Հիմնական
Գործի համար:
ԵԴ1/1899/01/25
Վիճակագրական տողի համար :
19.1
Պատասխանող
Կայծակ Սողոյան Գրիգորի
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մարտին Արզումանյան
Քրեական վերաքննիչ
Արսեն Նիկողոսյան
Դատավոր
Երևանի քրեական դատարան
Մարտին Արզումանյան
Քրեական վերաքննիչ
Արսեն Նիկողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-06-30 | 14:00 | 1 | |||
| Երևանի քրեական դատարան | 2026-05-26 | 14:00 | 1 | Կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-04-02 | 15:30 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-03-25 | 15:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-03-06 | 14:30 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2026-02-16 | 14:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-19 | 14:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-12-02 | 15:30 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-11-07 | 15:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-10-21 | 17:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Տվյալների կենտրոն | 2025-08-14 | 16:00 | 1 | Նիստը կայացել է | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-07-11 | 12:00 | 1 | Չի կայացել | ||
| Երևանի քրեական դատարան | 2025-06-16 | 13:30 | 1 | Նիստը կայացել է |
ԵԴ1/1899/01/25
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Ա.Մաթևոսյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
«02» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի թիվ ԵԴ1/1899/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի պաշտպան Գագիկ Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարութային նախապատմությունը.
1. 2025 թվականի հունիսի 9-ին Առաջին ատյանի դատարանը ստանձնել է ըստ մեղադրանքի՝ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործով վարույթը:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոփոխվել է և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
2. Վերոնշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի պաշտպան Գագիկ Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ թիվ ԵԴ1/1899/01/25 գործով օրինականությունը և հիմնավորվածությունը հաստատող նյութերի հետ միասին, մակագրվել և 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ին հանձնվել են Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանին:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը.
3. Մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի պաշտպան Գագիկ Պապոյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է հետևյալը.
«(…) Բողոքաբերը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Կ. Սողոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը 3 ամիս ժամկետով՝ կալանքով փոխելու մասին Դատարանի 14.08.2025թ.-ի որոշումը հիմվնած է բացառապես ՀՀ ԱՆ ՊԾ Երևանի քաղաքային մարմնի կողմից դատարան ներկայացված վերը հաղորդումներում՝ ներակայավված ու չճշտված տեղեկությունների վրա, որոնց համաձայն վերահսկողության տակ գտնվող Կ.Սողոյանը 2025թ.-ի հուլիսի 27-ից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում օրինկա 1 օր 4 ժամ կամ նույն օրվա ընթացքում մի քանի անգամ մի քանի ժամով հեռացել է վերահսկվող արքի տիրությից անգամ հայտնվել է վերահսկվող վայրից 500 մետր հեռավորության վրա գտնվող համասեռ հանցագործության համար տնային կալանքի տակ գտնվող մեկ այլ մեղադրյալի՝ Հարություն Տեր-Թադևոսյանի վերահսկման վայրում, ապա վերադարձել է տուն։
Ներկայացված հաղորդագրությունների համաձայն, առնվազը 10 օր շարունակ տևական ժամանակով վարահսկման ռեժիմի խախտում թույլ տված Կ.Սողոյանի բացակայությունները /ռեժիմի խախտումները/ ճշտելու նպատակով վերահսկող մարմին ընդամենը 2 անգամ է դիմել ոստիկանության համապատասխան բաժի աջակցությանը, որի արդյունքում հսկման վայր ժամանած ոստիկանության աշխատակիցները արձանագրել են, որ վերչահսկվողը տեղում է։ Մնացած դեպքում, մասնավորապես 03.08.2025թ.-ի արձանագրության մեջ նշված դեպքով 30.07.2025թ.-ին ժամը 00:37-ից սկսած 50 րոպե անընդմեջ հսկման վայրը լքելու և Ամիրյան փողոցի 12 շենքի 68 հասցեում՝ վերահսկվող մեղադրյալ Հ. Տեր-Թադևոսյանին հսկող սարքի՝ տիրույթում հայտնվելու փաստի մասին հսկող մարմինը չի ահանզանգել ոստիկանության կենտրոնականի բաժնի, այլ սպասել է Կ. Սողոյանի վերադարձին և լսել վերջինսի պարզաբանումներն, այն դեպքում, երբ խախտումն արձանագրելուց անմիջապես հետո ՊԾ-ի կողմից ոստիկանության անհապաղ ահազանգելու և ոստիկանության կողմից Կ.Սողոյանին՝ Ամիրյան փողոցի 12 շենքքի շրջակայքում հայտնաբերեոլւ դեպքում հնարվոր կլիներ պարզել համասեռ հանցագործություն կատարած և մինյանցից 500 մետր հեռավորության վրա՝ վերահսկվողվերը նշված մեղադրյալների՝ հնարավոր կապը և առնչությունը վերագրվող ենթադրյալ արարքներին, ինչն իրական ու հիմնավոր ապացույց /փաստարկ/ կարող էր հանդիսանալ դատարանի կողմից Կ. Սողոյանի խափանման միջոցի փոփոխման համար։
Մինչդեռ, դատական իշխանության <<Դատալեքս>> համակարգում ներբեռնված դատարանի վարությում քննվող թիվ ԵԴ1/3384/02/24 քրեական վարույթով՝ Հարություն Տեր-Թադևոսյանը, թեև մեղադրվում է նույնասեռ՝ ՀՀ քր. օր-ի 393-րդ հդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 396-րդ հոդվածի 2-րդ ամսի 1-ին և 2-րդ կետերով ենթադրյալ կատարած հանցագործութայն մեջ, սակայն վերջինս մեղադրվում է այլ անձանց հետ վերագրվող արարքների կատարման մեջ։ Ի դեպ, ՊԾ արձանագրությունենրի հրապարակման ժամանակ իմ՝ պաշտպանյալը հայտարեց, որ ինքը Հ. Տեր- Թադևոսյան անձ չի ճանաչում և երբևէ նման անձի հետ չի առնչվել:(...)
