15-20 օր առաջ։ Վնասվածքների համար որևէ բուժում կամ դեղորայք չի օգտագործել։ Խնդիր չի եղել ձեռքը շարժելու հետ կապված։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 13-18)
12. Վկա Անժելիկա Հենրիկի Եղոյանի ցուցմունքը, որի համաձայն՝ Էռնա Մկրտչյանն իր դուստրն է։ Գեղամ Կարապտյանը և Էռնա Մկրտչյանն ամուսնալուված են։ Ինչպես բոլոր ամուսնական զույգերի մոտ նրանց մոտ էլ եղել են վիճաբանություններ։ Դեպքի վերաբերյալ տեղյակ է, որ դուրս են եկել տանից, ճանապարհին դուստրը ծեծի է ենթարկվել, վերադարձել տուն, փեսան՝ Գեղամ Կարապետյանը, բակում անախորժություն է արել։ Երբ Էռնա Մկրտչյանը եկել է տուն, թևերի և պարանոցի հատվածում կապտուկներ են եղել։ Վնասվածքներն ամուսնու ծեծի ենթարկելու արդյունքում են եղել։ Վիճաբանության թեման եղել է Գեղամ Կարապետյանի ընկերոջ հետ խոսակցության ընթացքում Էռնա Մկրտչյանի անհամաձայնությունը հարցի շուրջ։ Դեպքի վերաբերյալ մանրամասներ չգիտի։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ.թ․71-74)
13. Վկա Վահան Սֆինքսի Բալյանի ցուցմունքը, որի համաձայն՝ դեպքի օրը Գեղամ Կարապետյանի հետ է եղել։ Պետք է գնային Էռնա Մկրտչյանին հանդիպելու։ Միասին գնացել են Ծարավ Աղբյուր փողոց։ Էռնա Մկրտչյանն այնտեղ պետք է գնար։ Իր կինը իր քրոջ տանն է եղել, պետք է գնաին տեսնեին նրան։ Երբ Էռնա Մկրտչյանը եկել է, նրա վրա վնասվածքներ չեն եղել։ Գեղամ Կարապետյանի և Էռնա Մկրտչյանի միջև վիճաբանություն է սկսվել։ Քաշքշուկ է սկսվել, Գեղամը քաշքշել է Էռնա Մկրտչյանին։ Դեպքը սկսել է մեքենայի սրահից, այնուհետև շարունակվել դրսում։ Կինն այդ ժամանակ այնտեղ չի եղել։ Գեղամը Էռնայի հագուստից էր բռնել։ Դրսում ավելի կոպիտ է քաշքշել հագուստից։ Այնուհետև կինը եկել է, տաքսի են նստել գնացել։ Փորձել է միջամտել և դրանից հետո Գեղամ Կարապետյանը գնացել է, իրենք Էռնա Մկրտչյանին տարել են տուն։ Հավաքված մարդիկ կային, խոսակցությունը մի փոքր բարձր է եղել։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն. գ.թ.38-41)
14. Դեպքի վայրի զննություն կատարելու մասին 2023 թվականի նոյեմբերի 8-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջանի Ծարավ աղբյուր փողոցի 105/6 տանից մոտ 20-30 մետր վերև գտնվող հատվածը։ Նշված վայրից աջ ընկած է արգելափակոցով փակվող բակ, իսկ այդ ճանապարհով գնալիս առկա է բազմահարկ շենք «Ծարավ Աղբյուր 55/5» գրառումը, որից մի քանի սանտիմետր վերև առկա է «Shanebakery» անգլերեն գովազդային վահանակը, որից անմիջապես հետո առկա է թվով 1 հատ տեսանկարահանող սարք։ Դեպքի վայրից մի փոքր վերև առկա է «Վիկտորիա» սուպերմարկետը, որի վրա առկա գովազդային վահանակի ձախ եզրային հատվածում հայտնաբերվել են երկու տեսանկարահանող սարքեր, որոնց դիտահորիզոնները սևեռված էին դեպի նույն սուպերմարկետի կողային և դեպի խանութ մուտք գործելու հատվածները, սակայն չի նկարահանվել մասնակից Էռնա Մկրտչյանի կողմից նշված հետիոտնային անցումը։ Դիմացի մայթում առկա է «Աթենք» մսամթերքի խանութ-սրահը, որից վերև նույն ֆիրմայի արտադրամասը, որի դարպասներից մոտ 10 մետր վերև առկա է ծառ, որի վրա մետաղյա հարմարանքի վրա ամրակապված է մեկ տեսանկարահանող սարք, որի դիտահորիզոնը սևեռված է դեպի վերը նշված դարպասի մուտքի հատվածը։ Այնուհետև մասնակիցը մատնանշել է նշված արտադրամասից մոտ 25 մետր ներքև ընկած հատվածը և հայտնել, որ իրեն հարվածներ հասցնելու գործողությունները կատարվել են նշված վայրում։ Նշված հատվածը տեսանկարահանող սարքեր չեն հայտնաբերվել։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 1-ին, գ․թ․32-34)
