Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու մասին
11․08.2025թ. թիվ ԵԴ1/1944/01/25 ք.Երևան
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը նախագահությամբ դատավոր Կ.Ֆարխոյանի, քարտուղարությամբ Մ. Բոզոյանի, մասնակցությամբ հանրային մեղադրող Ա․ Բարսեղյանի, պաշտպան Ա․ Ասատրյանի, թարգմանիչ Գ․ Գրիգորյանի դռնբաց դատական նիստում, դատարանում, նախնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով թիվ ԵԴ1/1944/01/25 քրեական վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Գագիկ Կարենի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Նախաքննության մարմնի կողմից Գագիկ Կարենի Մկրտչյանին, ծնված 05․04․2001 թվականին ՌԴ Մոսկվա քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, 9-ամյա կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող Երևան քաղաքի Նոր Նորք համայնքի Մոլդովական փողոցի 4/2 շենքի բնակարան 44 հասցեում, մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա, 04.10.2024 թվականին հաշվառվել է ՀՀ ՊՆ հանրապետական զինվորական կոմիսարիատի Երևանի թիվ 3 զինվորական՝ կոմիսարիատում և ենթակա է եղել զորակոչի 2024 թվականի ձմեռային զորակոչին, որի ընթացքում ճանաչվել է սահմանափակումով պիտանի զինվորական ծառայության համար, սակայն հրաժարվել է զինվորական ծառայության զորակոչվելու վերաբերյալ ծանուցագիր ստանալուց և խախտելով «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենքի 19-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջները, մինչև զորակոչի ավարտը չի ներկայացել տարածքային ստորաբաժանում՝ այդպիսով խուսափել է պարտադիր զինվորական ծառայության հայտարարված 2024 թվականի ձմեռային զորակոչից՝ այդ զորակոչից տարկետում ստանալու կամ ծառայությունից ազատվելու՝ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի բացակայության դեպքում:
2025 թվականի փետրվարի 12-ին ՀՀ ՔԿ զինվորական քննչական գլխավոր վարչության չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Կ․ Կարապետյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնել է թիվ 90258525 քրեական վարույթը (հատոր 1, վ.թ. 1):
Երևանի կայազորի զինվորական դատախազության դատախազ Ա․ Բարսեղյանի 2025 թվականի մայիսի 21-ի որոշմամբ Գագիկ Կարենի Մկրտչյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար: (հատոր 1, վ.թ. 166-167):
ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի ՀԿԳ քննիչ Ա․ Աղաբեկյանի 22․05․2025 թվականի որոշմամբ Գագիկ Կարենի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը: (հատոր 1, վ.թ. 192):
Թիվ 90258525 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ուղարկվել 03․06․2025 թվականին, որը դատարանում ստացվել է 2025 թվականի հունիսի 06-ին:
Սույն քրեական վարույթը 2025 թվականի հունիսի 06-ին մակագրվել է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Կ. Ֆարխոյանին, իսկ դատավորի աշխատակազմին է հանձնվել 09․06․2025 թվականին:
10․06․2025 թվականին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Կ. Ֆարխոյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին:
06․08․2025 թվականին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության Նոր Նորքի բաժնից ստացվել է գրություն, համաձայն որի՝ Գագիկ ԿԱրենի Մկրտչյանի հայրը Կարեն Մկրտչյանը հայտնել է, որ 10․07․2025 թվականից իր որդին զորակոչվել է ՀՀ ՊՆ բանակ և ծառայում է Վանաձոր քաղաքում։
Ինչպես նաև դատարանին է տրամադրվել ՀՀ ՊՆ հանրապետական զինվորական կոմիսարիատի Երևանի թիվ 3 զինվորական կոմիսարի պարտականությունների ժամանակավոր կատարող Ա․ Վարդերեսյանի գրությունն ուղղված ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի պետ Հ․ Միքայելյանին, համաձայն որի՝ Գագիկ Կարենի Մկրտչյանը 10․07․2025 թվականին զորակոչվել է ժամկետային պարտադիր զինվորական ծառայության 81151 զորամաս։
Քրեական վարույթի նախնական դատալսումների քննության ընթացքում՝ 11․08․2025 թվականին հանրային մեղադրող Աննա Բարսեղյանը դատարանին ներկայացրեց ՀՀ ՊՆ հանրապետական զինվորական կոմիսարիատի Երևանի թիվ 3 զինվորական կոմիսարի պարտականությունների ժամանակավոր կատարող Ա․ Վարդերեսյանի գրությունն ուղղված ՀՀ ՔԿ ԶՔԳՎ չորրորդ կայազորային քննչական բաժնի պետ Հ․ Միքայելյանին, համաձայն որի՝ Գագիկ Կարենի Մկրտչյանը 10․07․2025 թվականին զորակոչվել է ժամկետային պարտադիր զինվորական ծառայության 81151 զորամաս։
Միաժամանակ հանրային մեղադրողը նշեց, որ մեղադրյալ Գագիկ Կարենի Մկրտչյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված է քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմ, այն է՝ հանցանք կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե կամովին ներկայացել և զորակոչվել է պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության (...): Հիմք ընդունելով վերը նշվածը միջնորդեց Գագիկ Կարենի Մկրտչյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել ՀՀ քրեական դատավարության 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի հիմքով:
Պաշտպան Անահիտ Ասատրյանը մեղադրյալ Գագիկ Կարենի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ չառարկեց, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը կամովին ներկայացել է պարտադիր զինվորական ծառայության և զորակոչվել:
Քննության առնելով միջնորդությունը, լսելով հանրային մեղադրողի և պաշտպանի կարծիքները` հանգեց հետևյալին.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝
1)քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(...)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
1) հաստատվել է քրեական օրենսգրքով նախատեսված որևէ հանցանքի բացակայությունը.