Ինչ վերաբերվում է արձանագրված մյուս խախտումներին, իմ պաշտպանյալը հայտարեց, որ դրանցում նշված խախտումների մի մասը՝ պայմանավորված է նրանով, որ իրենց զուգարանը գտնվում է բակում՝ հսկող սարքից որոշակի հեռավորության վրա և յուրաքանչյուր դեպքում ինքը տեղյակ է պահել ՊԾ-ին, իսկ արձանագրված մնացած խախտումերը պայմանավորված են եղել սարկի աշխատանքի խափանումների հետ, որոնց ժամանակ ինքը գտնվել է սարքի մոտ և դրա բնականոն աշխատանքը վերականգնվելուն պես ինքն է զանգահարել՝ վերահսկող մարմնին: Ընդ որում՝ ՊԾ-ի ահազանգով 2 անգամ իրենց տուն ժամանակ ոստիկանությանաշխատակիցներն արձանագրել են, որ ինքը գտնվել է տանը։
Ավելին, որպես մեղադրյալ Կ. Սողոյանի պաշտպանց ՊԾ քաղաքային մարմնին 19.08.2025թ.-ին ներկայացած դիմումով /որի մի օրինակն ուղարկվել էր նաև դատարան/, հայտնելով, որ ՊԾ-ի արձանագրած խախտումների ու դրանց կապակցությամբ դատարանում Կ.Սողոյանի տրված բացատրությունների միջև առկա հակասությունները որոնց պարզաբանումը՝ կարող են էական նշանակություն ունենալ իմ՝ պաշտպանյալի նկատմամբ՝ կիարռված խափանման միջոցի տնային կալանքը կալանավորմամբ փոխաինելու մասին Դատարանի որոշման բողոքարկման ու վերանայման համար, ուստի խնդրում էի՝ տրամադրել արձանագրված խախտումների, մասնավորապես վերահսկող սարքի կողմից արձանագրած Կ. Սողոյանի գտնվելու մշտական վայրից՝ այլ հասցե, այդ թվում ք. Երևան Ամիրյան փողոց 12 շենք, բն.68 հասե տեղաշարժվելու փաստը հաստատող փաստը հիմնավորող ապացույցներ, ինչպես նաև յուրաքանչյուր խախտման հետ կապված ՊԾ-ի կողմից Կ. Սողոյանի և կամ նրա մոր Աղավնի Սողոյանի միջև տեղի ունեցած հեռախոսային խոսակցությունների ձայնագրությունների ձայներիզները, հաշվի առնելով այն հանագամանքը, որ անվտանգության նկատառումներով՝ ՊԾ-ի աշխատակիցների՝ խոսակցությունները պարտադիր ձայնագրվում են:
Սակայն ՊԾ-ի 22.08.2025թ.-ի թիվ 29.2.1/57774-2025 ուղեկցական գրությանը կից տրամադրվել են էլեկտրոնային մոնի թորինգի բաժնի կողմից կազմված՝ խախտումների վերաբերյալ կազմված այն 7 արձանագրությունների պատճենենրը, որոնք ներկայացված էին եղել դատարան։ Իսկ Կ. Սողոյանի կողմից՝ այլ վայրեր, այդ թվում՝ մյուս վերահսկվող Հ. Տեր-Թադևոսյանի վերահկվող սարքի տիրությում հայտնվելու, դեպի Հ. Տեր-Թադևոսյանի վերահսկման վայր տեղաշարժման ընթացքի, ինչպես նաև արձանագրած խախտումների շուրջ աշվերահսկող աշխատակցի ու Կ. Սողոյանի և Ա. Սողոյանի հետ ունեցած խոսակցությունների վերաբերյալ ձայնագրառման ձայներիզների կրիչը տրամադրելու կամ դրանց տրամադրման անհնարինության մասին որևէ պարզաբանում չի տրամադրվել։
Նման պայմաններում, պաշտպանական կողմը՝ սույն բողոքի շրջանակներում պնդում է իր մտահոգությոյն առ այն, որ թվով 7 արձահանգրություններով Կ. Սողոյանին վերագրվող խախտումները կամ վերահսկող սարքի ոչ անխափան աշխատաքի հետևանք են կամ դրանք վերաբերվում են Կ. Սողոյանի կողմից բնական կարիքները հոգալու համար իրենց տան բակում գտնվելու ժամանակահատվածին: Ամեն դեպքում Կ. Սողոյանի կողմից 2025թ.-ի հույլիս 27-ից մինչև 2025թ.-ի օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանձին օրերին և այդ օրերի առանձին ժամերին տևական ժամանակահատվածներում արձանագրած վերահսկման խախտումների վերաբերյալ դատարանին ու պաշտպանական կողմին չտրամադրելը կարող էր դատարանի մոտ հիմնավոր կասկած առաջացնել / ինչպես որ պաշտպանական կողմի մոտ է առաջացրել այդ խախտումների իրական ու արժանահաված լինելու վերաբերյալ, մինչդեռ, Դատարանն այդ տեղեկությունները դիտարկել է բացարձակ արժանահաված, Կ. Սողոյանի պատճառաբանությունները՝ ոչ արժանահավատ։
