ԵԴ1/1962/01/25





Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ

«07» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը /այսուհետ նաև` Դատարան/,

նախագահությամբ՝ դատավոր
Ռ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Հ.ԱՂՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Ա.ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ
մեղադրյալ
պաշտպան
Ն.ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ
Տ.ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ












դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/1962/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նարեկ Օհանի Գալստյանի՝ ծնված՝ 08.09.2000 թվականին, Սերս գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, աշխատում է Մասիս Տոբակ-ում՝ որպես էլեկտրոտեխնիկ, փաստացի բնակվում է՝ Արարատի մարզ, ք. Մասիս, 2-րդ թաղ., 20 շենք, բն.44 հասցեում՝ ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով


ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Մ.Շահբազյանը որոշում է կայացրել թիվ 11816124 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետ Կ.Փթուկյանը որոշում է կայացրել քննչական խումբ ստեղծելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին քննիչ Մ.Շահբազյանը որոշում է կայացրել անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով Նարեկ Օհանի Գալստյանին ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին քննիչ Մ.Շահբազյանը որոշում է կայացրել անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի հիմքով ձերբակալված Նարեկ Օհանի Գալստյանին ազատ արձակելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Դ.Թադևոսյանը որոշում է կայացրել Նարեկ Օհանի Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել ազատության մեջ գտնող մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին:
2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/2033/06/24 որոշմամբ Նարեկ Գալստյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 2 ամիս ժամկետով:
2025 թվականի հունվարի 21-ին քննիչ Մ.Շահբազյանը որոշում է կայացրել Նարեկ Օհանի Գալստյանի նկատմամբ գրավը՝ որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ:
2025 թվականի հունվարի 21-ին քննիչ Մ.Շահբազյանը որոշում է կայացրել Նարեկ Օհանի Գալստյանի նկատմամբ բացակայելու արգելքը՝ որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ:
2025 թվականի հունվարի 22-ին Դատարանի թիվ ԵԴ1/0072/06/25 որոշմամբ Նարեկ Գալստյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել վարչական հսկողությունը:
2025 թվականի մայիսի 26-ին դատախազ Ա.Բադալյանը որոշում է կայացրել Նարեկ Օհանի Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 28-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ.Գևորգյանը որոշում է կայացրել Նիսան Վերսա մակնիշի 01 UT 077 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտաբերված 6.19 գրամ քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2025 թվականի մայիսի 31-ին թիվ 1181614 քրեական վարույթով կազմվել է մեղադրական եզրակցությունը:
2025 թվականի հունիսի 06-ին դատախազ Ա.Բադալյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին:
2025 թվականի հունիսի 09-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նարեկ Օհանի Գալստյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, որին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1962/01/25 համարը։
Նույն օրը քրեական գործը մակագրվել և 10.06.2025 թվականին հանձնվել է դատավոր Ռ․Սմբատյանին։
2025 թվականի հունիսի 12-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
2026 թվականի մարտի 26-ին Նարեկ Օհանի Գալստյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, կայացվել է մեղադրական վերդիկտ:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Նարեկ Օհանի Գալստյանին մեղադրանք է առաջադրվել է հանրորեն վտանգավոր այն արարքը կատարելու համար, որ նա խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ ժամը 16:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցի 2/10 հասցեի մոտ, իր կողմից շահագործվող «Nissan Versa» մակնիշի 01 UT 077 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում ապօրինի պահել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված զգալի չափերի՝ ընդհանուր 6,19 գրամ հաստատուն չոր քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված սպիտակ կպչուն ժապավեններով և 5 կարմիր կպչուն ժապավեններով, որոնք 2024 թվականի նոյեմբերի 24-ին հայտնաբերվել են հիշատակված ավտոմեքենայի խուզարկությամբ:
Այսինքն՝ Նարեկ Օհանի Գալստյանին մեղսագրվում է հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։

Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին ՀՀ ՆԳՆ ՀՈԳՎ Շենգավիթ բաժին ստացված հաղորդմամբ, համաձայն որի՝ 22.11.2024թ. ստացված տեղեկություններն իրացնելիս ժամը 16:30- ին Երևան քաղաքի Շիրակի փ. 2/10 հասցեի մոտից ապօրինի թմրանյութ պահելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել և իր կողմից շահագործվող Նիսան Վերսա մակնիշի 01 UT 077 հ/հ-ի ա/մ- ով հանդերձ ոստ, բաժին է տեղափոխվել Նարեկ Օհանի Գալստյանը /ծնվ. 08.09.2000թ. բն Արարատի մարզ, ք. Մասիս 2-թաղ. 202. 44 բն/ : Ոստ, բաժնում Ն. Գալստյանը հայտնել է, որ իր կողմից շահագործվող Նիսան Վերսա մակնիշի 01 UT 077 հ/հ-ի ա/մ-ի սրահում առկա է 9 փաթեթ Մարիխուանա տեսակի թմրանյութ, որ ինքը վերցրել է Տելեգրամ հավելվածով՝ Երևան քաղաքի Գ․ Լուսավորիչ փողոցից՝ Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցի տարածքում տեղադրելու նպատակով։ Նիսան Վերսա մակնիշի 01 UT 077 հ/հ-ի ա/մ-ն մեր կողմից տեղափոխվել է ոստ. Շենգավիթի բաժնի հատուկ պահպանվող տարածք և կնիքվել:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 3, դատական նիստի արձանագրությունը
Նարեկ Գալստյանի ձերբակալման և անձնական խուզարկության, ինչպես նաև Ն.Գալստյանի մասնակցությամբ՝ կազմված արձանագրություններով, համաձայն որի՝ Նարեկ Գալստյանը ձերբակալման արձանագրության մեջ հայտարարել է, որ իր կողմից շահագործվող Նիսսան Վերսա մակնիշի 01 UT 077 h/h-ի ավտոմեքենայի սրահում ունի 9 փաթեթ մարիխուանա տեսակի թմրանյութ, որը վերցրել է տելեգրամից տեղադրելու նպատակով:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 4-8, դատական նիստի արձանագրությունը
Մեղադրյալ Նարեկ Գալստյանի կողմից շահագործվող «Նիսսան Վերսա» մակնիշի 01 UT 077 հ/հ-ի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկության արձանագրությամբ, համաձայն որի` Նարեկ Գալստյանի մասնակցությամբ կատարված խուզարկությամբ նշված ավտոմեքենայի փոխանցման տուփի և դիմացի նստատեղերի արանքում առկա հենակի տակից Նարեկ Գալստյանը ներկայացրել է ընդհանուր 9 պոլիէթիենային թաղանթից փաթեթներ և հայտարարել է, որ փաթեթներում առկա են մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որոնք ձեռք է բերել «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով իր անձնական կարիքների համար:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 36-38, դատական նիստի արձանագրությունը
Փորձագետի թիվ 2131 Ք-24 եզրակցությամբ, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված թվով 4 սպիտակ և 5 կարմիր կպչուն ժապավեններով փաթեթներում առկա ընդհանուր 6,19 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է Մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց:
տե՛ս 1-ին հատոր, գ.թ. 169-172, դատական նիստի արձանագրությունը
