ԵԴ1/1927/01/25







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ
ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«26» օգոստոսի 2025 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Դատարան)՝
նախագահությամբ դատավոր՝ Գ.ԱԲԵԼՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ՝ Գ․ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ Ա․ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
հանրային մեղադրող՝ Ռ․ԲԱԽՇՅԱՆԻ
պաշտպան՝ Տ․ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
մեղադրյալ՝ Ա․ԹՈՒԽԻԿՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում` արագացված վարույթի կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արման Արսենի Թուխիկյանի՝ ծնված՝ 2000 թվականի ապրիլի 26-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, ութամյա կրթությամբ, չի աշխատում, նախկինում դատապարտված, հաշվառված և բնակվում է՝ ***, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և որպես խափանման միջոց է կիրառվել ՀՀ-ից բացակայելու արգելքը,

1․ Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի մարտի 7-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ ՎՎԻ բաժնի տեսուչ Հ․Չորեքյանը զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ Երևան քաղաքի գնդի հրամանատարի պարտականությունների ժամանակավոր կատարող Լ․Մանուկյանին և ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ Երևան քաղաքի գնդի ՎՎԻ բաժնի պետի պարտականությունները ժամանակավոր կատարող Դ․Գևորգյանին, համաձայն որի՝ «(…) ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի ավագ պարեկ՝ Տիգրան Հարությունյանը, Արման Արսենի Թուխիկյանի (ծնված` 2000 թվականի ապրիլի 26-ին, ***, ՀԾՀ՝ ***) նկատմամբ 2025 թվականի մարտի 6-ին՝ ժամը 03:38-ին կազմել է թիվ 8259007638 արձանագրություն, քանի որ վերջինս 2025 թվականի մարտի 6-ին՝ ժամը 03:24-ին, Երևան քաղաքի Թամանցիներ փողոցում, «ՎԱԶ» մակնիշի *** հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում:
(…)
Ներկայացնում եմ թիվ 8259007638 արձանագրությունը, կից նյութերը և ՀՀ ՆԳՆ էլեկտրոնային ռեգիստրի հաշվառման շտեմարանից կատարված քաղվածքի պատճենը, որը փաստում է, որ Արման Արսենի Թուխիկյանը տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չի ստացել: (…)»:
2025 թվականի մարտի 7-ին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՊԾ ԵՔԳ ՎՎԻ բաժնի տեսուչ Հ․Չորեքյանը հաղորդում է ներկայացրել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժին, համաձայն որի՝ «(…) ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության Երևան քաղաքի գնդի 4-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի ավագ պարեկ՝ Տիգրան Հարությունյանը, Արման Արսենի Թուխիկյանի (ծնված` 2000 թվականի ապրիլի 26-ին, ***, ՀԾՀ՝ ***) նկատմամբ 2025 թվականի մարտի 6-ին՝ ժամը 03:38-ին կազմել է թիվ 8259007638 արձանագրություն, քանի որ վերջինս 2025 թվականի մարտի 6-ին՝ ժամը 03:24-ին, Երևան քաղաքի Թամանցիներ փողոցում, «ՎԱԶ» մակնիշի *** հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը վարել է՝ չունենալով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք և ոչ սթափ վիճակում: (…)»:
Հաղորդման հիման վրա՝ 2025 թվականի մարտի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60221625 քրեական վարույթը:
2025 թվականի մայիսի 22-ին, ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Բախշյանի որոշմամբ թիվ 60221625 քրեական վարույթով Արման Արսենի Թուխիկյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2025 թվականի մայիսի 22-ին Արման Արսենի Թուխիկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը:
2025 թվականի հունիսի 6-ին ՀՀ դատախազության Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազությունից Դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1927/01/25 (նախաքննական համարը՝ 60221625) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արման Արսենի Թուխիկյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Նույն օրը քրեական գործն էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել, իսկ 2025 թվականի հունիսի 9-ին հանձնվել է Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի աշխատակազմին։
2025 թվականի հունիսի 12-ին Դատարանի դատավոր Գ․Աբելյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ ԵԴ1/1927/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:

2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Արման Արսենի Թուխիկյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ այն բանի համար, որ. «(…) [Ն]ա, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունք չունենալով հարբած (ոչ սթափ) վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց:
Այսպես.
