ԵԴ1/1909/01/25

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ու Թ Յ Ա Ն Ա Ն Ու Ն Ի Ց

02.12.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Մասնակցությամբ՝

ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ՝ Հ. ՀԱՐՈւԹՅՈւՆՅԱՆԻ
ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ՝ Հ. ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանի, ծնված՝ 01.03.1992թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն չունեցող , միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երեք անչափահաս երեխաներ, չի աշխատում, հաշվառված է՝ Կոտայքի մարզ գ.Արագյուղ 1-ին փողոց, 4-րդ նրբ. 1Ա տուն, փաստացի բնակվում է՝ ք.Եղվարդ Երևանյան 7-րդ շենքի 40-րդ բնակարանում:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Դատաքննությամբ և գործի տվյալներով պարզվեց հետևյալը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Հ.Կիրակոսյանի կողմից 31.01.2023թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60170523 քրեական վարույթը:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Հարությունյանի 29.05.2025թ. որոշմամբ՝ Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Տ.Հակոբյանի կողմից 31.05.2025թ. Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանին հանձնվել է հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին՝ 29.05.2025թ. որոշման պատճենը, պարզաբանվել մեղադրանքի փաստական հիմքը և իրավական գնահատականն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածով նախատեսված՝ նրա իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև նրան է հանձնվել դրանց ցանկը, որի մասին կազմվել է արձանագրություն:
Թիվ 60170523 քրեական վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ 05.06.2025թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում:
Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա, զրկված լինելով տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից /զրկման ժամկետը՝ 29.04.2022թ. մինչև 29.04.2023թ./՝ 07.12.2022թ., ժամը՝ 1425-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում վարել է «Մերսեդես» մակնիշի «09 HA 060» հաշվառման համարանիշի տրանսպորտային միջոցը, որի վերաբերյալ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պարեկային ծառայության պարեկի կողմից կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180167286 արձանագրությունը:
Ներկայացված մեղադրանքում Համբարձում Ասատրյանն իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց, և օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից՝ դատարանում ցուցմունք տալու ցանկություն չհայտնեց:
Սահմանված հերթականությամբ և հաջորդականությամբ հետազոտվեցին հետևյալ ապացույցները.
Մեղադրյալ Համբարձում Ասատրյանի կողմից մինչդատական վարույթում տրված ցուցմունքը, համաձայն որի՝ ներկայացված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք տվել այն մասին, որ 29.04.2022թ. մեկ տարի ժամանակով զրկվել է վարորդական իրավունքի վկայականից: 07.12.2022թ., ժամը՝ 1425-ին, Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցով, վարորդական իրավունքի վկայականից զրկված լինելով, վարել է «Մերսեդես» մակնիշի «09 HA 060» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի ընթացքում պարեկային ծառայության աշխատակիցները կանգնեցրել ու կազմել են վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ արձանագրություն այն մասին, որ զրկված վարորդական իրավունքի վկայականով վարել է վերը նշված ավտոմեքենան:
Զննություն կատարելու մասին 15.05.2025թ. արձանագրությունը, համաձայն որի.
• Զննության է ենթարկվել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180167286 արձանագրությունը, համաձայն որի՝ վարչական իրավախախտման արձանագրությունը կազմվել է 07.12.202թ., ժամը՝ 14:45-ին, ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության կրտսեր պարեկ Տիրան Մովսիսյանի կողմից, արձանագրությունը կազմվել է Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանի նկատմամբ, այն բանի համար, որ նա «Մերսեդես» մակնիշի «09 HA 060» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան նույն օրը, ժամը՝ 14:25-ի սահմաններում, վարել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկված վիճակում, «ծանոթացա» բաժնում առկա է ստորագրություն:
• Զննվել է «Mulberry 2.0» համակարգից հանված քաղվածքը, համաձայն որի՝ Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանը 28.04.2022թ. տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում, որն արձանագրվել է ՀՀ ոստիկանության պարեկային ծառայության աշխատակիցների կողմից և վերջինս զրկվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից՝ 1 տարի ժամկետով:
• Զննվել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» էլեկտրոնային ռեգիստրից հանված քաղվածքի պատճենը, համաձայն որի՝ Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանը զրկվել է տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից՝ 29.04.2022թ. մինչև 29.04.2023թ.:
Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180167286 արձանագրությունը և «Mulberry 2.0» համակարգից ու ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքները:
Դատարանը, քրեական վարույթի ընթացքում հավաքված և մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների ձևի և բովանդակության վերլուծության, միմյանց հետ համադրելու և ապացույցների ստացման աղբյուրները վերհանելու միջոցով դրանք պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկեց և հետազոտված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատեց վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, հետևաբար՝ ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով և հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա, հանգում է հետևության, որ ապացուցված է մեղադրյալ Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը) և այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը կատարվել է նրա կողմից և ապացուցված է վերջինիս մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Դատարանը այդպիսի հետևության է հանգում, քանի որ դատաքննության ընթացքում մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատվեց «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշին համապատասխան:
Անդրադառնալով ապացուցված արարքի նկատմամբ քրեական օրենսգրքի կիրառման ենթակա հոդվածի, հոդվածի մասի կամ կետի հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանին մեղսագրված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, որով և պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում կատարված հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, մեղադրյալի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներն ու նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը:
Դատարանը մեղադրյալ Համբարձում Ասատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է համարում այն, որ վերջինիս խնամքի տակ են գտնվում 11.03.2022թ., 18.04.2020թ. և 26.05.2014թ. ծնված անչափահաս երեխանները , զղջացել է կատարած արարքի համար և ընդունել մեղքը:
Դատարանն այնպիսի հանգամանքներ, որոնք կարող են գնահատվել որպես մեղադրյալ Հ.Ասատրյանի անձը բնութագրող, ինչպես նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, չհայտնաբերեց :
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի՝ օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքների պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակներն են.