Դատական նիստի ընթացքում հետազոտված իրեղեն ապացույց ճանաչված մեղադրյալ Նարեկ Գալստյանի կողմից շահագործվող «Նիսսան Վերսա» մակնիշի 01 UT 077 h/h-ի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված 6,19 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցով։ Դատական նիստի ընթացքում իրեղեն ապացույցը հետազոտելիս արձանագրվեց հետևյալը. առկա է երկու ծրար, մեկի վրա նշված է 11816124 վարույթի համար, եզրակացությունը՝ 2131 Ք-24, ՀՀ ՔԿ Շենգավիթ քննչական վարչություն գրառումները, հետևի հատվածում առկա ՀՀ ՆԳՆ ՔԿՎ, փորձագետ կնիքը, ստորագրություններ, կնիքի խախտում չկա: Սույն ծրարի մեջ առկա է ևս մեկ ծրար, առկա են կնիքներ, ստորագրություն, փորձագետ և քննչական կոմիտե կնիքով, առերևույթ խախտումներ առկա չեն: Առկա են թվով 5 կարմիր կպչուն ժապավեններով փաթեթներ, որոնց մեջ առկա է դեղնականաչավուն զանգված, առաձին փաթեթները, ինչպես նաև 4 փաթեթ՝ սպիտակ կպչուն ժապավեններով, որոնց մեջ ևս առկա է դեղնականաչավուն զանգված:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Մեղադրյալ Նարեկ Գալստյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինքը եղել է աշխատանքի վայրում: Մինչև աշխատավայրից դուրս գալը իրեն Տելեգրամ հավելվածի միջոցով առաջարկ է եկել, այն մասին, որ ակցիայով՝ էժան գնով, տելեգրամյան հարթակից մեծ քանակություն թմրամիջոց կարող է գնել: Աշխատանքից դուրս գալուց հետո գնալով նշված վայրը՝ Գրիգոր Լուսավորիչ փողոց, ինչ-որ աստիճանների մոտից, աղբի տակից, վերցրել է թմրամիջոցը: Թմրանյութի գտնվելու վայրը իրեն ուղարկված նկարի միջոցով է պարզել, վերցրել է թմրամիջոցը, մի փաթեթը օգտագործել է, հետո հասկացել, որ իրեն լավ չի զգում: Սույն փաթեթը ծխելու եղանակով օգտագործել է անմիջապես վերցնելուց հետո: Տելեգրամի չեյնջ գործիքի միջոցով իրեն հաշվեհամար են տվել, ինքը փոխանցել է գումարը Տելսել տերմինալի միջոցով: Նաև հայտնեց, որ ինքը չգիտի՝ ումից է վերցրել կամ ում է գումար ուղարկել, իրեն ընդամենը գտնվելու վայրն են ուղարկել, ինքն էլ գնացել վերցրել է, նույնիսկ չի իմացել, որ առանձին մի քանի փաթեթներ են լինելու, մտածել է, թե մեկ փաթեթ է լինելու: Վերոնշյալ փաթեթները վերցնելուց հետո մեքենայով կանգնել է Շիրակի փողոցում, Ռենեսանս ռեստորանից մի փոքր ներքև՝ դեպի դաշնամուրի խաչմերուկը: Այնուհետև ավելի մանրամասնեց՝ ասելով, որ թմրամիջոցը օգտագործել է, որից հետո մեքենան վարելով հասել է Ռենեսանսի մոտ և կանգնել: Մոտավորապես հինգ րոպե հետո ոստիկանության աշխատակիցները քաղաքացիական մեքենայով մոտեցել են իր մեքենային: Մեղադրյալը հայտեց այն մասին, որ այդ ժամանակ ինքը որևէ գործողություն չի արել, ուղղակի նստած է եղել մեքենայի մեջ, մեքենայի դռները փակ են եղել, ոստիկանները մոտեցել են, ներկայացել, թե ովքեր են, ինքն էլ մեքենայի դռները բացել է: Սկզբից ներկայացել են՝ ասելով, որ Շենգավիթի ոստիկանության բաժնի օպերլիազորներ են, հետո իրեն հարցրել են, թե ինչու զարմացավ, ինքն էլ պատասխանել է, որ չի զարմացել: Այնուհետև իրեն քաշել հանել են մեքենայից և հարցրել՝ արդյոք իրացնող է: Ինքը մտածել է, թե իրացնողը օգտագործողն է, չի իմացել, որ վաճառողն է, և այդ պատճառով էլ ասել է, որ այո՛, իրացնող է: Ոստիկանության նշված աշխատակիցները իրեն ասել են, որ ամեն ինչ նորմալ է, ոչ մի բարդ բան չկա, ընդամենը մի քիչ տուգանք կմուծի, կանցնի կգնա: Այն պահին, երբ ոստիկանության աշխատակիցները նստել են իր մեքենան, թմրամիջոցի փաթեթները իր կողքին են դրված եղել: Հայնեց նաև այն մասին, որ միայն ոստիկանների բացելուց հետո է տեսել փաթեթների քանակը, մինչ այդ չի իմացել, որ փաթեթների քանակը այդքան շատ է, քանի որ տոպրակը չի էլ բացել: Փաթեթները վերցնելուց հետո դրել է գրպանը և հենց այդ ժամանակ պատռվել է տոպրակը և իր նշած փաթեթը դուրս է եկել տոպրակից: Այն ևս եղել է կպչուն ժապավենով: Պատվիրելիս փաթեթների կոնկրետ քանակ չի նշել, քաշը՝ 5 գրամ: Հավելեց, որ ոստիկանության աշխատակիցները նաև իր մեքենայի բեռնախցիկն են բացել նայել, մեքենայի սրահի փոքր դարակը, գորգերի /կովրիների/ տակ: Դրանից հետո ոստիկաններից մեկը վարել է իր մեքենան, մյուսը՝ մեքենայի հետևի մասում իր կողքին է նստել: Բաժնում իրեն շատ վատ է զգացել, շատ բան չի հիշում, միայն հիշում է, որ հայտարարել է, որ տելեգրամյան հարթակից է գնել թմրամիջոցը, գումարը մոտավորապես կազմել է երկու հարյուր դոլար: Ասել է, որ գնել է անձնական օգտագործման համար: Ինքը գիտակցում է, որ թմրամիջոցը օգտագործելով՝ վատ արարք է կատարել, բայց նաև նպատակ չի ունեցել վաճառելու կամ հյուրասիրելու որևէ մեկին: Արձանագրությունը կազմելիս ինքը եղել է թմրամիջոցի ազդեցության տակ: Այնուհետև մեղադրյալը նշեց, որ տելեգրամյան ալիքի անունը չի հիշում, պատվիրել է անձնական խուզարկությամբ իր մոտից վերցված Այֆոն 13 մոդելի հեռախոսով: Հանրային մեղադրողի հարցին ի պատասխան՝ մեղադրյալը հայտնեց, որ անձնական խուզարկությամբ իր մոտից հայտնաբերված հեռախոսը ձեռք է բերել 2023 թվականին, ինքը անձամբ կոդ է դրել հեռախոսին, սակայն ավտովթարի է ենթարկվել, որի արդյունքում իր մոտ եղել է հիշողության կորուստ և կոդը մոռացել է: Հեռախոսը ապաբլոկավորել է միայն դեմքի նույնականացման միջոցով: Նշեց, որ վարույթ իրականացնող մարմնի մոտ բացել է հեռախոսը, այնուհետև տվել քննիչին, վերջինս նորից բլոկավորել է, որից հետո արդեն հեռախոսը բացել չի հաջողվել: Հավելեց, որ ինքը հեռախոսի կոդը բացելուց չի հրաժարվել, ուղղակի գաղտնաբառը չի հիշել, ասել է, եթե դեմքի նույնականացմամբ հնարավոր է, ապա կբացի: Դեպքից առաջ ընդամենը մեկ շաբաթ էր, ինչ օգտագործում էր այդ հեռախոսը, դրանից առաջ այլ հեռախոս է օգտագործել:
Այդ ժամանակ աշխատել է Մասիս Տոբակում, աշխատավարձը՝ 200.000 ՀՀ դրամից ավել: Նմուշ տալուց հրաժարվել է վարորդական իրավունքից չզրկվելու համար: Ինքը չի մտածել, որ ամեն ինչ այսպես բարդանալու է, քանի որ իրեն այդ ժամանակ ասել են, որ ինքը կամ մի քանի ամիս մնալու է տնային կալանքի տակ, կամ էլ ենթարկվելու է վարչական տույժի: Իր պաշտպանի հետ առաջին անգամ տեսակցել է դեպքից հետո՝ երրորդ օրը: Նշեց, որ ինքը չի արել որևէ հայտարարություն թմրամիջոց տեղադրելու հետ կապված, իրեն ինչ տվել են, ինքը ստորագրել է, քանի որ այդ ժամանակ եղել է թմրանյութի ազդեցության տակ: Ոստիկանության բաժնում իր նկատմամբ լավ վերաբերմունք է ցուցաբերվել, սակայն իրեն ոչ մի իրավունք չի պարզաբանվել: Մեղադրյալը նշեց, որ ինքը երբևէ որևէ շահադիտական նպատակ չի ունեցել, ինչ իրեն թելադրել են, այն էլ գրել է: Նաև հայտնեց, որ իրեն վարորդական իրավունքը անհրաժեշտ է, քանի որ հիմնական աշխատանքից հետո տաքսի մեքենա է վարում: Հայտնեց այն մասին, որ թմրամիջոց գնել է դեպքից մոտավորապես վեց ամիս առաջ, իսկ դրանից առաջ՝ 2020 թվականին՝ կրկին մարիխուանա տեսակի: Մարիխուանա օգտագործում է հիմնականում թուլանալու և գլխացավերից ազատվելու համար: Իր պնդմամբ, չի տիրապետում թմրամիջոցների գներին, սակայն այն ժամանակ, երբ ինքը այդ ակցիայի մասին տեղեկացել է, համեմատականներ տանելով հասկացել է, որ այդ քանակությամբ մարիխուանա 200 դոլարով գնելը իսկապես էժան և շահավետ է: Ինքը ո՛չ ամեն օր օգտագործել է, ո՛չ էլ ամեն օր օգտագործելու հնարավորություն է ունեցել: Ամեն օր՝ ժամը 8-ին, գնացել է աշխատանքի, աշխատանքն ավարտել է, միացրել է Յանդեքս տաքսի հավելվածը և հենց աշխատանքի վայրից էլ սկսել է տաքսի մենքենա վարել: Դատարանի հարցին ի պատասխան՝ մեղադրյալը նշեց, որ տեղյակ չէ, թե ինչու են փաթեթների ժապավենների գույները տարբեր, չի տիրապետում այդ տեղեկությանը: Ինքը տեղյակ չէ այդ գույների նշանակությանը, և իրեն չեն զգուշացրել դրա մասին: Եթե իմանար, ապա այդ ժապավենները կհաներ փաթեթների վրայից: Այդ օրը աշխատանքը վերջացրել է ժամը 15:00: Մոտավորապես 20 րոպե նստած է եղել մեքենայի մեջ, չի համարձակվել իջնել մեքենայից և վերցնել թմրամիջոցը: Շատ արագ է եղել ամեն ինչ, ինքը արագ վերցրել է, վախենալով վազել է հետ, նստել մեքենան:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Վկա Կարեն Սահակյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ոստիկանություննում աշխատում է մեկ տարուց մի փոքր ավել: Իր պարտականությունների մեջ մտնում է կանխել, նախականխել և բացահայտել հանցագործությունը: Դեպքի կոնկրետ օրը չի հիշում և առհասարակ դեպքի հետ կապված շատ բան չի հիշում: Տվյալ օրը տեղեկատվություն են ստացել այն մասին, որ երիտասարդը իրացնում է թմրանյութ և որ այդ պահին գտնվում է Շիրակի փողոցում: Իրենք գնացել են նշված հասցեով, նկատել են մեքենան և մոտեցել: Մեղադրյալը նստած է եղել կամ մեքենայի ղեկին, կամ կողքը: Վկայի պնդմամբ՝ այդ պահին մեղադրյալը թմրանյութը տեղավորում և թաքցնում էր պլաստիրինի մեջ: Իրենք մեքենայի դուռը բացել են, հարցրել, թե ինչ է անում, արդյոք իրացնում է կամ վաճառում, նա էլ պատասխանել է, որ այո: Այուհետև նրան տեղափոխել են ոստիկանության Շենգավիթի բաժին: Վկան հայտնեց այն մասին, որ մեղադրյալի մեքենան կայանված է եղել Շիրակի փողոցում՝ Ռենեսանս ռեստորանից մի փոքր ներքև: Փողոցի այդ հատվածում այլ մեքենա չի եղել: Մոտեցել են և թափանցիկ ապակիներից միանգամից նկատել, թե ինչ է կատարվում: Հստակ չի հիշում, բայց հավանաբար իրենք կայանել են մեղադրյալի մեքենայի հետևի մասում: Մեքենայի ձախ կողմից են մոտեցել, դռները կողպած վիճակում չեն եղել: Թմրանյութի քանակությունը չի հիշում, բայց կային թմրամիջոցներ, որոնք արդեն իսկ փաթեթավորված էին և կային, որ պոլիէթիլենային զիպ փականով տոպրակի մեջ էին, այսինքն՝ դեռ չէր հասցրել փաթեթավորել: Իրենք ներկայացել են և ցույց տվել ծառայողական վկայականները: Վկան հայտեց նաև այն մասին, որ մեղադրյալին ոստիկանության Շենգավիթի բաժին տեղափոխելիս մեքենան վարել է ինքը: Նարեկ Գալստյանը իր գործընկերոջ հետ նստել է մեքենայի հետևի մասում: Արձանագրությունը, որը կազմվել է իր կողմից, բովանդակում է Նարեկ Գալստյանի հայտարարությունները: Ձերբակալման արձանագրության մեջ կարճ և համառոտ մեղադրյալը ինքը իր ձեռքով գրել է իր հայտարարությունները, մասնավորապես՝ թմրամիջոցը գնել է տելեգրամ հավելվածի միջոցով՝ վաճառելու նպատակով: Քանի որ ձերբակալման արձագրության մեջ տողերի քանակը քիչ է, և մանրամասն հնարավոր չէ գրել, ուստի առանձին արձանագրություն է կազմվել մեղադրյալի բանավոր հայտարարություններով և ստորագրությամբ: Վկան հերքեց Նարեկ Գալստյանի ցուցմունքով արված այն հայտարարությունը, որ իրենք վերջինիս որոշակի հորդորներ և խորհուրդներ են տվել: Վկան նշեց, որ այդ պահին մեղադրյալը եղել է սթափ վիճակում, ալկոհոլի հոտ չեն զգացել, խմածություն չեն ստուգել, եղել է ադեկվատ: Անձնական խուզարկությունը ևս ինքն է իրականացրել: Ավտոմեքենան տեղափոխելու ժամանակ մեքենան չի խուզարկվել, թմրանյութերը չեն ուսումնասիրվել, մեքենան տեղափոխվել է հատուկ պահպանության տարածք, կնիքվել է իր կողմից, բայց մեքենայի խուզարկությանը ինքը չի մասնակցել: Վկան նշեց, որ իր հայտնած պլաստիրինի մեջ թաքցված թմրանյութը մնացել է մեքենայի մեջ: Կնիքվելուց հետո մեքենայի դուռը այլևս չի բացվել: Բաժին տեղափոխելուց հետո պաշտպան ունենալու ցանկության մասին մեղադրյալի կողմից որևէ խոսք չի եղել: Պաշտպանի հարցին ի պատասխան՝ վկան հայտեց, որ օպերատիվ տվյալներով հնարավոր չի եղել պարզել՝ մինչ այդ դեպքը մեղադրյալը թմրամիջոց իրացրել է, թե ոչ: Այդ մասով աշխատանք տարվել է, սակայն հստակ արդյունք չի արձանագրվել: Վկան նշեց, որ հստակ հիշում է մեղադրյալի այն հայտարարությունը, որ ինքը սույն գործողությունները կատարում է իրացնելու նպատակով, քանի որ գումարի կարիք ունի: Ինքն էլ ասել է՝ Ջահել տղա ես, քեզ պե՞տք է, ավելի լավ է գնա աշխատիր: Փորձել է նմանատիպ դաստիարակչական խոսակցություններ ունենալ երիտասարդի հետ: Այս խոսակցությունները տեղի են ունեցել ոստիկանության բաժնում, իսկ ճանապարհին կենցաղային բնույթի որևէ խոսակցություն չի եղել: Վկան նաև նշեց, որ մեղադրյալի հայտարարությունը վերաբերում էր ոչ թե իրացնելուն, այլ կոնկրետ վաճառելուն, այսինքն՝ օգտագործվել է վաճառել բառը, ոչ թե իրացնել, ինչից էլ պարզ է դառնում, որ մեղադրյալը հասկացել է, թե ինչի մասին է խոսքը:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը
Վկա Սուրեն Ավետիսյանը հիմնական դատալսումների ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ տեղյակ է՝ ինչ գործի շրջանականերում է հարցաքննվում: Հայտեց, որ իր պարտականությունների մեջ մտնում է կանխել և բացահայտել հանցագործությունները: Այդ օրը եղել են Շիրակի փողոցի վրա, տեղեկություն են ստացել, որ տվյալ անձը քաղաքի տարբեր հատվածներում թմրանյութեր է իրացնում: Իրենք ծառայություն են իրականացրել, հայտաբերել են տվյալ անձին իր մեքենայով, այնուհետև ձերբակալել և բերել են ոստիկանության Շենգավիթի բաժին: Մոտեցել են մեքենային, հստակ հասցեն չի կարող ասել, բայց եղել է Ռենեսանս ռեստորանի մոտակայքում: Մոտեցել են այն պահին, երբ մեղադրյալը, մեքենայի ղեկին նստած, թմրամիջոցները պլատիրինով փաթաթելիս է եղել: Հարցրել են, թե ինչ է անում, ինքն էլ պատասխանել է, որ իրացնելու նպատակով է անում: Վկան միաժամանակ նշեց, որ կային փաթեթներ, որոնք մեղադրյալը դեռ չէր հասցրել փաթաթել: Այդ պահին ձերբակալել են և մեքենայի հետ միասին տարել ոստիկանության Շենգավիթի բաժին: Մեքենան խուզարկել է քննիչը, իրենք խուզարկություն չեն իրականացրել: Մեքենան կնիքվել է և կնիքվելուց հետո հնարավոր չէ, որ բացվեր: Իրենք մեղադրյալին ներկայացել են որպես ոստիկաններ, նաև վկայական ցույց են տվել: Մեղադրյալը և՛ մեքենայի մեջ, և՛ ոստիկանության բաժնում գտնվելիս ասել է, որ թմրամիջոցը իր մոտ պահում է իրացնելու նպատակով, որպեսզի գումար աշխատի: Վկան հայնեց նաև այն մասին, որ մեղադրյալը ասել է, որ թմրամիջոցը գնում է, փոքրացնում և դնում համապատասխան վայրերում: Յուրաքանչյուր վայրում դրված թմրամիջոցի փաթեթի համար վարձատրվում է յոթ դոլարի չափով: Նոր է սկսել զբաղվել այդ գործով: Վկան հավելեց նաև, որ մեղադրյալը ոստիկաններին տեսնելիս խառնվել է իրար:
տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունը


Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Հետազոտված ապացույցների՝ մասնավորապես 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին ՀՀ ՆԳՆ ՀՈԳՎ Շենգավիթ բաժին ստացված հաղորդմամբ, Նարեկ Գալստյանի ձերբակալման և անձնական խուզարկության, ինչպես նաև Ն.Գալստյանի մասնակցությամբ՝ կազմված արձանագրություններով, մեղադրյալ Նարեկ Գալստյանի կողմից շահագործվող «Նիսսան Վերսա» մակնիշի 01 UT 077 հ/հ-ի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկության արձանագրությամբ, փորձագետի թիվ 2131 Ք-24 եզրակցությամբ, դատական նիստի ընթացքում հետազոտված իրեղեն ապացույց ճանաչված մեղադրյալ Նարեկ Գալստյանի կողմից շահագործվող «Նիսսան Վերսա» մակնիշի 01 UT 077 h/h-ի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված 6,19 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանան տեսակի թմրամիջոցով, մեղադրյալ Նարեկ Գալստյանի՝ հիմնական դատալսումների ընթացքում տված ցուցմունքով, վկա Կարեն Սահակյանի ցուցմունքով, վկա Սուրեն Ավետիսյանի ցուցմունքով, Դատարանի կողմից հաստատվում են հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Նարեկ Գալստյանը, խախտելով «Թմրանյութերի և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի մասին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, քննությամբ դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, շահադիտական դրդումներով, իրացնելու նպատակով անհայտ անձից ապօրինի ձեռք է բերել և 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ ժամը 16:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցի 2/10 հասցեի մոտ, իր կողմից շահագործվող «Nissan Versa» մակնիշի 01 UT 077 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայում ապօրինի պահել ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707 որոշման 1-ին հավելվածով նախատեսված զգալի չափերի՝ ընդհանուր 6,19 գրամ հաստատուն չոր քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց՝ փաթեթավորված սպիտակ կպչուն ժապավեններով և 5 կարմիր կպչուն ժապավեններով, որոնք 2024 թվականի նոյեմբերի 24-ին հայտնաբերվել են հիշատակված ավտոմեքենայի խուզարկությամբ:
Այսինքն՝ Նարեկ Օհանի Գալստյանին մեղսագրվում է հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`
/…/
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
...
2) շահադիտական դրդումներով
...:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
3. Մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնին ցույց տալ որևէ աջակցություն: Մեղադրյալի անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել նաև նրա պաշտպանի, օրինական ներկայացուցչի, գույքային պատասխանողի և նրա ներկայացուցչի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը հանրային քրեական հետապնդման դեպքում կրում է դատախազը, իսկ մինչդատական վարույթում` նաև քննիչը: Մասնավոր քրեական հետապնդման դեպքում այդ պարտականությունը կրում են տուժողը և նրա ներկայացուցիչը:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր ողջամիտ կասկածները, որոնք չեն փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք պետք է հաստատվի պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ:
2. Եզրափակիչ դատավարական ակտը պետք է հիմնվի հետազոտված ապացույցների ազատ և բարեխիղճ գնահատման վրա:
3. Մեղադրական դատավճռի հիմքում դրվող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած: Դատավճիռ կայացնելիս պետք է հաշվի առնվի անհրաժեշտ և հնարավոր ապացույցների բացակայությունը:
4. Վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է հանգամանորեն ստուգել ի պաշտպանություն մեղադրյալի բերված և պատշաճ ձևակերպված փաստարկները:
5. Հանցագործության համար անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա. այն պետք է հաստատվի փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությամբ:
6. Խոստովանական ցուցմունքը չի կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ, եթե այն չի հիմնավորվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված բավարար ապացույցներով:
7. Մեղադրյալի դատապարտումը հակակշռող բավարար գործոնների բացակայության պայմաններում չի կարող միայն կամ առավելապես հիմնվել այնպիսի անձի ցուցմունքի վրա, որի հակընդդեմ հարցման հնարավորություն տվյալ մեղադրյալը կամ նրա պաշտպանը կամ ներկայացուցիչը չի ունեցել:
8. Դեպոնացված ցուցմունքը չի կարող դրվել դատավճռի հիմքում, եթե դատարանում վերաբերելի մասով չի հետազոտվել դրա տեսաձայնագրությունը:»։
ՀՀ քրեական դատավարության 101-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Ապացուցումը սույն օրենսգրքով նախատեսված` ապացուցման ենթակա փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ հաստատելու կամ հերքելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված ապացույցները ենթակա են պատշաճ ստուգման՝ ստացված ապացույցի ձևի և բովանդակության վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով:»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով քրեադատավարական օրենսդրությամբ, ներառյալ ապացուցման չափանիշների մասին վերաբերելի կանոններով, ապացույցները գնահատում են դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
3. Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև քննիչը և դատախազը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:»:
Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով, այնպես էլ Եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքն ըստ էության վերարտադրել է Սահմանադրությամբ ամրագրված անմեղության կանխավարկածի իրավունքը, նաև ամրագրել անմեղության կանխավարկածի հիմնական բաղադրիչները, որոնք համակցության մեջ արտացոլում են անմեղության կանխավարկածի բովանդակությունը: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հերքված չէ: Այլ խոսքով` քրեական դատարավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը:
Ապացույցների գնահատման կանոնները դատարանին պարտավորեցնում են քրեադատավարական նորմերում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա:
Օրենսգրքով սահմանված կանոնը, որի համաձայն չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղությանը, նշանակում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Որպես այդպիսին պետք է հասկանալ ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Դա, իհարկե, չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն դրա հավանականության աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների պատշաճ գնահատումը ենթադրում է դրա արդյունքում հիմնավոր, այսինքն՝ հասցեատերերի համար օբյեկտիվորեն համոզիչ, դատավարական ակտի կայացում:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի վարույթի համար նշանակություն ունեցող բոլոր հանգամանքների համակողմանի, անաչառ և պատշաճ քննությունը:
Ցանկացած դատավարական ակտում արվող եզրահանգման հիմնավորվածությունը կախված է նաև բացահայտված փաստերի վերաբերելիության ճիշտ գնահատականից: Յուրաքանչյուր ապացույցի վերաբերելիության ճիշտ որոշումը պետք է հանգեցնի օրինական և հիմնավոր որոշում կայացնելու համար անհրաժեշտ և բավարար ապացույցների հավաքմանը:
Ոչ մի տվյալ նախապես հավաստի ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը չպետք է կանխակալ վերաբերմունք դրսևորի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա, քանի դեռ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դրանք չեն գնահատվել:
Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին վարույթի նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց տված գնահատականներով:
Նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունենալու օրենսդրական արգելքը բացառում է որևէ ապացույցի նկատմամբ կանխակալ մոտեցում ցուցաբերելը (մյուս ապացույցների նկատմամբ այդ փաստական տվյալի ապացուցողական արժեքին առավելություն վերագրելը կամ այդ արժեքը նվազեցնելը), քանի դեռ այդ ապացույցը քրեադատավարական օրենսգրքով ամրագրված ընթացակարգով մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության, մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի ապահովման և այլ սկզբունքների պահպանմամբ չի հետազոտվել պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: Այնուհանդերձ, ապացույցների նկատմամբ կանխակալ մոտեցման արգելքը գործում է մինչև «պատշաճ իրավական ընթացակարգով դրանց գնահատումը», ուստի ապացույցների հետազոտումից հետո բացակայում է ապացույցների գնահատման արդյունքում դրանցից մի մասին մյուսների նկատմամբ առավելություն կամ նվազ կարևորություն վերագրելու արգելքը, հակառակ դեպքում, հակասական ապացույցների առկայության պարագայում հնարավոր չէ հիմնավորված հետևության հանգել անձի մեղավորության կամ անմեղության և այլ հարցերի վերաբերյալ:
Ապացույցների գնահատման բնութագրիչ առանձնահատկությունն այն է, որ օրենքը, որպես կանոն, չի նշում, թե հատկապես որ ապացույցներով պետք է հաստատվի այս կամ այն հանգամանքը: Նշված կանոնից միակ բացառությունն այն հանգամանքներն են, որոնք կարող են հաստատվել միայն որոշակի տեսակի ապացույցներով:
Վերը շարադրված իրավադրույթների և իրավական վերլուծությունների լույսի ներքո գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված բոլոր ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար են ապացուցված համարելու Նարեկ Օհանի Գալստյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքի կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Նարեկ Օհանի Գալստյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքները, որի նկատմամբ կիրառելի են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետ:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ պաշտպանական կողմի այն դիտարկմանը, որ առկա չէ բավարար ապացույցներ, որով ապացուցվում է Նարեկ Գալստյանին կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարումը:
Այսպես․
Դատարանը գտնում է, որ գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը պետք է գնահատվի ոչ թե միմյանցից մեկուսի, այլ փոխկապակցված և միմյանց փոխլրացնելու տրամաբանության մեջ՝ ելնելով քրեական դատավարության հիմնարար սկզբունքներից։
Դատարանը սույն համատեքստում անհրաժեշտ է համարում մեջբերել ՀՀ վճռաբեկ Դատարանի՝ Մարտիկ Բոլյանի գործով որոշման շրջանակներում արտահայտած հետևյալ իրավական դիրքորոշումը․ «(…) Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով։ Իրացման նպատակի մասին կարող են վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն․․․»։
Նշվածի համատեքստում հարկ է նշել այն փաստը, որ մեղադրյալ Նարեկ Գալստյանի կողմից շահագործվող «Նիսսան Վերսա» մակնիշի 01 UT 077 հ/հ-ի ավտոմեքենայում կատարված խուզարկության արդյունքում հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 6,19 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանան տեսակի թմրամիջոցը հայտաբերվել է թվով 4 սպիտակ և 5 կարմիր կպչուն ժապավեններով զիպ փականով փաթեթներում, որոնց յուրաքանչյուրում՝ գրեթե հավասար քաշերով թմրամիջոցներ են եղել: Սույն փաստը համադրելով Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշման վերաբերելի հատվածների հետ, Դատարանը գալիս է այն եզրահագման, որ Նարեկ Գալստյանը ունեցել է իրացնելու դիտավորություն:
Անդրադառնալով իրացման նպատակ չունենալուն և իր օգտագործման համար ձեռք բերած լինելու պնդումներին, Դատարանը նախ անդրադառնում է փաստի կանխավարկածին և դրա համատեքստում՝ օգտագործող լինելը հաստատելու նպատակով նմուշ չհանձնելուն։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 106-րդ հոդված.
Փաստերի իրավական կանխավարկածը
1. Եթե քրեական վարույթի ընթացքում հակառակը չի ապացուցվում, ապա ապացուցված են համարվում՝
1) հանրահայտ փաստը.
2) արդի գիտության, տեխնիկայի, արվեստի, արհեստի կամ այլ բնագավառների համընդհանուր ճանաչում ստացած մեթոդիկաների ճշմարտացիությունը.
3) փաստը, որը անձին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ իրավական ակտով կամ պայմանագրով սահմանված իր մասնագիտական կամ պաշտոնեական պարտականությունների կապակցությամբ.
4) փաստը, որը մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ՝ որպես նրա բացառիկ իրազեկության հանգամանք:
2. Եթե վարույթի մասնակիցը վիճարկում է սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված փաստերի հավաստիությունը, ապա կրում է հակառակն ապացուցելու պարտականությունը:
Վերը նշված հարցին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր 2025թ. հունիսի 6-ի թիվ ԵԴ/0761/01/18 որոշմամբ արձանագրել է հետևյալը.
/…/ 16.1. Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում նաև Վերաքննիչ դատարանի այն հետևությանը, որ սույն գործի փաստական հանգամաքներն իրենց համակցության մեջ կոնկրետ դեպքում բավարար են հաստատված համարելու Կ.Առաքելյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու հանգամանքները: Վերաքննիչ դատարանը տվյալ դեպքում իրավացիորեն կարևորել է ոչ միայն Երևան քաղաքի Առաքելյան փողոցի թիվ 64 եռահարկ տանը 2018 թվականի փետրվարի 5-ին կատարված խուզարկության արդյունքում միայն Կ.Առաքելյանի ննջասենյակում՝ մահճակալի տակից, և նրան պատկանող պայուսակում, այսինքն՝ նրա կողմից անմիջականորեն օգտագործվող վայրից և իրերից թմրամիջոցի հայտնաբերման փաստը, այլև նշված հանգամանքի կապակցությամբ Կ.Առաքելյանի կողմից ողջամիտ բացատրություն չներկայացնելը և հայտնաբերված թմրամիջոցն այլ անձանց, այդ թվում՝ Հայկ Համբարձումյանի կողմից անկողնու տակ թողնելու կամ այլ անձանց պատկանելու ողջամիտ հավանականության խիստ ցածր լինելը՝ հաշվի առնելով հատկապես այն հանգամանքները, որ 2017 թվականի հոկտեմբերի 31-ի խուզարկությամբ Կ.Առաքելյանի ննջասենյակից թմրամիջոց չի հայտնաբերվել, որից անմիջապես հետո Հ.Համբարձումյանը ձերբակալվել է, և մինչև երկրորդ խուզարկությունը՝ 2018 թվականի փետրվարի 5-ը, գնտվել է անազատության մեջ :
Վերոնշյալի համատեքստում Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանն իրավացիորեն փաստել է նաև, որ առանձին հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով, որոնց դեմ պայքարը հռչակված է որպես համընդհանուր առաջնահերթություն, դատարանն իր ներքին համոզմամբ կարող է հավանականության բարձր աստիճանով հաստատված համարել գործի որևէ հանգամանք՝ հիմք ընդունելով գործով հաստատված այլ հանգամանքների համակցությունը, եթե հանցանք կատարելու մեջ մեղադրվող անձն առաջ չի քաշել մեղադրանքը հերքող ողջամիտ բացատրություն: Ընդ որում, այդ հանգամանքները համապատասխան իրավիճակներում պետք է օժտված լինեն հավանականության այնպիսի բարձր աստիճանով, որը կվկայի հակառակի ոչ ողջամիտ լինելու մասին: Այլ կերպ՝ այդ հանգամանքի հավանականությունը պետք է լինի ավելի բարձր, քան հակառակինը:
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ վերջին դիրքորոշումը բխում է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (այսուհետ՝ Եվրոպական դատարան) ձևավորած կայուն նախադեպային պրակտիկայից առ այն, որ քրեական գործի շրջանակում անմեղ համարվելու անձի իրավունքը և նրան ներկայացված մեղադրանքի ապացուցման բեռը կրելու պետության իրավասու մարմինների համար սահմանված պահանջը բացարձակ չեն, քանի որ քրեական իրավունքի ցանկացած համակարգում գործում են փաստի կամ իրավունքի կանխավարկածներ, և պետությունները որոշակի պայմաններում կարող են անձին պատժել պարզ կամ օբյեկտիվ փաստի հիման վրա՝ անկախ դրա հիմքում հանցավոր դիտավորության կամ անզգուշության առկայությունից։
Ավելին՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում ևս արձանագրել է Կ.Առաքելյանի՝ իր անկողնու տակ թմրամիջոցների առկայության վերաբերյալ տեղեկացվածության ողջամիտ հավանականության մասին, սակայն հանգել է սխալ եզրակացության, ինչն իրավացիորեն արձանագրել է նաև Վերաքննիչ դատարանը և փաստել, որ թմրամիջոց պահելու հանցակազմն առկա է նաև այն դեպքերում, երբ անձը թաքցնում է այլ անձի կողմից պահելու նպատակով տրված կամ իրեն վստահված թմրամիջոցը…:
Մեջբերված նորմերով և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ հստակ անդրադարձ է կատարված փաստի կանխավարկածին և դրա հերքման հնարավորությանը: Այսպես՝ անձի անմեղության կանխավարկածի իրավունքը կամ քրեական գործով անձի անմեղ կանխավարկածվելու իրավունքը և դրանից բխող՝ իր դեմ ներկայացված պնդումները մեղադրանքի կողմից ապացուցման բեռը կրելու պահանջի իրավունքը բացարձակ չէ: Այլ կերպ՝ անձի մեղավորությունը չի ապացուցվում այն աստիճանի, որ բացառվեն հնարավոր բոլոր հակառակ պնդումները: Մեղադրանքի կողմը կրում է միայն ի պաշտպանություն բերված ողջամիտ փաստարկները մեղադրանքի բնույթի ապացույցներով հաղթահարելու պարտականություն: Ինչ վերաբերում է անձի կարծիքով իրեն արդարացնող մյուս հանգամանքներին կամ դիտարկումներին, ապա միայն դրանց բարձրաձայնումը մեղադրանքը հերքելու, իսկ Դատարանի համար այն խորությամբ գնահատելու պարտականություն չի առաջացնում, այլ անձը տրամաբանորեն կրում է իր ներկայացրած փաստական հանգամանքի հավաստման և հիմնավորման ողջամիտ պարտականություն: Դատարանի նման մեկնաբանությունը բխում է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի Ֆոլկն ընդդեմ Նիդերլանդների գործով արտահայտված դիրոքորոշումից, որը արդեն իսկ մեջբերվել է վերը մեջբերված նախադեպային որոշման մեջ:
Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ քրեական դատավարությունը իրականացվում է կողմերի հավասարության և մրցակցության սկզբունքով և պաշտպանական կողմը զրկված չի եղել հավաստի տեղեկություններ ստանալու և Դատարան ներկայացնելու հնարավորությունից: Դատարանն, ապահովելով կողմերի մրցակցությունը, կարող է օժանդակել որևէ կողմի, որևէ ապացույց ձեռք բերելու հարցում, բայց այդ օժանդակությունը չի կարող հատել ողջամտության սահմանը և Դատարանը չի կարող ակտիվություն և ջանասիրություն ցուցաբերել որևէ կողմի ապացույցը Դատարանում լսելի կամ հետազոտելի դարձնելու համար: Դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում պաշտպանական կողմը, պնդելով վերոնշված առարկությունը և վիճարկելով վարույթ իրականցնող մարմնի արձանագրած փաստական տվյալը, առնվազն մեղադրյալի կողմից թմրամիջոցը օգտագործելու հանգամանքը ապացուցելու համար հնարավորություն ունեցել է: Մասնավորապես, մեղադրյալը հրաժարվել է փորձաքննության համար նմուշ հանձնելուց, ինչի արդյունքում հնարավոր է որ հաստատվեր վերջինիս կողմից իր ցուցմունքում նշված հանգամանքը, այն է՝ վերջինս օգտագործում է թմրանյութեր և դեպքի պահին եղել է թմրամիջոցի ազդեցության տակ: Ավելին, մեղադրյալ Նարեկ Գալստյանը չի տրամադրել անձնական խուզարկությամբ իր մոտից հայտնաբերված և իր կողմից շահագործվող Այֆոն մոդելի բջջային հեռախոսի գաղտնաբառը, որի միջոցով միգուցե վերջինս հնարավորություն կունենար ապացուցելու այն հանգամանքը, որ թմրամիջոցը ձեռք է բերել օգտագործելու նպատակով և չի ունեցել իրացման նպատակ, իսկ ինչ վերաբերում է մեղադրյալի ցուցմունքին առ այն, որ վերջինս չի հիշել հեռախոսի գաղտնաբառը, ապա Դատարանը արձանագրում է, որ սույն մասով մեղադրյալի ցուցմունքը Դատարանի համար արժանահավատ չէ: Ավելին՝ նմուշ տալուց հրաժարվելը նույնական չէ լռելու իրավունքից օգտվելու հետ և առավել ևս, եթե մեղադրյալին ներկայացվել է մեղադրանք /թմրամիջոցի իրացման/ և մեղադրյալը հերքում է ներկայացվածը և պնդում է մեկ այլ վարկած /օգտագործող լինելու/, որի հաստատման հնարավորությունը գտնվում է նրա բացառիկ իրազեկության տիրույթում, այդ թվում նաև նմուշ հանձնելով, ապա առաջ քաշված վարկածը /օգտագործող լինելու/, չի կարող հիմնավոր համարվել զուտ բանավոր խոսքերով։ Վերը նշվածի կապակցությամբ Դատարանն ավելորդ չի համարում ընդգծել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի կողմից նմուշներ տալուց հրաժարվելը չի կարող դիտարկվել մեղադրյալի՝ իր դեմ չվկայելու իրավունքի համատեքստում: Մասնավորապես, Հարություն Իգիթի Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2018 թվականի հունիսի 18-ի որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է հետևյալը. … իր դեմ վկայություն չտալու հիմնարար իրավունքը չի կարող մեկնաբանվել այնպես, որ վկայի, կասկածյալի կամ մեղադրյալի կարգավիճակ ունեցող անձի համար ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված նմուշներ տալու պարտականության կատարումից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 3-րդ կետ, 65-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետ և 86-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետ) հրաժարվելը դիտարկվի որպես այդ հիմնարար իրավունքի իրացման դրսևորման ձև: Վճռաբեկ դատարանի նման մոտեցումը բխում է նաև Եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումներից, ըստ որի` լռելու իրավունքը բացարձակ չէ (տե՛ս John Murray v. the United Kingdom, գանգատ թիվ 18731/91, 1996 թվականի փետրվարի 8, կետ 47), անձի` իր դեմ վկայություն չտալու սկզբունքը չի տարածվում այնպիսի «նյութերի վրա, որոնք կարող են ձեռք բերվել մեղադրյալից հարկադիր լիազորությունները օգտագործելու միջոցով, որը գոյություն ունի կասկածյալի կամքից անկախ, օրինակ, inter alia, փաստաթղթեր, որոնք ձեռք են բերվել կարգադրության արդյունքում, շնչառության, արյան և մեզի նմուշներ և մարմնական հյուսվածք ԴՆԹ փորձաքննության նպատակով» (տե՛ս, mutatis mutandis, Saunders v. United Kingdom, գանգատ թիվ 19187/91, 1996 թվականի դեկտեմբերի 17, կետ 69, Jalloh v. Germany, գանգատ թիվ 54810/00, 2006 թվականի հուլիսի 11, կետ 112):» տե՛ս որոշման 14-րդ կետը:
Նշվածը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի տրամաբանությունից այն մասին, որ Դատարանը կոչված է պահպանելու անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծելով բոլոր ապացույցները ներկայացնելու և համակողմանի հետազոտելու համար անհրաժեշտ պայմաններ, ինչպես նաև Դատարանը, կողմի միջնորդությամբ աջակցում է նրան ձեռք բերելու անհրաժեշտ ապացույցներ, այլ ոչ լծվում է նոր ապացույցներ ձեռք բերելու կամ նոր անձանց հայտնաբերելու գործընթացին:
Դատարանը, անդրադառնալով նաև հիմնական դատալսումերի ընթացքում ցուցմունք տալիս մեղադրյալի հայտարարություններին առ այն, որ ինքը չի իմացել իրացնել բառի նշանակությունը և մտածել է, թե իրացնել նշանակում է օգտագործել և իրացում ասելով ի նկատի է ունեցել օգտագործելը, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ սույն մասով մեղադրյալի ցուցմունքը Դատարանի համար առնվազն արժանահավատ չէ: Մասնավորապես՝ մեղադրյալի մոտ իրացնելու նպատակը ի թիվս այլնի հաստատվում է նաև վկաների ցուցմունքներով. Մասնավորապես վկա Կարեն Սահակյանը հայտնել է /…/ այդ պահին մեղադրյալը թմրանյութը տեղավորում և թաքցնում էր պլաստիրինի մեջ: Իրենք մեքենայի դուռը բացել են, հարցրել, թե ինչ է անում, արդյոք իրացնում է կամ վաճառում, նա էլ պատասխանել է, որ այո, /…/ Թմրանյութի քանակությունը չի հիշում, բայց կային թմրամիջոցներ, որոնք արդեն իսկ փաթեթավորված էին և կային, որ պոլիէթիլենային զիպ փականով տոպրակի մեջ էին, այսինքն՝ դեռ չէր հասցրել փաթեթավորել, /…/ Ձերբակալման արձանագրության մեջ կարճ և համառոտ մեղադրյալը ինքը իր ձեռքով գրել է իր հայտարարությունները, մասնավորապես՝ թմրամիջոցը գնել է տելեգրամ հավելվածի միջոցով՝ վաճառելու նպատակով, /…/ հստակ հիշում է մեղադրյալի այն հայտարարությունը, որ ինքը սույն գործողությունները կատարում է իրացնելու նպատակով, քանի որ գումարի կարիք ունի, /…/ մեղադրյալի հայտարարությունը վերաբերում էր ոչ թե իրացնելուն, այլ կոնկրետ վաճառելուն, այսինքն՝ օգտագործվել է վաճառել բառը, ոչ թե իրացնել, ինչից էլ պարզ է դառնում, որ մեղադրյալը հասկացել է, թե ինչի մասին է խոսքը: Վկա Սուրեն Ավետիսյանը հայտնել է /…/ Մոտեցել են այն պահին, երբ մեղադրյալը, մեքենայի ղեկին նստած, թմրամիջոցները պլատիրինով փաթաթելիս է եղել: Հարցրել են, թե ինչ է անում, ինքն էլ պատասխանել է, որ իրացնելու նպատակով է անում: /…/ կային փաթեթներ, որոնք մեղադրյալը դեռ չէր հասցրել փաթաթել, /…/ Մեղադրյալը և՛ մեքենայի մեջ, և՛ ոստիկանության բաժնում գտնվելիս ասել է, որ թմրամիջոցը իր մոտ պահում է իրացնելու նպատակով, որպեսզի գումար աշխատի: Վկան հայնեց նաև այն մասին, որ մեղադրյալը ասել է, որ թմրամիջոցը գնում է, փոքրացնում և դնում համապատասխան վայրերում: Յուրաքանչյուր վայրում դրված թմրամիջոցի փաթեթի համար վարձատրվում է յոթ դոլարի չափով: Նոր է սկսել զբաղվել այդ գործով:
Ավելին, Նարեկ Գալստյանը ձերբակալման և անձնական խուզարկության ընթացքում հայտարարություններ է արել այն մասին, որ ավտոմեքենայի սրահում ունի 9 փաթեթ մարիխուանա տեսակի թմրանյութ, որը վերցրել է տելեգրամից տեղադրելու նպատակով:
Անդրադառնալով ձերբակալման և անձնական խուզարկության ընթացքում կատարված հայտարարությունների իրավաչափությանը Դատարանը արձանագրում է, որ ձերբակալման արձանագրությունը, դրանից առաջ կամ հետո արված հայտարարությունները, անձնական խուզարկության արձանագրությունը և հարցաքննությունը իրենցից անկախ և տարբեր գործողություններ են, որոնք, ըստ օրենսդրի տրամաբանության, չեն կարող և չպետք է նույնացվեն: Այն, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածը սահմանում է ցուցմունքի հրապարակման թույլատրելիության սահմանները և արգելում է մեղադրյալի կողմից տրված ցուցմունքը հրապարակել, երբ անձը հարցաքննվել է առանց պաշտպանի մասնակցության և դատարանում հրաժարվում է իր նախաքննական ցուցմունքից, չի կարող այն տրամաբանությամբ մեկնաբանվել, որ ցուցմունք դիտարկվի նաև ձերբակալման ընթացքում կամ դրանից հետո, կամ անձնական խուզարկության ընթացքում մեղադրյալի կողմից արված հայտարարություները: ՀՀ քրեական դատավորության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 51-րդ կետում հստակ տրված է ցուցմունքի հասկացությունը, համաձայն որի՝ ցուցմունք է համարվում ձերբակալված անձի, մեղադրյալի, վկայի կամ տուժողի կողմից հարցաքննության, առերեսման կամ տեղում ցուցմունքների ստուգման, փորձագետի հարցաքննության ընթացքում գրավոր կամ բանավոր հաղորդված և պատշաճ արձանագրված տվյալները: Օրենսդիրը հստակ ամրագրել է ցուցմունքի հասկացությունը, ուստի նման իրավիճակում անթույլատրելի է ձերբակալման, դրանից առաջ կամ հետո, կամ անձնական խուզարկության ժամանակ, մեղադրյալի հայտնած տեղեկատվությունը դիտարկել որպես ցուցմունք և դա չդնել դատավճռի հիմքում: Այլ կերպ՝ նշված գործողությունները իրենց բնույթով և բովանդակությամբ էական տարբերվում են հարցաքննությունից և նշված գործողությունների ընթացքում անձը զրկված չէ ընդհանրապես որևէ տեղեկատվություն չտալու հնարավորությունից, իսկ եթե չի օգտվում իր լռություն պահպանելու իրավունքից և նշված գործողությունների ընթացքում հայտարարություններ է անում, ապա այն չի կարող դիտարկվել ցուցմունք և պաշտպանի բացակայության դեպքում էլ, դրանց հրապարակումը թույլատրելի չհամարել: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը հստակ սահմանել է ցուցմունքի հասկացությունը և ուղիղ ձևակերպված է, որ ցուցմունքը հարցաքննության, առերեսման կամ տեղում ցուցմունքների ստուգման ընթացքում գրավոր կամ բանավոր հաղորդված և պատշաճ արձանագրված տվյալներն են և առկա չէ որևէ ձևակերպում առ այն, որ ցուցմունք կարող է դիտարկվել նաև, այլ գործողությունների ընթացքում կատարված հայտարարությունները: Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 330-րդ հոդվածով սահմանված մեղադրյալի ցուցմունքի հրապարակման արգելքին, ապա այն վերաբերում է բացառապես ցուցմունքին, որը, ինչպես նշվեց, այլ ընթացակարգով ձեռք բերվող ապացույց է:
Առավել ևս, սույնի առնչությամբ հարկ է արձանագրել նաև այն, որ անձը որպես ձերբակալված պատշաճ կերպով տեղեկացվել է իր իրավունքների և պարտականությունների մասին, այդ թվում նաև լռություն պահպանելու իրավունքի մասին:
Սույնի համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում մեջբերել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2025թ. դեկտեմբերի 08-ի թիվ ԵԴ/1174/01/22 որոշումը, որով Վճռաբեկ դատարանը ի թիվս այլնի արձանագրել է հետևյալը. /.../ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 39-րդ կետի համաձայն՝ ապացույցը փաստի վերաբերյալ օրենքով սահմանված կարգով ստացված տվյալ է, որի հիման վրա քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են ապացուցման ենթակա հանգամանքների առկայությունը կամ բացակայությունը, ինչպես նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ, իսկ նույն օրենսգրքի 86-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ քրեական վարույթում ապացույց են՝ համապատասխան դատավարական կարգավիճակ ունեցող անձանց ցուցմունքները, փորձագետի կարծիքը, իրեղեն ապացույցները, ապացուցողական և վարութային այլ գործողությունների արձանագրությունները և արտավարութային փաստաթղթերը: Վերոնշյալից բխում է, որ ապացույցների ստացման աղբյուրներ դիտարկվում են այն անձինք (վկան, տուժողը, մեղադրյալը, փորձագետը և այլն) և իրերը (փաստաթղթերը, էլեկտրոնային և այլ կրիչները, առարկաները), որոնցից ստացվում են վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները պարզելու համար անհրաժեշտ փաստական տվյալները։
/.../
Ուստի՝ ղեկավարվելով ապացույցի թույլատրելիության՝ այն ձեռք բերելու պահին գործող օրենքով գնահատելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրեսնգրքի 4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջներով, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի՝ քրեական վարույթի պարտադիր արձանագրման պահանջն ամրագրող՝ 29-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ դատավարական գործողությունների արձանագրությունում նշվում են դրանց կատարման ընթացքում ձեռք բերված և գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները, շարադրվում են դատավարական գործողության մասնակիցների հայտարարությունները: Իսկ նույն օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն՝ դատավարական գործողությունները գործով վարույթի ընթացքում նույն օրենսգրքով նախատեսված գործողություններն են։ Հետևաբար, ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված քննչական գործողությունները, մասնավորապես, դեպքի վայրի զննությունը ևս դատավարական գործողություն էր, որի արձանագրության մեջ կարող էին շարադրվել այդ գործողությանը մասնակցող անձի՝ կոնկրետ դեպքում մեղադրյալի հայտարարությունները, ում քննիչն իրավասու էր համապատասխան քննչական գործողության մասնակից դարձնել ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 218-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն: Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ գործող քրեական դատավարության օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն ևս՝ առանց տեսաձայնագրման կատարված քննչական գործողության արձանագրությունում պարտադիր, ի թիվս այլնի, նշվում են՝ առկայության դեպքում՝ գործողության մասնակիցների դիտողությունները, հայտարարությունները, նրանց պահանջով կատարված լրացումները և ուղղումները:
/.../:
Ավելին՝ մեղադրյալի կողմից կատարված հայտարարությունների գնահատման համատեքստում վերոնշված դիրքորոշմանը համանման դիրքորոշում է հայտնել նաև սույն Դատարանը թիվ ԵԴ1/0705/01/23 քրեական գործով, որը ՀՀ վերաքննիչ դատարանի կողմից վերահաստատվել է, իսկ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից վարույթ ընդունելը մերժել է և դատավճիռը օրինական ուժ է ստացել։
Անդրադառնալով մեղսագրված արարքի որակյալ հատկանիշ հանդիսացող շահադիտական նպատակի առկայության հաստատմանը, Դատարանը փաստում է, որ վերոնշված ապացույցներով հասատավում է ոչ միայն իրացման նպատակը, այլ նաև իրացումը շահադիտական դրդումներով կատարելը։ Ավելին՝ նշվածը հաստատվում է նաև հենց վկաների ցուցմունքներով, որով նշել են, որ մեղադրյալը հայնտնել է, որ վերոնշված գործողությունները կատարել է գումար աշխատելու նպատակով։