Արման Թուխիկյանը, չունենալով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք, ոչ սթափ վիճակում՝ 1 լիտր արտաշնչած օդի մեջ մաքուր ալկոհոլի պարունակությունը՝ 0.931մգ/լ, 2025 թվականի մարտի 06-ին՝ ժամը՝ 03:24-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թամանցիների փողոցում վարել է «Վազ» մակնիշի, *** հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից և կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն:
Այսինքն՝ Արման Արսենի Թուխիկյանի արարքում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344- րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը վկայող փաստեր: (…)»։

3. Արագացված վարույթը և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Նախնական դատալսումների ընթացքում մեղադրյալ Արման Արսենի Թուխիկյանը ներկայացրեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդություն՝ հայտնելով, որ իրեն պարզ է ներկայացված մեղադրանքը, ամբողջությամբ համաձայն է ներկայացված մեղադրանքի հետ, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված վարույթ կիրառելու հետևանքները և պնդում է ներկայացված միջնորդությունը:
Հանրային մեղադրող Ռ․Բախշյանը չառարկեց արագացված վարույթ կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքը, բացակայում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.1-ին հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` արագացված վարույթի կիրառումը բացառող հանգամանքները, բավարարեց արագացված վարույթ կիրառելու մասին միջնորդությունը և որոշում կայացրեց լրացուցիչ դատալսումներ անցկացնելու մասին:
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ թույլատրելի ապացույցները.
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի 2025 թվականի մայիսի 21-ի Ձև 8 տեղեկանքը , համաձայն որի`
«(…) 1. ԹՈՒԽԻԿՅԱՆ ԱՐՄԱՆ ԱՐՍԵՆԻ
Ծննդյան ամսաթիվը՝ 26/04/2000, Ծննդավայրը՝ ***
Համարը` ***
1) Նախաքննության վերաբերյալ տեղեկատվություն
Նախաձեռնող մարմինը` ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶԻ ՔՆՆՉԱԿԱՆ ԲԱԺԻՆ,ամս՝ 03/09/2024 Մեղադրական հոդված` ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. հ 344 մ 2
ՈՒՂԱՐԿՎԵԼ Է ԴԱՏԱՐԱՆ
2) Դատապարտման վերաբերյալ տեղեկատվություն Դատապարտող մարմինը` ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶԻ ԸՆԴՀ. ԻՐԱՎ. ԴԱՏԱՐԱՆ,ամս՝ 22/10/2024 ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. հ 344 մ 2 Հիմնական պատիժը՝ ՏՈՒԳԱՆՔ 375.000 դրամ, ՏՈՒԳԱՆՔԻ ՎՃԱՐՄԱՆ ՏԱՐԱԺԱՄԿԵՏՈՒՄ 12 ամիս
3) Պատժի կրման վայրի վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
4) Պատժից ազատման վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
2. ԹՈՒԽԻԿՅԱՆ ԱՐՄԱՆ ԱՐՍԵՆԻ
Ծննդյան ամսաթիվը՝ 26/04/2000, Ծննդավայրը՝ ***
Համարը` 40066824
1) Նախաքննության վերաբերյալ տեղեկատվություն
Նախաձեռնող մարմինը` ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶԻ ՔՆՆՉԱԿԱՆ ԲԱԺԻՆ,ամս՝ 03/07/2024 Մեղադրական հոդված` ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. հ 344 մ 2
ՈՒՂԱՐԿՎԵԼ Է ԴԱՏԱՐԱՆ
2) Դատապարտման վերաբերյալ տեղեկատվություն Դատապարտող մարմինը` ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶԻ ԸՆԴՀ. ԻՐԱՎ. ԴԱՏԱՐԱՆ,ամս՝ 19/09/2024 ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. H 344 մ 2, հ 79Մ4-ի կիրառմամբ Հիմնական պատիժը՝ ՏՈՒԳԱՆՔ 300.000 դրամ, ՏՈՒԳԱՆՔԻ ՎՃԱՐՄԱՆ ՏԱՐԱԺԱՄԿԵՏՈՒՄ 12 ամիս
3) Պատժի կրման վայրի վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
4) Պատժից ազատման վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա (…)»։
- ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի 2025 թվականի փետրվարի 11-ի Ձև 9 տեղեկանքը , համաձայն որի`
«(…)1. ԹՈՒԽԻԿՅԱՆ ԱՐՄԱՆ ԱՐՍԵՆԻ
Ծննդյան ամսաթիվը՝ 26/04/2000, Ծննդավայրը՝ ***
Համարը` 40066824
1) Նախաքննության վերաբերյալ տեղեկատվություն
Նախաձեռնող մարմինը` ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶԻ ՔՆՆՉԱԿԱՆ ԲԱԺԻՆ,ամս՝ 03/09/2024 Մեղադրական հոդված` ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. հ 344 մ 2
ՈՒՂԱՐԿՎԵԼ Է ԴԱՏԱՐԱՆ
2) Դատապարտման վերաբերյալ տեղեկատվություն Դատապարտող մարմինը` ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶԻ ԸՆԴՀ. ԻՐԱՎ. ԴԱՏԱՐԱՆ,ամս՝ 22/10/2024 ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. հ 344 մ 2 Հիմնական պատիժը՝ ՏՈՒԳԱՆՔ 375.000 դրամ, ՏՈՒԳԱՆՔԻ ՎՃԱՐՄԱՆ ՏԱՐԱԺԱՄԿԵՏՈՒՄ 12 ամիս
3) Պատժի կրման վայրի վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
4) Պատժից ազատման վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
2. ԹՈՒԽԻԿՅԱՆ ԱՐՄԱՆ ԱՐՍԵՆԻ
Ծննդյան ամսաթիվը՝ 26/04/2000, Ծննդավայրը՝ ***
Համարը` 40066824
1) Նախաքննության վերաբերյալ տեղեկատվություն
Նախաձեռնող մարմինը` ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶԻ ՔՆՆՉԱԿԱՆ ԲԱԺԻՆ,ամս՝ 03/07/2024 Մեղադրական հոդված` ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. հ 344 մ 2