15․ ՀՀ ԱՆ դատական բժշկության գիտագործնական կենտրոնի դատաբժշկական փորձաքննության 2025 թվականի նոյեմբերի 13-ի թիվ 572/հձ/լ եզրակացությունը, որի «Հետևություններ» մասի համաձայն՝ «(...) Քաղ-ուհի Է․Մկրտչյանի ստացած մարմնական վնասվածքները ձախ բազկի մ/3-ի դրսային մակերեսի, պարանոցի ձախ կեսի կողմնային մակերեսի մ/-ի մակարդակի արյունազեղումների ձևերով պատճառվել են բութ առարկայի/ների/ ներգործության հետևանքով, հնարավոր է նշված ժամկետին և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։ Վնասվածքներ ստանալու պահին տուժողը և վնասվածք պատճառողը կարող էին գտնվել բոլոր դիրքերում՝ որոնք չէին խոչընդոտի վնասվածքների առաջացմանը։ Վնասվածքը/ները/ ստանալուց հետո Էռնա Արայիկի Մկրտչյանը կարող էր կատարել որոշակի ինքնուրույն գործողություններ՝ շարժումներ կատարել, քայլել, խոսել:»:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
16. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված ձայնագրությունը և այն զննելու մասին 2025 թվականի մարտի 22-ի արձանագրությունը, որոնց համաձայն՝մեկ լազերային սկավառակում առկա է մեկ հատ «+37491110126» անվանումով «WAV-audio-file» ֆորմատի ձայնագրություն:
Ձայնագրության տևողությունը 01 րոպե 52 վայրկյան է, ընթացքում զրուցում են ոստիկանության ՕԿԿ աշխատակցուհին (պայմանական 1-ին) և ահազանգ կատարող իգական սեռի ներկայացուցչի ձայնով քաղաքացին (պայմանական 2-րդ), մասնավորապես՝ 00:00 հատվածում հեռախոսահամարին զանգահարելու ձայնային ազդանշան է լսվում, որը տևում է մինչև ձայանգրության 00:03 հատվածը, որից հետո սկվում է երկխոսություն, մասնավորապես՝
Պայմանական 1: - «Ոստիկանություն»:
Պայմանական 2: - «Ալո»:
Պայմանական 1: - «Ոստիկանություն, լսում եմ»:
Պայմանական 2: - «Ալո բարև Ձեզ»:
Պայմանական 1: - «Բարև Ձեզ»:
Պայմանական 2: - «Ներեցեք, որ խնդրեմ կասեք բռնության համար, որտեղ պետք է
դիմում հայտ ներկայացվի»:
Պայմանական 1: - «Տարածքային բաժին կարող եք մոտենալ կամ զանգի միջոցով, այսինքն եղել է, թե ուզում եք կարգը իմանալ:
Պայմանական 2: - «Եղել է, ուզում ենք դիմում, ըըը, հայտ ներկայացնեմ, ես մեկ զրո զանգահարում եմ չեն պատասխանում։»
Պայմանական 1: - «մեկ զրո երե՞ք»
Պայմանական 2: - «Մեկ զրո երկու»:
Պայմանական 1: - «Դուք հիմա մեկ զրո երկուս ենք զանգահարել»:
Պայմանական 2: - «Գիտեմ, ես մյուս համարով նոր զանգահարում էի էլի չէին պատասխանում, հիմա դուք, որ խնդրեմ ինձ կասեք, Նոր Նորքի բնակիչ եմ ես, որտեղ
դիմեմ:
Պայմանական 1: - «Ինձ կա՞սեք, ո՞րտեղ է բռնություն եղել, ու ի՞նչ բռնության մասին խոսքը»:
Պայմանական 2: - «Մարմնական բռնություն՝ ծեծել»
Պայմանական 1: - «Ո՞վ, ու՞մ նկատմամբ»:
Պայմանական 2: «Նուուու կարելիա չակերտավոր ասել ամուսնուս, բայց վեց
տարիա միասին չենք ապրում»։
Պայմանական 1: - «Լավ, ինձ կասեք ո՞ր հասցեում է եղել բռնությունը»:
Պայմանական 2: - «Բռնությունը եղելա Ծարավ Աղբյուր Աթենքի գործարանի հարևանությամբ, դրսում բնակիչների, էտեղ տեսախցիկներ էլ կան»:
Պայմանական 1: - «Ձեր անուն ազգանունը»:
Պայմանական 2: - «Էռնա Մկրտչյան․․․ ու սա առաջին դեպքը չի»:
Պայմանական 1: - «Փաստացի որ՞տեղ եք ապրում»:
Պայմանական 2: - «Ի՞նչպես»:
Պայմանական 1: - «Փաստացի որ՞տեղ եք ապրում»:
Պայմանական 2: - «Նանսենի քսանմեկ դռոպ երեք բնակարան քսաներեք»:
Պայմանական 1: - «Մի վարկյան.․․ Նանսեն»
Պայմանական 2: - «Քսանմեկ դռոպ երեք»:
Պայմանական 1: - «ըհը»:
Պայմանական 2:- «բնակարան քսաներեք»:
Պայմանական 1: - «Ես հիմա Ձեր ահազանգը կգրանցեմ, կփոխանցմ տարածքային
բաժնից Ձեզ հետ կապ կհաստատեն, մանրամասները իրենց հետ եք խոսելու»
Պայմանական 2: - «Եղավ, բարի, շնորհակալ եմ»:
Պայմանական 1: - «Խնդրեմ»:
Ձայնագրությունն ավարտվում է 01:52 հատվածում:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն. գ.թ. 62-64)

Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված նյութեր.
17. ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի Ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանի դատվածություն ունենալու վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ 55)
18․ Ծննդի պետական գրանցման մասին ․․․ թիվ ԱԲ․․․ վկայականը, որի համաձայն՝ Ա․Կ-ն ծնվել է ․․․ -ին , նրա նրա հայրն է Գեղամ Կարոյի Կարապետյանը։
19․ Ծննդի պետական գրանցման մասին ․․․ թիվ ԱԲ․․․ վկայականը, որի համաձայն՝ Ա․Կ․-ն ծնվել է ․․․ -ին, նրա նրա հայրն է Գեղամ Կարոյի Կարապետյանը։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
20. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲ ընկերության փոխգործելիության հարթակի միջոցով ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի էլեկտրոնային շտեմարանից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ հանցանքի կատարմանը նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գեղամ Կարոյի Կարապետյանի եկամտի վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)

Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատած փաստական հանգամանքները․
21. Հետազոտելով սույն դատավճռի 11-16-րդ կետերում շարադրված ապացույցները՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք վերաբերելի են սույն քրեական գործին: Հիշյալ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ գնահատելով՝ Դատարանը գտնում է նաև, որ դրանք բովանդակային տեսանկյունից էական հակասություններ չեն պարունակում: Հաշվի առնելով դրանցից յուրաքանչյուրի աղբյուրի հատկանիշները, ձևավորման հանգամանքները, ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք նաև հավաստի են:
21.1. Դատարանը, պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ գտնում է, որ «հիմնավոր կասակծից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան ապացուցված է, որ՝ մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանը, մերձավոր ազգական հանդիսացող կնոջ՝ Էռնա Արայիկի Մկրտչյանի հետ ամուսնալուծության շուրջ կապված խնդիրները հարթելու նպատակով ընկերոջ՝ Վահան Բալյանի հետ միասին 2025 թվականի մարտի 22-ին` ժամը 19։00-ից մինչև 19:40-ն ընկած ժամանակահատվածում, «Ford Fusion» մակնիշի 37 FW 354 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով գնացել է Է.Մկրտչյանի հետևից։ Այնուհետև ավտոմեքենայով ուղևորվել են դեպի Երևան քաղաքի Ավան վարչական շրջան։ Ծարավ Աղբյուր թաղամասի 55/5-րդ շենքի հարևանությամբ գտնվող հետիոտնային անցման մոտակայքում կայանել է ավտոմեքենան և կենցաղային հարցերի, այն է՝ Էռնա Մկրտչյանի կողմից Գ.Կարապետյանի հետ ժամանցի վայր գնալ չցանկանալու հարցի շուրջ վիճաբանել է Էռնա Մկրտչյանի հետ, որի ժամանակ ավտոմեքենայի սրահում ձեռքերով դիտավորությամբ հարվածներ է հասցրել գլխի ձախ ծոծրակային հատվածին։ Այնուհետև Է.Մկրտչյանին դուրս է հրավիրել ավտոմեքենայից, որի ժամանակ Է.Մկրտչյանի նկատմամբ կատարել է բռնի այլ գործողություններ, այն է` ձեռքով բռնել է վարսերից և քաշել, այնուհետև ձեռքերով հարվածներ է հասցրել գլխին և ձախ թևին՝ պատճառելով ձախ բազկի մ/3-ի դրսային մակերեսի, պարանոցի ձախ կեսի կողմնային մակերեսի մ/3 մակարդակի արյունազեղումների ձևերով, որոնք Էռնա Մկրտչյանի առողջությանը պատճառել են առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ։

Պատճառաբանական մաս.
I. Մեղադրյալին վերագրված արարքի իրավական գնահատականը.
22․ ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն․
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը: (…)
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:(…)։»:
Նույն օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաձայն․
«1. Վերդիկտ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը․
1) ապացուցված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը).