«(…) վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները» (Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասը):
Շարադրված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից: Մասնավորապես՝ նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի՝ հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը (Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի ու «Պատիժ» հասկացությանը և դրա նպատակների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-201/07 և թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ»:
Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Հետևաբար՝ կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա (Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Գառնիկ Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Էդվարդ Ադամյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵԷԴ/0048/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով` 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Արմեն Շահբազյանի գործով` 15.08.2014թ., թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Նարեկ Սարգսյանի գործով` 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 և Գարուշ Մադաթյանի գործով՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումները):
Մեղադրյալին մեղսագրվող հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշմամբ, որի համաձայն՝ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության վտանգավորության վրա՝ հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը» (տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 17.02.2009թ., թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Ավելին՝ Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Գառնիկ Սեյրանի Գալստյանի գործով` 16.12.2014թ., թիվ ԵՄԴ/0027/01/14, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով՝ 31.10.2014թ., թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 և այլ որոշումներ):
Ինչ վերաբերում է հանցագործության կատարման հանգամանքներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դրանք յուրաքանչյուր քրեական գործով պետք է գնահատման ենթարկվեն հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի համատեքստում: Գնահատման արդյունքում դատարանը պետք է պարզի հանցավոր վարքագծի դրսևորմանը նախորդող և ուղեկցող հանգամանքները, հանցավոր վարքագծի դրսևորման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և այլն:
Դրանից բացի, դատարանի հետևությունները, ի թիվս այլոց, պետք է հիմնված լինեն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի կողմից արարքի հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (տե՛ս թիվ ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11, ՍԴ/0109/01/12, ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և ՎԲ-50/70 գործերով որոշումները):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատժատեսակի և պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանն Ա.Սարգսյանի գործով կայացրած որոշմամբ ընդգծել է, որ. «28. (...) [Ը]նտանեկան դրությունը որպես այլ մեղմացնող հանգամանք, անհրաժեշտ է հաշվի առնել [մեղադրյալի] նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այդ կապակցությամբ դատարանը յուրաքանչյուր անգամ պետք է անդրադառնա հետևյալ հարցերին՝
1. արդյոք [մեղադրյալը] հանդիսանում է իր ընտանիքի միակ կերակրողը:
2. արդյոք նրա խնամքին գտնվում են անչափահաս երեխան կամ զառամյալ ծնողները:
3. արդյոք առկա են ընտանիքում նրա բացասական վարքագիծը (հարբեցողություն, թմրամոլություն, դաժան վերաբերմունք ընտանիքի անդամների նկատմամբ և այլն) հիմնավորող փաստական տվյալներ: (...)» (տե՛ս Ալեքսան Երեմի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 02.06.2009թ., թիվ ՀՅՔՐԴ3/0109/01/08 որոշման 28-րդ կետը):
Ինչպես հետևում է վերոգրյալից, ընտանիքի միակ կերակրող հանդիսանալը և խնամքին անչափահաս երեխայի կամ զառամյալ ծնողների առկայությունը, որպես ընտանիքում անձի ունեցած դերը բնութագրող և հետևաբար՝ նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, պետք է առանձին գնահատվեն և մեկի գոյությունը չպետք է կապվի մյուսի հետ: Կոնկրետ դեպքում Հ.Ասատրյանի խնամքի տակ են գտնվում 3, 5 և 11 տարեկան անչափահաս երեխաները, որպիսի պայմաններում մեղադրյալ Համբարձում Ասատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս նկատմամբ նշանակվող պատժի ազդեցությունը՝ նրա ընտանիքի անդամների և կենսապայմանների վրա, քանի որ մանկահասակ երեխաները գտնվում են մեղադրյալ Հ.Ասատրյանի խնամքին, հետևաբար՝ նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը կարող է նաև ծանր կացության մեջ դնել վերջիններիս, մասնավորապես՝ անչափահաս երեխաները կհայտնվեն շատ ծանր պայմաններում:
Այսպիսով՝ դատարանը, հաշվի առնելով Հ.Ասատրյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության շարժառիթը և նպատակը, գործի հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և հանցագործության ծանրությունը, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նշանակվող պատժի` վերջինիս վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությունը, հանցանքի սանկցիայով նախատեսված՝ նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանների շրջանակում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, օրենքով և ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով պատիժ պետք է նշանակել այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատիժը՝ տուգանքի ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել պատժի նպատակները: Նման պատիժ նշանակելով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը, ինչպես