Հետ

Հիմնական

Գործի համար: ԵԴ1/1908/01/25

Վիճակագրական տողի համար : 9.2

Պատասխանող

Արման Մարգարյան Վարազդատի

Արման Մարգարյան

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Գնել Գասպարյան

Քրեական վերաքննիչ

Վազգեն Ռշտունի

Դատավոր

Երևանի քրեական դատարան

Գնել Գասպարյան

Քրեական վերաքննիչ

Վազգեն Ռշտունի

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Արման Վարազդատի Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին' ժամը 20:00-ի սահմաններում, մուտք գործելով Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի Կիևյան փողոցի 7-րդ շենքի 101-րդ հասցեում գտնվող «Մաքուր Տուն» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ-սրահ և գիտակցելով, որ գործում է բացահայտ, մոտեցել է խանութ-սրահում տեղադրված բաց դարակաշարերին և հափշտակություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, անտեսելով խանութի աշխատակիցների ներկայությունը և վերջիններիս կողմից նկատվելու հանգամանքը, բացահայտ կերպով բաց դարակաշարերից հափշտակել է վաճառքի համար ներկայացված տարբեր տեսակի կենցաղային նշանակության ապրանքներ' դրանք տեղավորելով հագուստի և պայուսակի մեջ, որը տեսնելով խանութ-սրահի աշխատակցուհին, գույքի պաշտպանության նպատակով բանալիով փակել է խանութ-սրահի մուտքի դռան փականը, սակայն Արման Մարգարյանը ցանկանալով դուրս գալ խանութ-սրահից և հասկանալով, որ դուռը գտնվում է փակ վիճակում, մետաղյա մոխրամանի գործադրմամբ շրջանցելով գույքի պաշտպանության համար նախատեսված միջոցը,կոտրել է խանութի դռան ապակին՝ ընկերությանը պատճառելով 70,000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, և դիմել փախուստի' հափշտակելով ընկերությանը պատկանող ընդհանուր' 560,210 ՀՀ դրամի չափով գույք: Բացի այդ, Արման Վարազդատի Մարգարյանը 2024 թվականի ապրիլի 9-ին' ժամը 20:30-ի սահմաններում, մուտք գործելով Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի Հրաչյա Քոչար փողոցի 22-րդ շենքի 16-րդ հասցեում գտնվող ոչ բնակելի տարածքում գործող «Մաքուր Տուն» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ-սրահ և գիտակցելով,որ գործում է գաղտնի, ուրիշի գույքը հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ մոտեցել է խանութում տեղադրված վաճառքի բաց դարակաշարերին և այնտեղից հափշտակել վաճառքի համար ներկայացված տարբեր տեսակի կենցաղային նշանակության ապրանքներ' դրանք տեղավորելով հագուստի մեջ, այնուհետև հեռացել է խանութ-սրահից' ընկերությանը պատճառելով 133,120 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս:

Դատարան	Օր	Ժամ	Դատարանի դահլիճի համար	Ստատուս
Երևանի քրեական դատարան	2026-08-14	14:00	5	Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան	2026-05-12	14:00	5	Կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2026-04-23	16:00	5	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2026-03-25	16:00	5	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2026-02-24	16:30	5	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2026-02-12	16:30	5	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-12-22	16:00	5	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-11-25	15:30	5	Նիստը կայացել է
Երևանի քրեական դատարան	2025-10-15	15:30	5	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-09-19	14:00	5	Նիստը կայացել է
Տվյալների կենտրոն	2025-06-19	15:00	5	Նիստը կայացել է

Բարձրագույն դատական խորհրդի 27․09․2018թ․ թիվ ԲԴԽ-40-Ո-105 որոշման համաձայն ապանձնավորված դատական ակտի տարբերակը։
Իսկականի հետ ճիշտ է։
————————————————————————————————————————

ԵԴ1/1908/01/25

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈւՄ

<<22>> ապրիլի 2026թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Վազգեն Ռշտունի (այսուհետ նաև Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Արման Վարազդատի Մարգարյանի (ծնված՝ 1991 թվականի հունվարի 8-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն ունեցող, հաշվառված է ■ ■) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2026 թվականի փետրվարի 24-ի որոշման դեմ պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մայիսի 27-ը։
2026 թվականի մարտի 9-ին վերը նշված որոշման դեմ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը ներկայացրել է հատուկ վերանայման բողոք։
Թիվ ԵԴ1/1908/01/25 նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են 2026 թվականի մարտի 19-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել են 2026 թվականի մարտի 20-ին):
Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի մարտի 23-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը վերադարձվել է՝ դրանում թույլ տրված թերությունը վերացնելու և հատուկ վերանայման բողոքը կրկին ներկայացնելու համար՝ որոշումը ստանալու պահից եռօրյա ժամկետում։
Վերը նշված որոշման օրինակը մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը ստացել է 2026 թվականի ապրիլի 9-ին։
2026 թվականի ապրիլի 13-ին վերը նշված որոշման դեմ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը կրկին ներկայացրել է հատուկ վերանայման բողոք, որը Վերաքննիչ դատարանում մուտքագրվել է 2026 թվականի ապրիլի 15-ին։
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը բողոքում նշել է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից չեն ներկայացվել այնպիսի փաստարկներ, որոնց հիման վրա կարելի կլիներ իրավաչափ և ողջամիտ համարել վարույթն իրականացնող մարմնի այն պնդումը, որ մեղադրյալը, հայտնվելով ազատության մեջ, կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները։ Բացի դրանից՝ տևական ժամանակ գտնվելով անազատության մեջ գիտակցում է ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հետևանքները, որով ցածր է հավանականությունը, որ Արման Մարգարյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվելու պարագայում նա կարող է քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով, խոչընդոտել:
Նվազ է հավանականությունը Արման Մարգարյանի կողմից նոր հանցանք կատարելու առումով, քանի որ նա ունի մշտական բնակության վայր, ՀՀ քաղաքացի է, ունի ամուր սոցիալական կապեր ՀՀ-ում, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա, գիտակցում է ենթադրյալ արարք կատարելու հետևանքները:
Դատարանը չի կարողացել հիմնավորել Արման Վարազդատի Մարգարյանի հիմնավոր կերպով ազատությունից շարունակական զրկելու իրավաչափ անհրաժեշտությունը։
Կալանավորում խափանման միջոցը չափազանց խիստ և ծայրահեղ միջոց է քննարկվող պայմաններում և այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ տնային կալանքի կամ վարչական հսկողության՝ համակցված բացակայելու արգելքի կիրառմամբ լիովին հնարավոր կլինի չեզոքացնել բոլոր մտավախությունները, բավարար և ի զորու են ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարգագիծն այն պարագայում, որ տնային կալանքը ևս համարվում է անազատության հետ կապված խափանման միջոց։
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի որոշումը և Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն՝ համակցված բացակայելու արգելքի հետ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը և քննարկելով բողոքը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:
2013 թվականի փետրվարի 15-ի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշվել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ:
Տվյալ դեպքում դատարանը, քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, վերահաստատել է նախորդ որոշումներով արձանագրված դիրքորոշումը, և գտել է, որ անցած ժամանակահատվածում առնվազն չեն նվազել մեղադրյալին վերագրվող ապագայում կատարվելիք այն հավանական գործողությունները, որոնք հիմք են հանդիսացել նրա նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցն ընտրելու և հետագայում դրա ժամկետը երկարաձգելու համար:
Դատարանն ինչպես իր նախորդ որոշումներում այնպես էլ տվյալ դեպքում հիմք է ընդունել ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկատու քարտադարանում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի առկա տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Ա.Մարգարյանը բազմից դատապարտվել է ինչպես համասեռ, այնպես էլ այլ հանցագործությունների համար: Նշված հանգամանքները բարձրացնում են Ա.Մարգարյանի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկը:
Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը՝ դատարանը գտել է, որ դեռևս առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ վերջինը պատշաճ կերպով չի ներկայանա դատարան՝ այդ կերպ դրսևորելով ոչ պատշաճ վարքագիծ: Հաշվի առնելով նախկինում մեղադրյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը՝ այն, որ ենթադրյալ հանցանքից հետո հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինին, բարձրացնում է նշված ռիսկի առկայության հավանականությունը: Հաշվի առնելով վերոգրյալը` դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ` խափանման միջոցների կիրառմամբ:
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարման հիմքին, արձանագրում է, որ թեև ի տարբերություն նախաքննության փուլի, դատարանում ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունն առավել նվազ է, սակայն հարկ է նշել, որ տվյալ գործով դատաքննությունը դեռևս ընթացքի մեջ է և առկա է հավանականություն, որ մեղադրյալ Արման Կարապետյանը կդրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարելու հիմքը ևս առկա է, քանի որ մեղադրյալ Արման Կարապետյանը դատապարտվել է մի շարք այլ քրեական գործերով, և ըստ Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերի՝ վերջինը համարվում է դատվածություն ունեցող անձ, ուստի առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու պայմաններում, վերջինը հնարավոր է կատարի նոր արարք:
Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի՝ տևական ժամանակ անազատության մեջ գտնվելուն, հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2023 թվականի մարտի 22-ի թիվ ԵԴ/0137/01/22 որոշմամբ արձանագրել է, որ խափանման միջոցի կիրառման տևողությունը դրա համաչափության գնահատման ինքնավար գործոն չէ և պետք է գնահատման ենթարկվի` հաշվի առնելով նաև գործի բնույթն ու բարդության աստիճանը: Անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխարգելող միջոցների կիրառման համատեքստում համանման մոտեցում ունի նաև Եվրոպական դատարանը։ Bulea v. Romania գործով 2013 թվականի դեկտեմբերի 3-ի վճռով Եվրոպական դատարանը նշել է, որ ինքնին կանխարգելիչ միջոցների կիրառման տևողությունը բավարար չէ եզրահանգելու համար, որ այն համաչափ չէ:
Այս առումով հատկանշական է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2024 թվականի օգոստոսի 7-ի թիվ ՇԴ/0095/01/22 որոշմամբ վերահաստատելով իր նախկին դիրքորոշումները՝ արձանագրել է, որ դատական քննության ընթացքում գտնվող գործով դատարանի կողմից ամբաստանյալի ազատության իրավունքը սահմանափակող խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության ստուգման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես կարևոր է համարել ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքի վրա, որ խափանման միջոցի վերաբերյալ հարցը լուծելիս առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին։ Նման պայմաններում, որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։
Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ կալանքի կիրառման հիմքի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու դիտարկման հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր, լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ:
Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները, գտնում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալ Արման Կարապետյանի պատշաճ վարքագիծը: Ուստի առաջին ատյանի դատարանի որոշումն օրինական է ու հիմնավոր, և այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի բողոքը մերժել՝ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 24-ի ԵԴ1/1908/01/25 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ

Դատական գործ N: ԵԴ1/1908/01/25

Երևանի քրեական դատարան

Նոր քրեական գործ

Մեղադրյալ
Երբ է գործը ստացվել	05-06-2025
Ինչ կարգով է գործը ստացվել	Առաջին անգամ
Դատախազություն	Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը	14164124
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն	Արման Վարազդատի Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին' ժամը 20:00-ի սահմաններում, մուտք գործելով Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի Կիևյան փողոցի 7-րդ շենքի 101-րդ հասցեում գտնվող «Մաքուր Տուն» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ-սրահ և գիտակցելով, որ գործում է բացահայտ, մոտեցել է խանութ-սրահում տեղադրված բաց դարակաշարերին և հափշտակություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, անտեսելով խանութի աշխատակիցների ներկայությունը և վերջիններիս կողմից նկատվելու հանգամանքը, բացահայտ կերպով բաց դարակաշարերից հափշտակել է վաճառքի համար ներկայացված տարբեր տեսակի կենցաղային նշանակության ապրանքներ' դրանք տեղավորելով հագուստի և պայուսակի մեջ, որը տեսնելով խանութ-սրահի աշխատակցուհին, գույքի պաշտպանության նպատակով բանալիով փակել է խանութ-սրահի մուտքի դռան փականը, սակայն Արման Մարգարյանը ցանկանալով դուրս գալ խանութ-սրահից և հասկանալով, որ դուռը գտնվում է փակ վիճակում, մետաղյա մոխրամանի գործադրմամբ շրջանցելով գույքի պաշտպանության համար նախատեսված միջոցը,կոտրել է խանութի դռան ապակին՝ ընկերությանը պատճառելով 70,000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, և դիմել փախուստի' հափշտակելով ընկերությանը պատկանող ընդհանուր' 560,210 ՀՀ դրամի չափով գույք: Բացի այդ, Արման Վարազդատի Մարգարյանը 2024 թվականի ապրիլի 9-ին' ժամը 20:30-ի սահմաններում, մուտք գործելով Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի Հրաչյա Քոչար փողոցի 22-րդ շենքի 16-րդ հասցեում գտնվող ոչ բնակելի տարածքում գործող «Մաքուր Տուն» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ-սրահ և գիտակցելով,որ գործում է գաղտնի, ուրիշի գույքը հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ մոտեցել է խանութում տեղադրված վաճառքի բաց դարակաշարերին և այնտեղից հափշտակել վաճառքի համար ներկայացված տարբեր տեսակի կենցաղային նշանակության ապրանքներ' դրանք տեղավորելով հագուստի մեջ, այնուհետև հեռացել է խանութ-սրահից' ընկերությանը պատճառելով 133,120 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս:
Անձ
Անուն	Արման
Ազգանուն	Մարգարյան
Հայրանուն	Վարազդատի
Հասցե	---------------
Ծննդյան օր	---------------
Սոցիալական քարտ	---------------
Հոդված_1
Հոդված	253 Մաս 2 Կետ 2,3
Վիճակագրական տողի համարը	9.2
Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար	Առկա չէ
Իրավական բարդության չափանիշ	1.3
Չափահաս	Այո

Մակագրել

Նախագահող դատավոր
Երբ	05-06-2025
Անուն	Գնել
Ազգանուն	Գասպարյան

Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր

Ամսաթիվ	01-07-2022

Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում

Դատավարության կողմեր
Որոշման ամսաթիվ	06-06-2025
Որոշում	ԵԴ1/1908/01/25 ՈՐՈՇՈւՄ ՎԱՐՈւՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈւ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈւՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ «06» հունիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (նախագահող դատավոր՝ Գ.Գասպարյան) 2025թ. հունիսի 06-ին, ուսումնասիրելով թիվ ԵԴ1/1908/01/25 (նախաքննական համար՝ 14164124) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արման Վարազդատի Մարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ Պ Ա Ր Զ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/1908/01/25 (նախաքննական համար՝ 14164124) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արման Վարազդատի Մարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով 05.06.2025թ. մակագրվել և 06.06.2025թ. հանձնվել է դատավոր Գ.Գասպարյանի աշխատակազմին: Մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանքը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ստանձնել թիվ ԵԴ1/1908/01/25 (նախաքննական համար՝ 14164124) քրեական գործի վարույթն ըստ մեղադրանքի՝ Արման Վարազդատի Մարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Քրեական գործով նախնական դատալսումներ նշանակել 2025թ. հունիսի 19-ին՝ ժամը 15:00-ին, որը տեղի կունենա Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի Շենգավիթի նստավայրում (ք.Երևան, Արշակունյանց պ. 24/1)՝ թիվ 5 դահլիճում՝ դռնբաց դատական նիստում՝ դատավոր Գ.Գասպարյանի նախագահությամբ: ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ
Դատավարության կողմեր	Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր	Հանրային մեղադրող
Դատավարության կողմեր	Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ
Դատավարության կողմեր	Պաշտպան
Անուն	Արման
Ազգանուն	Մարգարյան
Հայրանուն	Վարազդատի
Հասցե	---------------
Սոցիալական քարտ	---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն	Է․
Ազգանուն	Թովմասյան
Հասցե	---------------
Սոցիալական քարտ	---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն	Շուշանիկ
Ազգանուն	Տեր-Վարդանյան
Հասցե	---------------
Սոցիալական քարտ	---------------
Դատավարության կողմեր
Անուն	Մհեր
Ազգանուն	Մանգասարյան
Հասցե	---------------
Սոցիալական քարտ	---------------

Նախնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	19-06-2025
Ժամ	15:00
Նիստերի դահլիճի համարը	5

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	19-06-2025
Նիստը	Կայացել է

Խափանման միջոցի հարցի քննարկում

Ամսաթիվ	19-06-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում	Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն	ԵԴ1/1908/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «19» հունիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Է.Մատինյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Է․Թովմասյանի, պաշտպան՝ Մ․Մանգասարյանի, մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի, նախնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի (ծնվել է 1991 թվականի հունվարի 08-ին, Երևան քաղաքում, ՀՀ քաղաքացի, ազգությամբ հայ, դատվածությունը չմարված, հաշվառված Երևան քաղաք, Աջափնյակ համայնք, Բաշինջաղյան փող. փկղ. 35/1 տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024թ․ օգոստոսի 27-ին ՀՀ Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժն ավագ քննիչ Խ.Մարտիրոսյանը կազմել է թիվ 14164124 քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը։ 2024թ․ հոկտեմբերի 22-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ․Գրիգորյանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։ 2024թ․ նոյեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը երկու ամիս ժամկետով։ 2024թ․ դեկտեմբերի 04-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Էդ․Գրիգորյանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է։ 2025թ․ հունվարի 24-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է։ 2025թ․ մարտի 06-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2025թ․մարտի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամիս ժամկետով։ 2025թ․մայիսի 16-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է քառասուն օր ժամկետով։ 2025թ․մայիսի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025թ․ հունիսի 04-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Է․Թովմասյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025թ․ հունիսի 5-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/1908/01/25 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին: 2025թ․ հունիսի 6-ին կայացվել է որոշում թիվ ԵԴ1/1908/01/25 համարի քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատական լսումներ նշանակելու մասին: 2.Դատաքննության ընթացքում․ Հանրային մեղադրողը, դիրքորոշում հայտնելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի վերաբերյալ, նշեց, որ խափանման միջոց կալանքի ժամկետը անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ, քանի որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերը դեռևս շարունակում են առկա լինել։ Պաշտպանը առարկեց հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ, հայտնելով, որ այլընտրանքային խափանման միջոցները, մասնավորապես՝ տնային կալանքը կամ վարչական հսկողությունը ի զորու են ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Մեղադրյալը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը՝ խնդրելով բավարարել պաշտպանի միջնորդությունը։ 3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Այսպիսով, Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:» Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն 1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:» Մարդու ազատությունը` որպես բարձրագույն արժեք, երաշխավորված է, թե ներպետական օրենսդրությամբ, թե միջազգային պայմանագրերով: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված կարգով: Ոչ ոք չի կարող քրեական գործով, կալանավորվել, ենթարկվել դատավարական հարկադրանքի այլ միջոցների, ինչպես նաև իրավունքների ու ազատությունների այլ սահմանափակումների, այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` Եվրոպական դատարան), իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ քրեական իրավախախտում կատարված լինելու «հիմնավոր կասկածը» ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում: Ընդ որում, հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (համանման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ Դատարանը 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 քրեական գործով): Անդրադառնալով Արման Վարազդատի Մարգարյանի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքի հիմնավոր կասկածի առկայությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը և հաշվի առնելով, որ գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, ապա առկա է հիմնավոր կասկածն առ այն, որ վերջինս ենթադրաբար կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը և դատաքննության այս փուլում Դատարանը նշվածի վերաբերյալ առավել մանրամասն վերլուծություն և գնահատում չի կարող կատարել։ Դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հիմքերին, արձանագրում է հետևյալը. Քննարկելով մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգման հարցը՝ Դատարանը գտնում է, որ շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարք կատարելու ռիսկը: Նշվածն արձանագրելիս դատարանը հիմք է ընդունում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկատու քարտադարանում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի առկա տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Ա.Մարգարյանը բազմիցս դատապարտվել է ինչպես համասեռ, այնպես էլ այլ հանցագործություններ կատարելու համար: Բացի այդ, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի վարույթում գտնվող թիվ ԵԴ1/0383/01/25 դատական գործով Արման Մարգարյանը ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ և վերջինիս մեղսագրվում է այլ՝ այդ թվում համասեռ արարքներ հանցանքների կատարում, և վերջինիս նկատմամբ ընտրված է եղել ավելի մեղմ խափանման միջոց: Նշված հանգամանքները բարձրացնում են Ա.Մարգարյանի կողմից նոր արարք կատարելու ռիսկը: Քննարկելով միջնորդությամբ ներկայացված մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը` Դատարանը գտնում է, որ առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ վերջինս պատշաճ կերպով չի ներկայանա դատարան, այդ կերպ դրսևորելով ոչ պատշաճ վարքագիծ։ Հաշվի առնելով նախկինում մեղադրյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը՝ այն, որ ենթադրյալ հանցանքից հետո հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինիս, բարձրացնում է նշված ռիսկի առկայության հավանականությունը։ Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 2. Որոշումը պաշտպանության կողմը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ

Նախնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	19-09-2025
Ժամ	14:00
Նիստերի դահլիճի համարը	5

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	19-09-2025
Նիստը	Կայացել է

Խափանման միջոցի հարցի քննարկում

Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում	Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն	ԵԴ1/1908/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «19» սեպտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Է․Թովմասյանի, պաշտպան՝ Կ․Խաչատրյանի, մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի, նախնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի (ծնվել է 1991 թվականի հունվարի 08-ին, Երևան քաղաքում, ՀՀ քաղաքացի, ազգությամբ հայ, դատվածությունը չմարված, հաշվառված Երևան քաղաք, Աջափնյակ համայնք, Բաշինջաղյան փող. փկղ. 35/1 տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024թ․ օգոստոսի 27-ին ՀՀ Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժն ավագ քննիչ Խ.Մարտիրոսյանը կազմել է թիվ 14164124 քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը։ 2024թ․ հոկտեմբերի 22-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ․Գրիգորյանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։ 2024թ․ նոյեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը երկու ամիս ժամկետով։ 2024թ․ դեկտեմբերի 04-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Էդ․Գրիգորյանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է։ 2025թ․ հունվարի 24-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է։ 2025թ․ մարտի 06-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2025թ․մարտի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամիս ժամկետով։ 2025թ․մայիսի 16-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է քառասուն օր ժամկետով։ 2025թ․մայիսի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025թ․ հունիսի 04-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Է․Թովմասյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025թ․ հունիսի 5-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/1908/01/25 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին: 2025թ․ հունիսի 6-ին կայացվել է որոշում թիվ ԵԴ1/1908/01/25 համարի քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատական լսումներ նշանակելու մասին: 2.Դատաքննության ընթացքում․ Հանրային մեղադրողը, դիրքորոշում հայտնելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի վերաբերյալ, նշեց, որ խափանման միջոց կալանքի ժամկետը անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ, քանի որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերը դեռևս շարունակում են առկա լինել։ Պաշտպանը առարկեց հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ, նշելով, որ իր պաշտպանյալն արդեն տևական ժամանակ է ինչ գտնվում է անազատության մեջ, ունի մի շարք առողջական խնդիրներ, որի պայմաններում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու են ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Մեղադրյալն ըստ էության միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ 3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Այսպիսով, Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:» Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն 1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:» Մարդու ազատությունը` որպես բարձրագույն արժեք, երաշխավորված է, թե ներպետական օրենսդրությամբ, թե միջազգային պայմանագրերով: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված կարգով: Ոչ ոք չի կարող քրեական գործով, կալանավորվել, ենթարկվել դատավարական հարկադրանքի այլ միջոցների, ինչպես նաև իրավունքների ու ազատությունների այլ սահմանափակումների, այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` Եվրոպական դատարան), իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ քրեական իրավախախտում կատարված լինելու «հիմնավոր կասկածը» ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում: Ընդ որում, հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (համանման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ Դատարանը 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 քրեական գործով): Անդրադառնալով Արման Վարազդատի Մարգարյանի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքի հիմնավոր կասկածի առկայությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը և հաշվի առնելով, որ գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, ապա առկա է հիմնավոր կասկածն առ այն, որ վերջինս ենթադրաբար կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը և դատաքննության այս փուլում Դատարանը նշվածի վերաբերյալ առավել մանրամասն վերլուծություն և գնահատում չի կարող կատարել։ Դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին վերահաստատելով իր նախորդ որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումը գտնում է, որ դեռևս իրատեսական է այն ռիսկը, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցանք։ Նշվածն արձանագրելիս Դատարանը հիմք է ընդունում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկատու քարտադարանում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի առկա տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Ա.Մարգարյանը բազմիցս դատապարտվել է ինչպես համասեռ, այնպես էլ այլ հանցագործություններ կատարելու համար: Բացի այդ, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի վարույթում գտնվող թիվ ԵԴ1/0383/01/25 դատական գործով Արման Մարգարյանը ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ և վերջինիս մեղսագրվում է այլ՝ այդ թվում համասեռ արարքներ հանցանքների կատարում, և վերջինիս նկատմամբ ընտրված է եղել ավելի մեղմ խափանման միջոց: Նշված հանգամանքները բարձրացնում են Ա.Մարգարյանի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկը: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը` Դատարանը գտնում է, որ դեռևս առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ վերջինս պատշաճ կերպով չի ներկայանա դատարան, այդ կերպ դրսևորելով ոչ պատշաճ վարքագիծ։ Հաշվի առնելով նախկինում մեղադրյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը՝ այն, որ ենթադրյալ հանցանքից հետո հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինիս, բարձրացնում է նշված ռիսկի առկայության հավանականությունը։ Դատարանը հատկանշական է համարում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի երկարաձգումից հետո դեռևս չեն կատարվել այնպիսի դատավարական գործողություններ որոնց արդյունքում կնվազեր վերջինիս նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հիմքերը: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ: Անդրադառնալով քրեական գործի ողջամիտ ժամկետներում քննության և վարույթն իրականացնող մարմնի դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկումից հետո Դատարանի կողմից կատարվել են հնարավոր գործողությունները նպատակ ունենալով ապահովել գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության ընթացքը, սակայն օբյեկտիվ պատճառներով հնարավոր չի եղել ավարտել այն մեղադրյալի կալանքի տակ գտնվելու ժամկետում: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 2. Որոշումը պաշտպանության կողմը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ

Նախնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	15-10-2025
Ժամ	15:30
Նիստերի դահլիճի համարը	5

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	15-10-2025
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	15-10-2025
Ժամ	16:10
Նիստերի դահլիճի համարը	5

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	15-10-2025
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	25-11-2025
Ժամ	15:30
Նիստերի դահլիճի համարը	5

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	25-11-2025
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	22-12-2025
Ժամ	16:00
Նիստերի դահլիճի համարը	5

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	22-12-2025
Նիստը	Կայացել է

Խափանման միջոցի հարցի քննարկում

Ամսաթիվ	22-12-2025
Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում	Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը
Որոշման բովանդակություն	ԵԴ1/1908/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ԿԻՐԱՌՎԱԾ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑԸ ՎԵՐԱՑՆԵԼՈՒ, ՓՈԽԵԼՈՒ, ԴՐԱ ԺԱՄԿԵՏԸ ԵՐԿԱՐԱՁԳԵԼՈՒ ԿԱՄ ԽԱՓԱՆՄԱՆ ՄԻՋՈՑ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ՀԱՐՑԸ ՔՆՆԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «22» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը` (այսուհետ նաև` Դատարան) նախագահությամբ դատավոր Գ.Գասպարյանի, քարտուղարությամբ Դ.Գրիգորյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Է․Թովմասյանի, պաշտպան՝ Կ․Խաչատրյանի, մեղադրյալ Ա․Մարգարյանի, նախնական դատական լսումների ընթացքում՝ դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի (ծնվել է 1991 թվականի հունվարի 08-ին, Երևան քաղաքում, ՀՀ քաղաքացի, ազգությամբ հայ, դատվածությունը չմարված, հաշվառված Երևան քաղաք, Աջափնյակ համայնք, Բաշինջաղյան փող. փկղ. 35/1 տուն հասցեում) նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2024թ․ օգոստոսի 27-ին ՀՀ Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժն ավագ քննիչ Խ.Մարտիրոսյանը կազմել է թիվ 14164124 քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը։ 2024թ․ հոկտեմբերի 22-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ․Գրիգորյանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։ 2024թ․ նոյեմբերի 20-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը երկու ամիս ժամկետով։ 2024թ․ դեկտեմբերի 04-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Էդ․Գրիգորյանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է։ 2025թ․ հունվարի 24-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է։ 2025թ․ մարտի 06-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ․Կյուրեղյանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2025թ․մարտի 13-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամիս ժամկետով։ 2025թ․մայիսի 16-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է քառասուն օր ժամկետով։ 2025թ․մայիսի 30-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025թ․ հունիսի 04-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Է․Թովմասյանի որոշմամբ հաստատվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2025թ․ հունիսի 5-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/1908/01/25 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին: 2025թ․ հունիսի 6-ին կայացվել է որոշում թիվ ԵԴ1/1908/01/25 համարի քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատական լսումներ նշանակելու մասին: 2.Դատաքննության ընթացքում․ Հանրային մեղադրողը, դիրքորոշում հայտնելով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի վերաբերյալ, նշեց, որ խափանման միջոց կալանքի ժամկետը անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ, քանի որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերը դեռևս շարունակում են առկա լինել։ Պաշտպանը առարկեց հանրային մեղադրողի միջնորդության դեմ, նշելով, որ իր պաշտպանյալն արդեն տևական ժամանակ է ինչ գտնվում է անազատության մեջ, ունի մի շարք առողջական խնդիրներ, որի պայմաններում այլընտրանքային խափանման միջոցները մասնավորապես տնային կալանքը կամ վարչական հսկողությունը ի զորու են ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը։ Մեղադրյալն ըստ էության միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ 3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Այսպիսով, Դատարանը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 2 ամիս ժամկետով՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար. (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Նախնական դատալսումները պարտադիր են բոլոր քրեական վարույթներով: 2. Ստանալով քրեական գործը` դատավորը եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: (...) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի համաձայն՝ Նախնական դատալսումների ընթացքում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու, իսկ եթե խափանման միջոց կիրառված չի եղել` այն կիրառելու հարցը:» Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով: Համաձայն «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ (…)» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն 1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ:» Մարդու ազատությունը` որպես բարձրագույն արժեք, երաշխավորված է, թե ներպետական օրենսդրությամբ, թե միջազգային պայմանագրերով: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված կարգով: Ոչ ոք չի կարող քրեական գործով, կալանավորվել, ենթարկվել դատավարական հարկադրանքի այլ միջոցների, ինչպես նաև իրավունքների ու ազատությունների այլ սահմանափակումների, այլ կերպ, քան օրենքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` Եվրոպական դատարան), իր մի շարք նախադեպային որոշումներում նշել է, որ քրեական իրավախախտում կատարված լինելու «հիմնավոր կասկածը» ենթադրում է այնպիսի փաստերի կամ տեղեկությունների առկայություն, որոնք անաչառ դիտորդին կհամոզեն, որ տվյալ անձը կարող է կատարած լինել իրավախախտում: Ընդ որում, հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (համանման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ Դատարանը 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 քրեական գործով): Անդրադառնալով Արման Վարազդատի Մարգարյանի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքի հիմնավոր կասկածի առկայությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը և հաշվի առնելով, որ գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, ապա առկա է հիմնավոր կասկածն առ այն, որ վերջինս ենթադրաբար կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը և դատաքննության այս փուլում Դատարանը նշվածի վերաբերյալ առավել մանրամասն վերլուծություն և գնահատում չի կարող կատարել։ Դատարանը իր նախորդ որոշումներում արձանագրել էր հետևյալը. «Դատարանը գտնում է, որ դեռևս իրատեսական է այն ռիսկը, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցանք։ Դատարանը հիմք է ընդունում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկատու քարտադարանում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի առկա տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Ա.Մարգարյանը բազմիցս դատապարտվել է ինչպես համասեռ, այնպես էլ այլ հանցագործություններ կատարելու համար: Բացի այդ, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի վարույթում գտնվող թիվ ԵԴ1/0383/01/25 դատական գործով Արման Մարգարյանը ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ և վերջինիս մեղսագրվում է այլ՝ այդ թվում համասեռ արարքներ հանցանքների կատարում, և վերջինիս նկատմամբ ընտրված է եղել ավելի մեղմ խափանման միջոց: Նշված հանգամանքները բարձրացնում են Ա.Մարգարյանի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկը: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը` Դատարանը գտնում է, որ դեռևս առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ վերջինս պատշաճ կերպով չի ներկայանա դատարան, այդ կերպ դրսևորելով ոչ պատշաճ վարքագիծ։ Հաշվի առնելով նախկինում մեղադրյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը՝ այն, որ ենթադրյալ հանցանքից հետո հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինիս, բարձրացնում է նշված ռիսկի առկայության հավանականությունը։» Ներկայումս քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը Դատարանը վերահաստատում է նախորդ որոշումներով արձանագրված դիրքորոշումը, և գտնում է, որ անցած ժամանակահատվածում առնվազն չեն նվազել մեղադրյալին վերագրվող ապագայում կատարվելիք այն հավանական գործողությունները, որոնք հիմք են հանդիսացել նրա նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցը ընտրելու և հետագայում դրա ժամկետը երկարաձգելու համար: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 2 (երկու) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ: Անդրադառնալով քրեական գործի ողջամիտ ժամկետներում քննության և վարույթն իրականացնող մարմնի դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկումից հետո Դատարանի կողմից կատարվել են հնարավոր գործողությունները նպատակ ունենալով ապահովել գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության ընթացքը, սակայն օբյեկտիվ պատճառներով հնարավոր չի եղել ավարտել այն մեղադրյալի կալանքի տակ գտնվելու ժամկետում: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-րդ, 116-րդ, 118-րդ, 119-րդ, 270-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգել 2 (երկու) ամիս ժամկետով մինչև 2026 թվականի փետրվարի 27-ը։ 2. Որոշումը պաշտպանության կողմը կարող է բողոքարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու պահից 10-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	12-02-2026
Ժամ	16:30
Նիստերի դահլիճի համարը	5