2) ապացուցված է արդյոք այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
3) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված հարցերից որևէ մեկին ժխտական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է արդարացման վերդիկտ։
3. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված բոլոր հարցերին հաստատական պատասխան տալու դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական վերդիկտ, որով սահմանում է նաև, թե ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի որ հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետն է ենթակա կիրառման:
4. Մեղադրական վերդիկտը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատաքննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է մեղադրյալի մեղավորության մասին հետևության:(…)»:
22․1․ Եզրափակիչ դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա, և քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող, մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցությամբ, որը կբացառի ցանկացած հիմնավոր կասկած տվյալ փաստական հանգամանքի ապացուցվածության վերաբերյալ։ Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:
23․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հարվածներ հասցնելը կամ բռնի այլ գործողություններ կատարելը, եթե չեն առաջացել սույն օրենսգրքի 171-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքները`
(...)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
6) մերձավոր ազգականի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ կողմից,
(...)
պատժվում է հանրային աշխատանքներով` հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով:»:
23․1․ Հարվածներ հասցնելը կամ այլ բռնի գործողությունները բռնության տարատեսակներ են, որոնք կարող են դրսևորվել ֆիզիկական բռնությամբ:
Հարվածներ հասցնելը բնութագրվում է տուժողի մարմնին հարվածներ հասցնելով, ընդ որում, հարվածները կարող են հասցվել ինչպես ձեռքերով կամ ոտքերով, այնպես էլ բութ և կոշտ գործիքի գործադրմամբ՝ բազմաթիվ (մեկից ավելի) անգամ:
Վերոշարադրյալ մեկնաբանության հիմքում ընկած է այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում օգտագործված «հարվածներ» եզրույթը ներկայացված է հոգնակի թվով, այսինքն՝ ոչ թե որպես մեկ, այլ բազմակի (մեկից ավելի) ակտ:
Այլ բռնի գործողություններ են, օրինակ` ձեռքերը ոլորելը, մազերը քաշելը, կճմտելը և այլն:
Հարվածներ հասցնելու կամ այլ բռնի գործողությունների մասին կարող են վկայել անձի վրա արյան զեղումների, քերծվածքների, կապտուկների և այլ նմանատիպ դրսևորումների առկայությունը (տե՛ս, mutatis mutandis, Արևիկ և Ծովինար Սահակյանների գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԱՐԴ/0176/01/11 որոշման 19-20-րդ կետերը):
24. Որպես քննարկվող հանցակազմը ծանրացնող հանգամանք օրենսդիրը սահմանել է տվյալ արարքի կատարումը, ի թիվս այլոց, մերձավոր ազգականի նկատմամբ կատարելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 18-րդ կետի համաձայն․
«Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(...) մերձավոր ազգական` անկախ համատեղ բնակության հանգամանքից՝ ամուսինը, նախկին ամուսինը (...): Ամուսին կամ նախկին ամուսին է համարվում նաև փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ գտնվող կամ գտնված անձը.»։
24․1․ Քննարկվող ծանրացնող հանգամանքի պատշաճ գնահատման տեսանկյունից Դատարանը ցանկանում է հատուկ ընդգծել ընտանիքում բռնության դեպքերի և դրանց քննության առանձնահատկությունները։
«Ընտանեկան և կենցաղային բռնության կանխարգելման ու ընտանեկան և կենցաղային բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի համաձայն․
«Պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինները, դրանց պաշտոնատար անձինք և հասարակական կազմակերպությունները ընտանիքում բռնության կանխարգելման և ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության բնագավառում իրենց գործունեությունն իրականացնելիս առաջնորդվում են՝
1) ընտանեկան և կենցաղային բռնության ենթարկված անձանց անվտանգության և պաշտպանության ապահովման առաջնայնության,
2) ընտանիքի՝ որպես հասարակության բնական և հիմնական բջջի աջակցության, ընտանիքում ավանդական արժեքների ամրապնդման և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման,
3) երեխայի լավագույն շահերի առաջնահերթության,
4) իրավահավասարության ապահովման և խտրականության արգելքի,
5) արդարադատության մատչելիության,
6) մասնավոր և ընտանեկան կյանքի վերաբերյալ տեղեկությունների անձեռնմխելիության,
7) պետական, տեղական ինքնակառավարման մարմինների և քաղաքացիական հասարակության միջև համագործակցության սկզբունքներով:»:
Նույն օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայն․
«1. Ընտանեկան և կենցաղային բռնություն է համարվում ֆիզիկական, սեռական, հոգեբանական կամ տնտեսական բռնի արարքը կամ անտեսումը, որը կատարվել է ընտանիքի անդամների կամ զուգընկերների կամ ընտանիքի նախկին անդամների կամ նախկին զուգընկերների միջև՝ անկախ նրանց համատեղ բնակվելու հանգամանքից:
2. Ընտանեկան և կենցաղային բռնության տեսակներն են՝
1) ֆիզիկական բռնություն` անձի կամքին հակառակ՝ ֆիզիկական բնույթի արարքը, ներառյալ՝ բժշկական, այդ թվում՝ հոգեբուժական բնույթի միջամտությունների ենթարկվելուն պարտադրելը, բժշկական օգնություն ստանալուց զրկելը կամ նման օգնությունը խոչընդոտելը, ֆիզիկական ցավ պատճառելը, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի իմաստով՝ սպանությունը, առողջությանը ծանր, միջին ծանրության կամ թեթև վնաս պատճառելը, ազատությունից ապօրինի զրկելը, ֆիզիկական ներգործությունը, ֆիզիկական ուժեղ ցավ պատճառելը, վտանգի մեջ թողնելը, մարդուն առևանգելը.
