Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1967/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
15.4
Պատասխանող
Գրիգոր Ղարիբյան Արմենի
ԳՐԻԳՈՐ ՂԱՐԻԲՅԱՆ ԱՐՄԵՆ
ԳՐԻԳՈՐ ՂԱՐԻԲՅԱՆ
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Անի Դանիելյան
Հոդվածներ
Երևանի քրեական դատարան
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 344 Մաս 2
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Անի Դանիելյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-08-08 | 11:00 | 04 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-07-07 | 15:00 | 04 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-06-17 | 15:00 | 04 | Չի կայացել |
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1967/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ․ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ՇԵՆԳԱՎԻԹ
ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ
ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱԽԱԶ Ա․ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ,
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Գ․ՂԱՐԻԲՅԱՆԻ,
2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Երևան քաղաքում
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի՝
(ծնված 1985 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին՝ մեկ անչափահաս երեխա, չի աշխատում, ըստ իր հայտարարության՝ վատառողջ է, հաշվառված է և բնակվում է Երևան քաղաքի Շերամի փողոցի թիվ 67 շենքի թիվ 31 բնակարանում)
երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60719124 քրեական վարույթը։
1.1. 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Նախաքննության մարմնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60753524 քրեական վարույթը։
1.2. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ թիվ 60753524 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60719124 քրեական վարույթին, և նախաքննությունը շարունակվել է 60719124 համարով։
2. Հսկող դատախազի 2025 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
3. Նախաքննության մարմնի կողմից 2025 թվականի մայիսի 19-ին Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
4. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը:
5․ 2025 թվականի հունիսի 9-ին թիվ 60719124 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ նաև Դատարան):
6․ 2025 թվականի հունիսի 11-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի հունիսի 17-ին:
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
7. Մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքների համար. «(...) նա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին և 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Գրիգոր Ղարիբյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում՝ 1 լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0,900 մգ/լ, 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ ժամը 02։50-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման թիվ 8180415473 արձանագրությունը։
(...)
Բացի այդ, Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին՝ ժամը 05։00-ին, Երևան քաղաքի Շերամի փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոց, և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից հայտնաբերվելուց հետո հրաժարվել ու խուսափել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց։»։
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
8. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի վերաբերյալ 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին կազմված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180415473 արձանագրության պատճենը, որի համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում, 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ ժամը 02։50-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 4)
9․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 03230 կտրոնի պատճենը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին, ժամը 03։07-ին, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայողի կողմից «Alcovisor-Jupiter X/RP» տեսակի, 91100930 համարի սարքով կատարված ստուգման արդյունքում Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի մոտ ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0,900 մգ/լ:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 5)
10․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲ ընկերության կողմից տրված ստուգաչափման թիվ 127549 վկայականի պատճենը, որի համաձայն՝ Ալկոմետր «Alcovisor-Jupiter X/RP» տեսակի, 91100930 համարի սարքը ստուգաչափվել է 2024 թվականի հունիսի 25-ին, ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի հունիսի 25-ը, ճշտության դասը, կարգը /սխալանքը/ >0.15 +10%, չափման տիրույթը՝ 0,000-2,000 մգ/լ։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 9)
11․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ի կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180428886 արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին, ժամը 05։00-ին, Երևան քաղաքի Շերամի փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Չունենալով վարորդական վկայական՝ հրաժարվել է սթափության զննություն անցնելուց։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 20)
12․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 000931 ուղեգրի պատճենը, որի համաձայն՝ քաղաքացի Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը ներկայացվել է ԿԲԱԿ ՓԲԸ։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 23):
12․1. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ Բուժհաստատությունների կողմից վարորդի սթափության վիճակի զննության թիվ 559 արձանագրության պատճենը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին, ժամը 05։50-ին հերթապահ բժշկին է ներկայացվել Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը, ով հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 22):
13. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 2018 թվականի օգոստոսի 30-ի արձանագրության և վարչական տույժ նշանակելու մասին 2018 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ԱԴ618106 որոշման պատճենները, որոնց համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը 2018 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ ժամը 21։30-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում ոչ սթափ վիճակում վարել է «ՎԱԶ21» մակնիշի ավտոմեքենան, որի համար նրա նկատմամբ նշանակվել է վարչական տույժ՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելու ձևով։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 7)
14․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ճանապարհային ոստիկանության ՆԳՆ ռեգիստրից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի անվամբ առկա է վարորդական իրավունքի վկայական՝ կարգավիճակը՝ զրկված, սկիզբը` 30.08.2018թ., ավարտը՝ 30.08.2019թ.:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 6)
Լրացուցիչ դատալսումներում հետազոտված ապացույցները և նյութերը․
15. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲ ընկերության փոխգործելիության հարթակի միջոցով արտատպված դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը՝
- Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճռով դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի (2003 թվականին ընդունված) 243․1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, հիմնական պատիժ է սահմանվել տուգանք՝ 300․000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, որը տարաժամկետվել է 10 (տասը) ամիս ժամկետով։
Պատիժը փոփոխվել է 2025 թվականի մարտի 20-ին, հիմնական պատիժը սահանվել է հանրային աշխատանքներ՝ 48 (քառասունութ) ժամ տևողությամբ։
- Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի մարտի 10-ի դատավճռով դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի (2003 թվականին ընդունված) 243․1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանվել տուգանք՝ 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, որը տարաժամկետվել է մեկ տարի ժամկետով։
Պատիժը փոփոխվել է 2025 թվականի մարտի 4-ին, հիմնական պատիժը է սահմանվել հանրային աշխատանքներ՝ 118 ժամ տևողությամբ։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
15.1. «Դատալեքս» տեղեկատվական համակարգից արտարտպված՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ/1641/01/21 քրեական գործի վերաբերյալ տվյալները, որի համաձայն՝ 2022 թվականի մարտի 10-ի դատավճռով Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը մեղավոր է ճանաչվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 243․1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճռով նշանակված պատիժը՝ 300․000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրմաը, և որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի կանոններով թույլատրվել է նշանակված տուգանքի վճարումն իրականացվել է մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացում՝ ամսական 50․000 (հիսուն հազար) դրամ:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
16. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲ ընկերության փոխգործելիության հարթակի միջոցով 2025 թվականի օգոստոսի 08-ին ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի էլեկտրոնային շտեմարանից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի՝ եկամուտ ունենալու վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատած փաստական հանգամանքները․
17. Հետազոտելով սույն դատավճռի 8-14-րդ կետերում շարադրված ապացույցները՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք վերաբերելի են սույն քրեական գործին: Հիշյալ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ գնահատելով՝ Դատարանը գտնում է նաև, որ դրանք բովանդակային տեսանկյունից էական հակասություններ չեն պարունակում: Հաշվի առնելով դրանցից յուրաքանչյուրի աղբյուրի հատկանիշները, ձևավորման հանգամանքները, ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք նաև հավաստի են:
18. Դատարանը, պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ գտնում է, որ ապացուցված է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը՝
- մեկ տարի ժամկետով՝ 2018 թվականի օգոստոսի 30-ից մինչև 2019 թվականի օգոստոսի 30-ը, զրկված է եղել տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից, որից հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել այն (տե՛ս սույն դատավճռի 13-14-րդ կետերը)
- չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ ոչ սթափ վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0,81 միլիգրամ (սարքի սխալանքի հաշվառմամբ) ալկոհոլի պարունակությամբ (տե՛ս սույն դատավճռի 9-10-րդ կետերը), 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ ժամը 02։50-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը (տե՛ս սույն դատավճռի 8-րդ կետը),
- չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ ոչ սթափ վիճակում (տե՛ս սույն դատավճռի 12-12.1-րդ կետերը), 2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ին՝ ժամը 05։00-ին, Երևան քաղաքի Շերամի փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը (տե՛ս սույն դատավճռի 11-րդ կետը):
Պատճառաբանական մաս.