Անավարտ գործեր

Հաշվետու ժամանակահատված	2025 թվական
Տեսակը	Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	12-02-2026
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	24-02-2026
Ժամ	16:30
Նիստերի դահլիճի համարը	5

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	24-02-2026
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	25-03-2026
Ժամ	16:00
Նիստերի դահլիճի համարը	5

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	25-03-2026
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	23-04-2026
Ժամ	16:00
Նիստերի դահլիճի համարը	5

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	23-04-2026
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	12-05-2026
Ժամ	14:00
Նիստերի դահլիճի համարը	5

Նիստը կայացել է

Նիստի ամսաթիվ	12-05-2026
Նիստը	Կայացել է

Հիմնական դատալսումներ

Ամսաթիվ	14-08-2026
Ժամ	14:00
Նիստերի դահլիճի համարը	5

Դատական գործ N: ԵԴ1/1908/01/25

Քրեական վերաքննիչ

Ստացվել է վերաքննիչ բողոք

Բողոքը բերող անձը
Ամսաթիվ	04-07-2025
Ամսաթիվ	01-07-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը	Պաշտպան
Անուն	Մհեր
Ազգանուն	Մանգասարյան
Հասցե	---------------
Սեռ	0
Բողոքի բովանդակությունը	Արման Մարգարյան Բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/՝ 19.06.2025թ. կայացված որոշումը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառել տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն համակցված բացակայելու արգելքի հետ :
Բողոքի ստացման կարգը	Հանձնվել է փոստին
Չափահաս	Այո

Գործը ստացվել է

Գործի ստացման ամսաթիվ	11-07-2025
Վիճակագրական տողի համարը	9.2
Գործը ստացվել է	Երևանի քրեական դատարան

Միջանկյալ դատական ակտի դեմ

Միջանկյալ դատական ակտեր	Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում

Մակագրել

Նախագահող դատավոր
Ամսաթիվ	11-07-2025
Անուն	Վազգեն
Ազգանուն	Ռշտունի

Ընդունվել է վարույթ

Ամսաթիվ	15-07-2025

Գրավոր ընթացակարգ

Ամսաթիվ	28-07-2025
Որոշում	ԵԴ1/1908/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ <<28>> հուլիսի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Վազգեն Ռշտունի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Արման Վարազդատի Մարգարյանի (ծնված՝ 1991 թվականի հունվարի 8-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն ունեցող, հաշվառված է Երևան քաղաքի Աջափնյակ համայնքի Բաշինջաղյան փողոցի փկղ․, 35/1-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի հունիսի 19-ի որոշման դեմ պաշտպան Մհեր Մանգասարյանի բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 19-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/1908/01/25 գործով մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 2025 թվականի հուլիսի 4-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել պաշտպան Մհեր Մանգասարյանի բողոքը, իսկ բողոքի վերաբերյալ նյութերը ստացվել են 2025 թվականի հուլիսի 11-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել են 2025 թվականի հուլիսի 14-ին): Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպան Մհեր Մանգասարյանը բողոքում նշել է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից չեն ներկայացվել այնպիսի փաստարկներ, որոնց հիման վրա կարելի կլիներ իրավաչափ և ողջամիտ համարել վարույթն իրականացնող մարմնի այն պնդումը, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները, բացի դրանից տևական ժամանակ գտնվելով անազատության մեջ գիտակցում է ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հետևանքները, որով ցածր է հավանականությունը, որ Արման Մարգարյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվելու պարագայում նա կարող է քննությանը քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով խոչընդոտել: Ցածր է հավանականությունը, ինչպես նաև ռիսկն Արման Մարգարյանի կողմից նոր հանցանք կատարելու առումով, քանի որ նա ունի մշտական բնակության վայր, որը պատկանում է մորը՝ Սիրանուշ Մարգարյանին, ՀՀ քաղաքացի է, ունի ամուր սոցիալական կապեր ՀՀ-ում, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա՝ 2010 թվականին ծնված Մարիա Արմանի Մարգարյանը և 2016 թվականին ծնված Էլմիրա Արմանի Մարգարյանը, գիտակցում է ենթադրյալ արարք կատարելու հետևանքները: Ընկերը համաձայնություն է տվել, որ մեղադրյալը տնային կալանքի պայմաններում բնակություն հաստատի Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Բյուրեղավան համայնքի 3-րդ փողոցի 3 տուն հասցնում: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների չկատարելու հիմքերին, ապա դատարանն այն պայմանավորել է մեղսագրվող արարքի ծանրության և ակնկալվող պատժի խստության հետ համակցությամբ: Դատարանը հաշվի չի առել, որ կալանավորումն ամենախիստ խափանման միջոցն է, և այն պետք է կիրառվի միայն ծայրահեղ դեպքում: Կալանավորում խափանման միջոցը ծայրահեղ միջոց է քննարկվող պայմաններում և այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ տնային կալանքի (Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Բյուրեղավան համայնքի 3-րդ փողոցի 3 տուն հասցեում) կամ վարչական հսկողության՝ համակցված բացակայելու արգելքի կիրառմամբ լիովին հնարավոր կլինի չեզոքացնել բոլոր մտավախությունները, բավարար և ի զորու են ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն այն պարագայում, որ տնային կալանքը ևս համարվում է անազատության հետ կապված խափանման միջոց: Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի որոշումը և մեղադրյալ Արման Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը կամ վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը և քննարկելով բողոքը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 2013 թվականի փետրվարի 15-ի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշվել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ: Դատարանը նշել է, որ շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարք կատարելու ռիսկը: Նշվածն արձանագրելիս դատարանը հիմք է ընդունել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկատու քարտադարանում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի առկա տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Արման Մարգարյանը բազմիցս դատապարտվել է ինչպես համասեռ, այնպես էլ այլ հանցագործություններ կատարելու համար: Բացի այդ, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի վարույթում գտնվող թիվ ԵԴ1/0383/01/25 դատական գործով Արման Մարգարյանն ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ և վերջինին մեղսագրվում է այլ՝ այդ թվում համասեռ հանցանքների կատարում, և վերջինի նկատմամբ ընտրված է եղել ավելի մեղմ խափանման միջոց: Նշված հանգամանքները բարձրացնում են Արման Մարգարյանի կողմից նոր արարք կատարելու ռիսկը: Քննարկելով միջնորդությամբ ներկայացված մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը՝ դատարանը գտել է, որ առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ վերջինը պատշաճ կերպով չի ներկայանա դատարան, այդ կերպ դրսևորելով ոչ պատշաճ վարքագիծ: Հաշվի առնելով նախկինում մեղադրյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը՝ այն, որ ենթադրյալ հանցանքից հետո հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինին, բարձրացնում է նշված ռիսկի առկայության հավանականությունը: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարման հիմքին, արձանագրում է, որ թեև ի տարբերություն նախաքննության փուլի, դատարանում ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունն առավել նվազ է, սակայն հարկ է նշել, որ տվյալ գործով դատաքննությունը դեռևս ընթացքի մեջ է և առկա է հավանականություն, որ մեղադրյալ Արման Կարապետյանը կդրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Նման դիրքորոշում արտահայտելիս Վերաքննիչ դատարանը հատկանշական է համարում նաև այն, որ ենթադրյալ արարքից հետո, հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինին։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարելու հիմքը ևս առկա է, քանի որ մեղադրյալ Արման Կարապետյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի վարույթում քննվում է թիվ ԵԴ1/0383/01/25 դատական գործը, որով վերջինին մեղսագրվում է այլ՝ այդ թվում համասեռ հանցանքներ, և նրա նկատմամբ այդ վարույթով կիրառված է եղել ավելի մեղմ խափանման միջոց: Ավելին՝ մեղադրյալ Արման Կարապետյանը դատապարտվել է մի շարք այլ քրեական գործերով, և ըստ Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերի՝ վերջինը համարվում է դատվածություն ունեցող անձ, ուստի առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու պայմաններում, վերջինը կկատարի նոր արարք: Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի կողմից մեղադրյալ Արման Կարապետյանի անձը բնութագրող հանգամանքների վերաբերյալ արված պնդումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ինքնին չեն կարող չեզոքացնել մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու և հանցանք կատարելու հավանականությունն այն աստիճան, որ դատարանն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը տվյալ փուլում թույլատրելի համարի։ Վերոգրյալի հիման վրա հաշվի առնելով նաև Արման Կարապետյանի մեղսագրվող հանցանքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, պատժի խստությունը, մասնավորապես՝ մեղադրյալին մեղսագրվում է սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված ծանր և ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ողջամիտ հիմքեր կան ենթադրելու, որ Արման Կարապետյանը, հայտնվելով ազատության մեջ, հնարավոր է դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Ընդ որում՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր են և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ կալանքի կիրառման հիմքի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու դիտարկման հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ: Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները, գտնում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալ Արման Կարապետյանի պատշաճ վարքագիծը: Ուստի առաջին ատյանի դատարանի որոշումն օրինական է ու հիմնավոր, և այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Պաշտպան Մհեր Մանգասարյանի բողոքը մերժել՝ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 19-ի ԵԴ1/1908/01/25 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ

Դատական ակտ

Դատական ակտ	ԵԴ1/1908/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ <<28>> հուլիսի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Վազգեն Ռշտունի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Արման Վարազդատի Մարգարյանի (ծնված՝ 1991 թվականի հունվարի 8-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն ունեցող, հաշվառված է Երևան քաղաքի Աջափնյակ համայնքի Բաշինջաղյան փողոցի փկղ․, 35/1-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2025 թվականի հունիսի 19-ի որոշման դեմ պաշտպան Մհեր Մանգասարյանի բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 19-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ1/1908/01/25 գործով մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 2025 թվականի հուլիսի 4-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել պաշտպան Մհեր Մանգասարյանի բողոքը, իսկ բողոքի վերաբերյալ նյութերը ստացվել են 2025 թվականի հուլիսի 11-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել են 2025 թվականի հուլիսի 14-ին): Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպան Մհեր Մանգասարյանը բողոքում նշել է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից չեն ներկայացվել այնպիսի փաստարկներ, որոնց հիման վրա կարելի կլիներ իրավաչափ և ողջամիտ համարել վարույթն իրականացնող մարմնի այն պնդումը, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները, բացի դրանից տևական ժամանակ գտնվելով անազատության մեջ գիտակցում է ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հետևանքները, որով ցածր է հավանականությունը, որ Արման Մարգարյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվելու պարագայում նա կարող է քննությանը քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով խոչընդոտել: Ցածր է հավանականությունը, ինչպես նաև ռիսկն Արման Մարգարյանի կողմից նոր հանցանք կատարելու առումով, քանի որ նա ունի մշտական բնակության վայր, որը պատկանում է մորը՝ Սիրանուշ Մարգարյանին, ՀՀ քաղաքացի է, ունի ամուր սոցիալական կապեր ՀՀ-ում, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա՝ 2010 թվականին ծնված Մարիա Արմանի Մարգարյանը և 2016 թվականին ծնված Էլմիրա Արմանի Մարգարյանը, գիտակցում է ենթադրյալ արարք կատարելու հետևանքները: Ընկերը համաձայնություն է տվել, որ մեղադրյալը տնային կալանքի պայմաններում բնակություն հաստատի Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Բյուրեղավան համայնքի 3-րդ փողոցի 3 տուն հասցնում: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների չկատարելու հիմքերին, ապա դատարանն այն պայմանավորել է մեղսագրվող արարքի ծանրության և ակնկալվող պատժի խստության հետ համակցությամբ: Դատարանը հաշվի չի առել, որ կալանավորումն ամենախիստ խափանման միջոցն է, և այն պետք է կիրառվի միայն ծայրահեղ դեպքում: Կալանավորում խափանման միջոցը ծայրահեղ միջոց է քննարկվող պայմաններում և այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ տնային կալանքի (Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Բյուրեղավան համայնքի 3-րդ փողոցի 3 տուն հասցեում) կամ վարչական հսկողության՝ համակցված բացակայելու արգելքի կիրառմամբ լիովին հնարավոր կլինի չեզոքացնել բոլոր մտավախությունները, բավարար և ի զորու են ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն այն պարագայում, որ տնային կալանքը ևս համարվում է անազատության հետ կապված խափանման միջոց: Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի որոշումը և մեղադրյալ Արման Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել տնային կալանքը կամ վարչական հսկողությունը և բացակայելու արգելքը։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը և քննարկելով բողոքը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 2013 թվականի փետրվարի 15-ի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշվել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ: Դատարանը նշել է, որ շարունակում է առկա լինել մեղադրյալի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարք կատարելու ռիսկը: Նշվածն արձանագրելիս դատարանը հիմք է ընդունել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկատու քարտադարանում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի առկա տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Արման Մարգարյանը բազմիցս դատապարտվել է ինչպես համասեռ, այնպես էլ այլ հանցագործություններ կատարելու համար: Բացի այդ, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի վարույթում գտնվող թիվ ԵԴ1/0383/01/25 դատական գործով Արման Մարգարյանն ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ և վերջինին մեղսագրվում է այլ՝ այդ թվում համասեռ հանցանքների կատարում, և վերջինի նկատմամբ ընտրված է եղել ավելի մեղմ խափանման միջոց: Նշված հանգամանքները բարձրացնում են Արման Մարգարյանի կողմից նոր արարք կատարելու ռիսկը: Քննարկելով միջնորդությամբ ներկայացված մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը՝ դատարանը գտել է, որ առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ վերջինը պատշաճ կերպով չի ներկայանա դատարան, այդ կերպ դրսևորելով ոչ պատշաճ վարքագիծ: Հաշվի առնելով նախկինում մեղադրյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը՝ այն, որ ենթադրյալ հանցանքից հետո հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինին, բարձրացնում է նշված ռիսկի առկայության հավանականությունը: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ, որպիսի մոտեցումը Վերաքննիչ դատարանի համար նույնպես ընդունելի է: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարման հիմքին, արձանագրում է, որ թեև ի տարբերություն նախաքննության փուլի, դատարանում ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունն առավել նվազ է, սակայն հարկ է նշել, որ տվյալ գործով դատաքննությունը դեռևս ընթացքի մեջ է և առկա է հավանականություն, որ մեղադրյալ Արման Կարապետյանը կդրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Նման դիրքորոշում արտահայտելիս Վերաքննիչ դատարանը հատկանշական է համարում նաև այն, որ ենթադրյալ արարքից հետո, հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինին։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարելու հիմքը ևս առկա է, քանի որ մեղադրյալ Արման Կարապետյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի վարույթում քննվում է թիվ ԵԴ1/0383/01/25 դատական գործը, որով վերջինին մեղսագրվում է այլ՝ այդ թվում համասեռ հանցանքներ, և նրա նկատմամբ այդ վարույթով կիրառված է եղել ավելի մեղմ խափանման միջոց: Ավելին՝ մեղադրյալ Արման Կարապետյանը դատապարտվել է մի շարք այլ քրեական գործերով, և ըստ Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերի՝ վերջինը համարվում է դատվածություն ունեցող անձ, ուստի առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու պայմաններում, վերջինը կկատարի նոր արարք: Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի կողմից մեղադրյալ Արման Կարապետյանի անձը բնութագրող հանգամանքների վերաբերյալ արված պնդումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դրանք ինքնին չեն կարող չեզոքացնել մեղադրյալի կողմից ապացուցման գործընթացին միջամտելու և հանցանք կատարելու հավանականությունն այն աստիճան, որ դատարանն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը տվյալ փուլում թույլատրելի համարի։ Վերոգրյալի հիման վրա հաշվի առնելով նաև Արման Կարապետյանի մեղսագրվող հանցանքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, պատժի խստությունը, մասնավորապես՝ մեղադրյալին մեղսագրվում է սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված ծանր և ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ողջամիտ հիմքեր կան ենթադրելու, որ Արման Կարապետյանը, հայտնվելով ազատության մեջ, հնարավոր է դրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Ընդ որում՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշմամբ նշել է, որ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր են և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ կալանքի կիրառման հիմքի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու դիտարկման հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ: Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները, գտնում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալ Արման Կարապետյանի պատշաճ վարքագիծը: Ուստի առաջին ատյանի դատարանի որոշումն օրինական է ու հիմնավոր, և այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Պաշտպան Մհեր Մանգասարյանի բողոքը մերժել՝ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի հունիսի 19-ի ԵԴ1/1908/01/25 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
Դատական ակտի ամսաթիվը	28-07-2025

Գործը հանձնվել է գրասենյակ

Ամսաթիվ	29-08-2025
Էջերի քանակը	գործի նյութերը՝ 2 հատորից՝ 1-ին հատորը՝ 52 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 61 թերթ

Գործն ուղարկվել է

Գործն ուղարկվել է	29-08-2025
Էջերի քանակը	52, 61
Ուր	Վճռաբեկ
Գրության համարը	72760/25

Ստացվել է վերաքննիչ բողոք

Բողոքը բերող անձը
Ամսաթիվ	01-10-2025
Ամսաթիվ	29-09-2025
Ում կողմից է բերվել բողոքը	Պաշտպան
Անուն	Կարինե
Ազգանուն	Խաչատրյան
Հասցե	---------------
Սեռ	0
Բողոքի բովանդակությունը	Արման Մարգարյան Բողոքը բավարարել ամբողջությամբ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/ 19.09.2025թ. կայացված որոշումը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառել տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն համակցված բացակայելու արգելքի հետ :
Բողոքի ստացման կարգը	Հանձնվել է փոստին
Չափահաս	Այո
Կայացվել է որոշում	Ընդունվել է վարույթ
Որոշման ամսաթիվը	20-10-2025
Որոշման բովանդակություն	ԵԴ1/1908/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «20» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետև՝ նաև Վերաքննիչ դատարան), նախա¬¬¬¬¬¬¬գա¬¬հությամբ՝ դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի, գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթար¬կե¬լով թիվ ԵԴ1/1908/01/25 քրեակա¬ն գոր¬ծով մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի (այսուհետև՝ նաև մեղադրյալ) պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Գ.Գասպարյան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 19-ի որոշումը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՝ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի հունիսի 5-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետև՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան) ստացվել է թիվ ԵԴ1/1908/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արման Վարազդատի Մարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին: 2025 թվականի հունիսի 6-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ.Գասպարյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2025 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը ստացել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ին: 2025 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը: Վերաքննիչ դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/1908/01/25 վարույթի նյութերը, բողոքի հետ միասին դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 8-ին: 2025 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին: Որոշման կայացման օր է սահմանվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ը: 2. Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, այն բանի համար, որ «նա, 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին' ժամը 20:00-ի սահմաններում, մուտք գործելով Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի Կիևյան փողոցի 7-րդ շենքի 101-րդ հասցեում գտնվող «Մաքուր Տուն» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ-սրահ և գիտակցելով, որ գործում է բացահայտ, մոտեցել է խանութ-սրահում տեղադրված բաց դարակաշարերին և հափշտակություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, անտեսելով խանութի աշխատակիցների ներկայությունը և վերջիններիս կողմից նկատվելու հանգամանքը, բացահայտ կերպով բաց դարակաշարերից հափշտակել է վաճառքի համար ներկայացված տարբեր տեսակի կենցաղային նշանակության ապրանքներ՝ դրանք տեղավորելով հագուստի և պայուսակի մեջ, որը տեսնելով խանութ-սրահի աշխատակցուհին, գույքի պաշտպանության նպատակով բանալիով փակել է խանութ-սրահի մուտքի դռան փականը, սակայն Արման Մարգարյանը ցանկանալով դուրս գալ խանութ-սրահից և հասկանալով, որ դուռը գտնվում է փակ վիճակում, մետաղյա մոխրամանի գործադրմամբ շրջանցելով գույքի պաշտպանության համար նախատեսված միջոցը, կոտրել է խանութի դռան ապակին՝ ընկերությանը պատճառելով 70,000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, և դիմել փախուստի՝ հափշտակելով ընկերությանը պատկանող ընդհանուր՝ 560,210 ՀՀ դրամի չափով գույք: Բացի այդ, Արման Վարազդատի Մարգարյանը 2024 թվականի ապրիլի 9-ին՝ ժամը 20:30-ի սահմաններում, մուտք գործելով Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի Հրաչյա Քոչար փողոցի 22-րդ շենքի 16-րդ հասցեում գտնվող ոչ բնակելի տարածքում գործող «Մաքուր Տուն» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ-սրահ և գիտակցելով,որ գործում է գաղտնի, ուրիշի գույքը հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ մոտեցել է խանութում տեղադրված վաճառքի բաց դարակաշարերին և այնտեղից հափշտակել վաճառքի համար ներկայացված տարբեր տեսակի կենցաղային նշանակության ապրանքներ' դրանք տեղավորելով հագուստի մեջ, այնուհետև հեռացել է խանութ-սրահից' ընկերությանը պատճառելով 133,120 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս»։ 3. Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները. «Այսպիսով՝ Դատարանը հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. (...) Անդրադառնալով Արման Վարազդատի Մարգարյանի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքի հիմնավոր կասկածի առկայությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը և հաշվի առնելով, որ գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, ապա առկա է հիմնավոր կասկածն առ այն, որ վերջինս ենթադրաբար կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը և դատաքննության այս փուլում Դատարանը նշվածի վերաբերյալ առավել մանրամասն վերլուծություն և գնահատում չի կարող կատարել: Դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին վերահաստատելով իր նախորդ որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումը գտնում է, որ դեռևս իրատեսական է այն ռիսկը, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցանք: Նշվածն արձանագրելիս Դատարանը հիմք է ընդունում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկատու քարտադարանում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի առկա տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Ա.Մարգարյանը բազմիցս դատապարտվել է ինչպես համասեռ, այնպես էլ այլ հանցագործություններ կատարելու համար: Բացի այդ, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի վարույթում գանվող թիվ ԵԴ1/0383/01/25 դատական գործով Արման Մարգարյանը ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ և վերջինիս մեղսագրվում է այլ՝ այդ թվում համասեռ արարքներ հանցանքների կատարում, և վերջինիս նկատմամբ ընտրված է եղել ավելի մեղմ խափանման միջոց: Նշված հանգամանքները բարձրացնում են Ա.Մարգարյանի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկը: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորվւսծ կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը՝ Դատարանը գտնում է, որ դեռևս առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ վերջինս պատշաճ կերպով չի ներկայանա դատարան, այդ կերպ դրսևորելով ոչ պատշաճ վարքագիծ: Հաշվի առնելով նախկինում մեղադրյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը՝ այն, որ ենթադրյալ հանցանքից հետո հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինիս, բարձրացնում է նշված ռիսկի առկայության հավանականությունը: Դատարանը հատկանշական է համարում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի երկարաձգումից հետո դեռևս չեն կատարվել այնպիսի դաւոավարական գործողություններ որոնց արդյունքում կնվազեր վերջինիս նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հիմքերը: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական ատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ: Անդրադառնալով քրեական գործի ողջամիտ ժամկետներում քննության և վարույթն իտականացնող մարմնի դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկումից հետո Դատարանի կողմից կատարվել են հնարավոր գործողությունները նպատակ ունենալով ապահովել գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկպիվ քննության ընթացքը, սակայն օբյեկտիվ պատճառներով հնարավոր չի եղել ավարտել այն մեղադրյալի կալանքի տակ գտնվելու ժամկետում»: 4. Բողոքի հիմքերը, այն հաստատող փաստերը և պահանջը. Մեղադրյալ Արման Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից չեն ներկայացվել այնպիսի փաստարկներ, որոնց հիման վրա կարելի կլիներ իրավաչափ և ողջամիտ համարել, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները, բացի դրանից տևական ժամանակ գտնվելով անազատության մեջ գիտակցում է ոչ պատշաճ վարգագիծ դրսևորելու հետևանքները, ուստի ցածր է համարել հավանականությունը, որ Արման Մարգարյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվելու պարագայում նա կարող է քննությանը քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով խոչընդոտել: Հանցանք կատարելու հավանականությունը ըստ բողոքաբերի նույնպես ցածր է: Նշել է, որ նա ունի մշտական բնակության վայր Երևան քաղաքի Նուբարաշենի 9-րդ փողոցի 21 տուն հասցեում մայր, որը պատկանում է մայր ծնող՝ Սիրանուշ Մարգարյանին, ՀՀ քաղաքացի է, ունի ամուր սոցիալական կապեր ՀՀ-ում, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա՝ 2010թ. ծնված Մարիա Արմանի Մարգարյանը և 2016թ. ծնված Էլմիրա Արմանի Մարգարյանը, գիտակցում է ենթադրյալ ենթադրյալ արարք կատարելու հետևանքները: Ընկերը համաձայնություն է տվել Ա.Մարգարյանին, որպեսզի տնային կալանքի պայմաններում բնակություն հաստատի Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Բյուրեղավան համայնքի 3-րդ փողոցի 3 տուն հասցեում: Բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի նշված հիմնավորումները չեն կարող համարվել կալանքը պատճառաբանելու համար ծանրակշիռ հիմք և գտել է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցի մասնավորապես տնային կալանքի (Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Բյուրեղավան համայնքի 3-րդ փողոցի 3 տուն հասցեում) կամ վարչական հսկողության՝ համակցված բացակայելու արգելքի կիրառմամբ լիովին հնարավոր կլինի չեզոքացնել բոլոր մտավախությունները, բավարար և ի զորու են ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարգագիծը այն պարագայում, որ տնային կալանքը ևս համարվում է անազատության հետ կապված խափանման միջոց։ Ամփոփելով, բողոքաբերը խնդրել է վիճարկվող դատական ակտը Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք (Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Բյուրեղավան համայնքի 3-րդ փողոցի 3 տուն հասցեում) կամ վարչական հսկողություն՝ համակցված բացակայելու արգելքի հետ: 5. Վարույթի մասնակիցների կողմից Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բողոքի պատասխանները, բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը և միջնորդությունները. Վարույթի մասնակիցները Վերաքննիչ դատարանին չեն ներկայացրել բողոքի պատասխաններ, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ: 6.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դա¬տա¬կան ստուգ¬¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշման օրինականութ¬յու¬¬նը և հիմ¬նա¬վոր¬վա¬ծութ¬յունը, ուսումնասիրելով Բողոքի վերաբերյալ ստացված նյութերը՝ Վերաքննիչ դա¬տա¬րանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 389-րդ հոդվածի համաձայն` «Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման ենթակա են առաջին ատյանի դատարանի հետևյալ դատական ակտերը՝ (…) 2) կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու, կալանքի ժամկետը երկարաձգելու, կալանքը վերացնելու կամ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու, ինչպես նաև կալանքը վերացնելու կամ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժելու մասին․ (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ. 2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ. 3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: 4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: 2. Մինչդատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել, կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երկու ամսից ոչ ավելի ժամկետով` պահպանելով սույն հոդվածով սահմանված մինչդատական վարույթում կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը (...)»։ Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նկատել, որ Արման Մարգարյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքներին նրա առնչությունը հատուկ վերանայման բողոքում չի վիճարկվում, ուստի այդ հարցին անդրադարձ չի կատարվում: Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրյալ Արման Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը, վերլուծելով քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Արման Մարգարյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և իրավաչափ կերպով արձանագրել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով Պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքում վկայակոչված հիմքերին և փաստարկներին այն մասին, որ սխալ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները՝ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերի մասով, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքը խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը, և Առաջին ատյանի դատարանը որպես վարույթ իրականացնող մարմին խափանման միջոցի հիմքերը քննարկելիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, քրեական գործի նյութերում առկա են եղել համապատասխան տեղեկություններ և փաստեր, որոնք թույլ են տալիս հիմնավորված ենթադրություն կատարել առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալ Արման Մարգարյանը կարող է հանցանք կատարել և չկատարել քրեական դատավարության օրենսգրքով մեղադրյալի վրա դրված պարտականությունները, կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը: Նման եզրահանգման գալու համար հիմք են հանդիսանում այն հանգամանքները, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկատու քարտադարանում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի առկա տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Ա.Մարգարյանը բազմիցս դատապարտվել է ինչպես համասեռ, այնպես էլ այլ հանցագործություններ կատարելու համար, ինչպես նաև Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի վարույթում գտնվող թիվ ԵԴ1/0383/01/25 դատական գործով Արման Մարգարյանը ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ և վերջինիս մեղսագրվում է այլ՝ այդ թվում համասեռ արարքներ հանցանքների կատարում, և վերջինիս նկատմամբ ընտրված է եղել ավելի մեղմ խափանման միջոց: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, վերոնշյալ հանգամանքերը վկայում են մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու բարձր հավանականության մասին և Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ի տարբերություն նախաքննության փուլի, դատարանում ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունն առավել նվազ է, սակայն հարկ է նշել, որ տվյալ գործով դատաքննությունը դեռևս ընթացքի մեջ է և առկա է հավանականություն, որ մեղադրյալ Արման Մարգարյանը կդրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ, հաշվի առնելով նաև նախկինում մեղադրյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը՝ այն, որ ենթադրյալ հանցանքից հետո հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինիս, բարձրացնում է նշված ռիսկի առկայության հավանականությունը: Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է նաև մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը (տե՛ս մեղադրանքի փաստական հանգամանքները), մասնավորապես՝ մեղադրյալին մեղսագրվում է սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների կատարում, որոնցից ծանրի համար որպես պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկում՝ երեքից վեց տարի ժամետով, գնահատման ենթարկելով նաև մեղադրյալի կողմից նախկինում նույնասեռ հացանքներ կատարելու հանգամանքը, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելը գնահատվում է այն սանդղակով, որ հանցանք կատարելու վտանգը պետք է իրատեսական լինի՝ հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, անձի կերպարը, անցյալը: Նախկինում դատված լինելը կարող է հիմք լինել մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք գործելու ողջամիտ մտավախության համար: Նման մտավախություն կարող է լինել նաև կախված մեղսագրվող արարքի բնույթից: Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն փաստարկին, որ մեղադրյալը ունի մշտական բնակության վայր ՀՀ քաղաքացի է, ունի ամուր սոցիալական կապեր ՀՀ-ում, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա, գիտակցում է ենթադրյալ ենթադրյալ արարք կատարելու հետևանքները, և այլընտրանքային խափանման միջոցները՝ մասնավորապես տնային կալանքը նույնպես կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ապա Վերաքննիչ արձանագրում է, որ ելնելով սույն գործի փաստական հանգամանքներից, կարևորելով խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, մեղադրյալին վերագրվող հանցանքների տարածվածությունը և դրա բացասական հետևանքներ առաջացնելը հասարակության մեջ, գտնում է, որ վերոգրյալը հիմնավոր և բավարար չի կարող համարվել և հիմք հանդիսանալ արձանագրելու, որ վերացել է կալանք խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը, ուստի հակառակի մասին Պաշտպանի պնդումները ընդունելի չեն Վերաքննիչ դատարանի համար: Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ սույն դեպքում պաշտպանը Վերաքննիչ դատարան չի ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներով փոփոխելու անհրաժեշտության վերաբերյալ ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, մինչդեռ քրեական գործը գտնվում է դատարանի վարույթում, և Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու, առավել մեղմ խափանման միջոց ընտրելու համար անհրաժեշտ են ծանրակշիռ փաստարկներ, ուստի կիրառված խափանման միջոցի ակնհայտ անհամաչափության բացակայության պայմաններում, հենց Առաջին ատյանի դատարանը պետք է գնահատի կիրառված խափանման միջոցի արդյունավետությունը՝ որպես քրեական վարույթն իրականացնող մարմին։ Վերոգրյալը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արման և Արքա Մադաթյանների վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման 18.1.-րդ կետը): Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ինչպես ներկայացված բողոքում, այնպես էլ ստացված նյութերում բացակայում են Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ փաստական հանգամանքները, որպիսի պայմաններում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը՝ թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 363-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը մերժել` թիվ ԵԴ1/1908/01/25 քրեական վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 19-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ: 2. Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

