ԵԴ1/1965/01/25

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ


25 հունիսի 2025 թվական ք.Երևան

ՀՀ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի (ծնված՝ 1994 թվականի հուլիսի 7-ին, Արարատի մարզի Այնթապ համայնքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված և բնակվող՝ Արարատի մարզի Մասիս համայնքի Այնթապ բնակավայրի 5-րդ փողոցի 23-րդ տուն հասցեում)՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1.1. 2025 թվականի մայիսի 7-ին նախաձեռնվել է թիվ 60299025 քրեական վարույթը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով։
1.2. 2025 թվականի մայիսի 21-ի որոշմամբ թիվ 60299025 քրեական վարույթով որպես արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի վերաբերյալ 8259039150 արձանագրությունը, թիվ 8180423047 որոշումը, ստուգաչափման թիվ 106537 վկայականը, ստուգաչափման թիվ 121947 վկայականը, սթափության զննման թիվ 03268 և 00887 կտրոնները, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկատվության պատճենները։
1.3. 2025 թվականի մայիսի 26-ին միջնորդություն է ներկայացվել թիվ 60299025 քրեական վարույթով դատավարական հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու վերաբերյալ։
1.4. ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Արտյոմ Բադալյանի՝ 2025 թվականի մայիսի 26-ի որոշմամբ թիվ 60299025 քրեական վարույթով Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
1.5. 2025 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ թիվ 60299025 քրեական վարույթով Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
1.6. 2025 թվականի մայիսի 29-ին թիվ 60299025 քրեական վարույթով հսկող դատախազի գրավոր համաձայնությամբ կազմել է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրություն, համաձայն որի՝ մեղադրյալ Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանը հայտնել է, որ չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականը, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնում, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով։ Առկա են մեղադրյալի, պաշտպանի և քննիչի ստորագրությունները։ (Հատոր 1-ին՝ վ.թ. 56):
1.7. 2025 թվականի մայիսի 30-ին թիվ 60299025 քրեական վարույթով կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը, որը ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Արտյոմ Բադալյանի՝ 2025 թվականի հունիսի 6-ի որոշմամբ հաստատվել է։
1.8. 2025 թվականի հունիսի 9-ին թիվ 60299025 քրեական վարույթը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԴ1/1965/01/25 համարը), մակագրվել նույն դատարանի դատավոր Հարություն Մանուկյանին և 2025 թվականի հունիսի 10-ին հանձնվել Դատարանի աշխատակազմին։
1.9. 2025 թվականի հունիսի 12-ին Դատարանը որոշում է կայացրել ստանձնել թիվ ԵԴ1/1965/01/25 քրեական գործի վարույթը և հարուցել համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ՝ այն իրականացնելով գրավոր ընթացակարգով, իսկ դատավճռի կայացման օր նշանակել 2025 թվականի հունիսի 25-ը։
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Արտյոմ Բադալյանի՝ 2025 թվականի մայիսի 26-ի որոշմամբ թիվ 60299025 քրեական վարույթով Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որ նա «(…) մեկ տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2025 թվականի ապրիլի 13-ին հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Պետրոս Մելքոնյանը, 2024 թվականի հուլիսի 27-ի թիվ 8180423047 որոշմամբ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2024 թվականի հուլիսի 27-ից մինչև 2025 թվականի հուլիսի 27-ը զրկված վիճակում, այդ մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, 2025 թվականի ապրիլի 13-ին՝ ժամը 04:33-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում՝ 1 լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.314 մգ/լ, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 10 XM 007 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից: (…)»:
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ.
