Ո Ր Ո Շ ՈԻ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
քրեական գործ թիվ ԵԴ1/1913/01/25
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը,

ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ՝ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ,
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ՝ Լ.ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ,

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՄԵՂԱԴՐՈՂ,
ՀՀ ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ
ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅԱՆ ԱՎԱԳ ԴԱՏԱԽԱԶ Ն.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ,

ՄԵՂԱԴՐՅԱԼ Ս.ԽԱՉԱՏՈՒՐՅԱՆԻ,
ՊԱՇՏՊԱՆ Գ. ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ,
ՏՈՒԺՈՂ Ա. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ,

2025 թվականի օգոստոսի 4-ին Երևան քաղաքում
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Սերգեյ Պավելի Խաչատուրյանի՝
(ծնված 1983 թվականի հունիսի 25-ին Ադրբեջանի հանրապետության Բաքու քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, չդատված, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, աշխատում է «Ապառաժ Մայնինգ» ԱՊԸ-ում՝ որպես վարորդ, 44-օրյա պատերազմի և ՀՀ-ի դեմ սանձազերծված բոլոր ռազմական գործողությունների մասնակից, ըստ իր հայտարարության՝ մարտական գործողությունների մասնակցության կապակցությամբ ստացել է «Շնորհակալագիր», հաշվառված է Երևան քաղաքի Վիլնյուսի փողոցի 33-րդ շենքի 48-րդ բնակարանում, բնակվում է Երևան քաղաքի Վիլնյուսի փողոցի 37-րդ շենքի 6-րդ բնակարանում)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական ընթացքը.
1. 2024 թվականի հոկտեմբերի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում (այսուհետ՝ նաև Նախաքննության մարմին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 60662724 քրեական վարույթը:
2. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ «Նիսսան» մակնիշի 98 MN 889 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և «Ման» մակնիշի 5722 Տ հաշվառման համարանիշի ավտոբուսը ճանաչվել են որպես իրեղեն ապացույց և հանձնվել են սեփականատերերի (օրինական տիրապետողների) համապատասխանաբար՝ Սերգեյ Պավելի Խաչատուրյանի և «Երևանի ավտոբուս» ՓԲ ընկերության պահպանությանը։
3. Հսկող դատախազի 2025 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդության հիման վրա Սերգեյ Պավելի Խաչատուրյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
3.1. Նախաքննության մարմնի կողմից 2025 թվականի մայիսի 20-ին Սերգեյ Պավելի Խաչատուրյանին ներկայացվել է մեղադրանք:
4. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սերգեյ Պավելի Խաչատուրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը։
5. 2025 թվականի հունիսի 05-ին թիվ 60662724 վարույթի նյութերը մեղադրական եզրակացությամբ հանձնվել են Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ՝ նաև Դատարան):
2025 թվականի հունիսի 09-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթ ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումներով դատական նիստը նշանակվել է նույն թվականի հունիսի 23-ին:

Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
6. Մեղադրյալ Սերգեյ Պավելի Խաչատուրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է ներկայացվել հետևյալ արարքի համար. «(...) նա իր վարած ավտոմեենայով խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնները, որի հետևանքով Անի Հրահատի Սարգսյանի առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է միջին ծանրության վնաս, որպիսի գործողությունները դրսևորվել են հետևյալում.
Սերգեյ Պավելի Խաչատուրյանը 2024 թվականի հոկտեմբերի 26-ին՝ ժամը 14։30-ի սահմաններում, «Նիսսան» մակնիշի 98 MN 889 հ/հ-ի ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի երրորդ երթևեկելի գոտով՝ Աբովյան փողոցի կողմից դեպի Տերյան փողոցի ուղղությամբ 20-30 կմ/ժ արագությամբ: Շարունակելով ընթացքն Ա. Իսահակյան փողոցով՝ Աբովյան փողոցի կողմից դեպի Վ.Տերյան փողոց տանող ուղղությամբ և հասնելով Ա. Իսահակյան և Վ. Տերյան փողոցների հատման խաչմերուկի հատվածին, թույլ է տվել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշմամբ հաստատված ՀՀ Ճանապարհային երթևեկության կանոնների հավելված №1 Ձև №2 «Ճանապարհային գծանշումներ» բաժնի 1.18 համարակալումն ունեցող հորիզոնական գծանշման և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ խաչմերուկից առաջ տվյալ երթևեկելի գոտում՝ խաչմերուկում երթևեկության թույլատրելի ուղղությունը միայն ուղիղ ուղղությամբ ցույց տվող ՀՀ կառավորության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշմամբ հաստատված ՀՀ Ճանապարհային երթևեկության կանոնների հավելված №1 Ձև №2 «Ճանապարհային գծանշումներ» բաժնի 1.18 համարակալումն ունեցող հորիզոնական գծանշման առկայության պայմաններում, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու, վթարային իրադրություն չստեղծելու և ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումը բացառելու համար, երթևեկությունը չի շարունակել տվյալ գծանշմամբ երթևեկության թույլատրելի ուղղությունը ցույց տվող ուղղությամբ, այն է՝ ուղիղ ուղղությամբ, այլ խաչմերուկ մուտք գործելով, կատարել է ձախ շրջադարձ, որի արդյունքում իր վարած «Նիսսան» մակնիշի 98 MN 889 հ/հ-ի ավտոմեքենայի հետևի ձախակողմյան հատվածով բախվել է խաչմերուկում դեպի ձախ շրջադարձի կատարումն սկսած Մհեր Նշանի Կավասյանի վարած «MAN-LIONS-CITY-12C» մակնիշի 5722 Տ հաշվառման համարանիշի ավտոբուսին՝ դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վթարի առաջացումը, ինքն իրեն զրկելով այն կախնելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի հետևանքով «MAN-LIONS-CITY-12C» մակնիշի 5722 Տ հաշվառման համարանիշի ավտոբուսի ուղևոր Անի Հրահատի Սարգսյանի առողջությանն գոտկային 1, 2-րդ ողերի ձախ լայնական ելունների կոտրվածքների ձևով անզգուշությամբ պատճառել է միջին ծանրության վնաս:»:

Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու կամ վարույթը կարճելու հարցի քննարկումը.
7. Նախնական դատալսումների փուլում՝ 2025 թվականի հուլիսի 16-ին, տուժող Անի Հրահատի Սարգսյանը դիմում է ներկայացրել դատարան, հայտնելով, որ հաշտվել է մեղադրյալ Սերգեյ Պավելի Խաչատուրյանի հետ՝ հաշվի առնելով, որ նա Արցախից բռնի տեղահանված է, որի ընթացքում կորցրել է իր ողջ ունեցվածքը, պատերազմի մասնակից է և երեք երեխաների հայր։
Ի պատասխան Դատարանի հարցադրումների՝ տուժողը հայտնեց, որ իր վրա որևէ ազդեցություն, սպառնալիք, ճնշում չի գործադրվել, իր կամքով է հաշտվել մեղադրյալի հետ, քանի որ նա ընդունել է իր մեղքն ու ներողություն խնդրել, պատճառված վնասը փոխհատուցել է, ուստի ներել է նրան՝ գիտակցելով դրա իրավական հետևանքները։
8․ Նախնական դատալսումների փուլում՝ 2025 թվականի հուլիսի 16-ին, մեղադրյալ Սերգեյ Պավելի Խաչատուրյանը դիմում է ներկայացրել դատարան, հայտնելով, որ հաշտվել է տուժողի հետ և չի առարկում, որպեսզի իր նկատմամբ նախաձեռնված քրեական վարույթն ոչ արդարացնող՝ հաշտության հիմքով, կարճվի։
Ի պատասխան Դատարանի հարցադրումների՝ հայտնեց, որ իր վրա որևէ ազդեցություն, սպառնալիք, ճնշում չի գործադրվել, իր կամքով է հաշտվել տուժողի հետ, ինքն ընդունում է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, զղջում է կատարվածի համար, փոխհատուցել է տուժողին պատճառված վնասը և ցանկանում է, որ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու՝ հաշտության հիմքը կիրառվի իր նկատմամբ։
9․ Հանրային մեղադրողը հայտնեց, որ առկա է քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու հիմք։