ՈՒՂԱՐԿՎԵԼ Է ԴԱՏԱՐԱՆ
2) Դատապարտման վերաբերյալ տեղեկատվություն Դատապարտող մարմինը` ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶԻ ԸՆԴՀ. ԻՐԱՎ. ԴԱՏԱՐԱՆ,ամս՝ 19/09/2024 ՀՀ ՔՐ. ՕՐ. H 344 մ 2, հ 79Մ4-ի կիրառմամբ Հիմնական պատիժը՝ ՏՈՒԳԱՆՔ 300.000 դրամ, ՏՈՒԳԱՆՔԻ ՎՃԱՐՄԱՆ ՏԱՐԱԺԱՄԿԵՏՈՒՄ 12 ամիս
3) Պատժի կրման վայրի վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա
4) Պատժից ազատման վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա (…)»։
- 2025 թվականի մայիսի 26-ին մեղադրյալի հարցաքննության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արման Արսենի Թուխիկյանը, ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքը ։
- ՀՀ ԱՆ «Սևանի հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲ ընկերության տարածքային հոգեբուժական օգնության և սպասարկման կենտրոնի ղեկավարի պարտականությունները կատարող Ա․Ալեքսանյանի կողմից տրված տեղեկանքները , համաձայն որոնց` «(…) [Ն]ա գտնվում է ԱՆ «Սևանի հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ի Սևանի «Տարածքային հոգեբուժական օգնության և սպասարկման կենտրոնում» հաշվառման մեջ 2018 թվականի օգոստոսի 23-ից «Մտավոր հետամնացություն, վարքային խանգարումներով» ախտորոշմամբ: Ստանում է դեղորայքային բուժում Դիազեպամ 5մգ, Ազալեպտին 100q: (…)»։
- 2024 թվականի հունիսի 21-ին ծնված՝ Մ․Ա․Թ․-ի ծննդի մասին թիվ *** պետական վկայականը ,
- 2025 թվականի օգոստոսի 20-ին, ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից ստացված գրությունը , որի համաձայն՝ «(…) ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ի թիվ ԳԴ/0348/01/24 (նախնական քննության վարույթի համարը՝ 40066824) դատավճիռը և դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու մասին կարգադրությունը 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ին ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Գեղարքունիքի մարզային մարմնում և ընդունվել է ի կատար ածման:
2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին պրոբացիայի շահառու Արման Արսենի Թուխիկյանը (ծնված՝ 2000 թվականի ապրիլի 26-ին) հաշվառվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Գեղարքունիքի մարզային մարմնում:
Նշանակված 300 000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատժից շահառու Արման Արսենի Թուխիկյանը 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դրությամբ, համաձայն ԳԴ/0348/01/24 դատավճռի պահանջների՝ կազմված վերահսկողության պլանով նախատեսված 225 000 (երկու հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանք գումարից, կատարել է 225 000 (երկու հարյուր քսանհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի գումարի վճարում:
Միաժամանակ հայտնում եմ, որ ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի թիվ ԳԴ/0388/01/24 դատավճիռը (նախնական քննության վարույթի համարը՝ 40091424) և դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու մասին կարգադրությունը 2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ստացվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Գեղարքունիքի մարզային մարմնում և ընդունվել է ի կատար ածման:
2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ին պրոբացիայի շահառու Արման Արսենի Թուխիկյանը հաշվառվել է ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Գեղարքունիքի մարզային մարմնում Նշանակված 375.000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատժից շահառու Արման Արսենի Թուխիկյանը 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դրությամբ, համաձայն ԳԴ/0388/01/24 դատավճռի պահանջների՝ կազմված վերահսկողության պլանով նախատեսված 250 000 (երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ տուգանք գումարից, կատարել է 249.750 երկու հարյուր քառասունինը հազար յոթ հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ տուգանքի գումարի վճարում: (…)»։
Թիվ ԳԴ/0348/01/24 դատական գործի վերաբերյալ «Datalex» տեղեկատվական համակարգում առկա տեղեկատվության պատճենը ։
Թիվ ԳԴ/0388/01/24 դատական գործի վերաբերյալ «Datalex» տեղեկատվական համակարգում առկա տեղեկատվության պատճենը ։

4.Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները, ինչպես նաև գործով կազմված մեղադրական եզրակացության մեջ պարունակվող տվյալները վերլուծելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում սույն քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները.
- Արման Արսենի Թուխիկյանը նախկինում դատապարտված է,
- Արման Արսենի Թուխիկյանն ունի ութամյա կրթություն,
- Արման Արսենի Թուխիկյանն ունի առողջական խնդիրներ,
- Արման Արսենի Թուխիկյանն ամուսնացած է, խնամքի տակ է գտնվում մեկ անչափահաս երեխան,
- Ներկայացված մեղադրանքում Արման Արսենի Թուխիկյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել։