Գործը ստացվել է

Գործի ստացման ամսաթիվ	07-10-2025
Վիճակագրական տողի համարը	9.2
Գործը ստացվել է	Երևանի քրեական դատարան

Միջանկյալ դատական ակտի դեմ

Միջանկյալ դատական ակտեր	Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում

Մակագրել

Նախագահող դատավոր
Ամսաթիվ	07-10-2025
Անուն	Կարեն
Ազգանուն	Հովհաննիսյան

Ընդունվել է վարույթ

Ամսաթիվ	10-10-2025

Գրավոր ընթացակարգ

Ամսաթիվ	20-10-2025

Դատական ակտ

Դատական ակտ	ԵԴ1/1908/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «20» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետև՝ նաև Վերաքննիչ դատարան), նախա¬¬¬¬¬¬¬գա¬¬հությամբ՝ դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի, գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթար¬կե¬լով թիվ ԵԴ1/1908/01/25 քրեակա¬ն գոր¬ծով մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի (այսուհետև՝ նաև մեղադրյալ) պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (նախագահող դատավոր Գ.Գասպարյան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 19-ի որոշումը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՝ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2025 թվականի հունիսի 5-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (այսուհետև՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան) ստացվել է թիվ ԵԴ1/1908/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արման Վարազդատի Մարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին: 2025 թվականի հունիսի 6-ին Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Գ.Գասպարյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2025 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը ստացել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 25-ին: 2025 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը: Վերաքննիչ դատարանում ստացված թիվ ԵԴ1/1908/01/25 վարույթի նյութերը, բողոքի հետ միասին դատավոր Կ.Հովհաննիսյանի աշխատակազմին են փոխանցվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 8-ին: 2025 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել Բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին: Որոշման կայացման օր է սահմանվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 20-ը: 2. Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. Մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, այն բանի համար, որ «նա, 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին' ժամը 20:00-ի սահմաններում, մուտք գործելով Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի Կիևյան փողոցի 7-րդ շենքի 101-րդ հասցեում գտնվող «Մաքուր Տուն» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ-սրահ և գիտակցելով, որ գործում է բացահայտ, մոտեցել է խանութ-սրահում տեղադրված բաց դարակաշարերին և հափշտակություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, անտեսելով խանութի աշխատակիցների ներկայությունը և վերջիններիս կողմից նկատվելու հանգամանքը, բացահայտ կերպով բաց դարակաշարերից հափշտակել է վաճառքի համար ներկայացված տարբեր տեսակի կենցաղային նշանակության ապրանքներ՝ դրանք տեղավորելով հագուստի և պայուսակի մեջ, որը տեսնելով խանութ-սրահի աշխատակցուհին, գույքի պաշտպանության նպատակով բանալիով փակել է խանութ-սրահի մուտքի դռան փականը, սակայն Արման Մարգարյանը ցանկանալով դուրս գալ խանութ-սրահից և հասկանալով, որ դուռը գտնվում է փակ վիճակում, մետաղյա մոխրամանի գործադրմամբ շրջանցելով գույքի պաշտպանության համար նախատեսված միջոցը, կոտրել է խանութի դռան ապակին՝ ընկերությանը պատճառելով 70,000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, և դիմել փախուստի՝ հափշտակելով ընկերությանը պատկանող ընդհանուր՝ 560,210 ՀՀ դրամի չափով գույք: Բացի այդ, Արման Վարազդատի Մարգարյանը 2024 թվականի ապրիլի 9-ին՝ ժամը 20:30-ի սահմաններում, մուտք գործելով Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի Հրաչյա Քոչար փողոցի 22-րդ շենքի 16-րդ հասցեում գտնվող ոչ բնակելի տարածքում գործող «Մաքուր Տուն» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ-սրահ և գիտակցելով,որ գործում է գաղտնի, ուրիշի գույքը հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ մոտեցել է խանութում տեղադրված վաճառքի բաց դարակաշարերին և այնտեղից հափշտակել վաճառքի համար ներկայացված տարբեր տեսակի կենցաղային նշանակության ապրանքներ' դրանք տեղավորելով հագուստի մեջ, այնուհետև հեռացել է խանութ-սրահից' ընկերությանը պատճառելով 133,120 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս»։ 3. Դատական վերանայման ենթակա՝ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները. «Այսպիսով՝ Դատարանը հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, լսելով վարույթի մասնակիցների կարծիքները, գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել 3 ամիս ժամկետով՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ. (...) Անդրադառնալով Արման Վարազդատի Մարգարյանի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքի հիմնավոր կասկածի առկայությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը և հաշվի առնելով, որ գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, ապա առկա է հիմնավոր կասկածն առ այն, որ վերջինս ենթադրաբար կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը և դատաքննության այս փուլում Դատարանը նշվածի վերաբերյալ առավել մանրամասն վերլուծություն և գնահատում չի կարող կատարել: Դատարանն, անդրադառնալով մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին վերահաստատելով իր նախորդ որոշմամբ արտահայտած դիրքորոշումը գտնում է, որ դեռևս իրատեսական է այն ռիսկը, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է կատարել հանցանք: Նշվածն արձանագրելիս Դատարանը հիմք է ընդունում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկատու քարտադարանում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի առկա տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Ա.Մարգարյանը բազմիցս դատապարտվել է ինչպես համասեռ, այնպես էլ այլ հանցագործություններ կատարելու համար: Բացի այդ, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի վարույթում գանվող թիվ ԵԴ1/0383/01/25 դատական գործով Արման Մարգարյանը ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ և վերջինիս մեղսագրվում է այլ՝ այդ թվում համասեռ արարքներ հանցանքների կատարում, և վերջինիս նկատմամբ ընտրված է եղել ավելի մեղմ խափանման միջոց: Նշված հանգամանքները բարձրացնում են Ա.Մարգարյանի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկը: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորվւսծ կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը՝ Դատարանը գտնում է, որ դեռևս առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ վերջինս պատշաճ կերպով չի ներկայանա դատարան, այդ կերպ դրսևորելով ոչ պատշաճ վարքագիծ: Հաշվի առնելով նախկինում մեղադրյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը՝ այն, որ ենթադրյալ հանցանքից հետո հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինիս, բարձրացնում է նշված ռիսկի առկայության հավանականությունը: Դատարանը հատկանշական է համարում այն հանգամանքը, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի երկարաձգումից հետո դեռևս չեն կատարվել այնպիսի դաւոավարական գործողություններ որոնց արդյունքում կնվազեր վերջինիս նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հիմքերը: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական ատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ: Անդրադառնալով քրեական գործի ողջամիտ ժամկետներում քննության և վարույթն իտականացնող մարմնի դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկումից հետո Դատարանի կողմից կատարվել են հնարավոր գործողությունները նպատակ ունենալով ապահովել գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկպիվ քննության ընթացքը, սակայն օբյեկտիվ պատճառներով հնարավոր չի եղել ավարտել այն մեղադրյալի կալանքի տակ գտնվելու ժամկետում»: 4. Բողոքի հիմքերը, այն հաստատող փաստերը և պահանջը. Մեղադրյալ Արման Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից չեն ներկայացվել այնպիսի փաստարկներ, որոնց հիման վրա կարելի կլիներ իրավաչափ և ողջամիտ համարել, որ մեղադրյալը հայտնվելով ազատության մեջ կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները, բացի դրանից տևական ժամանակ գտնվելով անազատության մեջ գիտակցում է ոչ պատշաճ վարգագիծ դրսևորելու հետևանքները, ուստի ցածր է համարել հավանականությունը, որ Արման Մարգարյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվելու պարագայում նա կարող է քննությանը քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով խոչընդոտել: Հանցանք կատարելու հավանականությունը ըստ բողոքաբերի նույնպես ցածր է: Նշել է, որ նա ունի մշտական բնակության վայր Երևան քաղաքի Նուբարաշենի 9-րդ փողոցի 21 տուն հասցեում մայր, որը պատկանում է մայր ծնող՝ Սիրանուշ Մարգարյանին, ՀՀ քաղաքացի է, ունի ամուր սոցիալական կապեր ՀՀ-ում, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա՝ 2010թ. ծնված Մարիա Արմանի Մարգարյանը և 2016թ. ծնված Էլմիրա Արմանի Մարգարյանը, գիտակցում է ենթադրյալ ենթադրյալ արարք կատարելու հետևանքները: Ընկերը համաձայնություն է տվել Ա.Մարգարյանին, որպեսզի տնային կալանքի պայմաններում բնակություն հաստատի Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Բյուրեղավան համայնքի 3-րդ փողոցի 3 տուն հասցեում: Բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի նշված հիմնավորումները չեն կարող համարվել կալանքը պատճառաբանելու համար ծանրակշիռ հիմք և գտել է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցի մասնավորապես տնային կալանքի (Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Բյուրեղավան համայնքի 3-րդ փողոցի 3 տուն հասցեում) կամ վարչական հսկողության՝ համակցված բացակայելու արգելքի կիրառմամբ լիովին հնարավոր կլինի չեզոքացնել բոլոր մտավախությունները, բավարար և ի զորու են ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարգագիծը այն պարագայում, որ տնային կալանքը ևս համարվում է անազատության հետ կապված խափանման միջոց։ Ամփոփելով, բողոքաբերը խնդրել է վիճարկվող դատական ակտը Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք (Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Բյուրեղավան համայնքի 3-րդ փողոցի 3 տուն հասցեում) կամ վարչական հսկողություն՝ համակցված բացակայելու արգելքի հետ: 5. Վարույթի մասնակիցների կողմից Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բողոքի պատասխանները, բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը և միջնորդությունները. Վարույթի մասնակիցները Վերաքննիչ դատարանին չեն ներկայացրել բողոքի պատասխաններ, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր և միջնորդություններ: 6.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դա¬տա¬կան ստուգ¬¬ման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշման օրինականութ¬յու¬¬նը և հիմ¬նա¬վոր¬վա¬ծութ¬յունը, ուսումնասիրելով Բողոքի վերաբերյալ ստացված նյութերը՝ Վերաքննիչ դա¬տա¬րանն արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: 4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 389-րդ հոդվածի համաձայն` «Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման ենթակա են առաջին ատյանի դատարանի հետևյալ դատական ակտերը՝ (…) 2) կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու, կալանքի ժամկետը երկարաձգելու, կալանքը վերացնելու կամ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու, ինչպես նաև կալանքը վերացնելու կամ կալանքի փոխարեն այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժելու մասին․ (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` 1) դատական ակտը թողնում է անփոփոխ. 2) փոփոխում է ստորադաս դատարանի դատական ակտը, եթե փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս կայացնելու նման ակտ. 3) ամբողջությամբ կամ որոշակի մասով բեկանում է դատական ակտը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: 4. Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ որոշման պատճենը մեղադրյալին հնարավորության դեպքում հանձնվում է անհապաղ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի՝ «1. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ազատությունից զրկելն է` օրենքով և դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: (...) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։ 5. Կալանքի ժամկետը երկարաձգելիս դատարանի առջև անհրաժեշտ է հիմնավորել նաև վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը 6. Կալանք կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին դատարանի որոշմամբ կարող է սահմանափակվել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը, եթե փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել է այդպիսի սահմանափակման անհրաժեշտությունը, ներառյալ ժամկետին և անձանց շրջանակին վերաբերող պայմանները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: 2. Մինչդատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել, կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երկու ամսից ոչ ավելի ժամկետով` պահպանելով սույն հոդվածով սահմանված մինչդատական վարույթում կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը (...)»։ Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նկատել, որ Արման Մարգարյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքներին նրա առնչությունը հատուկ վերանայման բողոքում չի վիճարկվում, ուստի այդ հարցին անդրադարձ չի կատարվում: Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով մեղադրյալ Արման Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը, վերլուծելով քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Արման Մարգարյանի նկատմամբ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը և իրավաչափ կերպով արձանագրել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու պայմաններն առերևույթ առկա են: Անդրադառնալով Պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքում վկայակոչված հիմքերին և փաստարկներին այն մասին, որ սխալ են Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները՝ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերի մասով, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ փուլում շարունակում են առկա լինել մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքը խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հիմքերը, և Առաջին ատյանի դատարանը որպես վարույթ իրականացնող մարմին խափանման միջոցի հիմքերը քննարկելիս գնահատման է ենթարկում միայն այդ արարքների կատարման հնարավորության ռիսկը և ոչ թե կատարած կամ չկատարած լինելու վերաբերյալ հաստատված փաստերը: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, քրեական գործի նյութերում առկա են եղել համապատասխան տեղեկություններ և փաստեր, որոնք թույլ են տալիս հիմնավորված ենթադրություն կատարել առ այն, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալ Արման Մարգարյանը կարող է հանցանք կատարել և չկատարել քրեական դատավարության օրենսգրքով մեղադրյալի վրա դրված պարտականությունները, կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը: Նման եզրահանգման գալու համար հիմք են հանդիսանում այն հանգամանքները, որ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկատու քարտադարանում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի առկա տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Ա.Մարգարյանը բազմիցս դատապարտվել է ինչպես համասեռ, այնպես էլ այլ հանցագործություններ կատարելու համար, ինչպես նաև Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի վարույթում գտնվող թիվ ԵԴ1/0383/01/25 դատական գործով Արման Մարգարյանը ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ և վերջինիս մեղսագրվում է այլ՝ այդ թվում համասեռ արարքներ հանցանքների կատարում, և վերջինիս նկատմամբ ընտրված է եղել ավելի մեղմ խափանման միջոց: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, վերոնշյալ հանգամանքերը վկայում են մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու բարձր հավանականության մասին և Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ի տարբերություն նախաքննության փուլի, դատարանում ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունն առավել նվազ է, սակայն հարկ է նշել, որ տվյալ գործով դատաքննությունը դեռևս ընթացքի մեջ է և առկա է հավանականություն, որ մեղադրյալ Արման Մարգարյանը կդրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ, հաշվի առնելով նաև նախկինում մեղադրյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը՝ այն, որ ենթադրյալ հանցանքից հետո հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինիս, բարձրացնում է նշված ռիսկի առկայության հավանականությունը: Վերաքննիչ դատարանը կարևորում է նաև մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը (տե՛ս մեղադրանքի փաստական հանգամանքները), մասնավորապես՝ մեղադրյալին մեղսագրվում է սեփականության, տնտեսության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների կատարում, որոնցից ծանրի համար որպես պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկում՝ երեքից վեց տարի ժամետով, գնահատման ենթարկելով նաև մեղադրյալի կողմից նախկինում նույնասեռ հացանքներ կատարելու հանգամանքը, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելը գնահատվում է այն սանդղակով, որ հանցանք կատարելու վտանգը պետք է իրատեսական լինի՝ հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, անձի կերպարը, անցյալը: Նախկինում դատված լինելը կարող է հիմք լինել մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք գործելու ողջամիտ մտավախության համար: Նման մտավախություն կարող է լինել նաև կախված մեղսագրվող արարքի բնույթից: Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն փաստարկին, որ մեղադրյալը ունի մշտական բնակության վայր ՀՀ քաղաքացի է, ունի ամուր սոցիալական կապեր ՀՀ-ում, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա, գիտակցում է ենթադրյալ ենթադրյալ արարք կատարելու հետևանքները, և այլընտրանքային խափանման միջոցները՝ մասնավորապես տնային կալանքը նույնպես կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ապա Վերաքննիչ արձանագրում է, որ ելնելով սույն գործի փաստական հանգամանքներից, կարևորելով խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, մեղադրյալին վերագրվող հանցանքների տարածվածությունը և դրա բացասական հետևանքներ առաջացնելը հասարակության մեջ, գտնում է, որ վերոգրյալը հիմնավոր և բավարար չի կարող համարվել և հիմք հանդիսանալ արձանագրելու, որ վերացել է կալանք խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը, ուստի հակառակի մասին Պաշտպանի պնդումները ընդունելի չեն Վերաքննիչ դատարանի համար: Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ սույն դեպքում պաշտպանը Վերաքննիչ դատարան չի ներկայացրել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներով փոփոխելու անհրաժեշտության վերաբերյալ ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, մինչդեռ քրեական գործը գտնվում է դատարանի վարույթում, և Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ կիրառված խափանման միջոցը փոփոխելու, առավել մեղմ խափանման միջոց ընտրելու համար անհրաժեշտ են ծանրակշիռ փաստարկներ, ուստի կիրառված խափանման միջոցի ակնհայտ անհամաչափության բացակայության պայմաններում, հենց Առաջին ատյանի դատարանը պետք է գնահատի կիրառված խափանման միջոցի արդյունավետությունը՝ որպես քրեական վարույթն իրականացնող մարմին։ Վերոգրյալը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայից, որի համաձայն՝ դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արման և Արքա Մադաթյանների վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման 18.1.-րդ կետը): Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ինչպես ներկայացված բողոքում, այնպես էլ ստացված նյութերում բացակայում են Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար անհրաժեշտ փաստական հանգամանքները, որպիսի պայմաններում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը՝ թողնել անփոփոխ։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 363-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը մերժել` թիվ ԵԴ1/1908/01/25 քրեական վարույթով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 19-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ: 2. Սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման օրը և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Կ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը	20-10-2025

