ԵԴ1/1938/01/25



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

<<31>> հուլիսի 2025թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան)
նախագահությամբ՝ դատավոր Մ.Հարությունյանի,

մեղադրյալ Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր՝ Արշակ Մաթեվոսյան) 2025 թվականի հունիսի 18-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու, այն վերացնելու կամ փոխելու հարցը քննարկելու վերաբերյալ» թիվ ԵԴ1/1938/01/25 որոշումը.

ՊԱՐԶԵՑ

Դատական վարույթի ընթացքը
1․ 2025 թվականի հունիսի 02-ին կազմվել է թիվ 08120925 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը և վարույթն ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որտեղ դրան շնորհվել է ԵԴ1/1938/01/25 հերթական համարը։
2025 թվականի հունիսի 12-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) «Քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին» որոշմամբ՝ ստանձնել է թիվ ԵԴ1/1938/01/25 քրեական գործով ըստ Ստանիսլավ Եվգենովի Աստաֆուրովի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 207 հոդվածի 1-ին մասով, 44-254 հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (2 դրվագ), 254 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, վարույթը և նշանակվել է նախնական դատալսումներ։
2025 թվականի հունիսի 18-ին Առաջին ատյանի դատարանի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու, այն վերացնելու կամ փոխելու հարցը քննարկելու վերաբերյալ» թիվ ԵԴ1/1938/01/25 որոշմամբ՝ մեղադրյալ Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամսով՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ը։
2025 թվականի հուլիսի 09-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է մեղադրյալ Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունիսի 18-ի վերը նշված որոշման դեմ, վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ նյութերը ստացվել են 2025 թվականի հուլիսի 16-ին, համակարգչային ծրագրի միջոցով մակագրվել դատավոր Մ․Հարությունյանին։ Դատական գործը դատավոր Մ.Հարությունյանի աշխատակազմին է հանձնվել 2025 թվականի հուլիսի 17-ին:
2025 թվականի հուլիսի 21-ի ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի <<Վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու մասին>> որոշմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1938/01/25 որոշման դեմ պաշտպան Կատյա Գաբոյանի կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ։ Որոշվել է վերանայման վարույթն իրականացնել գրավոր ընթացակարգով՝ դատական ակտի կայացման օր նշանակելով 2025 թվականի հուլիսի 31-ը։

Դատական վարույթի փաստական հանգամանքները և վերանայման վարույթի լուծման համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Թիվ 08120925 քրեական վարույթով հաստատված մեղադրական եզրակացության համաձայն՝ Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովին մեղադրանք է ներկայացվել 207 հոդվածի 1-ին մասով, 44-254 հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (2 դրվագ), 254 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ բովանդակային հետևյալ ձևակերպմամբ. <<(…) [Ն]ա, բնակարանի անձեռնմխելիությունը խախտելով ապօրինի մուտք է գործել անձի բնակարան, գույքի պաշտպանության և պահպանման համար նախատեսված կառույցի փականը վնասելու եղանակով կատարել է ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն, ինչպես նաև փորձել է բնակարան ապօրինի մուտք գործելով կատարել ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություններ:
Այսպես՝
Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովը, 2025 թվականի հունվարի 20-ին Երևան քաղաքի Վարդանանց 18/2 շենքի միջանցքում գտնվող պահարանում գտնելով Լուսինե Գուրգենի Դանոյանին պատկանող, նույն շենքի 38-րդ բնակարանի մուտքի դռան բանալին, օգտվելով Լուսինե Դանոյանի բացակայության հանգամանքից, նույն օրը՝ ժամը 09:05-ից մինչև 13:00-ն ընկած ժամանակահատվածում, անտեսելով Լուսինե Դանոյանի կամքը, լոգանք ընդունելու և տաքանալու նպատակով ապօրինի մուտք է գործել նշված բնակարան, որտեղ էլ ժամը 14:40-ին հայտնաբերվել և ձերբակալվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից:
(...)