I. Մեղադրյալին վերագրված արարքների իրավական գնահատականը.
19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)
5. Սույն օրենսգրքի իմաստով՝ անձը համարվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող, եթե նա սահմանված կարգով չի ստացել տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական կամ սահմանված կարգով ստացել է վարորդական վկայական, սակայն օրենքով սահմանված կարգով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, և զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը, բացառությամբ ուսումնական վարման դեպքերի:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 27-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Ոչ սթափ (հարբած) վիճակ է համարվում Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքով սահմանված ոչ սթափ վիճակը:»:
Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ կետի համաձայն՝
«Սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքում անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող, եթե ստուգմամբ պարզվում է, որ նրա մեկ լիտր արյան մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.2 գրամից կամ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0.1 միլիգրամից ավելի է, կամ եթե անձի արյան կամ մեզի մեջ առկա է թմրամիջոցի կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի պարունակություն: Անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող նաև այն դեպքում, երբ նրա արյան կամ արտաշնչած օդի մեջ սույն մասում նշված չափով մաքուր ալկոհոլի կամ արյան կամ մեզի մեջ թմրամիջոցի կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի պարունակությունը ոստիկանության ծառայողի կողմից տրանսպորտային միջոցը կանգնեցնելուց կամ այդ անձին առնչվող ճանապարհատրանսպորտային պատահարից հետո, բայց մինչև նրա սթափության վիճակի զննություն անցկացնելը կամ սթափության վիճակի զննություն անցնելուց նրան ազատելը, այդ անձի կողմից ալկոհոլային խմիչք, թմրամիջոց կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ օգտագործելու հետևանք է:»:
20. Վերոգրյալի հիման վրա և հաշվի առնելով Դատարանի կողմից՝ սույն դատավճռի 18-րդ կետում հաստատված փաստական հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Ղարիբյանը՝
- չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ ժամը 02:50-ին, ոչ սթափ վիճակում ուղղակի դիտավորությամբ վարել է տրանսպորտային միջոց: Հետևաբար՝ ապացուցված է մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքում, իսկ նրա արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին (առաջին դրվագ),
- չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ին՝ ժամը 05:00-ին, ոչ սթափ վիճակում ուղղակի դիտավորությամբ վարել է տրանսպորտային միջոց: Հետևաբար՝ ապացուցված է մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքում, իսկ նրա արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին (երկրորդ դրվագ)։
II. Մեղադրյալի քրեական պատասխանատվության հարցը.
21. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) արդյո՞ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) մեղադրյալն արդյո՞ք ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքների համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
դ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
22. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվծաի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝
« Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
(…)»։
22.1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է իր կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը):
22.2. Դատարանը որպես մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է գնահատում հանցանքը դատվածություն ունենալու պայմաններում կատարելը (տե՛ս սույն դատավճռի 15-15․1-րդ կետերը):
23․Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
24․Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (…):»:
24.1․ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
24․2․Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Գրիգոր Ղարիբյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքները երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են, դրևսորվել են տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից կատարվելու տեսակով, մեղադրյալի արտաշնչած օդում ալկոհոլի պարունակությունը առաջին դրվագով կազմել է 0.81 միլիգրամ լիտր (անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող, եթե ստուգմամբ պարզվում է, որ նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը 0.1 միլիգրամից ավելի է), իսկ երկրորդ դրվագով մեղադրյալը հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց,
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող, սույն դատավճռի 22.1-րդ կետում նշված հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող սույն դատավճռի 22.2-րդ կետում նշված հանգամանքը,
- անձը բնութագրող հանգամանքները։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
24․3․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(...)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել:
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (…)»:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ:»։
Վերոգրյալի հիման վրա, նկատի ունենալով սույն դատավճռի 24.2-րդ կետում նշված հանգամանքները, այդ թվում՝ անձը բնութագրող տվյալները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել՝
- առաջին դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով,
- երկրորդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով տուգանք՝ այն սահմանելով նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով:
Նկատի ունենալով, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի կողմից եկամուտ ունենալու վերաբերյալ տվյալները բացակայում են (տե՛ս սույն դատավճռի 16-րդ կետը)` մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի` 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի հաշվարկով, որի դեպքում դրվագներից յուրաքանչյուրով այն կկազմի 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ:
24.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(...)