Տվյալ դեպքում դատարանի թույլ է տվել անմեղության կանխավարկածի՝ ՀՀ քր. օր-ի 17-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի պահանջների խախտումներ, որոնց համաձայն՝ (…)
Այս իմաստով, արձանագրելով, որ Դատարանը իր վարությում քննվող ԵԴ1/1899/01/25 վարույթի շրջանակներում, մինչև նշված գործով 14.08.2025թ.-ին նշանակված դատական լսումները 2025թ.-ի օգոստոսի 1-ից մինրև 6-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ տիրապետելով մեղադրյալ Կ. Սողոյանի կողմից տնային կայանքի սահմանված ռեժիմի խախտումների վերաբերյալ՝ արձանագրություներին, ՀՀ ՊԾ համապատասխան մարմնից չի պահանջել այդ խախտումները՝ հիմնավորող այն փաստական հանգամանքները՝ որոնք 19.08.2025թ.-ի գրությամբ պահանջել է պաշտպանական կողմը և ակնկալել դրանք ստանալու դեպքում օգտագործել ի պաշտպանությոն մեղադրյալի, սակայն որոնք տրամադրելուց խուսափել է վերահսկող մարմինը։
Այսպիսով՝ դատարանը, ի թիվ սայլոց թույլ է տվել նաև ՀՀ քր. դատ. օր-ի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի (…) պահանջի խախտում։ Ավելին, ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 18-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն' 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար։ Իսկ նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <<3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
(…) Վճռաբեկ դատարանի սույն իրավական դիրքորշոման տեսակետից, Դատարանի՝ բողոքարկվող որոշումից ակնհայտ երևում է, որ դատարանի ներքին համոզնունքը խարսխված է բացառապես բերահսկող մարմնի արձանագրությունների վրա, որոնք սակայն նույն մարմնի կողմից այլ փաստարկներով հաստատված չեն։ (…)»:
4. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԴ1/1899/01/25 որոշումը :
Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
5. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքների քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի թիվ ԵԴ1/0492/01/25 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները:
7. Պատասխանելով սույն որոշման 6-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝
« (…) 4. Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոցով:»:
Խափանման միջոց, այդ թվում՝ կալանք, կիրառելու իրավաչափության պայմաններն ամրագրած են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43 հոդվածի համաձայն՝
«12. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. (...)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին» (...)»:
Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել`
1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը.
2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը.