5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում Դատարանն ապացուցված է համարում մեղադրյալ Արման Արսենի Թուխիկյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը), այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, մեղադրյալի կողմից այդ արարքը կատարելը, մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, ինչպես նաև գտնում է, որ մեղադրյալի արարքի նկատմամբ պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասը։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա՝ Դատարանը գտնում է, որ Արման Արսենի Թուխիկյանի անձը բնութագրող հանգամանք է ութամյա կրթություն ունենալը, ամուսնացած լինելը և առողջական խնդիրներ ունենալը։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք) 70-րդ հոդվածով, գտնում է, որ Արման Արսենի Թուխիկյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել ներկայացված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և խնամքին անչափահաս երեխայի առկայությունը ։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նաև Օրենսգիրք) 71-րդ հոդվածի 1-ին մասով, գտնում է, որ Արման Արսենի Թուխիկյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք պետք է դիտել հանցանքը դատվածություն ունեցող անձի կողմից կատարելը, քանի որ վերջինիս մեղսագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով արարքը կատարել է այն պայմաններում, երբ Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ի թիվ ԳԴ/0348/01/24 քրեական գործով կայացված դատավճռով (օրինական ուժի մեջ է մտել 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին) նշանակված 300․000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ և Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի թիվ ԳԴ/0388/01/24 քրեական գործով կայացված դատավճռով (օրինական ուժի մեջ է մտել 2024 թվականի դեկտեմբերի 16-ին) նշանակված 375․000 (երեք հարյուր յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանք պատիժը 2025 թվականի օգոստոսի 18-ի դրությամբ ամբողջությամբ ի կատար չի ածվել, այսինքն՝ 2025 թվականի մարտի 6-ին Արման Արսենի Թուխիկյանը, վերը նշված դատավճիռների ուժով հանդիսանալով դատվածություն ունեցող անձ, կատարել է նոր արարք։
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Արման Արսենի Թուխիկյանը ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելու հարցի համատեքստում Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը՝
Օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»։
Օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի , հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա` ելնելով պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից ։
Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ հանցանքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը ճիշտ գնահատելու և հանցավորի նկատմամբ համաչափ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է, ի թիվս այլնի, հատուկ ուշադրություն դարձնել հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակին, հանցանքի կատարման գործիքին և հանցագործության իրադրությանը, պատճառված վնասի բնույթին, արարքի նկատմամբ անձի հոգեբանական վերաբերմունքին, հանցագործության նպատակին և շարժառիթին: Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ անձի արարքում հանցակազմը որակյալ դարձնող մեկից ավելի հանգամանքների առկայությունը կարող է վկայել ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի անձի հանրային բարձր վտանգավորության մասին, հետևաբար այն պետք է համաչափ գնահատականի արժանանա դատարանի կողմից և հաշվի առնվի պատիժ նշանակելիս :
Անդրադառնալով պատիժ նշանակելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն): Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը :
Դատարանը, հաշվի առնելով Արման Արսենի Թուխիկյանի կատարած հանցանքի հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանա¬տվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխա¬նատվու¬¬¬¬¬թյունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, Օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված մյուս հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով որպես հիմնական պատիժ է նախատեսված նաև տուգանքը, գտնում է, որ Օրենսգրքի 77-րդ հոդվածի վերաբերելի կանոնների կիրառմամբ և Օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներն ապահովելու համար Օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման համար նրա նկատմամբ որպես հիմնական պատիժ պետք է նշանակել տուգանքը՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի չափով։