9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում մյուս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում նշանակվող վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը:
(...)»:
Մեջբերված նորմերի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ առաջին և երկրորդ դրվագներով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելով՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է սահմանել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, որը սույն դեպքում համաչափ է նրա անձին և կատարած հանցանքներին։
24.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:
2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, բացառությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատժի, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատժին անհրաժեշտ է գումարել թիվ ԵԴ/1641/01/21 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի մարտի 10-ի դատավճռով Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ նշանակված և 2025 թվականի մարտի 4-ի որոշմամբ փոխարինված պատիժը՝ 118 (հարյուր տասնութ) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքները և վերջնական պատիժ սահմանել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով և հանրային աշխատանքներ՝ 118 (հարյուր տասնութ) ժամ տևողությամբ, հանրային աշխատանքների ձևով նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվելով թիվ ԵԴ/1641/01/21 դատավճռի հիմքով դրա կատարման սկզբնապահից։
24.6. Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով մեղադրյալի գույքային դրության վերաբերյալ Դատարանին ներկայացված տվյալները՝ Դատարանը հիմնավորված է գնահատում տուգանքի գումարն ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ մեղադրյալի փաստարկները։ Հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի գումարի վճարման համար անհրաժեշտ է սահմանել մեկ տարի ժամկետ։
25. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
26. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
27. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի, գույքի վրա արգելանք դնելու, վարույթային ծախսերի, իրեղեն ապացույցների վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերը համարում է լուծված։
28․ Անդրադառնալով մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, այն մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում վերջինիս դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ, 347-350-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին մեղավոր ճանաչել առաջին դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
2. Մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին մեղավոր ճանաչել երկրորդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժները լրիվ գումարելով՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասներկուսապատիկի՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարել թիվ ԵԴ/1641/01/21 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի մարտի 10-ի դատավճռով Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը և վերջնական պատիժ սահմանել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով և հանրային աշխատանքներ՝ 118 (հարյուր տասնութ) ժամ տևողությամբ՝ հանրային աշխատանքների ձևով նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվելով թիվ ԵԴ/1641/01/21 դատավճռի հիմքով դրա կատարման սկզբնապահից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատնանբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել մեկ տարի ժամկետ:
5. Մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
6. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1967/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ․ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ՇԵՆԳԱՎԻԹ
ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ
ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱԽԱԶ Ա․ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ,
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Գ․ՂԱՐԻԲՅԱՆԻ,
2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Երևան քաղաքում
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի՝
(ծնված 1985 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին՝ մեկ անչափահաս երեխա, չի աշխատում, ըստ իր հայտարարության՝ վատառողջ է, հաշվառված է և բնակվում է Երևան քաղաքի Շերամի փողոցի թիվ 67 շենքի թիվ 31 բնակարանում)
երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60719124 քրեական վարույթը։
1.1. 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Նախաքննության մարմնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60753524 քրեական վարույթը։
1.2. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ թիվ 60753524 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60719124 քրեական վարույթին, և նախաքննությունը շարունակվել է 60719124 համարով։
2. Հսկող դատախազի 2025 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
3. Նախաքննության մարմնի կողմից 2025 թվականի մայիսի 19-ին Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
4. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը:
5․ 2025 թվականի հունիսի 9-ին թիվ 60719124 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ նաև Դատարան):
6․ 2025 թվականի հունիսի 11-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի հունիսի 17-ին:
Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
7. Մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքների համար. «(...) նա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին և 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Գրիգոր Ղարիբյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում՝ 1 լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0,900 մգ/լ, 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ ժամը 02։50-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման թիվ 8180415473 արձանագրությունը։
(...)
Բացի այդ, Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին՝ ժամը 05։00-ին, Երևան քաղաքի Շերամի փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոց, և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից հայտնաբերվելուց հետո հրաժարվել ու խուսափել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց։»։
Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
8. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի վերաբերյալ 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին կազմված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180415473 արձանագրության պատճենը, որի համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում, 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ ժամը 02։50-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 4)
9․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 03230 կտրոնի պատճենը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին, ժամը 03։07-ին, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայողի կողմից «Alcovisor-Jupiter X/RP» տեսակի, 91100930 համարի սարքով կատարված ստուգման արդյունքում Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի մոտ ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0,900 մգ/լ:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 5)
10․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲ ընկերության կողմից տրված ստուգաչափման թիվ 127549 վկայականի պատճենը, որի համաձայն՝ Ալկոմետր «Alcovisor-Jupiter X/RP» տեսակի, 91100930 համարի սարքը ստուգաչափվել է 2024 թվականի հունիսի 25-ին, ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի հունիսի 25-ը, ճշտության դասը, կարգը /սխալանքը/ >0.15 +10%, չափման տիրույթը՝ 0,000-2,000 մգ/լ։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 9)
11․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ի կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180428886 արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին, ժամը 05։00-ին, Երևան քաղաքի Շերամի փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Չունենալով վարորդական վկայական՝ հրաժարվել է սթափության զննություն անցնելուց։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 20)
12․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 000931 ուղեգրի պատճենը, որի համաձայն՝ քաղաքացի Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը ներկայացվել է ԿԲԱԿ ՓԲԸ։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 23):
12․1. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ Բուժհաստատությունների կողմից վարորդի սթափության վիճակի զննության թիվ 559 արձանագրության պատճենը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին, ժամը 05։50-ին հերթապահ բժշկին է ներկայացվել Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը, ով հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 22):
13. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 2018 թվականի օգոստոսի 30-ի արձանագրության և վարչական տույժ նշանակելու մասին 2018 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ԱԴ618106 որոշման պատճենները, որոնց համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը 2018 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ ժամը 21։30-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում ոչ սթափ վիճակում վարել է «ՎԱԶ21» մակնիշի ավտոմեքենան, որի համար նրա նկատմամբ նշանակվել է վարչական տույժ՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելու ձևով։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 7)
14․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ճանապարհային ոստիկանության ՆԳՆ ռեգիստրից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի անվամբ առկա է վարորդական իրավունքի վկայական՝ կարգավիճակը՝ զրկված, սկիզբը` 30.08.2018թ., ավարտը՝ 30.08.2019թ.:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 6)