3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, իսկ ձերբակալված մեղադրյալի նկատմամբ՝ նաև ձերբակալման իրավաչափությունը»:
8. Սույն որոշմամբ վկայակոչված իրավական դրույթների և փաստական հանգամանքների, ինչպես նաև Բողոքաբերի հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկների շրջանակներում գնահատման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումները՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրանք լիովին հիմնավորված են և բխում են ներկայացված նյութերի համակցությունից:
Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը վերահաստատելով Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները, գտնում է, որ այն պայմաններում, երբ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը պարբերաբար խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, ապա տնային կալանքի շարունակական պահպանումը չի կարող ապահովել տվյալ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների իրագործումը: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, Առաջին ատյանի դատարանը իրավաչափորեն եկել է այն հիմնավոր եզրահանգմանը, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի օրինական և պատշաճ վարքագիծն այլևս հնարավոր չէ ապահովել կիրառված խափանման միջոցի պահպանմամբ: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նման հետևությունների համար հիմք են հանդիսանում մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող մարմնի՝ ՀՀ ԱՆ ՊԾ համապատասխան ստորաբաժանման կողմից՝ վարույթն իրականացնող մարմնին հասցեագրված գրություններն առ այն, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը պարբերաբար խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի կիրառման կարգն ու պայմանները, դրան կից ներկայացնելով նաև էլեկտրոնային սարքի կողմից արձանագրված խախտումները:
Ինչ վերաբերում է Բողոքաբերի այն փաստարկներին, որ Պրոբացիայի ծառայության կողմից տրամադրված տվյալների և մեղադրյալի բացատրություններ մեջ առկա են հակասություններ, իսկ դրանց պարզման ուղղությամբ Առաջին ատյանի դատարանը որևէ գործողություն չի իրականացրել, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վարութային նյութերում առկա չեն, իսկ պաշտպանական կողմի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքին կից չեն ներկայացվել այնպիսի հիմնավոր փաստական տվյալներ, որոնք կարող են կասկածի տակ դնել համապատասխան մարմնի կողմից տրված փաստաթղթերը:
Այլ կերպ՝ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը, տեղեկացված լինելով իր նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի կրման կարգի, պայմանների պահպանման պարտադիրության մասին, ոչ միայն պարբերաբար խախտել է դրանք, այլև լքելով իր բնակության վայրը հայտնվել է՝ թիվ ԵԴ1/3384/01/24 քրեական գործով ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ ունեցող, տնային կալանք կրող Հարություն Աշոտի Տեր-Թադևոսյանի բնակարանում տեղադրված սարքի տիրույթում:
Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեծ է մեղադրյալի կողմից՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և ըստ այդմ՝ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը: Նման պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վարույթի տվյալ փուլում մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծը կարող է կանխվել միայն վերջինիս նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով։
10. Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառելով կալանքը՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այն է՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում և գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը՝
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի պաշտպան Գագիկ Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի թիվ ԵԴ1/0492/01/25 որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Երևան քաղաքի
առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության
քրեական դատարան՝
Նախագահող դատավոր՝
Ա.Մաթևոսյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան),
Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի,
«02» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան
գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի թիվ ԵԴ1/1899/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի պաշտպան Գագիկ Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքը.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Վարութային նախապատմությունը.
1. 2025 թվականի հունիսի 9-ին Առաջին ատյանի դատարանը ստանձնել է ըստ մեղադրանքի՝ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործով վարույթը:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոփոխվել է և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով:
2. Վերոնշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի պաշտպան Գագիկ Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ թիվ ԵԴ1/1899/01/25 գործով օրինականությունը և հիմնավորվածությունը հաստատող նյութերի հետ միասին, մակագրվել և 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ին հանձնվել են Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանին:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը.
3. Մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի պաշտպան Գագիկ Պապոյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է հետևյալը.
«(…) Բողոքաբերը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Կ. Սողոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը 3 ամիս ժամկետով՝ կալանքով փոխելու մասին Դատարանի 14.08.2025թ.-ի որոշումը հիմվնած է բացառապես ՀՀ ԱՆ ՊԾ Երևանի քաղաքային մարմնի կողմից դատարան ներկայացված վերը հաղորդումներում՝ ներակայավված ու չճշտված տեղեկությունների վրա, որոնց համաձայն վերահսկողության տակ գտնվող Կ.Սողոյանը 2025թ.-ի հուլիսի 27-ից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում օրինկա 1 օր 4 ժամ կամ նույն օրվա ընթացքում մի քանի անգամ մի քանի ժամով հեռացել է վերահսկվող արքի տիրությից անգամ հայտնվել է վերահսկվող վայրից 500 մետր հեռավորության վրա գտնվող համասեռ հանցագործության համար տնային կալանքի տակ գտնվող մեկ այլ մեղադրյալի՝ Հարություն Տեր-Թադևոսյանի վերահսկման վայրում, ապա վերադարձել է տուն։
Ներկայացված հաղորդագրությունների համաձայն, առնվազը 10 օր շարունակ տևական ժամանակով վարահսկման ռեժիմի խախտում թույլ տված Կ.Սողոյանի բացակայությունները /ռեժիմի խախտումները/ ճշտելու նպատակով վերահսկող մարմին ընդամենը 2 անգամ է դիմել ոստիկանության համապատասխան բաժի աջակցությանը, որի արդյունքում հսկման վայր ժամանած ոստիկանության աշխատակիցները արձանագրել են, որ վերչահսկվողը տեղում է։ Մնացած դեպքում, մասնավորապես 03.08.2025թ.-ի արձանագրության մեջ նշված դեպքով 30.07.2025թ.-ին ժամը 00:37-ից սկսած 50 րոպե անընդմեջ հսկման վայրը լքելու և Ամիրյան փողոցի 12 շենքի 68 հասցեում՝ վերահսկվող մեղադրյալ Հ. Տեր-Թադևոսյանին հսկող սարքի՝ տիրույթում հայտնվելու փաստի մասին հսկող մարմինը չի ահանզանգել ոստիկանության կենտրոնականի բաժնի, այլ սպասել է Կ. Սողոյանի վերադարձին և լսել վերջինսի պարզաբանումներն, այն դեպքում, երբ խախտումն արձանագրելուց անմիջապես հետո ՊԾ-ի կողմից ոստիկանության անհապաղ ահազանգելու և ոստիկանության կողմից Կ.Սողոյանին՝ Ամիրյան փողոցի 12 շենքքի շրջակայքում հայտնաբերեոլւ դեպքում հնարվոր կլիներ պարզել համասեռ հանցագործություն կատարած և մինյանցից 500 մետր հեռավորության վրա՝ վերահսկվողվերը նշված մեղադրյալների՝ հնարավոր կապը և առնչությունը վերագրվող ենթադրյալ արարքներին, ինչն իրական ու հիմնավոր ապացույց /փաստարկ/ կարող էր հանդիսանալ դատարանի կողմից Կ. Սողոյանի խափանման միջոցի փոփոխման համար։
Մինչդեռ, դատական իշխանության <<Դատալեքս>> համակարգում ներբեռնված դատարանի վարությում քննվող թիվ ԵԴ1/3384/02/24 քրեական վարույթով՝ Հարություն Տեր-Թադևոսյանը, թեև մեղադրվում է նույնասեռ՝ ՀՀ քր. օր-ի 393-րդ հդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 396-րդ հոդվածի 2-րդ ամսի 1-ին և 2-րդ կետերով ենթադրյալ կատարած հանցագործութայն մեջ, սակայն վերջինս մեղադրվում է այլ անձանց հետ վերագրվող արարքների կատարման մեջ։ Ի դեպ, ՊԾ արձանագրությունենրի հրապարակման ժամանակ իմ՝ պաշտպանյալը հայտարեց, որ ինքը Հ. Տեր- Թադևոսյան անձ չի ճանաչում և երբևէ նման անձի հետ չի առնչվել:(...)
Ինչ վերաբերվում է արձանագրված մյուս խախտումներին, իմ պաշտպանյալը հայտարեց, որ դրանցում նշված խախտումների մի մասը՝ պայմանավորված է նրանով, որ իրենց զուգարանը գտնվում է բակում՝ հսկող սարքից որոշակի հեռավորության վրա և յուրաքանչյուր դեպքում ինքը տեղյակ է պահել ՊԾ-ին, իսկ արձանագրված մնացած խախտումերը պայմանավորված են եղել սարկի աշխատանքի խափանումների հետ, որոնց ժամանակ ինքը գտնվել է սարքի մոտ և դրա բնականոն աշխատանքը վերականգնվելուն պես ինքն է զանգահարել՝ վերահսկող մարմնին: Ընդ որում՝ ՊԾ-ի ահազանգով 2 անգամ իրենց տուն ժամանակ ոստիկանությանաշխատակիցներն արձանագրել են, որ ինքը գտնվել է տանը։
Ավելին, որպես մեղադրյալ Կ. Սողոյանի պաշտպանց ՊԾ քաղաքային մարմնին 19.08.2025թ.-ին ներկայացած դիմումով /որի մի օրինակն ուղարկվել էր նաև դատարան/, հայտնելով, որ ՊԾ-ի արձանագրած խախտումների ու դրանց կապակցությամբ դատարանում Կ.Սողոյանի տրված բացատրությունների միջև առկա հակասությունները որոնց պարզաբանումը՝ կարող են էական նշանակություն ունենալ իմ՝ պաշտպանյալի նկատմամբ՝ կիարռված խափանման միջոցի տնային կալանքը կալանավորմամբ փոխաինելու մասին Դատարանի որոշման բողոքարկման ու վերանայման համար, ուստի խնդրում էի՝ տրամադրել արձանագրված խախտումների, մասնավորապես վերահսկող սարքի կողմից արձանագրած Կ. Սողոյանի գտնվելու մշտական վայրից՝ այլ հասցե, այդ թվում ք. Երևան Ամիրյան փողոց 12 շենք, բն.68 հասե տեղաշարժվելու փաստը հաստատող փաստը հիմնավորող ապացույցներ, ինչպես նաև յուրաքանչյուր խախտման հետ կապված ՊԾ-ի կողմից Կ. Սողոյանի և կամ նրա մոր Աղավնի Սողոյանի միջև տեղի ունեցած հեռախոսային խոսակցությունների ձայնագրությունների ձայներիզները, հաշվի առնելով այն հանագամանքը, որ անվտանգության նկատառումներով՝ ՊԾ-ի աշխատակիցների՝ խոսակցությունները պարտադիր ձայնագրվում են:
Սակայն ՊԾ-ի 22.08.2025թ.-ի թիվ 29.2.1/57774-2025 ուղեկցական գրությանը կից տրամադրվել են էլեկտրոնային մոնի թորինգի բաժնի կողմից կազմված՝ խախտումների վերաբերյալ կազմված այն 7 արձանագրությունների պատճենենրը, որոնք ներկայացված էին եղել դատարան։ Իսկ Կ. Սողոյանի կողմից՝ այլ վայրեր, այդ թվում՝ մյուս վերահսկվող Հ. Տեր-Թադևոսյանի վերահկվող սարքի տիրությում հայտնվելու, դեպի Հ. Տեր-Թադևոսյանի վերահսկման վայր տեղաշարժման ընթացքի, ինչպես նաև արձանագրած խախտումների շուրջ աշվերահսկող աշխատակցի ու Կ. Սողոյանի և Ա. Սողոյանի հետ ունեցած խոսակցությունների վերաբերյալ ձայնագրառման ձայներիզների կրիչը տրամադրելու կամ դրանց տրամադրման անհնարինության մասին որևէ պարզաբանում չի տրամադրվել։
Նման պայմաններում, պաշտպանական կողմը՝ սույն բողոքի շրջանակներում պնդում է իր մտահոգությոյն առ այն, որ թվով 7 արձահանգրություններով Կ. Սողոյանին վերագրվող խախտումները կամ վերահսկող սարքի ոչ անխափան աշխատաքի հետևանք են կամ դրանք վերաբերվում են Կ. Սողոյանի կողմից բնական կարիքները հոգալու համար իրենց տան բակում գտնվելու ժամանակահատվածին: Ամեն դեպքում Կ. Սողոյանի կողմից 2025թ.-ի հույլիս 27-ից մինչև 2025թ.-ի օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանձին օրերին և այդ օրերի առանձին ժամերին տևական ժամանակահատվածներում արձանագրած վերահսկման խախտումների վերաբերյալ դատարանին ու պաշտպանական կողմին չտրամադրելը կարող էր դատարանի մոտ հիմնավոր կասկած առաջացնել / ինչպես որ պաշտպանական կողմի մոտ է առաջացրել այդ խախտումների իրական ու արժանահաված լինելու վերաբերյալ, մինչդեռ, Դատարանն այդ տեղեկությունները դիտարկել է բացարձակ արժանահաված, Կ. Սողոյանի պատճառաբանությունները՝ ոչ արժանահավատ։
Տվյալ դեպքում դատարանի թույլ է տվել անմեղության կանխավարկածի՝ ՀՀ քր. օր-ի 17-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի պահանջների խախտումներ, որոնց համաձայն՝ (…)
Այս իմաստով, արձանագրելով, որ Դատարանը իր վարությում քննվող ԵԴ1/1899/01/25 վարույթի շրջանակներում, մինչև նշված գործով 14.08.2025թ.-ին նշանակված դատական լսումները 2025թ.-ի օգոստոսի 1-ից մինրև 6-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ տիրապետելով մեղադրյալ Կ. Սողոյանի կողմից տնային կայանքի սահմանված ռեժիմի խախտումների վերաբերյալ՝ արձանագրություներին, ՀՀ ՊԾ համապատասխան մարմնից չի պահանջել այդ խախտումները՝ հիմնավորող այն փաստական հանգամանքները՝ որոնք 19.08.2025թ.-ի գրությամբ պահանջել է պաշտպանական կողմը և ակնկալել դրանք ստանալու դեպքում օգտագործել ի պաշտպանությոն մեղադրյալի, սակայն որոնք տրամադրելուց խուսափել է վերահսկող մարմինը։
Այսպիսով՝ դատարանը, ի թիվ սայլոց թույլ է տվել նաև ՀՀ քր. դատ. օր-ի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի (…) պահանջի խախտում։ Ավելին, ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 18-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն' 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար։ Իսկ նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <<3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:
(…) Վճռաբեկ դատարանի սույն իրավական դիրքորշոման տեսակետից, Դատարանի՝ բողոքարկվող որոշումից ակնհայտ երևում է, որ դատարանի ներքին համոզնունքը խարսխված է բացառապես բերահսկող մարմնի արձանագրությունների վրա, որոնք սակայն նույն մարմնի կողմից այլ փաստարկներով հաստատված չեն։ (…)»:
4. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԴ1/1899/01/25 որոշումը :
Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
5. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքների քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի թիվ ԵԴ1/0492/01/25 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները:
7. Պատասխանելով սույն որոշման 6-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»:
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։
2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են`
1) տնային կալանքը.
2) վարչական հսկողությունը.
3) գրավը.
4) պաշտոնավարման կասեցումը.
5) բացակայելու արգելքը.
6) երաշխավորությունը.
7) դաստիարակչական հսկողությունը.
8) զինվորական հսկողությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝
« (…) 4. Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոցով:»:
Խափանման միջոց, այդ թվում՝ կալանք, կիրառելու իրավաչափության պայմաններն ամրագրած են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝
«1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:
2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝
1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ
2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ
3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43 հոդվածի համաձայն՝
«12. Մեղադրյալը պարտավոր է՝
1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. (...)