Բացի այդ, Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովը, բնակարան ապօրինի մուտք գործելով ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի փետրվար 1-ից մինչև 18-ն ընկած ժամանակահատվածում քննությամբ չպարզված կոնկրետ օրը և ժամին, պատշգամբի դուռը բացելու եղանակով ապօրինի մուտք է գործել Թինա Վոլոդյայի Մկրտչյանին պատկանող Երևան քաղաքի Ամիրյան 4/4 շենքի թիվ 17-րդ բնակարան, որտեղ վերը նշված ժամանակահատվածում բնակվելու ընթացքում փորձել է բացել բնակարանում գտնվող չհրկիզվող պահարանը, սակայն չկարողանալով բացել այն՝ դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել:
(...)
Բացի այդ, Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովը, բնակարան ապօրինի մուտք գործելով ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի փետրվար 13-ից մինչև 18-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ Թինա Վոլոդյայի Մկրտչյանին պատկանող Երևան քաղաքի Ամիրյան 4/4 շենքի թիվ 17-րդ բնակարանում բնակվելու ընթացում՝ քննությամբ չպարզված կոնկրետ օրը և ժամին, մետաղյա առարկայով փորձել է բացել Գոհար Սամվելի Ավագյանի փաստացի տիրապետման ներքո գտնվող Երևան քաղաքի Ամիրյան 4/4 շենքի թիվ 27-րդ բնակարանի մուտքի դռան փականը, սակայն իր դիտավորության մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ նշված մետաղյա առարկան կոտրվել և մնացել է փականի միջուկի մեջ։
(...)
Բացի այդ, Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովը, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2025 թվականի փետրվար 1-ից մինչև 18-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ Թինա Վոլոդյայի Մկրտչյանին պատկանող Երևան քաղաքի Ամիրյան 4/4 շենքի թիվ 17-րդ բնակարանում բնակվելու ընթացում՝ քննությամբ չպարզված կոնկրետ օրը և ժամին, քննությամբ չպարզված եղանակով վնասելով Երևան քաղաքի Ամիրյան 4/4 շենքի 24/1 բնակարանի մուտքի դռան դիմաց գտնվող, Կարեն Միխայելի Ազարյանին պատկանող, գույքի պաշտպանության և պահպանման համար նախատեսված կառույցի պահարանի դռան փականը, պահարանից գաղտնի հափշտակել է 12.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Դայմոնդ» ապրանքանիշի փոշեկուլ, 95.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ջրատաքացուցիչ, 12.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ վարսահարդարիչ, 5.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Շինո» տեսակի «ՍՀ-8157» մոդելի վարսահարդարիչ, 10.000 դրամ արժողությամբ էլեկտրական թեյնիկ, 35.000 դրամ արժողությամբ ապակյա ծաղկաման, թվով երկու հատ, յուրաքանչյուրը 15.000 դրամ արժողությամբ բաղնիքի գորգ, 18.000 արժողությամբ զամբյուղ, 12.000 դրամ արժողությամբ պտուտակահանների հավաքածու, 10.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ տարբեր տեսակի գործիքներ, 9.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ թավա, 5.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Սոնիֆեր» տեսակի «ՍՖ-9026» մոդելի արդուկ, թվով վեց հատ ընդհանուր 60.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ լոգարանի սրբիչներ, ընդհանուր 67.170 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Կատիլլ», «Վաշ գոլդ», «էմսալ», «Սանիտա», «Ազելիտ» և այլ տեսակի կենցաղային մաքրման պարագաններ, «Դամեստս» տեսակի 1.100 ՀՀ դրամ, «Պրոնտ» տեսակի 1.550 ՀՀ դրամ և «Մեչտա» տեսակի 180 ՀՀ դրամ արժողությամբ կենցաղային մաքրման պարագաներ, Կարեն Ազարյանին պատճառելով մանր չափի՝ ընդհանուր 366.900 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
Հափշտակված ապրանքների որոշ մասը հայտնաբերվել և վերցվել է Թինա Վոլոդյայի Մկրտչյանին պատկանող Երևան քաղաքի Ամիրյան 4/4 շենքի թիվ 17-րդ բնականարում 2025 թվականի մարտի 22-ին կատարված դեպքի վայրի զննության ընթացում:
(…)>>:
3. Առաջին ատյանի դատարանի 2025 թվականի հունիսի 18-ի վերը նշված որոշմամբ՝ մասնավորապես նշվել է. <<(…) Հիմնավոր կասկածը.