Լրացուցիչ դատալսումներում հետազոտված ապացույցները և նյութերը․
15. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲ ընկերության փոխգործելիության հարթակի միջոցով արտատպված դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը՝
- Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճռով դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի (2003 թվականին ընդունված) 243․1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, հիմնական պատիժ է սահմանվել տուգանք՝ 300․000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, որը տարաժամկետվել է 10 (տասը) ամիս ժամկետով։
Պատիժը փոփոխվել է 2025 թվականի մարտի 20-ին, հիմնական պատիժը սահանվել է հանրային աշխատանքներ՝ 48 (քառասունութ) ժամ տևողությամբ։
- Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի մարտի 10-ի դատավճռով դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի (2003 թվականին ընդունված) 243․1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանվել տուգանք՝ 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, որը տարաժամկետվել է մեկ տարի ժամկետով։
Պատիժը փոփոխվել է 2025 թվականի մարտի 4-ին, հիմնական պատիժը է սահմանվել հանրային աշխատանքներ՝ 118 ժամ տևողությամբ։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
15.1. «Դատալեքս» տեղեկատվական համակարգից արտարտպված՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ/1641/01/21 քրեական գործի վերաբերյալ տվյալները, որի համաձայն՝ 2022 թվականի մարտի 10-ի դատավճռով Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը մեղավոր է ճանաչվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 243․1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճռով նշանակված պատիժը՝ 300․000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրմաը, և որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի կանոններով թույլատրվել է նշանակված տուգանքի վճարումն իրականացվել է մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացում՝ ամսական 50․000 (հիսուն հազար) դրամ:
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
16. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲ ընկերության փոխգործելիության հարթակի միջոցով 2025 թվականի օգոստոսի 08-ին ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի էլեկտրոնային շտեմարանից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի՝ եկամուտ ունենալու վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն։
(տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն)
Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատած փաստական հանգամանքները․
17. Հետազոտելով սույն դատավճռի 8-14-րդ կետերում շարադրված ապացույցները՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք վերաբերելի են սույն քրեական գործին: Հիշյալ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ գնահատելով՝ Դատարանը գտնում է նաև, որ դրանք բովանդակային տեսանկյունից էական հակասություններ չեն պարունակում: Հաշվի առնելով դրանցից յուրաքանչյուրի աղբյուրի հատկանիշները, ձևավորման հանգամանքները, ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք նաև հավաստի են:
18. Դատարանը, պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ գտնում է, որ ապացուցված է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը՝
- մեկ տարի ժամկետով՝ 2018 թվականի օգոստոսի 30-ից մինչև 2019 թվականի օգոստոսի 30-ը, զրկված է եղել տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից, որից հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել այն (տե՛ս սույն դատավճռի 13-14-րդ կետերը)
- չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ ոչ սթափ վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0,81 միլիգրամ (սարքի սխալանքի հաշվառմամբ) ալկոհոլի պարունակությամբ (տե՛ս սույն դատավճռի 9-10-րդ կետերը), 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ ժամը 02։50-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը (տե՛ս սույն դատավճռի 8-րդ կետը),
- չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ ոչ սթափ վիճակում (տե՛ս սույն դատավճռի 12-12.1-րդ կետերը), 2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ին՝ ժամը 05։00-ին, Երևան քաղաքի Շերամի փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը (տե՛ս սույն դատավճռի 11-րդ կետը):
Պատճառաբանական մաս.
I. Մեղադրյալին վերագրված արարքների իրավական գնահատականը.
19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(...)
2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)
5. Սույն օրենսգրքի իմաստով՝ անձը համարվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող, եթե նա սահմանված կարգով չի ստացել տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական կամ սահմանված կարգով ստացել է վարորդական վկայական, սակայն օրենքով սահմանված կարգով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, և զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը, բացառությամբ ուսումնական վարման դեպքերի:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 27-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Ոչ սթափ (հարբած) վիճակ է համարվում Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքով սահմանված ոչ սթափ վիճակը:»:
Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ կետի համաձայն՝
«Սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքում անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող, եթե ստուգմամբ պարզվում է, որ նրա մեկ լիտր արյան մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.2 գրամից կամ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0.1 միլիգրամից ավելի է, կամ եթե անձի արյան կամ մեզի մեջ առկա է թմրամիջոցի կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի պարունակություն: Անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող նաև այն դեպքում, երբ նրա արյան կամ արտաշնչած օդի մեջ սույն մասում նշված չափով մաքուր ալկոհոլի կամ արյան կամ մեզի մեջ թմրամիջոցի կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի պարունակությունը ոստիկանության ծառայողի կողմից տրանսպորտային միջոցը կանգնեցնելուց կամ այդ անձին առնչվող ճանապարհատրանսպորտային պատահարից հետո, բայց մինչև նրա սթափության վիճակի զննություն անցկացնելը կամ սթափության վիճակի զննություն անցնելուց նրան ազատելը, այդ անձի կողմից ալկոհոլային խմիչք, թմրամիջոց կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ օգտագործելու հետևանք է:»:
20. Վերոգրյալի հիման վրա և հաշվի առնելով Դատարանի կողմից՝ սույն դատավճռի 18-րդ կետում հաստատված փաստական հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Ղարիբյանը՝
- չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ ժամը 02:50-ին, ոչ սթափ վիճակում ուղղակի դիտավորությամբ վարել է տրանսպորտային միջոց: Հետևաբար՝ ապացուցված է մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքում, իսկ նրա արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին (առաջին դրվագ),
- չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ին՝ ժամը 05:00-ին, ոչ սթափ վիճակում ուղղակի դիտավորությամբ վարել է տրանսպորտային միջոց: Հետևաբար՝ ապացուցված է մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքում, իսկ նրա արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին (երկրորդ դրվագ)։
II. Մեղադրյալի քրեական պատասխանատվության հարցը.
21. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին.
ա) արդյո՞ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները.
բ) մեղադրյալն արդյո՞ք ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքների համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ.
դ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
22. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվծաի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝
« Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը,
(…)»։
22.1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է իր կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը):
22.2. Դատարանը որպես մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է գնահատում հանցանքը դատվածություն ունենալու պայմաններում կատարելը (տե՛ս սույն դատավճռի 15-15․1-րդ կետերը):
23․Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։
24․Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (…):»:
24.1․ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։
Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը:
24․2․Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Գրիգոր Ղարիբյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
- նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքները երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են, դրևսորվել են տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից կատարվելու տեսակով, մեղադրյալի արտաշնչած օդում ալկոհոլի պարունակությունը առաջին դրվագով կազմել է 0.81 միլիգրամ լիտր (անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող, եթե ստուգմամբ պարզվում է, որ նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը 0.1 միլիգրամից ավելի է), իսկ երկրորդ դրվագով մեղադրյալը հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց,
- խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը,
- այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող, սույն դատավճռի 22.1-րդ կետում նշված հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող սույն դատավճռի 22.2-րդ կետում նշված հանգամանքը,
- անձը բնութագրող հանգամանքները։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
24․3․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները.
(...)
6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ.
7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։
(…)
5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից:
(…)
7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել:
8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (…)»:
«Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝
«Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ:»։
Վերոգրյալի հիման վրա, նկատի ունենալով սույն դատավճռի 24.2-րդ կետում նշված հանգամանքները, այդ թվում՝ անձը բնութագրող տվյալները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել՝
- առաջին դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով,
- երկրորդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով տուգանք՝ այն սահմանելով նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով:
Նկատի ունենալով, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի կողմից եկամուտ ունենալու վերաբերյալ տվյալները բացակայում են (տե՛ս սույն դատավճռի 16-րդ կետը)` մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի` 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի հաշվարկով, որի դեպքում դրվագներից յուրաքանչյուրով այն կկազմի 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ:
24.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը:
(...)
9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում մյուս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում նշանակվող վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը:
(...)»:
Մեջբերված նորմերի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ առաջին և երկրորդ դրվագներով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելով՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է սահմանել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, որը սույն դեպքում համաչափ է նրա անձին և կատարած հանցանքներին։
24.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը:
2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, բացառությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատժի, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատժին անհրաժեշտ է գումարել թիվ ԵԴ/1641/01/21 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի մարտի 10-ի դատավճռով Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ նշանակված և 2025 թվականի մարտի 4-ի որոշմամբ փոխարինված պատիժը՝ 118 (հարյուր տասնութ) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքները և վերջնական պատիժ սահմանել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով և հանրային աշխատանքներ՝ 118 (հարյուր տասնութ) ժամ տևողությամբ, հանրային աշխատանքների ձևով նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվելով թիվ ԵԴ/1641/01/21 դատավճռի հիմքով դրա կատարման սկզբնապահից։
24.6. Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով մեղադրյալի գույքային դրության վերաբերյալ Դատարանին ներկայացված տվյալները՝ Դատարանը հիմնավորված է գնահատում տուգանքի գումարն ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ մեղադրյալի փաստարկները։ Հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի գումարի վճարման համար անհրաժեշտ է սահմանել մեկ տարի ժամկետ։
25. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
26. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
27. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի, գույքի վրա արգելանք դնելու, վարույթային ծախսերի, իրեղեն ապացույցների վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերը համարում է լուծված։
28․ Անդրադառնալով մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, այն մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում վերջինիս դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ, 347-350-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
1. Մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին մեղավոր ճանաչել առաջին դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
2. Մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին մեղավոր ճանաչել երկրորդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժները լրիվ գումարելով՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասներկուսապատիկի՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:
4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարել թիվ ԵԴ/1641/01/21 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի մարտի 10-ի դատավճռով Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը և վերջնական պատիժ սահմանել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով և հանրային աշխատանքներ՝ 118 (հարյուր տասնութ) ժամ տևողությամբ՝ հանրային աշխատանքների ձևով նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվելով թիվ ԵԴ/1641/01/21 դատավճռի հիմքով դրա կատարման սկզբնապահից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատնանբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել մեկ տարի ժամկետ:
5. Մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
6. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1967/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 09-06-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60719124 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալով /ոչ սթափ/ վիճակում 2024 նոյեմբերի 19-ին և 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին վարել է տրանսպորտային միջոց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Ղարիբյան |
| Հայրանուն | Արմենի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 344 Մաս 2 Կետ /2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Դատվածություն | |
| Դատվածություն | նախկինում չդատված |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.4 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 09-06-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Անի |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 11-06-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 11-06-2025 |
|---|---|
| Որոշում | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին «11» հունիսի 2025թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Անի Դանիելյանս, ստանալով թիվ ԵԴ1/1967/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի՝ երկու դրվագ՝ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի թիվ 60719124 վարույթի նյութերն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի՝ երկու դրվագ՝ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մեղադրական եզրակացության հետ 2025 թվականի հունիսի 09-ին հանձնվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, նույն օրը թիվ ԵԴ1/1967/01/25 քրեական գործի համարի ներքո մակագրվել և 2025 թվականի հունիսի 10-ին փաստացի հանձնվել են ինձ։ Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ և 310-րդ հոդվածներով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի 1․ Ստանձնել Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/1967/01/25 քրեական գործով վարույթը։ 2․ Նախնական դատալսումներ նշանակել 2025 թվականի հունիսի 17-ին՝ ժամը 15։00-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (նստավայրը՝ Կենտրոն, հասցե՝ Երևան, Տիգրան Մեծի 23/1, նիստերի դահլիճ N4), դատավոր Անի Դանիելյանի նախագահությամբ։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ՇԵՆԳԱՎԻԹ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅՈՒՆ |
| Կազմակերպության հասցե | * |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | ԳՐԻԳՈՐ |
| Ազգանուն | ՂԱՐԻԲՅԱՆ |
| Հայրանուն | ԱՐՄԵՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 17-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 04 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 17-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | կողմերի չներկայանալու հիմքով |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 07-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 04 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 07-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 08-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 04 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 08-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 08-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 08-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Վերդիկտ
| Ամսաթիվ | 08-08-2025 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | ԳՐԻԳՈՐ |
| Ազգանուն | ՂԱՐԻԲՅԱՆ |
| Հայրանուն | ԱՐՄԵՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Կայացվել է վերդիկտ | Մեղադրական |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Լրացուցիչ դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 08-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 11:35 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 08-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 08-08-2025 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | ԳՐԻԳՈՐ |