2) վարույթը նախաձեռնվել է սույն օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի 3-րդ կամ 6-րդ մասերով նախատեսված պայմանների խախտմամբ.
3) կայացվել է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.
4) առկա է սույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով նախատեսված հանգամանքը․
5) մինչդատական վարույթի ընթացքում հայտնաբերվել է մասնավոր մեղադրանքի կարգով քրեական հետապնդման ենթակա ենթադրյալ հանցանք կատարած անձը, եթե բացակայում են հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու հիմքերը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության հայտարարված զորակոչից խուսափելը՝ այդ զորակոչից տարկետում ստանալու կամ ծառայությունից ազատվելու՝ օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերի բացակայության դեպքում՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
1) իրեն մարմնական վնասվածք պատճառելու կամ հիվանդության սիմուլյացիայի ճանապարհով կամ
2) փաստաթուղթ կեղծելու կամ խաբեության այլ ճանապարհով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով:
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է ռազմական դրության կամ պատերազմի ժամանակ, ինչպես նաև զորահավաքային զորակոչից խուսափելը`պատժվում է ազատազրկմամբ` վեցից տասներկու տարի ժամկետով:
4. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե կամովին ներկայացել և զորակոչվել է պարտադիր զինվորական կամ այլընտրանքային ծառայության կամ կամավոր ներկայանալով քրեական վարույթ իրականացնող մարմին՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջե է վճարել պարտադիր զինվորական ծառայություն չանցնելու դիմաց օրենքով սահմանված գումարը:
Դատարան փաստում է, որ ՀՀ ՊՆ հանրապետական զինվորական կոմիսարիատի Երևանի թիվ 3 զինվորական կոմիսարի պարտականությունների ժամանակավոր կատարող Ա․ Վարդերեսյանի 14․07․2025 թվականի թիվ 2102/ԶԿԲ գրության համաձայն՝ Գագիկ Կարենի Մկրտչյանը 10․07․2025 թվականին զորակոչվել է ժամկետային պարտադիր զինվորական ծառայության թիվ 81151 զորամաս:
Անդրադառնալով սույն քրեական վարույթի փաստական հանգամանքներին` դատարանն արձանագրում է, որ Գագիկ Կարենի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը դասվում են միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված առավելագույն պատիժը հինգ տարի է:
Դատարանը արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ սույն հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված հանցանք կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե կամովին ներկայացել և զորակոչվել է պարտադիր զինվորական ծառայության:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ մասնակիորեն խստացնող օրենքը սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:
Վերը նշվածը հաշվի առնելով և նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 4-րդ մասը խրախուսող նորմ է պարունակում, ուստի մեղադրյալ Գագիկ Կարենի Մկրտչյանին պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից, նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ վերջինիս կամովին ներկայանալու և պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչվելու պատճառաբանությամբ և թիվ ԵԴ1/1944/01/25 (նախաքննական համարը՝ 90258525) քրեական վարույթը պետք է կարճել:
Քննարկելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ բացակայելու արգելքի հարցը, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերացնել:
Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթղթերը պետք է պահել քրեական վարույթում՝ դրա պահպանման համար նախատեսված ողջ ժամանակահատվածում:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 13-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 315-րդ և 316-րդ հոդվածներով՝ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրյալ Գագիկ Կարենի Մկրտչյանի՝ ծնված 05․04․2001 թվականին ՌԴ Մոսկվա քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, 9-ամյա կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Նոր Նորք համայնքի Մոլդովական փողոցի 4/2 շենքի բնակարան 44 հասցեում, ազատել քրեական պատասխանատվությունից՝ վերջինիս նկատմամբ քրեական ՀՀ քրեական օրենսգրքի 461-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետապնդումը դադարեցնել՝ վերջինիս կողմից պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչվելու և կամովին ծառայության մեկնելու պատճառաբանությամբ և թիվ ԵԴ1/1944/01/25 /նախաքննական համարը՝ 90258525/ քրեական վարույթը կարճել:
Մեղադրյալ Գագիկ Կարենի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել:
Արտավարությանին փաստաթղթերը պահել քրեական վարույթում՝ դրա պահպանման համար նախատեսված ողջ ժամանակահատվածում:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
Դատավոր՝ Կ.Ֆարխոյան