Դատարանն արձանագրում է, որ Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/1938/01/25 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Դատարան ստացված լինելը բավարար է փաստելու, որ առկա է նրա կողմից իրեն վերագրվող հանցանքները կատարելու հիմնավոր կասկածը։
Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտությունը.
Մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու հավանականության մասին.
-Ստանիսլավ Աստաֆուրովը հանդիսանում է օտարերկրյա պետության քաղաքացի, Հայաստանի Հանրապետությունում չունի մշտական բնակության վայր և աշխատանք, հետևաբար վերջինը Հայաստանի Հանրապետությունում չունի կայուն սոցիալական կապեր։
-Ստանիսլավ Աստաֆուրովը ՀՀ-ում չունի մշտական աշխատանք, և վերջինին մեղսագրված ենթադրյալ հանցանքների մեծամասնությունը դասվում են սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, հետևաբար ողջամիտ է ենթադրել, որ նա, ազատության մեջ մնալով, կարող է կատարել համասեռ հանցանք:
-Վերոգրյալի հետ միասին Դատարանը հաշվի է առնում նաև Ստանիսլավ Աստաֆուրովին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, պարբերականությունը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև ակնկալվող պատժի խստությունը, ինչը ևս կանխորոշիչ դեր ունի մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը բարձր գնահատելու տեսանկյունից։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում առկա է մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և համասեռ հանցանք կատարելու բարձր ռիսկ։
Միևնույն ժամանակ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու բարձր հավանականության արձանագրումն ինքնին չի պարունակում անձի մեղավորության վերաբերյալ եզրահանգում: Մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկը Դատարանը գնահատում է բացառապես անձի կողմից իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի ապացուցողական շեմի համատեքստում, ինչը որևէ կերպ չի կարող հանդիսանալ անձի մեղավորության վերաբերյալ եզրահանգում. հակառակ պարագայում անհրաժեշտ կլինի հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական շեմի առկայություն։
Մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության մասին.
-Թեև քրեական գործով նախաքննությունն ավարտվել է, և քրեական գործը գտնվում է Դատարանում, այնուհանդերձ մեղադրյալի կողմից բնակության վայր, ինչպես նաև այլ կոնտակտային տվյալներ չունենալու պայմաններում ողջամիտ է ենթադրել, որ նա չի կատարի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները:
Այսպիսով.
Հաշվի առնելով հիմնավոր կասկածի և մեղադրյալի կողմից ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու բարձր հավանականության մասին վկայող վերը նշված պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները, ինչպես նաև մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելուն խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի տվյալ փուլում առկա է մեղադրյալ Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը 3 ամսով երկարաձգելու անհրաժեշտություն, այն իրավաչափ է, և տվյալ դեպքում կալանքից առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: (…)>>:

Վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
4. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.
Բողոքում մեղադրյալ Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովի պաշտպան Կատյա Գաբոյանը մասնավորապես նշել է. <<(…) [Թ]իվ ԵԴ1/1938/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը 3 /երեք/ ամսով երկարաձգելու մասին 2025թ. հունիսի 18-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության սկզբունքը հռչակող՝ քրեադատավարական օրենքի 18-րդ հոդվածի խախտում, այն է՝ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Ստանիսլավ Աստաֆուրովի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել է այն պայմաններում, երբ մեղադրյալի քրեադատավարական պատշաճ վարքագիծն ակնհայտորեն հնարավոր է եղել ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցված կիրառմամբ:
(…)
Անդրադառնալով մեղադրյալ Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի 2025թ. հունիսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1938/01/25 որոշմամբ՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Դատարանն արձանագրում է, որ Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովի վերաբերյալ թիվ ԵԴ1/1938/01/25 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ Դատարան ստացված լինելը բավարար է փաստելու, որ առկա է նրա կողմից իրեն վերագրվող հանցանքները կատարելու հիմնավոր կասկածը։
Մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և հանցանք կատարելու հավանականության մասին.