(...)»։
Անհրաժեշտ է նաև նկատի ունենալ, որ 2018 թվականի հունվարի 18-ին ՀՀ-ն ստորագրել է Եվրոպայի խորհրդի 2011 թվականի մայիսի 11-ի՝ «Կանանց նկատմամբ բռնության և ընտանեկան բռնության կանխարգելման ու դրանց դեմ պայքարի մասին» կոնվենցիան (այսուհետ՝ նաև Ստամբուլյան կոնվենցիա)։ Չնայած ՀՀ կողմից այն դեռևս չի վավերացվել, սակայն «Միջազգային պայմանագրերի իրավունքի մասին» Վիենայի կոնվենցիայի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի ա) կետի համաձայն՝ պետությունը պարտավոր է ձեռնպահ մնալ այնպիսի գործողություններից, որոնք հակառակ են պայմանագրի առարկային և նպատակին, երբ այն վավերացման, ընդունման կամ հաստատման ենթակա պայմանագիրն ստորագրել է կամ փոխանակել է պայմանագիրը կազմավորող փաստաթղթերը մինչև այն պահը, քանի դեռ նա հստակ չի արտահայտել իր մտադրությունն այդ պայմանագրին չմասնակցելու մասին։
Այսպիսով Ստամբուլյան կոնվենցիան ստորագրած լինելու պայմաններում ՀՀ-ն պարտավոր է ձեռնպահ մնալ այնպիսի գործողություններից, որոնք հակառակ են դրա առարկային և նպատակին։
Ստամբուլյան կոնվենիցայի նպատակները սահմանված են դրա նախաբանում, ինչպես նաև 1-ին հոդվածում, որի 1-ին մասի համաձայն․
«Սույն Կոնվենցիայի նպատակներն են՝
ա. կանանց պաշտպանությունը բռնությունից, ինչպես նաև կանանց նկատմամբ բռնության և ընտանեկան բռնության կանխարգելումը, քրեական հետապնդումը և վերացումը;
բ. կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի վերացմանը նպաստելը և կանանց և տղամարդկանց միջև իրական հավասարության հաստատումը խթանելը, այդ թվում՝ կանանց իրավազորման միջոցով;
գ. կանանց նկատմամբ բռնության և ընտանեկան բռնության բոլոր զոհերի պաշտպանության և նրանց աջակցություն տրամադրելու ուղղությամբ համակողմանի կարգավորումների, քաղաքականությունների և միջոցների մշակումը;
դ. միջազգային համագործակցության խթանումը՝ կանանց նկատմամբ բռնությունը և ընտանեկան բռնությունը վերացնելու նպատակով;
ե. կազմակերպություններին և իրավապահ մարմիններին աջակցություն և օգնություն տրամադրելը՝ կանանց նկատմամբ բռնությունը և ընտանեկան բռնությունը վերացնելու ուղղությամբ միասնական մոտեցումներ ձևավորելու համար արդյունավետ համագործակցելու նպատակով։»։
24․2․ Մեջբերված նորմերի բովանդակությունից երևում է, որ ընտանեկան բռնությունն ունի գենդերային առումով չեզոք սահմանում և ընդգրկում է երկու սեռերի տուժողներին ու կատարողներին։ Միևնույն ժամանակ, ընտանեկան բռնությունը առավել հաճախ համարվում է կանանց նկատմամբ բռնության տեսակ կամ գենդերային հիմքով բռնություն, որպիսի հանագամանքն իր արտացոլումն է գտել ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (այսուհետ՝ նաև Եվրոպական դատարան) նախադեպային իրավունքում, այնպես էլ մի շարք միջազգային-իրավական փաստաթղթերում և ուսումնասիրություններում (տե՛ս, ի թիվս այլոց, «Կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձեւերի վերացման մասին» ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի (այսուհետ՝ ԿԽՎԿ)՝ Կանանց նկատմամբ բռնության վերացման հարցերով կոմիտեի (ԿԽՎԿ կոմիտե)՝ կանանց նկատմամբ բռնության վերաբերյալ թիվ 19 ընդհանուր հանձնարարականը (1992թ.), ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի՝ «Կանանց նկատմամբ բռնության վերացման մասին» հռչակագիրը (1993 թ.), 1995 թվականի Պեկինի հռչակագիրը և գործողությունների ծրագիրը, Նախարարների կոմիտեի կողմից անդամ պետություններին ուղղված՝ «Բռնությունից կանանց պաշտպանության մասին» Եվրոպայի խորհրդի Rec(2002)5 հանձնարարականը, ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի՝ «Կանանց նկատմամբ բռնության բոլոր ձևերի խորը ուսումնասիրություն» աշխատությունը (2006թ.))։ Կանայք, տղամարդկանց համեմատ, գտնվում են գենդերային հիմքով բռնության ավելի մեծ վտանգի տակ․ իրողություն է, որ բռնությունը կանանց և տղամարդկանց միջև պատմականորեն անհավասար ուժային հարաբերությունների դրսևորում է, իսկ ընտանեկան բռնությունը կանանց նկատմամբ դրևորվում է անհամաչափորեն։