Այսպիսով, Դատարանը, հաստատված համարելով հանցագործությունների կատարման մեջ Նարեկ Գալստյանի մեղքի ապացուցված լինելը, գտնում է, որ նա ենթակա է պատժի կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ ի թիվս այլի դատավճռում պետք է շարադրվեն հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- ապացուցված են արդյոք դատապարտված մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
- ինչ պատիժ պետք է նշանակվի դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ.
- դատապարտված մեղադրյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները::
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: …»:
Դատարանի համոզմամբ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Դատարանը, Նարեկ Գալստյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, հաշվի է առնում այն, որ վերջինս դիտավորությամբ կատարել է բնակչության առողջության դեմ առանձնապես ծանր հանցագործություն, հայտնաբերված թմրամիջոցի տեսակը և չափը, հանցագործության շարժառիթները, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա ազդեցության հանգամանքը դատվածության և հետախուզման առկայության հարցման վերաբերյալ Ձև 8 տեղեկանք:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Նարեկ Գալստյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Դատարանը որպես մեղադրյալ Նարեկ Գալստյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Դատարանը, ըստ քրեական վարույթում առկա նյութերի, որպես Նարեկ Գալստյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ է դիտարկում այն, որ ըստ հայտարարության՝ ամուսնացած է, կինը հղի է, ունի մշտական բնակության վայր, ըստ Ձև 8 տեղեկանքի՝ երբևէ չի կանչվել քրեական պատասխանատվության կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ անդրադառնալով մեղադրյալ Նարեկ Գալստյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Նարեկ Գալստյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի՝ ազատազրկման ձևով:
Տվյալ դեպքում սահմանված պատիժը համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության աստիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին և բավարար է պատժի նպատակների նվաճման տեսանկյունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Ազատազրկումը դատապարտյալին քրեակատարողական հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից որոշակի ժամկետով մեկուսացնելն է, որը կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում:
2. Ազատազրկումը նշանակվում է 3 ամսից 20 տարի ժամկետով:
3. Ազատազրկման նվազագույն ժամկետը սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում կարող է պակաս լինել 3 ամսից:
4. Անզգույշ հանցագործության համար ազատազրկումը չի կարող գերազանցել 10 տարին:
5. Առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն կատարած անձը չի կարող դատապարտվել ազատազրկման::
Այսպես, Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրյալի կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հայտնաբերված թմրամիջոցի տեսակը և չափը, հանցագործության շարժառիթները և նպատակները, նշանակվող պատժի` մեղադրյալի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի վրա ազդեցության հանգամանքը, Նարեկ Գալստյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, անձը բնութագրող հանգամանքները, գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով որպես պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված կանոնն առ այն, որ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել՝ Նարեկ Օհանի Գալստյանին 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ից մինչև 2025 թվականի հունվարի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը` 2/երկու/ ամիսը և պետք է թողնել կրելու ազատազրկում՝ 3/երեք/ տարի 10/տասը/ ամիս:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի համաձայն՝ դատավճռում պետք է շարադրվեն նաև հետևյալ հարցերի պատասխանները․
- գույքային հայցը ենթակա է արդյոք բավարարման, ում օգտին և ինչ չափով, ինչպես նաև պատճառված գույքային վնասը ենթակա է արդյոք հատուցման, եթե գույքային հայց չի հարուցվել.
- որ գույքն է ենթակա բռնագրավման, ինչ չափով և ինչպիսի հիմքով․
- վերացվելու է արդյոք կիրառված գույքի արգելադրումը, իսկ եթե այդպիսին կիրառված չէ, ապա ենթակա է արդյոք կիրառման.
- ինչպես պետք է պահպանվեն և տնօրինվեն ապացույցները.
- դատապարտված մեղադրյալի նկատմամբ վերացվելու, փոխվելու կամ կիրառվելու է արդյոք որևէ խափանման միջոց.
- ում վրա և ինչ չափով պետք է դրվեն վարութային ծախսերը։
Անդրադառալով Նարեկ Գալստյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին, Դատարանը գտնում է, որ Նարեկ Օհանի Գալստյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ վարչական հսկողությունը, գրավը և բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը պետք է վերացնել, ՀՀ դատախազության դեպոզիտ հաշվին 900008037195) մուտք արված 500.000 ՀՀ դրամի չափով գրավը պետք է վերադարձնել մեղադրյալի կողմից լիազորված անձին կամ գրավատուին:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման և պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ մեղադրյալ Նարեկ Գալստյանի կողմից շահագործվող «Նիսսան Վերսա» մակնիշի 01 UT 077 h/h-ի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ հայտնաբերված 6,19 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը պետք է հանձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժին՝ թիվ 11192625 քրեական վարույթի նյութերին կցելու համար, իսկ գործում առկա արտավարութային փաստաթղթերը՝ պահել քրեական գործում:
Վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված՝ հաշվի առնելով այն հանագամանքը, որ մեղադրյալի վճարունակությոն վերաբերերյալ տվյալներ Դատարանում առկա չեն:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործով գույքային հայց, գույք բռնագրավելու անհրաժեշտություն, արգելադրված գույք առկա չէ, ուստի Դատարանն այդ հարցերին չի անդրադառնում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 30-31-րդ, 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Նարեկ Օհանի Գալստյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Նարեկ Օհանի Գալստյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 4 չորս տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին հաշվակցել՝ Նարեկ Օհանի Գալստյանին 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ից մինչև 2025 թվականի հունվարի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը` 2/երկու/ ամիսը և թողնել կրելու ազատազրկում՝ 3/երեք/ տարի 10/տասը/ ամիս:
Ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի սկիզբը հաշվել Նարեկ Օհանի Գալստյանին սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ ազատությունից փաստացի զրկելու պահից:
Նարեկ Օհանի Գալստյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ վարչական հսկողությունը, գրավը և բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը վերացնել, գրավը վերադարձնել գրավատուին կամ մեղադրյալի կողմից լիազորված անձին:
Վարույթում առկա ապացույցների տնօրինման հարցը լուծել ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով և սույն դատավճռի պատճառաբանական մասով սահմանված կարգի:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ. ՍՄԲԱՏՅԱՆ