Դատարանը հավաստիացել է, որ առկա է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու հիմքը, այն է՝ մեղադրյալ Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանն չափահաս անձ է, չի վիճարկում իրեն ներկայացված մեղադրանքի փաստական հիմքն ու իրավական գնահատականը, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո կամավոր ցանկություն է հայտնել, որ դատարանում գործի քննությունն իրականացվի համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կարգով, հսկող դատախազը դրա վերաբերյալ գրավոր համաձայնություն է տվել, մեղադրյալի միջնորդության հիման վրա քննիչը կազմել է համապատասխան արձանագրություն, որը ստորագրել են քննիչը, մեղադրյալը և նրա պաշտպանը։
Այսպիսով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, այդ թվում՝ հաշվի առնելով մեղադրյալի չափահաս լինելը, մասնավոր անձի շահերին վնաս չպատճառած մեկ արարքի կատարում նրան մեղսագրվելը, ինչի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքով որպես պատժատեսակ սահմանված է նաև տուգանքը, գույքային հայց հարուցված չլինելը, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս՝ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու դեմ հանրային մեղադրողի չառարկելը, հաշվի առնելով նաև, որ համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելուց մեղադրյալի գրավոր հրաժարվելու վերաբերյալ տվյալներ քրեական գործի նյութերում առկա չեն, ինչպես նաև պահպանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.6-րդ հոդվածով սահմանված կարգը՝ Դատարանը որոշում է կայացրել վարույթն ստանձնելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ հարուցելու մասին։
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.
Ներկայացված մեղադրանքը մեղադրյալ Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի կողմից ընդունելու և համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու պայմաններում՝ Դատարանը հաստատված է համարում հետևյալ փաստական հանգամանքները.
Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանը, մեկ տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2025 թվականի ապրիլի 13-ին հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես. Պետրոս Մելքոնյանը, 2024 թվականի հուլիսի 27-ի թիվ 8180423047 որոշմամբ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2024 թվականի հուլիսի 27-ից մինչև 2025 թվականի հուլիսի 27-ը զրկված վիճակում, այդ մասին պատշաճ ծանուցված լինելով, 2025 թվականի ապրիլի 13-ին՝ ժամը 04:33-ի սահմաններում, գտնվելով ոչ սթափ վիճակում՝ 1 լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.314 մգ/լ, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի 10 XM 007 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից:
5. Պատճառաբանական մաս.
5.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.8-րդ հոդվածի հոդվածի համաձայն`
«(...)
4. Դատարանը որոշում է կայացնում համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթը դադարեցնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին, եթե, ծանոթանալով քրեական գործին, հանգում է հետևության, որ՝
1) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ.
2) մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
3) առկա է սույն օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածի հոդվածի համաձայն`
«1. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով դատարանը գրավոր ընթացակարգով կայացնում է մեղադրական դատավճիռ սույն օրենսգրքի 347-350-րդ հոդվածներով սահմանված կարգով` հաշվի առնելով սույն հոդվածով նախատեսված առանձնահատկությունները:
2. Դատավճիռը կայացվում է համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ կիրառելու մասին որոշումը կայացնելուց հետո՝ հնարավորին չափ սեղմ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան 15 օրվա ընթացքում։
3. Համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի արդյունքով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանը նշանակում է պատիժ՝ հաշվի առնելով Հայաuտանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի դրույթները:
4. Սույն օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
5. Դատավճիռը պետք է պարունակի պարզաբանում այն բողոքարկելու՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմանափակումների վերաբերյալ։
6. Դատավճիռը կայացնելուց հետո՝ ոչ ուշ, քան հինգ օրվա ընթացքում, ուղարկվում է դատապարտված մեղադրյալին, նրա պաշտպանին, հանրային մեղադրողին:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.10-րդ հոդվածի հոդվածի համաձայն`
«1. Սույն օրենսգրքի 464.9-րդ հոդվածին համապատասխան կայացված դատավճիռը կարող է բողոքարկվել սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, սակայն այն չի կարող բողոքարկվել սույն օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերով:»:
Ծանոթանալով քրեական գործին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չեն հիմքեր ենթադրելու, որ՝
- մեղադրյալին մեղսագրվող արարքն ակնհայտորեն կատարվել է մեղադրյալ չհանդիսացող այլ անձի կողմից կամ նրա մասնակցությամբ,
- մեղադրյալին մեղսագրվող արարքին տրված իրավական գնահատականն ակնհայտորեն չի համապատասխանում մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին.
- առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.7-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքներից որևէ մեկը:
Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով պետք է կայացվի մեղադրական դատավճիռ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«(…)
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
(…)»:
Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալին մեղսագրված՝ սույն դատավճռի 2. կետով նկարագրված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասին, ուստի հարկ է Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
5.2. Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և չափերով:
2. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում:
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն`
«(…)
6. Ավարտված կամ չավարտված հանցագործություններով համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթի դեպքում նշանակվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու: (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև և տեսակ, շարժառիթ, նպատակ, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակություն, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարք և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճան և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոնշյալ պահանջներից նահանջը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է նաև. «(...) [Պ]ատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) [Պ]ատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) [որը պետք է կիրառվի] պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«(…)
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)»:
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումների հիման վրա քննարկելով այն հարցը, թե ինչ պատժատեսակ և պատժաչափ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ, Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը․ մեղադրյալ Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայության վերաբերյալ տեղեկություններ Դատարանին չեն ներկայացվել:
Միևնույն ժամանակ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանն իր կատարած հանցանքի համար ենթակա է պատժի, քանի որ դրան խոչնդոտող որևէ հանգամանքի առկայության վերաբերյալ Դատարանին որևէ տեղեկություն չի ներկայացվել:
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ, 69-րդ, 77-րդ հոդվածների պահանջները և հաշվի առնելով կողմերի միջև կնքված համաձայնությամբ տուգանք նշանակելու վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրության բովանդակությունը, գտնում է, որ մեղադրյալ Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի նկատմամբ իր կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ պետք է նշանակել հոդվածի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով պատժի նվազագույն չափը՝ առանց լրացուցիչ պատիժ և անվտանգության միջոց նշանակելու:
Միևնույն ժամանակ հաշվի առնելով, որ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի հարկ վճարողների սպասարկման վարչության պետի գրության և կից տեղեկատվության համաձայն՝ մեղադրյալ Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի ամսական եկամուտը (մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը) կազմում է 187.651 ՀՀ դրամ (6.433.769 ։ 12 x 35 ։ 100, լուման կլորացվում է հօգուտ մեղադրյալի)։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ հնգապատիկի՝ 938.250 (ինը հարյուր երեսունութ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով։
Դատարանի գնահատմամբ՝ նշանակված պատիժը համաչափ է կատարված արարքին, ինչպես նաև անհրաժեշտ և բավարար՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանին վերասոցիալականացնելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ նշանակվող տուգանքի ձևով պատիժը տարաժամկետելու՝ մեկ տարի վճարման ժամկետ սահմանելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն`
«(...) Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»։
Հաշվի առնելով հնարավոր նշանակվելիք տուգանքի տարաժամկետման վերաբերյալ մեղադրյալի գրավոր միջնորդությունը և վերջինիս գույքային դրությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ հարկ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի 1-ին կետի կիրառմամբ՝ թույլատրել Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի նկատմամբ նշանակված 938.250 (ինը հարյուր երեսունութ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ առաջին 11 (տասնմեկ) ամիսը՝ յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը՝ 79.000 (յոթանասունինը հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ 12-րդ (տասներկուերորդ) ամիսը՝ նվազագույնը՝ 69.250 (վաթսունինը հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով:
5.3. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, inter alia, պարտավոր է անդրադառնալ գույքային հայցի, գույքի բռնագրավման և արգելադրման, ապացույցների տնօրինման, խափանման միջոցի և վարութային ծախսերի հարցերին:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով գույքային հայց չի հարուցվել, բռնագրավման ենթակա գույքի, գույքի արգելադրման վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն։
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ հարկ է Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՍԷԿՏ համակարգում առկա սահմանափակումները վերացնել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.9 հոդվածի 4-րդ մասով՝ Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալից ենթակա չեն բռնագանձման։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 34-րդ, 347-350-րդ, 464.9-464.10-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքը՝ հնգապատիկի՝ 938.250 (ինը հարյուր երեսունութ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի 1-ին կետի կիրառմամբ՝ թույլատրել Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի նկատմամբ նշանակված 938.250 (ինը հարյուր երեսունութ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով տուգանքը վճարել մաս առ մաս՝ 1 (մեկ) տարվա ընթացքում՝ առաջին 11 (տասնմեկ) ամիսը՝ յուրաքանչյուր ամիս նվազագույնը՝ 79.000 (յոթանասունինը հազար) ՀՀ դրամի չափով, իսկ 12-րդ (տասներկուերորդ) ամիսը՝ նվազագույնը՝ 69.250 (վաթսունինը հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով:
Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Պետրոս Կարապետի Մելքոնյանի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՍԷԿՏ համակարգում առկա սահմանափակումները վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով, 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով և 377-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքերի։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