| Ազգանուն | ՂԱՐԻԲՅԱՆ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 08-08-2025 |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1967/01/25 Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ, ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ․ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ, ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ, ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ՇԵՆԳԱՎԻԹ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆԻ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱԽԱԶ Ա․ԲԱԴԱԼՅԱՆԻ, ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Գ․ՂԱՐԻԲՅԱՆԻ, 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Երևան քաղաքում դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի՝ (ծնված 1985 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Երևան քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին՝ մեկ անչափահաս երեխա, չի աշխատում, ըստ իր հայտարարության՝ վատառողջ է, հաշվառված է և բնակվում է Երևան քաղաքի Շերամի փողոցի թիվ 67 շենքի թիվ 31 բնակարանում) երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական ընթացքը. 1. 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60719124 քրեական վարույթը։ 1.1. 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Նախաքննության մարմնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախաձեռնվել է թիվ 60753524 քրեական վարույթը։ 1.2. Նախաքննության մարմնի 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ի որոշմամբ թիվ 60753524 քրեական վարույթը միացվել է թիվ 60719124 քրեական վարույթին, և նախաքննությունը շարունակվել է 60719124 համարով։ 2. Հսկող դատախազի 2025 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 3. Նախաքննության մարմնի կողմից 2025 թվականի մայիսի 19-ին Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին ներկայացվել է մեղադրանք: 4. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը: 5․ 2025 թվականի հունիսի 9-ին թիվ 60719124 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետ՝ նաև Դատարան): 6․ 2025 թվականի հունիսի 11-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի հունիսի 17-ին: Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը. 7. Մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքների համար. «(...) նա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին և 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին վարել է տրանսպորտային միջոց: Այսպես. Գրիգոր Ղարիբյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում՝ 1 լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0,900 մգ/լ, 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ ժամը 02։50-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոց, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման թիվ 8180415473 արձանագրությունը։ (...) Բացի այդ, Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին՝ ժամը 05։00-ին, Երևան քաղաքի Շերամի փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոց, և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից հայտնաբերվելուց հետո հրաժարվել ու խուսափել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց։»։ Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները. 8. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի վերաբերյալ 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին կազմված վարչական իրավախախտման գործով թիվ 8180415473 արձանագրության պատճենը, որի համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում, 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ ժամը 02։50-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 4) 9․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ալկոհոլի պարունակության ստուգման թիվ 03230 կտրոնի պատճենը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին, ժամը 03։07-ին, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայողի կողմից «Alcovisor-Jupiter X/RP» տեսակի, 91100930 համարի սարքով կատարված ստուգման արդյունքում Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի մոտ ալկոհոլի պարունակությունը կազմել է 0,900 մգ/լ: (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 5) 10․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության «Ստանդարտացման և չափագիտության ազգային մարմին» ՓԲ ընկերության կողմից տրված ստուգաչափման թիվ 127549 վկայականի պատճենը, որի համաձայն՝ Ալկոմետր «Alcovisor-Jupiter X/RP» տեսակի, 91100930 համարի սարքը ստուգաչափվել է 2024 թվականի հունիսի 25-ին, ուժի մեջ է մինչև 2025 թվականի հունիսի 25-ը, ճշտության դասը, կարգը /սխալանքը/ >0.15 +10%, չափման տիրույթը՝ 0,000-2,000 մգ/լ։ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 9) 11․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակցի կողմից 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ի կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180428886 արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին, ժամը 05։00-ին, Երևան քաղաքի Շերամի փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը։ Չունենալով վարորդական վկայական՝ հրաժարվել է սթափության զննություն անցնելուց։ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 20) 12․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ թիվ 000931 ուղեգրի պատճենը, որի համաձայն՝ քաղաքացի Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը ներկայացվել է ԿԲԱԿ ՓԲԸ։ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 23): 12․1. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ Բուժհաստատությունների կողմից վարորդի սթափության վիճակի զննության թիվ 559 արձանագրության պատճենը, որի համաձայն՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին, ժամը 05։50-ին հերթապահ բժշկին է ներկայացվել Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը, ով հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց։ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 22): 13. Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 2018 թվականի օգոստոսի 30-ի արձանագրության և վարչական տույժ նշանակելու մասին 2018 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ԱԴ618106 որոշման պատճենները, որոնց համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը 2018 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ ժամը 21։30-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում ոչ սթափ վիճակում վարել է «ՎԱԶ21» մակնիշի ավտոմեքենան, որի համար նրա նկատմամբ նշանակվել է վարչական տույժ՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 (մեկ) տարի ժամկետով զրկելու ձևով։ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 7) 14․ Որպես արտավարութային փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ճանապարհային ոստիկանության ՆԳՆ ռեգիստրից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի անվամբ առկա է վարորդական իրավունքի վկայական՝ կարգավիճակը՝ զրկված, սկիզբը` 30.08.2018թ., ավարտը՝ 30.08.2019թ.: (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն, գ․թ․ 6) Լրացուցիչ դատալսումներում հետազոտված ապացույցները և նյութերը․ 15. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲ ընկերության փոխգործելիության հարթակի միջոցով արտատպված դատվածության և հետախուզման առկայության ձև 8 տեղեկանքը, որի համաձայն՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը՝ - Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճռով դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի (2003 թվականին ընդունված) 243․1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, հիմնական պատիժ է սահմանվել տուգանք՝ 300․000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, որը տարաժամկետվել է 10 (տասը) ամիս ժամկետով։ Պատիժը փոփոխվել է 2025 թվականի մարտի 20-ին, հիմնական պատիժը սահանվել է հանրային աշխատանքներ՝ 48 (քառասունութ) ժամ տևողությամբ։ - Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի մարտի 10-ի դատավճռով դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի (2003 թվականին ընդունված) 243․1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար, նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանվել տուգանք՝ 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, որը տարաժամկետվել է մեկ տարի ժամկետով։ Պատիժը փոփոխվել է 2025 թվականի մարտի 4-ին, հիմնական պատիժը է սահմանվել հանրային աշխատանքներ՝ 118 ժամ տևողությամբ։ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն) 15.1. «Դատալեքս» տեղեկատվական համակարգից արտարտպված՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ/1641/01/21 քրեական գործի վերաբերյալ տվյալները, որի համաձայն՝ 2022 թվականի մարտի 10-ի դատավճռով Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը մեղավոր է ճանաչվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 