Գործը հանձնվել է գրասենյակ

Ամսաթիվ	09-01-2026
Էջերի քանակը	97 թերթ։

Գործն ուղարկվել է

Գործն ուղարկվել է	09-01-2026
Էջերի քանակը	97 թերթ։
Ուր	Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը	1306/26

Ստացվել է վերաքննիչ բողոք

Բողոքը բերող անձը
Ամսաթիվ	08-01-2026
Ամսաթիվ	05-01-2026
Ում կողմից է բերվել բողոքը	Պաշտպան
Անուն	Կարինե
Ազգանուն	Խաչատրյան
Հասցե	---------------
Սեռ	0
Բողոքի բովանդակությունը	Արման Մարգարյան Բողոքը բավարարել ամբողջությամբ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/ 22.12.2025թ. կայացված որոշումը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառել տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն համակցված բացակայելու արգելքի հետ :
Բողոքի ստացման կարգը	Հանձնվել է փոստին
Չափահաս	Այո

Գործը ստացվել է

Գործի ստացման ամսաթիվ	22-01-2026
Վիճակագրական տողի համարը	9.2
Գործը ստացվել է	Երևանի քրեական դատարան

Միջանկյալ դատական ակտի դեմ

Միջանկյալ դատական ակտեր	Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում

Մակագրել

Նախագահող դատավոր
Ամսաթիվ	22-01-2026
Անուն	Տաթևիկ
Ազգանուն	Գրիգորյան

Ընդունվել է վարույթ

Ամսաթիվ	26-03-2026

Գրավոր ընթացակարգ

Ամսաթիվ	05-02-2026

Դատական ակտ

Դատական ակտ	ԵԴ1/1908/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՈՐՈՇՈՒՄԸ «05» փետրվարի 2026թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Գրիգորյանի, մասնակցությամբ (գրավոր ընթացակարգի շրջանակներում)՝ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ՝ Է.Թովմասյանի Մեղադրյալ՝ Ա.Մարգարյանի Պաշտպան՝ Կ.Խաչատրյանի Տուժողի լիազոր ներկայացուցիչ՝ Շ.Տեր-Վարդանյանի քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (դատավոր Գ.Գասպարյան)՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի ԵԴ1/1908/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1.1. 2024 թվականի օգոստոսի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 14164124 քրեական վարույթը: 1.2. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ.Գրիգորյանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: 1.3. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 20-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 1.4. 2024 թվականի դեկտեմբերի 04-ի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է: 1.5. 2025 թվականի հունվարի 24-ի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը վերսկսվել է։ 1.6. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Դ.Կյուրեղյանի՝ 2025 թվականի մարտի 06-ի որոշմամբ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով և 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է նոր հանրային քրեական հետապնդում: 1.7. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով։ 1.8. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է 40 (քառասուն) օր ժամկետով։ 1.9. 2025 թվականի հունիսի 05-ին թիվ 14164124 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ստացվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում և ԵԴ1/1908/01/25 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին: 1.10. 2025 թվականի հունիսի 06-ին դատավոր Գ.Գասպարյանի կողմից որոշում է կայացվել ԵԴ1/1908/01/25 քրեական գործով վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին: 1.11. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հունիսի 19-ի, 2025 թվականի սեպտեմբերի 19-ի որոշումներով մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է՝ յուրաքանչյուր անգամ 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ 1.12. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի փետրվարի 27-ը։ 1.13. Մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի ԵԴ1/1908/01/25 որոշման դեմ 2026 թվականի հունվարի 05-ին ներկայացրել է հատուկ վերանայման բողոք, որը 2026 թվականի հունվարի 08-ին մուտքագրվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան: ԵԴ1/1908/01/25 վարույթի նյութերը 2026 թվականի հունվարի 22-ին մուտքագրվել են ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, որոնք հատուկ վերանայման բողոքի հետ միասին 2026 թվականի հունվարի 23-ին հանձնվել են դատավոր Տ.Գրիգորյանին: 1.14. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 26-ի որոշմամբ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի ԵԴ1/1908/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի հատուկ վերանայման բողոքն ընդունվել է վարույթ, որոշվել է հատուկ վերանայման բողոքի քննությունն անցկացնել գրավոր ընթացակարգով, իսկ դատական ակտի կայացման օր նշանակել 2026 թվականի փետրվարի 05-ը: 2. Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 2.1. Մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով և 254-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ հետևյալ արարքների համար. «որ նա 2024 թվականի օգոստոսի 15-ին՝ ժամը 20:00-ի սահմաններում, մուտք գործելով Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի Կիևյան փողոցի 7-րդ շենքի 101-րդ հասցեում գտնվող «Մաքուր Տուն» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ-սրահ և գիտակցելով, որ գործում է բացահայտ, մոտեցել է խանութ-սրահում տեղադրված բաց դարակաշարերին և հափշտակություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, անտեսելով խանութի աշխատակիցների ներկայությունը և վերջիններիս կողմից նկատվելու հանգամանքը, բացահայտ կերպով բաց դարակաշարերից հափշտակել է վաճառքի համար ներկայացված տարբեր տեսակի կենցաղային նշանակության ապրանքներ՝ դրանք տեղավորելով հագուստի և պայուսակի մեջ, որը տեսնելով խանութ-սրահի աշխատակցուհին, գույքի պաշտպանության նպատակով բանալիով փակել է խանութ-սրահի մուտքի դռան փականը, սակայն Արման Մարգարյանը, ցանկանալով դուրս գալ խանութ-սրահից և հասկանալով, որ դուռը գտնվում է փակ վիճակում, մետաղյա մոխրամանի գործադրմամբ շրջանցելով գույքի պաշտպանության համար նախատեսված միջոցը, կոտրել է խանութի դռան ապակին՝ ընկերությանը պատճառելով 70.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, և դիմել փախուստի՝ հափշտակելով ընկերությանը պատկանող ընդհանուր՝ 560.210 ՀՀ դրամի չափով գույք: Բացի այդ, Արման Վարազդատի Մարգարյանը, 2024 թվականի ապրիլի 9-ին՝ ժամը 20:30-ի սահմաններում, մուտք գործելով Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանի Հրաչյա Քոչար փողոցի 22-րդ շենքի 16-րդ հասցեում գտնվող ոչ բնակելի տարածքում գործող «Մաքուր Տուն» ՍՊԸ-ին պատկանող խանութ-սրահ և գիտակցելով, որ գործում է գաղտնի, ուրիշի գույքը հափշտակելու նախնական դիտավորությամբ մոտեցել է խանութում տեղադրված վաճառքի բաց դարակաշարերին և այնտեղից հափշտակել վաճառքի համար ներկայացված տարբեր տեսակի կենցաղային նշանակության ապրանքներ՝ դրանք տեղավորելով հագուստի մեջ, այնուհետև հեռացել է խանութ-սրահից՝ ընկերությանը պատճառելով 133.120 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնաս»: 2.2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի ԵԴ1/1908/01/25 որոշման համաձայն. «(…) Անդրադառնալով Արման Վարազդատի Մարգարյանի կողմից ենթադրաբար կատարված արարքի հիմնավոր կասկածի առկայությանը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը և հաշվի առնելով, որ գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան, ապա առկա է հիմնավոր կասկածն առ այն, որ վերջինս ենթադրաբար կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը և դատաքննության այս փուլում Դատարանը նշվածի վերաբերյալ առավել մանրամասն վերլուծություն և գնահատում չի կարող կատարել։ Դատարանը իր նախորդ որոշումներում արձանագրել էր հետևյալը. «Դատարանը գտնում է, որ դեռևս իրատեսական է այն ռիսկը, որ մեղադրյալը, հայտնվելով ազատության մեջ, կարող է կատարել հանցանք։ Դատարանը հիմք է ընդունում ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկատու քարտադարանում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի առկա տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Ա.Մարգարյանը բազմիցս դատապարտվել է ինչպես համասեռ, այնպես էլ այլ հանցագործություններ կատարելու համար: Բացի այդ, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի վարույթում գտնվող թիվ ԵԴ1/0383/01/25 դատական գործով Արման Մարգարյանը ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ և վերջինիս մեղսագրվում է այլ, այդ թվում՝ համասեռ արարքներ հանցանքների կատարում, և վերջինիս նկատմամբ ընտրված է եղել ավելի մեղմ խափանման միջոց: Նշված հանգամանքները բարձրացնում են Ա.Մարգարյանի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկը: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը` Դատարանը գտնում է, որ դեռևս առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ վերջինս պատշաճ կերպով չի ներկայանա դատարան, այդ կերպ դրսևորելով ոչ պատշաճ վարքագիծ։ Հաշվի առնելով նախկինում մեղադրյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը՝ այն, որ ենթադրյալ հանցանքից հետո հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինիս, բարձրացնում է նշված ռիսկի առկայության հավանականությունը»: Ներկայումս, քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, Դատարանը վերահաստատում է նախորդ որոշումներով արձանագրված դիրքորոշումը, և գտնում է, որ անցած ժամանակահատվածում առնվազն չեն նվազել մեղադրյալին վերագրվող ապագայում կատարվելիք այն հավանական գործողությունները, որոնք հիմք են հանդիսացել նրա նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցը ընտրելու և հետագայում դրա ժամկետը երկարաձգելու համար: Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 2 (երկու) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառմամբ կամ խափանման միջոցների համակցության կիրառմամբ: Անդրադառնալով քրեական գործի ողջամիտ ժամկետներում քննության և վարույթն իրականացնող մարմնի դրսևորած պատշաճ ջանասիրությանը՝ Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու կամ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկումից հետո Դատարանի կողմից կատարվել են հնարավոր գործողությունները նպատակ ունենալով ապահովել գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության ընթացքը, սակայն օբյեկտիվ պատճառներով հնարավոր չի եղել ավարտել այն մեղադրյալի կալանքի տակ գտնվելու ժամկետում: (…)»: 3. Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը. 3.1. Մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանն իր հատուկ վերանայման բողոքում խնդրել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ ԵԴ1/1908/01/25 գործով 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշումը և կայացնել դատական ակտ՝ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանք (Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Բյուրեղավան համայնքի 3-րդ փողոցի 3-րդ տուն հասցեում) կամ վարչական հսկողություն՝ համակցված բացակայելու արգելքի հետ: 3.2. Մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանն իր հատուկ վերանայման բողոքում ներկայացրել է վարույթի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումը, վկայակոչել է վերաբերելի օրենսդրական դրույթները և իրավական դիրքորոշումները, իսկ որպես իր հատուկ վերանայման բողոքի հիմնավորում` նշել է հետևյալը. «(...) Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքը դատական սխալն է՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտումը, որը հանգեցրել է սխալ դատական ակտի կայացման և մեղադրյալ Արման Մարգարյանի ազատության իրավունքի ոտնահարման: Դատարանը սույն որոշմամբ կալանավորման հիմքերի մասով թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են անհիմն դատական ակտի կայացման։ (...) Հարկ է նշել, որ Դատարանը բացառապես պատճենել է սեփական որոշումը, անտեսելով այն հանգամանքը, որ Արման Մարգարյանը ունի մի շարք հիվանդություններ, որոնց վերաբերյալ ծավալուն փաստաթղթերը ներկայացվել են Դատարանին: (...) Ինչպես նշվեց, Դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, մասնավորապես՝ 1․ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և ինչի արդյունքում կայացվել է սխալ դատավարական ակտ, 2․ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 108-րդ հոդվածը և 288-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետը, ինչի հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Գտնում եմ, որ Դատարանը, կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու հարցը քննելիս, ճիշտ գնահատականի չի արժանացրել այն հանգամանքները, որոնք էական նշանակություն ունեն կալանքի ընտրության հարցում: (...) Գտնում եմ, որ ցածր է հավանականությունը, ինչպես նաև ռիսկը Արման Մարգարյանի կողմից նոր հանցանք կատարելու առումով, քանի որ նա ունի մշտական բնակության վայր, Երևան քաղաքի Նուբարաշենի 9-րդ փողոցի 21 տուն հասցեում մայր, որը պատկանում է մայր ծնող՝ Սիրանուշ Մարգարյանին, ՀՀ քաղաքացի է, ունի ամուր սոցիալական կապեր ՀՀ-ում, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա՝ 2010թ. ծնված Մարիա Արմանի Մարգարյանը և 2016թ. ծնված Էլմիրա Արմանի Մարգարյանը, գիտակցում է ենթադրյալ արարք կատարելու հետևանքները: Ընկերը համաձայնություն է տվել Ա.