-Ստանիսլավ Աստաֆուրովը հանդիսանում է օտարերկրյա պետության քաղաքացի, Հայաստանի Հանրապետությունում չունի մշտական բնակության վայր աշխատանք, հետևաբար վերջինը Հայաստանի Հանրապետությունում չունի կայուն սոցիալական կապեր։ -Ստանիսլավ Աստաֆուրովը ՀՀ-ում չունի մշտական աշխատանք, և վերջինին մեղսագրված ենթադրյալ հանցանքների մեծամասնությունը դասվում են սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, հետևաբար ողջամիտ է ենթադրել, որ նա, ազատության մեջ մնալով, կարող է կատարել համասեռ հանցանք: -Վերոգրյալի հետ միասին Դատարանը հաշվի է առնում նաև Ստանիսլավ Աստաֆուրովին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների բնույթը, պարբերականությունը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև ակնկալվող պատժի խստությունը, ինչը ևս կանխորոշիչ դեր ունի մեղադրյալի հնարավոր ոչ օրինական վարքագծի ռիսկերը բարձր գնահատելու տեսանկյունից։ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում առկա է մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու և համասեռ հանցանք կատարելու բարձր ռիսկ։ Միևնույն ժամանակ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու բարձր հավանականության արձանագրումն ինքնին չի պարունակում անձի մեղավորության վերաբերյալ եզրահանգում։ Մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկը Դատարանը գնահատում է բացառապես անձի կողմից իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի ապացուցողական շեմի համատեքստում, ինչը որևէ կերպ չի կարող հանդիսանալ անձի մեղավորության վերաբերյալ եզրահանգում. հակառակ պարագայում անհրաժեշտ կլինի հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական շեմի առկայություն։ Մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության բշիրի. -Թեև քրեական գործով նախաքննությունն ավարտվել է, և քրեական գործը գտնվում է Դատարանում, այնուհանդերձ մեղադրյալի կողմից բնակության վայր, ինչպես նաև այլ կոնտակտային տվյալներ չունենալու պայմաններում՝ ողջամիտ -է ենթադրել, որ նա չի կատարի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները։
Հաշվի առնելով հիմնավոր կասկածի և մեղադրյալի կողմից ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու բարձր հավանականության մասին վկայող վերը նշված պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները, ինչպես նաև մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելուն խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթի տվյալ փուլում առկա է մեղադրյալ Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովի նկատմամբ: կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը 3 ամսով երկարաձգելու անհրաժեշտություն, այն իրավչափ է, և տվյալ դեպքում կալանքից առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ չէ ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը:
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հավանական ռիսկերի առկայության հարցին, մասնավորապես ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր չունենալու հանգամանքին, փաստեմ որ վերջինի առկա չլինելը ինքնին չի կարող հավաստել այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի նկատմամբ չի կարող կրառվել այլընտարանքային խփանման միջոց և այդ խափանման միջոցը չի կարող ապահովել միղադրյալի պատշաջ վարքագիծը: Բացի այդ օրենսդիրը այլընըրանքային խափանմա միջոցնել նախատեսելիս հաշվի է առել նաև այս հանգամանքը հետևաբար այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը բխում է քրեադատավարական օրենսդրության տրամաբանությունից: Բացի այդ բազմաթիվ են օրինակները երբ ՀՀ քաղաքացիները ովքեր չունեն ՀՀ-ում մշտական բնակության հասցե և որևէ ազգակցական կապեր սակայն վերջիններիս նկատմամբ կիրառվել են այլընտրանքային խափանման միջոցներ:
Գտնում եմ, որ դատարանի նման հետևությունները հիմնավորված և փաստարկված չեն և դատարանի կողմից ուղակի մատնանշվել է կատարված արարքի վտանգավորության աստիճանի և սպառնացող պատժի խստությունը և դատարանի կողմից գնահատման չի արժանացել վերջինիս կողմից դրսևորած վարքագիծը, ինչի գնահատման արդյունքում ակնհայտ է, որ վերջինիս պատշաջ վարքագիծը ապահովելու համար պարտադիր չէ որպեսզի վերջինս լինի անազատության մեջ, այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ նույնպես կարող է իրականացվել դրանց կատարունը:
Հետևաբար, եթե անգամ պայմանականորեն ընդունենք, որ առկա է քրեական վարույթին խոչընդոտելու ռիսկ, ապա այդ ռիսկն այլևս այնքան մեծ չի կարող լինել, որ չչեզոքացնի այլ խափանման միջոցի կիրառման անթույլատրելիությունը:
Այսինքն կարող ենք փաստել, որ դատարանի կողմից պաւշաճ գնահատման չի առժանացել գործում առկա փաստական տվյալները, վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, դրդևորած վարքագիծը:
Այսպիսով, վերոգրյալի հիման վրա՝ գտնում եմ, որ մեղադրյալ Ստանիսլավ Աստաֆուրովի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին 2025թ. Հունիսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1938/01/25 որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության սկզբունքը հռչակող՝ քրեադատավարական օրենքի 18-րդ հոդվածի խախտում, այն է՝ մեղադրյալ Ստանիսլավ Աստաֆուրովի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետն Առաջին ատյանի դատարանը երկարաձգել է այն պայմաններում, երբ մեղադրյալ Ստանիսլավ Աստաֆուրովի քրեադատավարական պատշաճ վարքագիծն ակնհայտորեն հնարավոր է եղել ապահովել ոչ թե վերջին միջոց հանդիսացող կալանքի, այլ՝ այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցված կիրառմամբ:
(…)
Մեղադրյալ Ստանիսլավ Աստաֆուրովի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը 2025թ. Հունիսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1938/01/25 որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը երկարաձգել է այն պայմաններում, երբ մեղադրյալ Ստանիսլավ Աստաֆուրովի կողմից թիվ ԵԴ1/0244/06/25 քրեական գործով ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելը, փախուստի դիմելու ու նոր հանցանք կատարելն ակնհայտորեն հնարավոր է եղել ապահովել ոչ թե վերջին միջոց հանդիսացող կալանքի, այլ՝ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ, հետևում է,որ այլընտրանքային խափանման միջոցը կամ դրա համակցվածկիրառումը կարող է հանդես գալ՝ որպես պիտանի միջոց՝ կանխելու մեղադրյալ Ստանիսլավ Աստաֆուրովի ոչ պատշաճ քրեադատավարական վարք ցուցաբերելու մասին բոլոր մտահոգությունները կամ ռիսկերը: (…)>>:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է՝ կալանքի հիմքերի առկայության մասին հետևության իրավաչափության մասով բեկանել մեղադրյալ Ստանիսլավ Աստաֆուրովի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025թ. հունիսի 18-ի թիվ ԵԴ1/1938/01/25 որոշումը և կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ, այն է՝ մեղադրյալ Ստանիսլավ Աստաֆուրովի նկատմամբ կիրառված կալանքը փոխել տնային կալանքով կամ այլ խափանման միջոցով կամ դրանց համակցված կիրառմամբ։

Վերաքննիչ դատարանում վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
5. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում»:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 4-րդ կետում շարադրված հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրա հիմքում դրված փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավո՞ր է արդյոք մեղադրյալ Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
Այսպես.
7. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝
1) անձին իրավասու դատարանը դատապարտել է հանցանք կատարելու համար.
2) դատարանի իրավաչափ կարգադրությանը չենթարկվելու համար.
3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.
5) անչափահասին դաստիարակչական հսկողության հանձնելու կամ իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով.
6) հանրության համար վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների տարածումը, ինչպես նաև հոգեկան խանգարում ունեցող, հարբեցող կամ թմրամոլ անձանցից բխող վտանգը կանխելու նպատակով.