Նույն փաստթղթերով շեշտադրվում է նաև ընտանեկան բռությանն առնչվող գործերով զոհակենտրոն և տուժողի իրավունքներն առավելագույնս ապահովող մոտեցում դրսոևրելու պետության պարտականությունը։ Այն որպես սկզբունք իր արտացոլումն է գտել նաև «Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետում։
Վերջինը ենթադրում է տուժողի կարիքների և մտահոգությունների վրա համակարգված կենտրոնացում` տուժողի համար անկանխակալ, կարեկցական և զգայուն ձևով քննություն ապահովելու նպատակով։ Տուժողի ցանկությունները, անվտանգությունը և բարօրությունն առաջնահերթ նշանակություն ունեն բոլոր դեպքերում և գործընթացներում։ Զոհակենտրոն մոտեցումը միտված է քրեական արդարադատության գործընթացին առնչվող կրկնավնասումը նվազագույնի հասցնելուն` տուժողների փաստաբաններին և նրանց ծառայություններ մատուցողներին աջակցություն տրամադրելով և տուժողներին, որպես գործընթացում ներգրավված մասնակիցների, սատարելով։
Ընդ որում՝ ընտանիքում բռնության կանխարգելման և դրա դեմ պայքարի տեսանկյունից էապես կարևորվում է ընտանեկան բռնության դեպքերին պետության արձագանքման համարժեքությունը և արդյունավետությունը։ Այս տեսանկյունից քրեական արդարադատության համակարգը պետք է գործարկվի այն հաշվառմամբ, որպեսզի արգելքներ չստեղծվեն այն կանանց համար, որոնք ձգտում են ազատվել բռնությունից, հետագա բռնությունից խուսափելու նպատակով օգտվել պաշտպանությունից և իրավական պաշտպանության միջոցներից` այն հանցագործությունների մասով, որոնք կատարվել են իրենց նկատմամբ։ Իրավապահ մարմինների կողմից զգայունության բացակայությունը, ընտանեկան բռնության երևույթի ըմբռնման բացակայությունը և տուժողների նկատմամբ խտրական վերաբերմունքը կարող են հանգեցնել և հաճախ հանգեցնում են տուժողների երկրորդային վիկտիմիզացիայի։
Պետության ոչ արդյունավետ արձագանքը կարող է հանգեցնել տուժողների այնպիսի հիմնական իրավունքների խախտմանը, ինչպիսիք են՝ կյանքի իրավունքը, խոշտանգումներից և այլ դաժան, անմարդկային կամ նվաստացնող վերաբերմունքից զերծ լինելու իրավունք, ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը, օրենքի առջև հավասար պաշտպանության իրավունքը, խտրականության արգելումը, անձնական և ընտանեկան կյանքի իրավունքը, արդար դատաքննության իրավունքը, իրավական պաշտպանության միջոցի իրավունքը, հնարավոր լավագույն չափանիշներին համապատասխան` ֆիզիկական և հոգեկան առողջության իրավունքը։
Ընդ որում՝ ընտանեկան բռնությանը վերաբերող հանցագործություններին պետական արձագանքը և դրանց քննությանն ուղղված միջոցառումները պետք է ձեռնարկվեն այն հաշվառմամբ, որ քրեական արդարադատության համակարգի ընդհանուր և խտրական պասիվությունը բացառվի և չստեղծվի այնպիսի մթնոլորտ, որը նպաստի ընտանեկան բռնությանը (տե՛ս, օրինակ, Եվրոպական դատարանի՝ Opuz v. Turkey գործով 2009 թվականի հունիսի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33401/02)
Այսպես՝ ընտանիքում բռնության դեպքերի կանխարգելման ու պատշաճ քննության ապահովման՝ պետության պոզիտիվ պարտավորությունների համատեքստում Եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների համաձայն.