Մարգարյանին, որպեսզի տնային կալանքի պայմաններում բնակություն հաստատի Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Բյուրեղավան համայնքի 3-րդ փողոցի 3 տուն հասցեում: Անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի սահմանափակման իրավաչափության երաշխիքները կանոնակարգող իրավադրույթները մեկնաբանելիս անհրաժեշտ է ելնել մարդու իրավունքները հարգելու, մարդու իրավունքների սահմանափակման միջոցով հիմնական իրավունքը բովանդակազրկելու անթույլատրելիության սկզբունքներից: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները, որոնք կարող են առաջ բերել անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության հիմնական իրավունքի սահմանափակում, պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա: Ինչ վերաբերում է մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելու և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների չկատարելու հիմքերին, այս առումով Դատարանը այն պայմանավորել է մեղսագրվող արարքի ծանրության և ակնկալվող պատժի խստության հետ համակցությամբ: Նշվածի վերաբերյալ իմ անհամաձայնությունն եմ հայտնում Դատարանի նման ձևակերպմանը, քանի որ մեղսագրվող արարքի ծանրությունն արդեն իսկ ենթադրում է խիստ պատիժ և հետևաբար կալանավորումը պայմանավորելով մեղսագրվող արարքի ծանրությամբ՝ Դատարանը հակադրվել է Վճռաբեկ դատարանի և ՄԻԵԴ որոշումներում արտահայտած դիրքորոշումներին, որոնցում հստակ նշած է, որ անձի հնարավոր վարքագծի գնահատումը պետք է պայմանավորել ոչ միայն մեղսագրվող արարքի ծանրությամբ, այլ այն պետք է գնահատման ենթարկվի կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքների համակցության մեջ, մինչդեռ Դատարանն այն գնահատել է ակնկալվող պատժի խստության համակցության մեջ՝ փորձելով իր այս ձևակերպումը որպես հիմնավորում տեղավորել Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած դիրքորոշումների տրամաբանության շրջանակում՝ առանց վերլուծելու և գնահատելու գործի փաստական հանգամանքները: Դատարանի նշված հիմնավորումները չեն կարող համարվել կալանքը պատճառաբանելու համար ծանրակշիռ հիմք: Դատարանն ուղղակի հաշվի չառնելով, որ կալանավորումը ամենախիստ խափանման միջոցն է, այն պետք է կիրառվի միայն ծայրահեղ դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը նպատակային չի ծառայի: Այսպիսով, գտնում եմ, որ դատական ակտում Դատարանը չի կարողացել հիմնավորել Արման Վարազդատի Մարգարյանի հիմնավոր կերպով ազատությունից շարունակական զրկելու իրավաչափ անհրաժեշտությունը։ Դատարանը չի հիմնավորել նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման անբավարար լինելը և չհիմնավորված կերպով, անտեսելով նվազագույնի սկզբունքը՝ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի հարցը վերստին քննարկելու արդյունքում վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառել կալանք՝ երեք ամիս ժամկետով։ (...) Վերը նշված հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ հիմք են տալիս գալու եզրահանգման, որ կալանավորում խափանման միջոցը չափազանց խիստ և ծայրահեղ միջոց է քննարկվող պայմաններում և այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ տնային կալանքի (Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի Բյուրեղավան համայնքի 3-րդ փողոցի 3 տուն հասցեում) կամ վարչական հսկողության՝ համակցված բացակայելու արգելքի կիրառմամբ լիովին հնարավոր կլինի չեզոքացնել բոլոր մտավախությունները, բավարար և ի զորու են ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը այն պարագայում, որ տնային կալանքը ևս համարվում է անազատության հետ կապված խափանման միջոց։ Գտնում եմ, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի պահանջներն ապահովելու տեսանկյունից կարող են գործուն միջոցներ հանդիսանալ ինչպես տնային կալանքը կամ վարչական հսկողությունը, այնպես էլ դրա համակցումը գրավի և բացակայելու արգելքի կիրառմամբ։ Այսպիսով, հաշվի առնելով այն, որ թույլ տրված դատական սխալը հանդիսանում է քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանի որ հանգեցրել է Արման Մարգարյանի ազատության իրավունքի խախտման: (…)»։ 4. Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, վարույթի մասնակիցների բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ չեն ստացվել։ 5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 5.1. Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի ԵԴ1/1908/01/25 որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի՝ դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե՛ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե՛ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե՛ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե՛ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:(…) 4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։(…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները:(…) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: (…)»: 5.2. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: 5.3. Վերոգրյալ իրավանորմերի և դատողությունների համատեքստում մեղադրյալ Անդրանիկ Արթուրի Խաչատրյանի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքները կատարելու մասին հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ հատուկ վերանայման բողոքի շրջանակներում բողոքաբերի կողմից այդ հարցը չի վիճարկվել: Ավելին՝ մեղադրանքի կողմը, մեղադրյալին վերագրվող հանցանքների համար նրա դատապարտումը մեծապես հավանական համարելով, կազմված և հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ քրեական վարույթի նյութերն ուղարկել է դատարան, ինչը թույլ է տալիս Վերաքննիչ դատարանին մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի ենթադրյալ առնչությունն իրեն վերագրվող արարքներին փաստելու համար: Բացի այդ, հիմնավոր կասկածի կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից՝ անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` դատարանի վարույթում գտնվող քրեական գործերով որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի վերաբերյալ որոշումների դատական վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից: Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն: Ավելին՝ հարկ է նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հարություն Արսենի Ավետիսյանի վերաբերյալ ԱՐԴ/0180/01/23 քրեական գործով 2025թ. փետրվարի 28-ին կայացված որոշման 15-րդ կետում իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ դատաքննության փուլում խափանման միջոց կիրառելու հարցը լուծելիս մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու հիմնավոր կասկածին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է։ 5.4. Անդրադառնալով մեղադրյալ Արման Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետի երկարաձգման վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումներին և վիճարկվող դատական ակտը ստուգման ենթարկելով դրանց համատեքստում, հաշվի առնելով հատուկ վերանայման բողոքում մատնանշված պնդումները՝ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում առաջին ատյանի դատարանի այն հետևություններին, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում՝ մեղադրյալ Արման Մարգարյանը կարող է կատարել հանցանք և չկատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով իր վրա դրված՝ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով ներկայանալու պարտականությունը: Վերաքննիչ դատարանի դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ մեղադրյալի՝ նույնաբնույթ հանցանքներ կատարելու համար դատապարտված լինելը, մեկ այլ՝ թիվ ԵԴ1/0383/01/25 քրեական գործով մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ ունենալը, ենթադրյալ հանցանքներից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, տևական ժամանակ նրան հայտնաբերելու անհնարինությունը մեղադրյալին վերագրվող հանցանքների բնույթի, վտանգավորության աստիճանի և առանձնահատկությունների հետ համակցությամբ հիմք են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ ազատության մեջ մնալով՝ մեղադրյալը կարող է կատարել հանցանք, ինչպես նաև չներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով՝ չկատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով իր վրա դրված պարտականությունը: Այլ խոսքով՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը, հանդես գալով որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, մեղադրյալ Արման Մարգարյանի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցը լուծելիս համակողմանի գնահատման է ենթարկել հետևյալ հանգամանքները՝ մեղադրյալին վերագրվող հանցանքների բնույթը, վտանգավորության աստիճանը, առանձնահատկությունները, մեղադրյալի կողմից գործի քննության ընթացքում ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը և գտել, որ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն ի զորու չէ չեզոքացնելու դրանք։ Ավելին՝ բողոքաբերի կողմից չեն մատնանշվել ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք կարող էին վկայել վարույթն իրականացնող՝ առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշման ոչ իրավաչափության մասին, իսկ հատուկ վերանայման բողոքում նշված հիմնավորումները, սույն գործի փաստական տվյալների պայմաններում, չեն կարող գնահատվել որպես ծանրակշիռ հանգամանքներ՝ վարույթն իրականացնող մարմնի կայացրած որոշումը բեկանելու և այդ որոշմամբ արձանագրված՝ մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսևորման ռիսկերը չեզոքացված դիտարկելու համար։ 5.5. Անդրադառնալով մեղադրյալի՝ առողջական խնդիրներ ունենալու վերաբերյալ հատուկ վերանայման բողոքում նշված փաստարկին, ապա հարկ է նշել, որ թեև օրենսդիրը կարևորել է խափանման միջոց կիրառելու ու դրա տեսակի ընտրության իրավաչափության համատեքստում անձի առողջական վիճակի պատշաճ գնահատումը, ինչը նաև բխում է դաժան, անմարդկային կամ արժանապատվությունը նվաստացնող վերաբերմունքի և պատժի արգելքի սահմանադրական ու կոնվենցիոն պահանջից, սակայն դատարանին չեն ներկայացվել փաստաթղթեր, որոնք առերևույթ կարող են վկայել մեղադրյալի մոտ կալանքը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդություն ախտորոշված լինելու կամ պահանջվող բժշկական օգնությունը վերջինիս անազատության մեջ գտնվելու պայմաններում պատշաճ չցուցաբերվելու մասին: Բացի այդ, առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք փաստում են, որ Արման Մարգարյանի մոտ հաստատվել է այնպիսի հիվանդություն, որը մասնագիտացված կլինիկայի պայմաններում բժշկական հետազոտություն անցնելու անհրաժեշտություն է պահանջում և այն տևական ժամանակ չի իրականացվում: Այս առնչությամբ հարկ է արձանագրել, որ ներպետական օրենսդրությամբ երաշխավորված է կալանավորման եղանակով ազատությունից զրկված անձանց ֆիզիկական առողջության պահպանությունը՝ պահանջվող բժշկական օգնություն տրամադրելու միջոցով, ընդ որում՝ նաև իր կողմից ընտրված բժշկի կողմից զննվելու, հատուկ մասնագիտացված կամ քաղաքացիական բուժհաստատություն փոխադրվելու միջոցով (տե՛ս «Ձերբակալված և կալանավորված անձանց պահելու մասին» ՀՀ օրենքի 13-րդ և 21-րդ հոդվածները): 5.6. Այսպիսով, անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման հնարավորությանը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթի ընթացքում մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու, մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով դրված՝ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով ներկայանալու հետ կապված պարտականության կատարումն ապահովելու և հանցանք կատարելը կանխելու նպատակներին քրեական վարույթի ներկա փուլում հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալ Արման Մարգարյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների, այդ թվում՝ տնային կալանքի կամ վարչական հսկողության և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ: 5.7. Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հատուկ վերանայման բողոքում պաշտպանի նշած՝ մեղադրյալի անձը բնութագրող փաստական տվյալները՝ մշտական բնակության վայր, ՀՀ-ում կայուն սոցիալական կապեր, խնամքին երկու անչափահաս երեխաներ ունենալը, սույն որոշմամբ արձանագրված փաստական տվյալների պայմաններում, ողջամտորեն չեն կարող դիտարկվել որպես բավարար հակակշռող գործոններ` Ա.Մարգարյանի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսևորելու ռիսկերը չեզոքացնելու համար։ 5.8. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելով՝ առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այդ թվում նաև՝ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ գործի ելքի վրա, և գործով կայացրել է ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, ուստի հիմնավորված են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի ԵԴ1/1908/01/25 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի ԵԴ1/1908/01/25 որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ և 393-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել: 2. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի դեկտեմբերի 22-ի ԵԴ1/1908/01/25 որոշումը թողնել անփոփոխ: 3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Տ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը	05-02-2026

Ստացվել է վերաքննիչ բողոք

Բողոքը բերող անձը
Ամսաթիվ	19-03-2026
Ամսաթիվ	09-03-2026
Ում կողմից է բերվել բողոքը	Պաշտպան
Անուն	Կարինե
Ազգանուն	Խաչատրյան
Հասցե	---------------
Սեռ	0
Բողոքի բովանդակությունը	Արման Մարգարյան Բողոքը բավարարել ամբողջությամբ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/ 24.02.2026թ. կայացված որոշումը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառել տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն համակցված բացակայելու արգելքի հետ :
Բողոքի ստացման կարգը	Հանձնվել է փոստին
Չափահաս	Այո

Գործը ստացվել է

Գործի ստացման ամսաթիվ	19-03-2026
Վիճակագրական տողի համարը	9.2
Գործը ստացվել է	Երևանի քրեական դատարան

Միջանկյալ դատական ակտի դեմ

Միջանկյալ դատական ակտեր	Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում

Մակագրել

Նախագահող դատավոր
Ամսաթիվ	19-03-2026
Անուն	Վազգեն
Ազգանուն	Ռշտունի

Ստացվել է վերաքննիչ բողոք

Բողոքը բերող անձը
Ամսաթիվ	15-04-2026
Ամսաթիվ	10-04-2026
Անուն	Կարինե
Ազգանուն	Խաչատրյան
Հասցե	---------------
Սեռ	0
Բողոքի բովանդակությունը	Արման Մարգարյան Բողոքը բավարարել ամբողջությամբ : Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի /Շենգավիթ/ 24.02.2026թ. կայացված որոշումը և կայացնել նոր դատական ակտ՝ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառել տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն համակցված բացակայելու արգելքի հետ :
Բողոքի ստացման կարգը	Հանձնվել է փոստին
Չափահաս	Այո