3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին» (...)»:
Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը:
2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները:
3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել`
1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը.
2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը.
3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը:
2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև`
1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց.
2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց:
3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։
4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին:
5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները:
6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, իսկ ձերբակալված մեղադրյալի նկատմամբ՝ նաև ձերբակալման իրավաչափությունը»:
8. Սույն որոշմամբ վկայակոչված իրավական դրույթների և փաստական հանգամանքների, ինչպես նաև Բողոքաբերի հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկների շրջանակներում գնահատման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումները՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրանք լիովին հիմնավորված են և բխում են ներկայացված նյութերի համակցությունից:
Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը վերահաստատելով Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները, գտնում է, որ այն պայմաններում, երբ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը պարբերաբար խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, ապա տնային կալանքի շարունակական պահպանումը չի կարող ապահովել տվյալ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների իրագործումը: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, Առաջին ատյանի դատարանը իրավաչափորեն եկել է այն հիմնավոր եզրահանգմանը, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի օրինական և պատշաճ վարքագիծն այլևս հնարավոր չէ ապահովել կիրառված խափանման միջոցի պահպանմամբ: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նման հետևությունների համար հիմք են հանդիսանում մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող մարմնի՝ ՀՀ ԱՆ ՊԾ համապատասխան ստորաբաժանման կողմից՝ վարույթն իրականացնող մարմնին հասցեագրված գրություններն առ այն, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը պարբերաբար խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի կիրառման կարգն ու պայմանները, դրան կից ներկայացնելով նաև էլեկտրոնային սարքի կողմից արձանագրված խախտումները:
Ինչ վերաբերում է Բողոքաբերի այն փաստարկներին, որ Պրոբացիայի ծառայության կողմից տրամադրված տվյալների և մեղադրյալի բացատրություններ մեջ առկա են հակասություններ, իսկ դրանց պարզման ուղղությամբ Առաջին ատյանի դատարանը որևէ գործողություն չի իրականացրել, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վարութային նյութերում առկա չեն, իսկ պաշտպանական կողմի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքին կից չեն ներկայացվել այնպիսի հիմնավոր փաստական տվյալներ, որոնք կարող են կասկածի տակ դնել համապատասխան մարմնի կողմից տրված փաստաթղթերը:
Այլ կերպ՝ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը, տեղեկացված լինելով իր նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի կրման կարգի, պայմանների պահպանման պարտադիրության մասին, ոչ միայն պարբերաբար խախտել է դրանք, այլև լքելով իր բնակության վայրը հայտնվել է՝ թիվ ԵԴ1/3384/01/24 քրեական գործով ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ ունեցող, տնային կալանք կրող Հարություն Աշոտի Տեր-Թադևոսյանի բնակարանում տեղադրված սարքի տիրույթում:
Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեծ է մեղադրյալի կողմից՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և ըստ այդմ՝ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը: Նման պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վարույթի տվյալ փուլում մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծը կարող է կանխվել միայն վերջինիս նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով։
10. Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառելով կալանքը՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այն է՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում և գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը՝
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի պաշտպան Գագիկ Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի թիվ ԵԴ1/0492/01/25 որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԴ1/1899/01/25
Երևանի քրեական դատարան
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 04-06-2025 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 11818624 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա իրացնելու նպատակով քննությամբ դեռևս չպարզված անձից ապօրինի ձեռք է բերել և Երևան քաղաքի Նորագավիթ 1-ին փողոց 1/4 հասցեում գործող մետաղի ընդունման կետում ապօրինի պահել է առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուրը 13,48 գրամ քաշով «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Կայծակ |
| Ազգանուն | Սողոյան |
| Հայրանուն | Գրիգորի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 393 Մաս 3 Կետ 2/2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի/ |
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Լրացուցիչ վիճակագրական տողի համար | Առկա չէ |
| Իրավական բարդության չափանիշ | 1.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 04-06-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մարտին |
| Ազգանուն | Արզումանյան |
Նոր օրենսդրությամբ քննվող գործեր
| Ամսաթիվ | 09-06-2025 |
|---|
Վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին որոշում
| Որոշման ամսաթիվ | 09-06-2025 |
|---|---|
| Որոշում | ԵԴ1/1899/01/25 ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ՍՏԱՆՁՆԵԼՈՒ ԵՎ ՆԱԽՆԱԿԱՆ ԴԱՏԱԼՍՈՒՄՆԵՐ ՆՇԱՆԱԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «09» հունիսի 2025թ․ ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ․Արզումանյանս, ստանալով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի 2025 թվականի հունիսի 4-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազությունից Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան է ստացվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։ 2025 թվականի հունիսի 5-ին թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Ստանձնել թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործի վարույթը և 2025 թվականի հունիսի 16-ին՝ ժամը 13:30-ին, Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանում (ք.Երևան, Նազարբեկյան 40) նշանակել նախնական դատալսումներ՝ դատավոր Մ.Արզումանյանի նախագահությամբ։ Երկօրյա ժամկետում որոշման պատճենն ուղարկել հանրային մեղադրողին, ինչպես նաև վարույթի մասնավոր մասնակիցներին՝ դրան կցելով իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ սահմանված ձևի հուշաթերթ, ներառյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հարցերի ցանկը: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈՒՄԱՆՅԱՆ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Հանրային մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կայծակ |
