ԵԴ1/1895/01/25




ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«21» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ` Դատարան)

նախագահությամբ՝ դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանի,
քարտուղարությամբ՝ Ագնետա Հակոբյանի,
Նազիկ Աթոյանի,
մասնակցությամբ՝
հանրային մեղադրող Աիդա Հակոբյանի,
տուժող Արփինե Քոչարյանի,
պաշտպաններ Կորյուն Բեգջանյանի,
Վահագն Հարությունյանի,
մեղադրյալ Լևիկ Զուռնաչյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝

Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանի՝
(ծնված՝ 2առկա է անձնական տվյալ, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահասներ, աշխատում է «Զվարթնոց» օդանավակայանում՝ որպես հաշվառող, բարձրագույն կրթությամբ, նախկինում չդատված, հաշվառված՝ առկա է անձնական տվյալ հասցեում, որպես խափանման միջոց է կիրառվել բացակայելու արգելքը) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով,


ՊԱՐԶԵՑ

1. Քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025 թվականի ապրիլի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ԵՔՔՎ Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 10141225 քրեական վարույթը:
2025 թվականի մայիսի 29-ին ՀՀ դատախազության Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա. Հակոբյանի որոշմամբ՝ թիվ 10141225 քրեական վարույթով Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
2025 թվականի հունիսի 04-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել թիվ ԵԴ1/1895/01/25 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
Նույն օրը քրեական գործը էլեկտրոնային եղանակով մակագրվել և 2025 թվականի մայիսի 05-ին հանձնվել է դատավոր Տաթևիկ Մուրադյանին:
Դատարանը 2025 թվականի հունիսի 064-ին որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1895/01/25 քրեական գործի վարույթն ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։
2026 թվականի ապրիլի 20-ին Դատարանը թիվ ԵԴ1/1895/01/25 քրեական գործով կայացրել է մեղադրական վերդիկտ՝ Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված արարքի կատարման մեջ:
2. Մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը.
Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանին մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով այն բանի համար, որ «նա 2025 թվականի ապրիլի 10-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մազմանյան 14-րդ շենքի 20-րդ բնակարանում, մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ, հանդիսանալով Արփինե Մխիթարի Քոչարյանի ամուսինը, այն է՝ մերձավոր ազգականը, վերջինիս հասցրել է աջ ակնակապճի, քթի մեջքի, աջ հետույքային շրջանների արյունազեղումների, ձախ ուսահոդի շրջանի քերծվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ` պատճառելով վերջինիս առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում.
Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանը, 2025 թվականի ապրիլի 10-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մազմանյան 14-րդ շենքի 20-րդ բնակարանում, անձնական հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ հանդիսանալով Արփինե Քոչարյանի ամուսինը, այն է՝ մերձավոր ազգականը, մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ ձեռքով մեկ անգամ հարվածել է կնոջ՝ Ա.Քոչարյանի դեմքին, ինչի արդյունքում վերջինս վայր է ընկել, այնուհետև շարունակելով բռնի գործողությունները` մեկ անգամ ոտքով հարվածել է ձախ ուսին, այնուհետև ոտքով հարվածել է նաև աջ կոնքազդրին, որից հետո կրկին մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ մեկ անգամ ձեռքով հարվածել է Արփինե Քոչարյանի դեմքին, որոնք արտահայտվել են աջ ակնակապճի, քթի մեջքի, աջ հետույքային շրջանների արյունազեղումների, ձախ ուսահոդի շրջանի քերծվածքի ձևով՝ պատճառելով Արփինե Քոչարյանի առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ:»։
3. Դատաքննության ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
- Մեղադրյալ Լևիկ Զուռնաչյանը, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեց ցուցմունք տալ։
(դատական նիստի արձանագրություն)
- Հանցագործության մասին բանավոր հաղորդման արձանագրությունը, համաձայն որի՝ 2025թ. ապրիլի 10-ին Արփինե Մխիթարի Քոչարյանը հաղորդում է ներկայացրել Մաշտոցի բաժին այն մասին, որ 2025թ. ապրիլի 10-ին ընտանեկան հարցի շուրջ իր և ամուսնու՝ Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանի միջև տեղի է ունեցել վիճաբանություն, որի ընթացքում ամուսինը ձեռքերով և ոտքերով հարվածել է իր դեմքին և մարմնի տարբեր հատվածներին՝ հասցնելով ֆիզիկական ցավ:
(գ.թ. 4, դատական նիստի արձանագրություն)
- 2025 թվականի մայիսի 30-ին դեպքի վայրի զննություն իրականացնելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Մազմանյան փողոցի թիվ 14 շենքի թիվ 20 բնակարանը:
(գ.թ. 47-49, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0482 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Ա. Քոչարյանի ստացած մարմնական վնասվածքները՝ աջ ակնակապճի, քթի մեջքի, աջ հետույքային շրջանների արյունազեղումների, ձախ ուսահոդի շրջանի քերծվածքի ձևով, պատճառվել են բութ առարկաներով: Հնարավոր է՝ նշված ժամկետին և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում:
(գ.թ. 30-31, դատական նիստի արձանագրություն)
- Դատաքննության ընթացքում տուժող Արփինե Քոչարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իր ամուսինը վերջին երկու տարիների ընթացքում զբաղվել է խաղամոլությամբ՝օնլայն խաղերով: Դրա պատճառով իրենց ընտանիքում անընդհատ խոսակցություններ էին առաջանում: Հայտնեց, որ դեպքի օրը Լևիկը նախ խփել է իր ուսին, ինչի հետևանքով վայր է ընկեր, սակայն ֆիզիկական ցավ չի զգացել: Այնուհետև մեկ անգամ ապտակել է իրեն:
Հանրային մեղադրողի միջնորդությամբ էական հակասության առկայության հիմքով վերաբերելի մասով հրապարակվեց տուժողի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ Արփինե Քոչարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...) Լևիկը իրեն մեկ անգամ ձեռքով ապտակել է, որից ինքը ընկել է հատակին, որից հետո ոտքով մեկ անգամ հարվածել է ձախ ուսին, մեկ անգամ ոտքով հարվածել է աջ կոնքազդրին, իսկ հետո երբ իմացել է, որ զանգահարել է ոստիկանություն երկու անգամ ձեռքով ապտակել դեմքին (...)»:
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների միջև հակասությունների վերաբերյալ հարցերին ի պատասխան՝ տուժողը հայտնեց, որ հարվածների քանակի վերաբերյալ քննիչին հայտնել է չափազանցված տեղեկություններ՝ այդպիսով ցանկանալով վախեցնել ամուսնուն:
(գ.թ. 16-18, դատական նիստի արձանագրություն)
- Վկա Հրանտ Զուռնաչյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ երեկոյան իր հարսը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ինչ-որ մարդիկ են եկել իրենց տուն՝ այն տեսնելու և գնելու նպատակով: Երբ հասել է բնակարան, այդ մարդիկ արդեն այնտեղ չեն եղել: Լարված իրավիճակ չէր: Լևիկը և Արփինեն խոսում էին իրար հետ, իսկ երեխաները սենյակում էին: Հետո Լևիկն Արփինեին ապտակեց, ինքը նախատեց որդուն, Լևիկն էլ տանից հեռացավ: Արփինեն դեմ էր, որ այդ տունը վաճառեն: Ինքը ևս դեմ էր, սակայն տունն արդեն չկա: Որդին ինչ-որ պարտքեր է ունեցել: Պարտքերն առաջացել էին «Վիվառո» խաղալուց: Արփինեն ոստիկանություն էր զանգել: Երբ ոստիկանությունը եկել է, ինքը տեսել է վերջիններիս, զրուցել են: Ոստիկանություն զանգելու պահը չի տեսել: Երևի ապտակելու համար էր դիմել ոստիկանություն: Նախկինում նման դեպքեր չի նկատել: Նորմալ ընտանիք են եղել: Հայտնեց, որ ինքն այդ մեկ հարվածն է տեսել:
(դատական նիստի արձանագրություն)
Լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները.
 ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանից ստացված տեղեկանքը, համաձայն որի՝ Լևիկ Զուռնաչյանը նախկինում դատված չի եղել:
 Լևիկ Զուռնաչյանի երեխայի ծննդյան պետական վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ Լևիկ Զուռնաչյանի խնամքին է գտնվում առկա է անձնական տվյալ:
 Լևիկ Զուռնաչյանի երեխայի ծննդյան պետական վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ Լևիկ Զուռնաչյանի խնամքին է գտնվում առկա է անձնական տվյալ:
4. Դատարանի փաստական վերլուծությունները և հաստատված կամ հերքված փաստական հանգամանքները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ առկա է փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջություն, որը թույլ է տալիս հաստատված համարելու, որ Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանը 2025 թվականի ապրիլի 10-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մազմանյան 14-րդ շենքի 20-րդ բնակարանում, մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ, հանդիսանալով Արփինե Մխիթարի Քոչարյանի ամուսինը, այն է՝ մերձավոր ազգականը, վերջինիս հասցրել է աջ ակնակապճի, քթի մեջքի, աջ հետույքային շրջանների արյունազեղումների, ձախ ուսահոդի շրջանի քերծվածքի ձևով մարմնական վնասվածքներ` պատճառելով վերջինիս առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում.
Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանը, 2025 թվականի ապրիլի 10-ին՝ ժամը 19:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մազմանյան 14-րդ շենքի 20-րդ բնակարանում, անձնական հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ հանդիսանալով Արփինե Քոչարյանի ամուսինը, այն է՝ մերձավոր ազգականը, մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ ձեռքով մեկ անգամ հարվածել է կնոջ՝ Ա.Քոչարյանի դեմքին, ինչի արդյունքում վերջինս վայր է ընկել, այնուհետև շարունակելով բռնի գործողությունները` մեկ անգամ ոտքով հարվածել է ձախ ուսին, այնուհետև ոտքով հարվածել է նաև աջ կոնքազդրին, որից հետո կրկին մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությամբ մեկ անգամ ձեռքով հարվածել է Արփինե Քոչարյանի դեմքին, որոնք արտահայտվել են աջ ակնակապճի, քթի մեջքի, աջ հետույքային շրջանների արյունազեղումների, ձախ ուսահոդի շրջանի քերծվածքի ձևով՝ պատճառելով Արփինե Քոչարյանի առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ:
Դատարանը գտնում է, որ դատավճռի հիմքում դրված՝ փոխկապակցված վերաբերելի, թույլատրելի, հավաստի ապացույցների ամբողջությունը բացառում է Լևիկ Զուռնաչյանին ներկայացված մեղադրանքի ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած հիմնավոր կասկած։
Դատարանն արձանագրում է, որ հանցագործության մասին բանավոր հաղորդման արձանագրությունով հաստատվում է, որ 2025թ. ապրիլի 10-ին Արփինե Մխիթարի Քոչարյանը հաղորդում է ներկայացրել Մաշտոցի բաժին այն մասին, որ 2025թ. ապրիլի 10-ին ընտանեկան հարցի շուրջ իր և ամուսնու՝ Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանի միջև տեղի է ունեցել վիճաբանություն, որի ընթացքում ամուսինը ձեռքերով և ոտքերով հարվածել է իր դեմքին և մարմնի տարբեր հատվածներին՝ հասցնելով ֆիզիկական ցավ:
2025 թվականի մայիսի 30-ին դեպքի վայրի զննություն իրականացնելու մասին արձանագրությունով հաստատվում է, որ դեպքի վայր է հանդիսանում Երևան քաղաքի Մազմանյան փողոցի թիվ 14 շենքի թիվ 20 բնակարանը:
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0482 եզրակացությունով հաստատվում է, որ տուժող Արփինե Քոչարյանը ստացել է տարբեր մարմնական վնասվածքներ՝ աջ ակնակապճի, քթի մեջքի, աջ հետույքային շրջանների արյունազեղումներ, ձախ ուսահոդի շրջանի քերծվածք, որոնք պատճառվել են բութ առարկաներով: Հնարավոր է՝ նշված ժամկետին և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում:
Տուժող Արփինե Քոչարյանի և՛ դատաքննական, և՛ նախաքննական ցուցմունքներով հաստատվում է, որ մեղադրյալ Լևիկ Զուռնաչյանը իրեն հասցրել է մեկից ավելի հարվածներ:
Վկա Հրանտ Զուռնաչյանի ցուցմունքով հաստատվում է, որ դեպքի օրը տուժողի և մեղադրյալի միջև ծագել է վիճաբանություն: Եվ իր ներկայությամբ Լևիկ Զուռնաչյանն ապտակել է տուժողին:
Հիմնական և լրացուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները ստուգելու և գնահատելու արդյունքում Դատարանը հաստատված է համարում նաև սույն քրեական գործի լուծման համար նշանակություն ունեցող հետևյալ փաստական հանգամանքները. Լևիկ Զուռնաչյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, Լևիկ Զուռնաչյանի խնամքին են գտնվում երկու անչափահասներ:
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները, հետևությունները և որոշումները.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրանց օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Լևիկ Զուռնաչյանին վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրա մեղավորությունը տվյալ արարքների կատարման մեջ:
Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, որի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետերի համաձայն՝
«1. Հարվածներ հասցնելը կամ բռնի այլ գործողություններ կատարելը, եթե չեն առաջացել սույն օրենսգրքի 171-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքները`
(...)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
(...)
6. մերձավոր ազգականի, զուգընկերոջ կամ նախկին զուգընկերոջ կողմից,
պատժվում է հանրային աշխատանքներով` հարյուրից երկու հարյուր ժամ տևողությամբ, կամ ազատության սահմանափակմամբ` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով»:
Քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է՝ հարվածներ հասցնելով կամ բռնի այլ գործողություններ կատարելով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 171-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքների բացակայությամբ:
Տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմի նշված դրսևորումներից առաջինի պարագայում պետք է հասկանալ հանցագործությունից տուժողին բազմաթիվ (մեկից ավելի) հարվածներ հասցնելը, որը կարող է ինչպես զուգորդվել, այնպես էլ չզուգորդվել նրան ֆիզիկական ցավ պատճառելով: Միևնույն ժամանակ երկու կամ ավելի անձանց կողմից միասնական դիտավորությամբ մեկական հարված հասցնելը պետք է որակել նշված հանցակազմով:
Բռնի այլ գործողություններ կատարելու պարագայում ևս պետք է հասկանալ համապատասխան արարքների (օրինակ՝ ձեռքերը ոլորելու, մազերը քաշելու, կսմթելու և այլն) բազմաթիվ լինելը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայից հետևում է, որ արարքը որպես ֆիզիկական ներգործություն որակելու համար չի պահանջվում, որպեսզի հանցագործությունից տուժողին ֆիզիկական ցավ կամ այլ վնաս պատճառվի: Ուստի, քննարկվող հանցագործությունն ավարտված է համարվում հարվածներ հասցնելու կամ բռնի այլ գործողություններ կատարելու պահից՝ անկախ որոշակի հետևանքների առաջացումից:
Քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, այսինքն անձը գիտակցում է իր արարքի այն փաստական հանգամանքները, որոնք հանցակազմի հատկանիշ են, և այդ արարքը կատարելը նրա նպատակն է կամ նպատակին հասնելու միջոցը:
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ Լևիկ Զուռնաչյանի անձը բնութագրող հանգամանք է նախկինում դատված չլինելը:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ Լևիկ Զուռնաչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է խնամքին երկու անչափահասների առկայությունը, իսկ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Դատարանը գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալ Լևիկ Զուռնաչյանը ենթակա է պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: (…)»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ն.Սարգսյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: (տե՛ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը):
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը: (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Դատարանը, հաշվի առնելով Լևիկ Զուռնաչյանի կատարած հանցանքի հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված մյուս հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ և 6-րդ կետերի սանկցիայով որպես հիմնական պատիժ է նախատեսված նաև ազատության սահմանափակման ձևով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակներն ապահովելու համար նշված հանցագործության կատարման համար առավել մեղմ պատիժ նշանակելը նպատակահարմար չէ, քանի որ մեղադրյալն առարկել է հանրային աշխատանքներ կատարելու դեմ, իսկ առավել խիստ պատիժ նշանակելու օրենսդրական անհրաժեշտությունը բացակայում է, Դատարանը գտնում է, որ Լևիկ Զուռնաչյանի նկատմամբ հիմնական պատիժ պետք է նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ արգելելով առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը:
Դատարանը գտնում է նաև, որ ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատիժը Լևիկ Զուռնաչյանը պետք է կրի։
Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ կատարած հանցանքի համար մեղադրյալների նկատմամբ լրացուցիչ պատիժներ նշանակելու հիմքերն ու անհրաժեշտությունը բացակայում են։
Դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության 348-րդ հոդվածով նախատեսված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա մյուս հարցերին, արձանագրում է, որ գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, գույքային հայց ներկայացված չէ, առկա չէ նաև հատուցման ենթակա գույքային այլ վնաս և դրա ապահովման նպատակով արգելադրված որևէ գույք, քրեական վարույթով առկա չեն նաև վարութային ծախսեր:
Անդրադառնալով մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո պետք է վերացնել։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-350-րդ, 352-353-րդ, 364-րդ հոդվածներով` Դատարանը:

ՎՃՌԵՑ

Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատության սահմանափակում՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանին արգելել առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը։
Լևիկ Հրանտի Զուռնաչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո վերացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ ՏԱԹԵՎԻԿ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