Դատարանի վերլուծությունները․
10․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Ավտոմեքենա կամ մեխանիկական այլ տրանսպորտային միջոց վարող անձի կողմից ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջ կամ ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման անվտանգությունն ապահովող կանոն խախտելը, որը մարդու առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր կամ միջին ծանրության վնաս՝
պատժվում է տուգանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով՝ հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` երկուսից հինգ տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1․ Եթե անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, և նրա ու տուժողի միջև առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտանիքում բռնության հատկանիշներ։
(…)
5. Նախկինում սույն հոդվածով նախատեսված հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված անձը չի կարող նույն հիմքով կրկին ազատվել քրեական պատասխանատվությունից»:
11. Տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավահարաբերությունները կարգավորող վերը մեջբերված նորմի վերլուծությունից երևում է, որ քննարկվող հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համապատասխան պայմանների առկայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից (իմպերատիվ բնույթ է կրում)։ Քննարկվող հիմքը կիրառելի է առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձի նկատմամբ, ով նախկինում նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից չի ազատվել։
Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցանք կատարած անձի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք:
Կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին (փոխադարձության չափանիշ) և դա պետք է լինի նրանց ինքնուրույն և ազատ կամահայտնության արդյունք (կամավորության չափանիշ)։
Հաշտության կամավորության և փոխադարձության չափանիշների բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական հետապնդում չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության:
12․ Մեջբերված իրավանորմի լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ․
- մեղադրյալ Սերգեյ Խաչատուրյանին մեղսագրված արարքը միջին ծանրության հանցագործություն է, նա հայտնել է, որ չի առարկում իր նկատմամբ քննարկվող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ,
- ինչպես տուժող Անի Սարգսյանը, այնպես էլ մեղադրյալ Սերգեյ Խաչատուրյանը հայտնել են, որ հաշտվել են միմյանց հետ։ Մասնավորապես՝ մեղադրյալը հայտնել է, որ ընդունում է իրեն ներկայացված մեղադրանքը, զղջում է կատարվածի համար, փոխհատուցել է տուժողին պատճառված վնասը։ Տուժողն իր հերթին հայտնել է, որ ներել է մեղադրյալին, քանի որ նա ընդունել է իր մեղքն ու ներողություն խնդրել, պատճառված վնասը փոխհատուցել է։ Ուստի Դատարանը գտնում է առկա է հաշտության վերաբերյալ փոխադարձ համաձայնություն,
- ինչպես տուժող Անի Սարգսյանը, այնպես էլ մեղադրյալ Սերգեյ Խաչատուրյանը հայտնել են, որ իրենց վրա որևէ ազդեցություն, սպառնալիք, ճնշում չի գործադրվել, իրենց կամքով են հաշտվել, ուստի հաշտությունը հիմնված է ինքնուրույն և ազատ կամարտահայտության վրա,
- մեղադրյալ Սերգեյ Խաչատուրյանի կողմից նախկինում հանցանք կատարած, ինչպես նաև նույն հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատված լինելու վերաբերյալ տվյալներ Դատարանին չեն ներկայացվել:
13. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն․
«1․ Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե`
(…)
12) անձը Հայաuտանի Հանրապետության քրեական oրենuգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատաuխանատվությունից․
(…)
4. Սույն հոդվածի 1-ին մաuի 11-14-րդ կետերով նախատեսված հանգամանքների առկայությունը քրեական հետապնդումը բացառող չէ, եթե անձն առարկում է դրա դեմ այն հիմքով, որ չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը: (…)»։
Նույն օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն․
«Քրեական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(…) մեղադրյալի նկատմամբ դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, և սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները.»։
14. Այսպիսով, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված՝ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով մեղադրյալ Սերգեյ Խաչատուրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հիմքը, որը դասվում է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքների շարքին։ Հաշվի առնելով նաև, որ մեղադրյալ Սերգեյ Խաչատուրյանը չի առարկել ոչ ռեաբիլիտացնող հիմքով իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ՝ Դատարանը գտնում է, որ առկա են մեղադրյալ Սերգեյ Խաչատուրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու նյութաիրավական և դատավարական պայմանները։
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները, հետևաբար առկա է քրեական վարույթը կարճելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքը։
15. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ Դատարանը, գտնում է, որ նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույցներ ճանաչված ու սեփականատերերի պահպանությանը հանձնված «Նիսսան» մակնիշի 98 MN 889 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և «Ման» մակնիշի 5722 Տ հաշվառման համարանիշի ավտոբուսն անհրաժեշտ է վերադարձնել դրանց սեփականատերերի (օրինական տիրապետողների) համապատասխանաբար՝ Սերգեյ Պավելի Խաչատուրյանի և «Երևանի ավտոբուս» ՓԲ ընկերության տնօրինմանը։
16․ Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցին՝ բացակայելու արգելքին, Դատարանը գտնում է, որ այն անհրաժեշտ է վերացնել՝ դրա հիմքերը վերանալու պատճառաբանությամբ:
17․ Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործով գույքային հայցի, գույքի վրա արգելանք դնելու, վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն՝ Դատարանն այդ հարցերը համարում է լուծված։
Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական վարույթը կարճելու պայմաններում Դատարանը վարույթային ծախսերի հարցը համարում է լուծված։
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով, 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով, 100-րդ, 315-րդ հոդվածով՝ Դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Մեղադրյալ Սերգեյ Պավելի Խաչատուրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ մեղադրյալի և տուժողի հաշտության հիմքով:
2. Քրեական գործի վարույթը կարճել՝ վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով:
3. Նախաքննության մարմնի 2025 թվականի մայիսի 20-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույցներ ճանաչված «Նիսսան» մակնիշի 98 MN 889 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և «Ման» մակնիշի 5722 Տ հաշվառման համարանիշի ավտոբուսը վերադարձնել դրանց սեփականատերերի (օրինական տիրապետողների) տնօրինմանը։
4․ Մեղադրյալ Սերգեյ Պավելի Խաչատուրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելու արգելքը, վերացնել:
5. Վարութային ծախսերի հարցը համարել լուծված։
6․ Որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` ստանալու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ ԱՆԻ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