նաև ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ և 69-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանն ուշադրություն է դարձնում նաև մեղադրյալի ու նրա ընտանիքի գույքային դրությանը, ինչպես նաև մեղադրյալի՝ եկամուտ ստանալու հնարավորությանը(նրա վաստակի չափը, ընտանիքի ապահովվածությունը և այլն), մասնավորապես՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ մեղադրյալ Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքն ավարտվելու օրվան՝ 07.12.2022թ. նախորդող 12 ամիսների ընթացքում չի հանդիսացել վարձու աշխատող , հետևաբար՝ դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում տուգանքի չափը պետք է հաշվարկել հանցանքը կատարելու պահին նվազագույն աշխատավարձի՝ 68.000(վաթսունութ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ Համբարձում Ասատրյանը սույն գործով իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարել է 07.12.2022թ., այսինքն՝ նախքան Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԿԴ/0250/01/23 դատավճիռը կայացվելը(03.10.2023թ.):
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի ձև 8 տեղեկանքի համաձայն՝ Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանը 19.11.2024թ. վճարել է Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 03.10.2023թ. թիվ ԿԴ/0250/01/23 դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված և 1 տարի ժամկետով տարաժամկետված 435.000 ՀՀ դրամ տուգանքի գումարը:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ՝ Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանի նկատմամբ պետք է վերջնական պատիժ նշանակել սույն և Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 03.10.2023թ. թիվ ԿԴ/0250/01/23 դատավճռով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով՝ վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցելով առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը:
Դատարանը նաև պարզեց, որ մեղադրյալ Հ.Ասատրյանը չի կարող անհապաղ և ամբողջությամբ վճարել նշանակված տուգանքը, սակայն պատրաստակամ է այն վճարել մաս առ մաս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 59-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում՝ առավելագույնը 1 տարի, կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում։ (...)»:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալի կողմից ներկայացված հիմնավորումներով, մասնավորապես՝ ներկայացված պարզաբանումներով և վարույթի նյութերում առկա փաստաթղթերով, հաստատվում է մեղադրյալի կողմից տուգանքն անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու անհնարինությունը։ Հետևաբար՝ նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Համբարձում Ասատրյանը, նյութական դրությունից ելնելով, ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու տուգանքը, այսինքն՝ տուգանքի անհապաղ վճարումն անհնար է, սակայն վերջինս պատրաստակամ է այն վճարել մաս առ մաս՝ դատարանը գտնում է, որ նրան պետք է թույլատրել նշանակվող տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1 տարվա ընթացքում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելու կամ փոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար՝ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով վարութային ծախսերի հարցը՝ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարութային ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են:
Անդրադառնալով ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված և վարույթի նյութերին կցված՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ 8180167286 արձանագրությունը և «Mulberry 2.0» համակարգից ու ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» էլեկտրոնային ռեգիստրից արտատպված քաղվածքները, պետք է պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները՝ Հայաստանի Հանրապետության սահմանները հատելու և նոր անձնագիր ստանալու արգելքները, պետք է վերացնել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ և 364-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի վեցապատիկի՝ 408.000(չորս հարյուր ութ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 11-րդ մասի կիրառմամբ՝ սույն և Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 03.10.2023թ. թիվ ԿԴ/0250/01/23 դատավճռով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ 783.000(յոթ հարյուր ութսուներեք հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Վերջնական պատժի ժամկետին՝ 783.000(յոթ հարյուր ութսուներեք հազար) ՀՀ դրամին հաշվակցել Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 03.10.2023թ. թիվ ԿԴ/0250/01/23 դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը՝ 435.000(չորս հարյուր երեսունհինգ հազար) ՀՀ դրամը և թողնել տուգանք՝ 348.000(երեք հարյուր քառասունութ հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանին թույլատրել նշանակված՝ 348.000(երեք հարյուր քառասունութ հազար) ՀՀ դրամ տուգանքը մաս առ մաս վճարել 1(մեկ) տարվա ընթացքում:
Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց բացակայելու արգելքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վարույթի նյութերին կցված արտավարութային փաստաթղթերը պահել վարույթի նյութերի հետ՝ դրանք պահելու ամբողջ ընթացքում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Համբարձում Անդրանիկի Ասատրյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները՝ Հայաստանի Հանրապետության սահմանները հատելու և նոր անձնագիր ստանալու արգելքները, վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ այն ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