- իշխանությունները կրում են պարտավորություն՝ ձեռնարկելու պաշտպանության միջոցներ ընտանիքի անդամի կամ զուգընկերոջ կողմից անձի անձնական անձեռնմխելիության դեմ լուրջ խախտումները կանխարգելելու ուղղությամբ (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի` M. and Others v. Italy and Bulgaria գործով 2012 թվականի հուլիսի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 40020/03, կետ 105, 31 և Opuz v. Turkey գործով 2009 թվականի հունիսի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33401/02, կետ 176),
- անձնական և ընտանեկան կյանքին իշխանությունների միջամտությունը կարող է անհրաժեշտ լինել որոշակի հանգամանքներում պաշտպանելու տուժողի առողջությունն ու իրավունքները կամ կանխելու քրեական արարքները (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Opuz v. Turkey գործով 2009 թվականի հունիսի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33401/02, կետ 144, և Eremia v. the Republic of Moldova գործով 2013 թվականի մայիսի 28-ի վճիռը, գանգատ թիվ 3564/11, կետ 52),
- իրական և անմիջական սպառնալիքի վտանգը պետք է գնահատվի՝ հաշվի առնելով ընտանիքում բռնության կոնկրետ համատեքստը։ Այս իրավիճակում, ոչ միայն հասարակության ընդհանուր պաշտպանությունն ապահովելու, այլև ամենից առաջ ընտանիքում բռնության հաջորդական դրվագների կրկնությունը հաշվի առնելու պարտավորության հարց է առաջ գալիս (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Talpis v. Italy գործով 2017 թվականի մարտի 2-ի վճիռը, գանգատ թիվ 41237/14, կետ 122)։
Այլ խոսքով՝ պետությունը պետք է դրսևորի զգայուն մոտցեում տուժողների իրավունքների արդյունավետ ապահովման, ընտանեկան բռնության դեպքերի բացահայտման և դրանց կանխման պարտավորությունների պատշաճ կատարման նպատակով։
25. Վերոգրյալների հիման վրա և հաշվի առնելով Դատարանի կողմից՝ սույն դատավճռի 21․1-րդ կետում հաստատված փաստական հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է, որ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանը ուղղակի դիտավորությամբ հարվածներ է հասցրել իր մերձավոր ազգական Էռնա Մկրտչյանին և նրա նկատմամբ կատարել բռնի այլ գործողություններ, ինչի հետևանքով վերջինին պատճառվել են առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ: Հետևաբար՝ ապացուցված է մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքում, իսկ նրա արարքը որակված է ճիշտ և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։

II. Մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանի քրեական պատասխանատվության հարցը.
26․ Հաստատված համարելով մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյան մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) արդյո՞ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) մեղադրյալը ենթակա է արդյո՞ք պատժի իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
դ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
27. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են՝
(…)
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցանք կատարած անձի խնամքի տակ անչափահասի կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի առկայությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հանցանքը կատարվել է խնամքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ,
(…)
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
27.1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ՝
- պատիժ նշանակելու պահին վերջինի խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները (տե՛ս սույն դատավճռի 18-19-րդ կետերը),
- ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել՝ մինչդատական վարույթում տվել խոստովանական ցուցմունք, զղջացել է իր կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը):
27․2․ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանի պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
28․Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի՝ իր կատարած հանցանքի համար։
29․Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (…):»:
29․1․ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
29․2․Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով կատարված հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքը անձի ֆիզիկական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է, որը պարունակում է ընտանեկան բռնություն, ֆիզիկական ներգործությունը դրսևորվել է ձեռքերով տուժող Էռնա Մկրտչյանի գլխի և ձեռքի հատվածներին հարվածներ հասցնելով, վերջինի նկատմամբ բռնի այլ գործողություններ կատարելով՝ վարսերից քաշելով՝ պատճառելով ձախ բազկի մ/3-ի դրսային մակերեսի, պարանոցի ձախ կեսի կողմնային մակերեսի մ/3 մակարդակի արյունազեղումների ձևերով, որոնք Էռնա Մկրտչյանի առողջությանը պատճառել են առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ, տուժող Էռնա Մկրտչյանը հայտնել է, որ նրա դեմ բողոք կամ պահանջ չունի, իրենք այս ընթացքում ամուսնալուծվել են, սակայն ներկա պահին հաշտվել են և փորձում են վերականգնել հարաբերությունները, համատեղ բնակվել, նրա խնամքին են երկու անչափահաս երեխաները, չի ցանկանում, որ նա քրեական պատասխանատվության ենթարկվի,
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը,
- պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող, սույն դատավճռի 27.1-րդ կետում նշված հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը,
- անձը բնութագրող հանգամանքները, այդ թվում՝ այն, որ հանցանքը կատարել է առաջին անգամ (տե՛ս սույն դատավճռի 17-րդ կետը), ունի մշտական աշխատանք, որով հոգում է ընտանիքի կարիքները, նրա խնամքին գտնվող անձանց քանակը և տարիքը։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակները խիստ լինելու առումով համաչափ չեն մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի անձի և արարքի հանրային վտանգավորությանը։
29․3․ Այսպես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք այն աստիճան են նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, որ դատարանի համոզմամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափը կամ ժամկետը խիստ է տվյալ անձի համար, ինչպես նաև խմբի կողմից կատարված հանցանքի մասնակցի կողմից այդ խմբի կատարած հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի կամ հոդվածի մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից կամ ժամկետից պակաս չափ կամ ժամկետ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով կամ հոդվածի մասով: Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:»:
Անդրադառնալով օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հարցին՝ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ «քննարկվող նորմը կարող է կիրառվել հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկի առկայության պարագայում` գործի բացառիկ հանգամանքների և խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքի բացահայտմանն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում։ Օրենքում օգտագործվող «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ նշված հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացող մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը դուրս են սովորականի շրջանակներից և այն աստիճան առանձնահատուկ են, որ վերածվում են բացառության: Մասնավորապես, դրանք կարող են կապված լինել հանցագործության շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի, ինչպես նաև այլ հանգամանքների հետ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։ Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա։
Պատիժը մեղմացնելու բացառիկ հիմքին հավասարազոր է խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը: Պատիժը մեղմացնելու հարցում դա ունի նույն դերը, ինչ գործի բացառիկ հանգամանքն է:» (տե՛ս mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Ռոբերտ Խատոյանի գործով 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Հարություն Հաբեշյանի գործով 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07, Սամվել Հունիկյանի գործով 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-11/08, Հակոբ Հովհաննիսյանի գործով 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-13/08, Վաչիկ Մնացականյանի գործով 2008 թվականի մայիսի 23-ի թիվ ՎԲ-25/08, Նիկոլայ Հովսեփյանի գործով 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՏԴ/0094/01/09, Վարդան Գասպարյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ԱՎԴ2/0057/01/09, Գոռ Ավետիսյանի և Արմեն Հովակիմյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 և Հրանտ Խաչատրյանի ու Վաղարշակ Մինասյանի գործով 2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ի թիվ ԵԱՔԴ/0195/01/09 որոշումները:):
Դատարանն արձանագրում է, որ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումները ձևավորվել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի նորմերի մեկնաբանման արդյունքում, սակայն հավասարապես կիրառելի են գործող օրենսգրքի նորմերի մեկնաբանման կապակցությամբ, քանի որ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի համեմատությամբ գործող օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 1-ին մասում բովանդակային փոփոխություններ տեղի չեն ունեցել։
29․3․1․ Վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում գնահատելով 29․2-րդ կետում շարադրված հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի հետհանցավոր վարքագիծը, տուժողի դիրքորոշումը, դեպքից հետո ամուսնալուծված լինելու պայմաններում ընտանիքը վերականգնելուն և համատեղ բնակվելուն ուղղված գործողություններ կատարելու հանգամանքները սույն դեպքում էականորեն նվազեցրել են մեղադրյալի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։
Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ առկա են օրենքով նախատեսված մեղմ պատժատեսակ նշանակելու իրավական հիմքերը, որի պայմաններում տուգանք պատժատեսակի միջոցով սույն դեպքում հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
29․4․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել:
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (…)»:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ:»։
Վերոգրյալի հիման վրա, նկատի ունենալով սույն դատավճռի 29.2-րդ կետում նշված հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել տուգանք՝ այն սահմանելով նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով:
Նկատի ունենալով, որ արարքին նախորդող 12 ամիսների ընթացքում մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի եկամուտների վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ (տե՛ս սույն դատավճռի 21-րդ կետը)` Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի` 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի հաշվարկով, որի դեպքում այն կկազմի 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ:
29․5․ Միևնույն ժամանակ հաշվի առնելով մեղադրյալի գույքային և ընտանեկան դրությունը՝ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են հիմքեր նրան թույլատրելու նշանակված տուգանքը վճարել մեկ տարված ընթացքում:
30. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:

III. Այլ վերաբերելի հարցեր․
31. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքի վրա արգելանք դնելու, իրեղեն ապացույցների վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերը համարում է լուծված։
32․ Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
33․ Անդրադառնալով վարութային ծախսերի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով վարութային ծախսերը բաղկացած են փորձաքննության արժեքից, որը կազմում է 8.000 (ութ հազար) ՀՀ դրամ, որի հատուցման պարտականությունը պետք է դնել մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի վրա։
34․ Անդրադառնալով մեղադրյալ Գեղամ Կարապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ այն մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում վերջինիս դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 167-րդ, 342-րդ, 347-350-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրան դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի՝ 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով՝ դրա վճարման ժամկետ սահմանելով մեկ տարի։
2. Մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
3. Մեղադրյալ Գեղամ Կարոյի Կարապետյանից հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի գանձել փորձաքննության արժեք՝ կազմող 8000 (ութ հազար) ՀՀ դրամը՝ որպես վարութային ծախս:
4. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