7) անձի անօրինական մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն կանխելու կամ անձին արտաքսելու կամ այլ պետության հանձնելու նպատակով»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
ա) անձին օրինական կերպով կալանքի տակ պահելը իրավասու դատարանի կողմից նրա դատապարտվելուց հետո,
բ) անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով,
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար,
դ) անչափահասին կալանքի վերցնելը օրինական կարգադրության հիման վրա՝ դաստիարակչական հսկողության համար, կամ նրա օրինական կալանավորումը՝ նրան իրավասու իրավական մարմնին ներկայացնելու նպատակով,
ե) անձանց օրինական կալանքի վերցնելը՝ վարակիչ հիվանդությունների տարածումը կանխելու նպատակով, ինչպես նաև հոգեկան հիվանդներին, գինեմոլներին կամ թմրամոլներին կամ թափառաշրջիկներին օրինական կալանքի վերցնելը,
զ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ նրա անօրինական մուտքը երկիր կանխելու նպատակով, կամ այն անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը, որի դեմ միջոցներ են ձեռնարկվում` նրան արտաքսելու կամ հանձնելու նպատակով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18 հոդվածի համաձայն՝ <<1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի:
2․ Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:
(...) 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով (…)>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են՝
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ (…)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում՝ ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով:
2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:
(…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները։
(…)
4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով:
5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը:
6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում՝ փորձաքննություն կատարելու համար, կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը:(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:(…)>>։
Վերոգրյալից բխում է, որ խափանման միջոցների ողջ համակարգն ուղղված է վարույթն իրականացնող և դատական երաշխիքներ տրամադրող մարմիններին այնպիսի այլընտրանքներ տրամադրելուն, որոնք հնարավորություն կտան մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովել նրա իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Սա կբացառի կալանքի կիրառումն այն բոլոր դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու։ Այդ նպատակով է սահմանվել նաև այն պահանջը, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված։
Այսինքն, խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանների և նպատակների առկայության դեպքում անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարացվել, եթե անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով, այդ թվում այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ։
<<Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, ինչպես նաև դրանց հիման վրա ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից նախկինում արտահայտված և վերը նշված իրավակարգավորումների շրջանակներում համընկնող իրավական դիրքորոշումների համադրմամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը․
-Մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման կամ այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: (Նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը ի թիվս այլնի, տե՛ս Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, Panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, Ilijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81):
- Խափանման միջոցները, այդ թվում կալանքը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն, կալանավորման կամ այլ խարանման միջոցների կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը:
-Կալանքը որպես խափանման միջոց կարող է կիրառվել եթե առկա են խափանման միջոց կիրառելու պայմանները և նպատակները և այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառմամբ հնարավոր չէ ապահովել խափանման միջոցի նպատակների իրացումը։
- Առաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու, ժամկետը երկարացնելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` հատուկ վերանայման կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու, ժամկետը երկարացնելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում: Տվյալ դեպքում, մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների հատուկ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից: Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն: Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը:
- Դատաքննության փուլում գտնվող քրեական գործերի շրջանակներում կայացված Առաջին ատյանի դատարանի համապատասխան դատական ակտը բեկանելու համար պետք է լինի այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք հնարավորություն կտային պատճառաբանվածության առավել բարձր աստիճանի հիմնավորումներով բեկանելու Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը։ Հակառակ մոտեցումը, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։