243․1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճռով նշանակված պատիժը՝ 300․000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրմաը, և որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել 600․000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի կանոններով թույլատրվել է նշանակված տուգանքի վճարումն իրականացվել է մաս առ մաս՝ 12 (տասներկու) ամսվա ընթացում՝ ամսական 50․000 (հիսուն հազար) դրամ: (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն) 16. «ԷԿԵՆԳ» ՓԲ ընկերության փոխգործելիության հարթակի միջոցով 2025 թվականի օգոստոսի 08-ին ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի էլեկտրոնային շտեմարանից արտատպված տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի՝ եկամուտ ունենալու վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն։ (տե՛ս դատական նիստի արձանագրություն) Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատած փաստական հանգամանքները․ 17. Հետազոտելով սույն դատավճռի 8-14-րդ կետերում շարադրված ապացույցները՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք վերաբերելի են սույն քրեական գործին: Հիշյալ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ գնահատելով՝ Դատարանը գտնում է նաև, որ դրանք բովանդակային տեսանկյունից էական հակասություններ չեն պարունակում: Հաշվի առնելով դրանցից յուրաքանչյուրի աղբյուրի հատկանիշները, ձևավորման հանգամանքները, ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք նաև հավաստի են: 18. Դատարանը, պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ գտնում է, որ ապացուցված է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը՝ - մեկ տարի ժամկետով՝ 2018 թվականի օգոստոսի 30-ից մինչև 2019 թվականի օգոստոսի 30-ը, զրկված է եղել տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից, որից հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել այն (տե՛ս սույն դատավճռի 13-14-րդ կետերը) - չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ ոչ սթափ վիճակում՝ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0,81 միլիգրամ (սարքի սխալանքի հաշվառմամբ) ալկոհոլի պարունակությամբ (տե՛ս սույն դատավճռի 9-10-րդ կետերը), 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ ժամը 02։50-ին, Երևան քաղաքի Բագրատունյաց փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը (տե՛ս սույն դատավճռի 8-րդ կետը), - չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ ոչ սթափ վիճակում (տե՛ս սույն դատավճռի 12-12.1-րդ կետերը), 2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ին՝ ժամը 05։00-ին, Երևան քաղաքի Շերամի փողոցում վարել է «Տոյոտա» մակնիշի 69 XM 696 հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը (տե՛ս սույն դատավճռի 11-րդ կետը): Պատճառաբանական մաս. I. Մեղադրյալին վերագրված արարքների իրավական գնահատականը. 19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 2. Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված կամ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից հարբած (ոչ սթափ) վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ ութսունից հարյուր հիսուն ժամ տևողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (...) 5. Սույն օրենսգրքի իմաստով՝ անձը համարվում է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունեցող, եթե նա սահմանված կարգով չի ստացել տվյալ կարգի տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի վարորդական վկայական կամ սահմանված կարգով ստացել է վարորդական վկայական, սակայն օրենքով սահմանված կարգով զրկվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, և զրկման ժամկետը լրանալուց հետո սահմանված կարգով չի վերականգնել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը, բացառությամբ ուսումնական վարման դեպքերի:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 27-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Ոչ սթափ (հարբած) վիճակ է համարվում Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքով սահմանված ոչ սթափ վիճակը:»: Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 9-րդ կետի համաձայն՝ «Սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքում անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող, եթե ստուգմամբ պարզվում է, որ նրա մեկ լիտր արյան մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը 0.2 գրամից կամ մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ 0.1 միլիգրամից ավելի է, կամ եթե անձի արյան կամ մեզի մեջ առկա է թմրամիջոցի կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի պարունակություն: Անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող նաև այն դեպքում, երբ նրա արյան կամ արտաշնչած օդի մեջ սույն մասում նշված չափով մաքուր ալկոհոլի կամ արյան կամ մեզի մեջ թմրամիջոցի կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութի պարունակությունը ոստիկանության ծառայողի կողմից տրանսպորտային միջոցը կանգնեցնելուց կամ այդ անձին առնչվող ճանապարհատրանսպորտային պատահարից հետո, բայց մինչև նրա սթափության վիճակի զննություն անցկացնելը կամ սթափության վիճակի զննություն անցնելուց նրան ազատելը, այդ անձի կողմից ալկոհոլային խմիչք, թմրամիջոց կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ օգտագործելու հետևանք է:»: 20. Վերոգրյալի հիման վրա և հաշվի առնելով Դատարանի կողմից՝ սույն դատավճռի 18-րդ կետում հաստատված փաստական հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Ղարիբյանը՝ - չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ ժամը 02:50-ին, ոչ սթափ վիճակում ուղղակի դիտավորությամբ վարել է տրանսպորտային միջոց: Հետևաբար՝ ապացուցված է մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքում, իսկ նրա արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին (առաջին դրվագ), - չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 03-ին՝ ժամը 05:00-ին, ոչ սթափ վիճակում ուղղակի դիտավորությամբ վարել է տրանսպորտային միջոց: Հետևաբար՝ ապացուցված է մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքում, իսկ նրա արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին (երկրորդ դրվագ)։ II. Մեղադրյալի քրեական պատասխանատվության հարցը. 21. Հաստատված համարելով մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրված հանցանքների կատարման մեջ՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հետ կապված հետևյալ հարցերին. ա) արդյո՞ք ապացուցված են մեղադրյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները. բ) մեղադրյալն արդյո՞ք ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքների համար. գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի մեղադրյալի նկատմամբ. դ) մեղադրյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. 22. Անդրադառնալով «ա» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև սույն հոդվածի 1-ին մասով չնախատեսված մեղմացնող այլ հանգամանքներ:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 71-րդ հոդվծաի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ « Քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝ 1) հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը, (…)»։ 22.1. Դատարանը որպես մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է իր կատարած արարքի համար (տե՛ս, mutatis mutandis, Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 26-րդ կետը): 22.2. Դատարանը որպես մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է գնահատում հանցանքը դատվածություն ունենալու պայմաններում կատարելը (տե՛ս սույն դատավճռի 15-15․1-րդ կետերը): 23․Անդրադառնալով «բ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին պատժից ազատելու հիմքեր առկա չեն, հետևաբար՝ նա ենթակա է պատժի իր կատարած հանցանքի համար։ 24․Անդրադառնալով «գ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ (…):»: 24.1․ Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են՝ ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն։ Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա: Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում կարևորվում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: Պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: 24․2․Վերը մեջբերված իրավական նորմերում և դիրքորոշումներում սահմանված չափանիշների համատեքստում մեղադրյալ Գրիգոր Ղարիբյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. - նրա կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարված հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ նրան մեղսագրված արարքները երթևեկության անվտանգության և տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված, դիտավորյալ ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են, դրևսորվել են տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից կատարվելու տեսակով, մեղադրյալի արտաշնչած օդում ալկոհոլի պարունակությունը առաջին դրվագով կազմել է 0.81 միլիգրամ լիտր (անձը համարվում է ոչ սթափ վիճակում գտնվող, եթե ստուգմամբ պարզվում է, որ նրա մեկ լիտր արտաշնչած օդի մեջ ալկոհոլի պարունակությունը 0.1 միլիգրամից ավելի է), իսկ երկրորդ դրվագով մեղադրյալը հրաժարվել է սթափության վիճակի զննություն անցնելուց, - խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, - այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող, սույն դատավճռի 22.1-րդ կետում նշված հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը կամ պատիժը ծանրացնող սույն դատավճռի 22.2-րդ կետում նշված հանգամանքը, - անձը բնութագրող հանգամանքները։ Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ամենամեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը: 24․3․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետևյալ հասկացությունները. (...) 