Ընդունվել է վարույթ

Ամսաթիվ	15-04-2026

Գրավոր ընթացակարգ

Ամսաթիվ	22-04-2026

Դատական ակտ

Դատական ակտ	Բարձրագույն դատական խորհրդի 27․09․2018թ․ թիվ ԲԴԽ-40-Ո-105 որոշման համաձայն ապանձնավորված դատական ակտի տարբերակը։ Իսկականի հետ ճիշտ է։ ———————————————————————————————————————— ԵԴ1/1908/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ <<22>> ապրիլի 2026թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը` նախագահող դատավոր Վազգեն Ռշտունի (այսուհետ նաև Վերաքննիչ դատարան), գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Արման Վարազդատի Մարգարյանի (ծնված՝ 1991 թվականի հունվարի 8-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն ունեցող, հաշվառված է ■ ■) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2026 թվականի փետրվարի 24-ի որոշման դեմ պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի բողոքը, ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը երկարաձգվել է 3 ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի մայիսի 27-ը։ 2026 թվականի մարտի 9-ին վերը նշված որոշման դեմ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը ներկայացրել է հատուկ վերանայման բողոք։ Թիվ ԵԴ1/1908/01/25 նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել են 2026 թվականի մարտի 19-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել են 2026 թվականի մարտի 20-ին): Վերաքննիչ դատարանի 2026 թվականի մարտի 23-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը վերադարձվել է՝ դրանում թույլ տրված թերությունը վերացնելու և հատուկ վերանայման բողոքը կրկին ներկայացնելու համար՝ որոշումը ստանալու պահից եռօրյա ժամկետում։ Վերը նշված որոշման օրինակը մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը ստացել է 2026 թվականի ապրիլի 9-ին։ 2026 թվականի ապրիլի 13-ին վերը նշված որոշման դեմ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը կրկին ներկայացրել է հատուկ վերանայման բողոք, որը Վերաքննիչ դատարանում մուտքագրվել է 2026 թվականի ապրիլի 15-ին։ Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Պաշտպան Կարինե Խաչատրյանը բողոքում նշել է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից չեն ներկայացվել այնպիսի փաստարկներ, որոնց հիման վրա կարելի կլիներ իրավաչափ և ողջամիտ համարել վարույթն իրականացնող մարմնի այն պնդումը, որ մեղադրյալը, հայտնվելով ազատության մեջ, կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները։ Բացի դրանից՝ տևական ժամանակ գտնվելով անազատության մեջ գիտակցում է ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հետևանքները, որով ցածր է հավանականությունը, որ Արման Մարգարյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվելու պարագայում նա կարող է քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով, խոչընդոտել: Նվազ է հավանականությունը Արման Մարգարյանի կողմից նոր հանցանք կատարելու առումով, քանի որ նա ունի մշտական բնակության վայր, ՀՀ քաղաքացի է, ունի ամուր սոցիալական կապեր ՀՀ-ում, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա, գիտակցում է ենթադրյալ արարք կատարելու հետևանքները: Դատարանը չի կարողացել հիմնավորել Արման Վարազդատի Մարգարյանի հիմնավոր կերպով ազատությունից շարունակական զրկելու իրավաչափ անհրաժեշտությունը։ Կալանավորում խափանման միջոցը չափազանց խիստ և ծայրահեղ միջոց է քննարկվող պայմաններում և այլընտրանքային խափանման միջոցի, մասնավորապես՝ տնային կալանքի կամ վարչական հսկողության՝ համակցված բացակայելու արգելքի կիրառմամբ լիովին հնարավոր կլինի չեզոքացնել բոլոր մտավախությունները, բավարար և ի զորու են ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարգագիծն այն պարագայում, որ տնային կալանքը ևս համարվում է անազատության հետ կապված խափանման միջոց։ Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել դատարանի որոշումը և Արման Վարազդատի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառել այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն՝ համակցված բացակայելու արգելքի հետ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը և քննարկելով բողոքը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 2013 թվականի փետրվարի 15-ի ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԿԴ1/0062/06/12 որոշմամբ նշվել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությունը սահմանել է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, որոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ և հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձը, կալանքի տակ չգտնվելով, կարող է դրսևորել ոչ պատշաճ վարքագիծ և խոչընդոտել քրեական դատավարության խնդիրների իրականացմանը: Մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պետք է դրվեն որոշ փաստական տվյալներ: Տվյալ դեպքում դատարանը, քննության առնելով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը, վերահաստատել է նախորդ որոշումներով արձանագրված դիրքորոշումը, և գտել է, որ անցած ժամանակահատվածում առնվազն չեն նվազել մեղադրյալին վերագրվող ապագայում կատարվելիք այն հավանական գործողությունները, որոնք հիմք են հանդիսացել նրա նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցն ընտրելու և հետագայում դրա ժամկետը երկարաձգելու համար: Դատարանն ինչպես իր նախորդ որոշումներում այնպես էլ տվյալ դեպքում հիմք է ընդունել ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկատու քարտադարանում մեղադրյալ Արման Մարգարյանի առկա տեղեկատվությունը, որի համաձայն՝ Ա.Մարգարյանը բազմից դատապարտվել է ինչպես համասեռ, այնպես էլ այլ հանցագործությունների համար: Նշված հանգամանքները բարձրացնում են Ա.Մարգարյանի կողմից հանցանք կատարելու ռիսկը: Անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված կալանքի ժամկետի երկարաձգմանը՝ դատարանը գտել է, որ դեռևս առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ վերջինը պատշաճ կերպով չի ներկայանա դատարան՝ այդ կերպ դրսևորելով ոչ պատշաճ վարքագիծ: Հաշվի առնելով նախկինում մեղադրյալի կողմից դրսևորած վարքագիծը՝ այն, որ ենթադրյալ հանցանքից հետո հնարավոր չի եղել տևական ժամանակ հայտնաբերել վերջինին, բարձրացնում է նշված ռիսկի առկայության հավանականությունը: Հաշվի առնելով վերոգրյալը` դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պահանջների կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է մեղադրյալի նկատմամբ փաստացի կիրառված կալանավորումը երկարացնել 3 (երեք) ամիս ժամկետով, քանի որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր չէ ապահովել առավել մեղմ` խափանման միջոցների կիրառմամբ: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարման հիմքին, արձանագրում է, որ թեև ի տարբերություն նախաքննության փուլի, դատարանում ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունն առավել նվազ է, սակայն հարկ է նշել, որ տվյալ գործով դատաքննությունը դեռևս ընթացքի մեջ է և առկա է հավանականություն, որ մեղադրյալ Արման Կարապետյանը կդրսևորի ոչ պատշաճ վարքագիծ: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարելու հիմքը ևս առկա է, քանի որ մեղադրյալ Արման Կարապետյանը դատապարտվել է մի շարք այլ քրեական գործերով, և ըստ Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերի՝ վերջինը համարվում է դատվածություն ունեցող անձ, ուստի առկա է ողջամիտ հավանականություն, որ մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառելու պայմաններում, վերջինը հնարավոր է կատարի նոր արարք: Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալի՝ տևական ժամանակ անազատության մեջ գտնվելուն, հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2023 թվականի մարտի 22-ի թիվ ԵԴ/0137/01/22 որոշմամբ արձանագրել է, որ խափանման միջոցի կիրառման տևողությունը դրա համաչափության գնահատման ինքնավար գործոն չէ և պետք է գնահատման ենթարկվի` հաշվի առնելով նաև գործի բնույթն ու բարդության աստիճանը: Անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխարգելող միջոցների կիրառման համատեքստում համանման մոտեցում ունի նաև Եվրոպական դատարանը։ Bulea v. Romania գործով 2013 թվականի դեկտեմբերի 3-ի վճռով Եվրոպական դատարանը նշել է, որ ինքնին կանխարգելիչ միջոցների կիրառման տևողությունը բավարար չէ եզրահանգելու համար, որ այն համաչափ չէ: Այս առումով հատկանշական է, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2024 թվականի օգոստոսի 7-ի թիվ ՇԴ/0095/01/22 որոշմամբ վերահաստատելով իր նախկին դիրքորոշումները՝ արձանագրել է, որ դատական քննության ընթացքում գտնվող գործով դատարանի կողմից ամբաստանյալի ազատության իրավունքը սահմանափակող խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության ստուգման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես կարևոր է համարել ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքի վրա, որ խափանման միջոցի վերաբերյալ հարցը լուծելիս առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին։ Նման պայմաններում, որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական ակտը բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա և ունենա պատճառաբանվածության առավել բարձր չափանիշ։ Հակառակ մոտեցումը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա` դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը։ Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ կալանքի կիրառման հիմքի առկայության վերաբերյալ փաստարկված պատճառաբանությունները, ըստ էության, կարող են այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառումը նպատակահարմար չհամարելու դիտարկման հիմք հանդիսանալ, որպիսի պայմաններում նոր, լրացուցիչ հիմնավորումների ներկայացումը պարտադիր չէ: Այսպիսով՝ Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումները, գտնում է, որ քրեական գործի քննության տվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել մեղադրյալ Արման Կարապետյանի պատշաճ վարքագիծը: Ուստի առաջին ատյանի դատարանի որոշումն օրինական է ու հիմնավոր, և այն բեկանելու առերևույթ հիմքեր առկա չեն։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ և 395-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Պաշտպան Կարինե Խաչատրյանի բողոքը մերժել՝ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2026 թվականի փետրվարի 24-ի ԵԴ1/1908/01/25 թվակիր որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
Դատական ակտի ամսաթիվը	22-04-2026

Գործը հանձնվել է գրասենյակ

Ամսաթիվ	29-06-2026
Էջերի քանակը	2 հատոր, 1-ին հատորը 44 թերթ, 2-րդ հատորը 42 թերթ

Գործն ուղարկվել է

Գործն ուղարկվել է	29-06-2026
Էջերի քանակը	2 հատոր, 1-ին հատորը 44 թերթ, 2-րդ հատորը 42 թերթ
Ուր	Երևանի քրեական դատարան
Գրության համարը	57197/26

Դատական գործ N: ԵԴ1/1908/01/25

Վճռաբեկ

Ստացվել է վճռաբեկ բողոք

Բողոք բերող անձինք
Բողոքի ստացման ամսաթիվ	25-08-2025
Բողոք բերող անձինք	Մեղադրյալի պաշտպան
Անուն	Կարինե
Ազգանուն	Խաչատրյան
Հասցե	---------------
Սեռ	0
Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ
Անուն	Արման
Ազգանուն	Մարգարյան
Հասցե	---------------
Սեռ	0
Բողոքը ստացվել է	Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Կայացվել է որոշում	Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է
Որոշման ամսաթիվ	01-10-2025
Որոշման բովանդակություն	ԵԴ1/1908/01/25 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 1 հոկտեմբերի 2025 թվական ք.Երևան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 28-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կ.Խաչատրյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2025 թվականի հունիսի 19-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արման Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ Մեղադրյալ Արման Մարգարյանի պաշտպան Մ․Մանգասարյանի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի հուլիսի 28-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշումը թողնելով անփոփոխ։ Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ Արման Մարգարյանի պաշտպան Կ.Խաչատրյանը։ Վճռաբեկ բողոքի փաստարկները և պահանջը. 2. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմանները, այն է՝ վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը: Ի հիմնավորումն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու վերոնշյալ պայմանների առկայության՝ բողոքի հեղինակը, ի թիվս այլնի, նշել է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից չեն ներկայացվել այնպիսի փաստարկներ, որոնց հիման վրա կարելի կլիներ իրավաչափ և ողջամիտ համարել վերջինիս այն պնդումը, որ մեղադրյալը, հայտնվելով ազատության մեջ, կարող է չկատարել իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունները։ Բացի այդ, բողոքաբերը փաստարկել է, որ մեղադրյալ Արման Մարգարյանը, տևական ժամանակ գտնվելով անազատության մեջ գիտակցում է ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու հետևանքները, ուստի, վերջինիս գնահատմամբ՝ ցածր է հավանականությունը, որ Արման Մարգարյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրվելու պարագայում նա կարող է քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով խոչընդոտել քննությանը։ Բողոք բերած անձը նշել է նաև, որ ստորադաս դատարանի որոշումը հակասում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Kasparov v. Russia գործով 2016 թվականի հոկտեմբերի 11-ի (թիվ 53659/07 գանգատ), Վճռաբեկ դատարանի՝ Ասլան Ավետիսյանի գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08, Արամ Ճուղուրյանի գործով 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 և բողոքաբերի կողմից վկայակոչված այլ վճիռներով և որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին: Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 28-ի որոշումը և կայացնել դատական ակտ՝ Արման Մարգարյանի նկատմամբ կիրառելով այլընտրանքային խափանման միջոց՝ տնային կալանք կամ վարչական հսկողություն՝ համակցված բացակայելու արգելքի հետ: Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները և եզրահանգումը. 3. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Վճռաբեկ դատարանը բողոքն ընդունում է վարույթ, եթե գալիս է հետևության, որ՝ 1) վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, կամ առերևույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որևէ փաստական կամ իրավական հանգամանք, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար. 2) առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը»: Նույն օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «3. Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճռաբեկ դատարանը գալիս է հետևության, որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն»։ Վճռաբեկ դատարանը, բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն վարույթի նյութերի, Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա գալիս է հետևության, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ չեն տրվել նյութական կամ քրեադատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին ազդել վարույթի ելքի վրա կամ խաթարել արդարադատության բուն էությունը, իսկ հակառակի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները հերքվում են Վերաքննիչ դատարանի որոշման պատճառաբանություններով և եզրահանգումներով: Միևնույն ժամանակ, համեմատական վերլուծության ենթարկելով բողոքարկվող դատական ակտում և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Kasparov v. Russia գործով 2016 թվականի հոկտեմբերի 11-ի (թիվ 53659/07 գանգատ), Վճռաբեկ դատարանի՝ Ասլան Ավետիսյանի գործով 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08, Արամ Ճուղուրյանի գործով 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 և բողոքաբերի կողմից վկայակոչված այլ վճիռներով և որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը չի հակասում վկայակոչված վճիռներին և որոշումներին։ Այսպիսով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չեն բերվել բավարար հիմնավորումներ, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, և միաժամանակ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ oրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նաև առերևույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետևանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը։ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները բավարար չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված պայմաններով բողոքը վարույթ ընդունելու հետևության հանգելու համար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման։ Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 281-րդ և 398-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 28-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Արման Վարազդատի Մարգարյանի պաշտպան Կ.Խաչատրյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը: Նախագահող` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Այլ նշումներ	ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 28-07-2025 թվականի որոշման դեմ։

Գործը ստացվել է

Ամսաթիվ	01-09-2025
Գործը ստացվել է	Քրեական վերաքննիչ
Գործի տեսակ	Քրեական
Այլ նշումներ	2 հատորից՝ 52 թերթ, 61 թերթ։

Զեկուցող դատավոր

Զեկուցող դատավոր
Ամսաթիվ	01-09-2025
Անուն	Համլետ
Ազգանուն	Ասատրյան

Գործի առաքում

Գործի առաքման ամսաթիվ	20-10-2025
Դատարան	Երևանի քրեական դատարան
Այլ նշումներ	2 հատորից՝ 52 թերթ, 97 թերթ։