Հիմք ընդունելով Օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 5-րդ մասը և հաշվի առնելով, որ մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան նախորդող 12 ամիսների ընթացքում Արման Արսենի Թուխիկյանը եկամուտ չի ունեցել՝ Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին` 2025 թվականի մարտի 6-ին, ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի, այն է՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ Արման Արսենի Թուխիկյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տուգանք` հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով (6 x 75.000)։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ Արման Արսենի Թուխիկյանի նկատմամբ սույն գործով նշանակված վերջնական պատժին պետք է լրիվ գումարել նաև Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ի թիվ ԳԴ/0348/01/24 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը և Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի թիվ ԳԴ/0388/01/24 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը՝ 125.250 (հարյուր քսան հինգ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ տուգանքը՝ Արման Արսենի Թուխիկյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 650.250 (վեց հարյուր հիսուն հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով։
Հիմք ընդունելով Օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասը և հաշվի առնելով, որ մեղադրյալ Արման Արսենի Թուխիկյանն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու 650.250 (վեց հարյուր հիսուն հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով նշանակված տուգանքը՝ Դատարանը գտնում է, որ տուգանքի վճարման ժամկետ պետք է սահմանել (վճարումը տարաժամկետել) 1 (մեկ) տարին։
Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ Արման Արսենի Թուխիկյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հիմքերն ու անհրաժեշտությունը բացակայում են։
Դատարանը գտնում է, որ Արման Արսենի Թուխիկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու և տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ մեղադրյալը, օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, կարող է հեռանալ Հայաստանի Հանրապետությունից՝ այդպիսով դիմելով փախուստի կամ չկատարելով իր վրա դրված պարտականությունները, իսկ բացակայելու արգելքի կիրառումը բավարար է մեղադրյալի փախուստը կանխելու և նրա վրա դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար։
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 348-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-13-րդ կետերով նշված հարցերին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը սույն քրեական գործով բացակայում է։
Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ արտավարութային փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական գործի նյութերում՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
Դատարանը գտնում է, որ վարութային ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ արագացված վարույթ կիրառելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մաuով նախատեսված վարութային ծախսերը մեղադրյալ Արման Արսենի Թուխիկյանից ենթակա չեն բռնագանձման՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 464.4-րդ հոդվածի 3-րդ մասի։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 99-րդ, 276-րդ, 347-350-րդ, 464.4-րդ և 464.5-րդ հոդվածներով` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ

1. Արման Արսենի Թուխիկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 450.000 (չորս հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ի թիվ ԳԴ/0348/01/24 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը՝ 75.000 (յոթանասունհինգ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը և Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի թիվ ԳԴ/0388/01/24 դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը՝ 125.250 (հարյուր քսան հինգ հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամ տուգանքը՝ Արման Արսենի Թուխիկյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակելով տուգանք՝ 650.250 (վեց հարյուր հիսուն հազար երկու հարյուր հիսուն) ՀՀ դրամի չափով։
3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասով սահմանված կարգով՝ տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել (վճարումը տարաժամկետել) 1 (մեկ) տարին։
4. Արման Արսենի Թուխիկյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
5. Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո՝ արտավարութային փաստաթղթերը պահել քրեական գործի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում։
6. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված:
7. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, սակայն այն չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածով և 375-րդ հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված հիմքերով:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ․ԱԲԵԼՅԱՆ