6) ամսական եկամուտ` հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում անձի ստացած միջին ամսական եկամտի 35 տոկոսը: Միջին ամսական եկամտի մեջ հաշվարկվում են ստացվող աշխատավարձը և դրան հավասարեցված այլ վճարումները, անձի կողմից իր ակտիվների ներդրմամբ (տրամադրմամբ) այլ անձանց գործունեությունից ստացված եկամուտը (շահաբաժինը, տոկոսը, ռոյալթին, վարձակալական վճարը): Ամսական եկամուտը հաշվարկելիս հաշվի չեն առնվում դրանց համար վճարվող հարկերը, տուրքերը կամ այլ վճարներ. 7) նվազագույն աշխատավարձ՝ «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափը. (...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 3. Տուգանքը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ հանցանք կատարած անձի ամսական եկամտի հնգապատիկից հիսնապատիկի չափով։ (…) 5. Հանցանք կատարած անձի եկամտի բացակայության կամ դրա չափը պարզելու անհնարինության դեպքում տուգանքի չափը հաշվարկվում է հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի չափով: Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով, եթե հանցանք կատարած անձի եկամուտն առաջացել է հանցանքն ավարտվելուց հետո։ Տուգանքի չափը որոշվում է նույն կարգով նաև այն դեպքում, երբ անձի ամսական եկամտի հաշվարկի արդյունքով դրա չափը պակաս է ստացվում նվազագույն աշխատավարձի չափից: (…) 7. Տուգանքի նշանակման հնարավորությունը և չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով հանցագործության ծանրությունը, հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթն ու չափը, հանցագործությամբ ստացված գույքային կամ ոչ գույքային բնույթի օգուտները, դատապարտվողի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությունը, ինչպես նաև դատապարտվողի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությունը կամ նրան պատկանող այնպիսի գույքի առկայությունը, որի վրա կարող է բռնագանձում տարածվել: 8. Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (…)»: «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապետությունում նվազագույն ամսական աշխատավարձը սահմանել 75000 դրամ:»։ Վերոգրյալի հիման վրա, նկատի ունենալով սույն դատավճռի 24.2-րդ կետում նշված հանգամանքները, այդ թվում՝ անձը բնութագրող տվյալները՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակել՝ - առաջին դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով, - երկրորդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով տուգանք՝ այն սահմանելով նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով: Նկատի ունենալով, որ հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի կողմից եկամուտ ունենալու վերաբերյալ տվյալները բացակայում են (տե՛ս սույն դատավճռի 16-րդ կետը)` մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի` 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի հաշվարկով, որի դեպքում դրվագներից յուրաքանչյուրով այն կկազմի 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ: 24.4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործությունների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Մասնակի գումարման դեպքում վերջնական պատիժը պետք է ավելի լինի, քան համակցության մեջ մտնող հանցագործությունների համար նշանակված առավել խիստ պատիժը: Հանցագործությունների համակցությամբ վերջնական պատիժը որոշելիս մասնակի գումարվող պատիժը չի կարող պակաս լինել տվյալ պատժատեսակի համար սույն օրենսգրքով նախատեսված նվազագույն չափից կամ ժամկետից, սակայն վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածի 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 9-րդ մասերով նախատեսված առավելագույն չափը կամ ժամկետը: (...) 9. Հանցագործությունների համակցության դեպքում մյուս պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու դեպքում նշանակվող վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակի համար սահմանված առավելագույն ժամկետը կամ չափը: (...)»: Մեջբերված նորմերի հաշվառմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի կիրառմամբ առաջին և երկրորդ դրվագներով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելով՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է սահմանել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, որը սույն դեպքում համաչափ է նրա անձին և կատարած հանցանքներին։ 24.5. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատիժը լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը: 2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, բացառությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատժի, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը: (...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ նշանակված պատժին անհրաժեշտ է գումարել թիվ ԵԴ/1641/01/21 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի մարտի 10-ի դատավճռով Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ նշանակված և 2025 թվականի մարտի 4-ի որոշմամբ փոխարինված պատիժը՝ 118 (հարյուր տասնութ) ժամ տևողությամբ հանրային աշխատանքները և վերջնական պատիժ սահմանել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով և հանրային աշխատանքներ՝ 118 (հարյուր տասնութ) ժամ տևողությամբ, հանրային աշխատանքների ձևով նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվելով թիվ ԵԴ/1641/01/21 դատավճռի հիմքով դրա կատարման սկզբնապահից։ 24.6. Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով մեղադրյալի գույքային դրության վերաբերյալ Դատարանին ներկայացված տվյալները՝ Դատարանը հիմնավորված է գնահատում տուգանքի գումարն ամբողջությամբ վճարելու անհնարինության վերաբերյալ մեղադրյալի փաստարկները։ Հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքի գումարի վճարման համար անհրաժեշտ է սահմանել մեկ տարի ժամկետ։ 25. Անդրադառնալով «դ» կետով բարձրացված հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը: 26. Անդրադառնալով արտավարութային փաստաթղթեր ճանաչված ապացույցներին՝ Դատարանը գտնում է, որ դրանք անհրաժեշտ է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում: 27. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի, գույքի վրա արգելանք դնելու, վարույթային ծախսերի, իրեղեն ապացույցների վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերը համարում է լուծված։ 28․ Անդրադառնալով մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, այն մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ՝ դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում վերջինիս դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ, 347-350-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին մեղավոր ճանաչել առաջին դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։ 2. Մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանին մեղավոր ճանաչել երկրորդ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450․000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով։ 3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժները լրիվ գումարելով՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի տասներկուսապատիկի՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով: 4. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատժին լրիվ գումարել թիվ ԵԴ/1641/01/21 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի մարտի 10-ի դատավճռով Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չկրած մասը և վերջնական պատիժ սահմանել տուգանք՝ 900.000 (ինը հարյուր հազար հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով և հանրային աշխատանքներ՝ 118 (հարյուր տասնութ) ժամ տևողությամբ՝ հանրային աշխատանքների ձևով նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվելով թիվ ԵԴ/1641/01/21 դատավճռի հիմքով դրա կատարման սկզբնապահից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կիրառմամբ՝ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատնանբ նշանակված տուգանքի վճարման համար սահմանել մեկ տարի ժամկետ: 5. Մեղադրյալ Գրիգոր Արմենի Ղարիբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: 6. Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 08-08-2025 |
Եզրափակիչ դատական ակտը մտել է օրինական ուժի մեջ
| Ամսաթիվ | 18-02-2026 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 23-02-2026 |
|---|