8. Վերը նշված իրավակարգավորումները և իրավական դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման 2-3-րդ կետերում նշված փաստական տվյալների նկատմամբ հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում, Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովը մեղադրվում է սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարելու մեջ, ինչպես նաև սեփականության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող միջին ծանրության և ծանր հանցանքներ կատարելու մեջ: Դրա հետ մեկտեղ, Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովին վերագրվող կոնկրետ արարքների առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը), գործի՝ ներկայացված նյութերի վերլուծությունից բխող իրադրությունն ու դրանից հետևող ողջամիտ հնարավորությունն ու հավանականությունը՝ մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու մասով, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս համաձայնելու Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգմանը (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը): Սույն որոշման 1-3-րդ կետերում նշված և սույն քրեական գործի Վերաքննիչ դատարանին տրամադրված վերաբերելի նյութերը հիմք են տալիս հանգելու այն հետևության, որ դեռևս չեն վերացել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու պայմանը և նպատակները, և որոնց չեզոքացման իրական և իրավաչափ երաշխիք դեռևս չի կարող դիտարկվել նյութերում առկա, ինչպես նաև վերանայման բողոքում նշված հանգամանքները:
Հետևաբար, վերանայման բողոքում ներկայացված փաստարկներն անհիմն են և բավարար չեն հակառակ հետևությանը հանգելու համար:
Միևնույն ժամանակ հարկ է նշել, որ խափանման միջոցի նպատակներն ունեն կանխատեսական բնույթ և ժամանակի ընթացքում կարող են փոփոխվել, վերանալ, ավելանալ, և նախկինում կայացված որոշմամբ արդեն իսկ նշված նպատակը կամ որևէ նպատակի բացակայության վերաբերյալ նշումը կամ նպատակի առկայության վերաբերյալ նշված հետևության հիմքում ընկած փաստական տվյալներն, ինքնին չեն բացառում, համապատասխան փաստական տվյալների առկայության պայմաններում, հետագայում այդ նպատակի առկայության վերաբերյալ հետևության հանգելու, ինչպես նաև համապատասխան նպատակի առկայության վերաբերյալ այլ հետևության հանգելու համար:
Սույն որոշման նախորդ կետում նշված իրավակարգավորումները, իրավական վերլուծությունները և դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման 1-3-րդ կետերում նշված փաստական տվյալների նկատմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են և բխում են վերը նշված կետերում շարադրված փաստական տվյալներից: Մասնավորապես, սույն որոշման 1-3-րդ կետերում նշված փաստական տվյալները վկայում են այն մասին, որ այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ միջոցների համակցված կիրառումը, տվյալ դեպքում չի կարող բավարար երաշխիք հանդիսանալ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխելու համար:
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը վերոգրյալի արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի երկարաձգումն այն պայմաններում, երբ առկա է մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը և այն հնարավոր չէ չեզոքացնել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, արդարացված է և ապահովում է անձի իրավունքի սահմանափակման և հետապնդվող արդյունքի միջև անհրաժեշտ և ողջամիտ հավասարակշռություն: Հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը):
Ամփոփելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ վերանայման բողոքում նշված փաստարկները բավարար չեն մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոց, կամ դրանց համակցությունը կիրառելու համար և էության մեջ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշված հետևություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը): Տվյալ դեպքում բացակայում են այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք հնարավորություն կտային պատճառաբանվածության առավել բարձր աստիճանի հիմնավորումներով բեկանելու Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը։ Հակառակ մոտեցումը, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա՝ դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։
Անդրադառնալով մեղադրյալի անձի վերաբերյալ վերանայման բողոքում նշված փաստարկներին, (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը), ապա հարկ է նշել, որ մեղադրյալի անձին վերաբերվող տվյալներն, ինչպես ինքնին, այնպես էլ սույն որոշմամբ նշված մյուս հանգամանքների հետ համակցության մեջ, քրեական գործի քննության տվյալ փուլում, բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ մեղադրյալն ազատության մեջ մնալով կդրսևորի պատշաճ վարքագիծ կամ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովվել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման միջոցով:
Ինչ վերաբերում է վերանայման բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը), ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տե՛ս, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
9. Այսպիսով, ամփոփելով սույն որոշման 6-8-րդ կետերում շարադրված փաստարկները, Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված համապատասխան պայմանների և նպատակների առկայության ու ըստ այդմ՝ մեղադրյալի նկատմամբ կալանքի ձևով կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու իրավաչափության մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններին՝ փաստելով, որ դրանք հիմնավոր են և բխում են վերաբերելի իրավակարգավորումներից։
Այսինքն, մեղադրյալ Ստանիսլավ Եվգենիի Աստաֆուրովի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու մասին որոշում կայացնելիս, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և ըստ էության կայացրել է հարցը ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի, հիմք ընդունելով վերը նշված պատճառաբանություններն, այն պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալի պաշտպան Կատյա Գաբոյանի հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել:
10. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը․

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Հատուկ վերանայման բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 18-ի «Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու, այն վերացնելու կամ փոխելու հարցը քննարկելու վերաբերյալ» թիվ ԵԴ1/1938/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ:
Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ հատուկ վերանայման կարգով՝ այն ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