| Ազգանուն | Սողոյան |
| Հայրանուն | Գրիգորի |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Դատավարության կողմեր | |
| Կազմակերպության անուն | Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազություն |
| Կազմակերպության հասցե | ք.Երևան |
Նախնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 16-06-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1899/01/25 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ (խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին) «16» հունիսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ.Արզումանյանի, քարտուղարությամբ՝ Մ.Սիմոնյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ռ․Դոխոյանի, պաշտպան Գ․Պապոյանի, մեղադրյալ Կ․Սողոյանի, դռնբաց դատական նիստում՝ նախնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1997 թվականի օգոստոսի 2-ին Երևան քաղաքում ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում դատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Կոնդի 109-րդ տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին Կայծակ Գրիգորի Սողոյանը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է։ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11818624 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետ Կ․Փթուկյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը քննչական խմբին հանձնարարելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով ձերբակալված Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին ազատ արձակելու մասին՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Տ․Հակոբյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանը ձերբակալվել է։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը կիրառելու վերաբերյալ։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանի կողմից թիվ 11818624 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրության մեջ կատարվել է փոփոխություն և քրեական վարույթ է նախաձեռնվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11821424 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 11821424 քրեական վարույթը թիվ 11818624 քրեական վարույթին միացնելու և քննությունը թիվ 11818624 վարույթում շարունակելու մասին: 2025 թվականի հունվարի 24-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետ երկու ամսով երկարաձգելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 25-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկու ամիս ժամկետով տնային կալանքը կիրառելու մասին, որի ընթացքում սահմանափակվել է Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում` փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը` թույլատրելով շփումը բացառապես մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին) հետ։ Տնային կալանքը համարվել է կիրառված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից մեղադրյալին հաշվառման վերցնելու պահից։ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից ստացված գրության համաձայն՝ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ 2025 թվականի մարտի 28-ին սահմանվել է էլեկտրոնային հսկողություն։ 2025 թվականի մայիսի 13-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Դոխոյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վաչիկ Աղասյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 11184925 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի մայիսի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վաչիկ Աղասյանը որոշում է կայացրել թիվ 11184925 քրեական վարույթը թիվ 11818624 քրեական վարույթին միացնելու մասին՝ նախաքննությունը շարունակելով թիվ 11818624 համարով։ 2025 թվականի մայիսի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 22 օր ժամկետով երկարաձգելու մասին։ Տնային կալանքի կրման ընթացքում սահմանափակվել է Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում` փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը` թույլատրելով շփումը բացառապես մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին) հետ։ 2025 թվականի մայիսի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վաչիկ Աղասյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթից ըստ ցուցակի պատճենահանման եղանակով առանձին վարույթում անջատել անհայտ անձի կողմից Կայծակ Սողոյանին առանձնապես խաշոր չափի՝ 13,48 գրամ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց իրացնելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Կայծակ Սողոյանի կողմից թվով 1 հատ ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտ պահելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնված քրեական վարույթի նյութերը: Անջատված քրեական վարույթին շնորհվել է թիվ 11184925 համարը: 2025 թվականի հունիսի 3-ին թիվ 11818624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան և մակագրվել դատավոր Մ.Արզումանյանին։ 2025 թվականի հունիսի 5-ին թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։ 2025 թվականի հունիսի 9-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ Նախնական դատալսումների ընթացքում՝ 2025 թվականի հունիսի 16-ին կայացած դատական նիստին, հանրային մեղադրող Ռ․Դոխոյանը մեղադրյալ Կ․Սողոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցի կապակցությամբ դիրքորոշում արտահայտեց առ այն, որ միայն խափանման միջոց տնային կալանքն է ի զորու ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի պետք է երկարաձգել դրա ժամկետը երեք ամսով, շարունակելով կիրառել համապատասխան սահմանափակումները, քանի որ դեռևս առկա են հանցանք կատարելու և գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքերը։ Թեև խոչընդոտման հիմքը դեռևս նախաքննության ընթացքում արձանագրվել էր, որ նվազել է, սակայն այն աստիճան չի նվազել, որ ավելի մեղմ խափանման միջոցներն ի զորու լինեն ապահեվու մեղադրյալի պատշաճ վարքը։ Պաշտպան Գ․Պապոյանը նշեց, որ ամբողջ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալը դրսևորել է պատշաճ վարք, ինչը կարող է հիմք տալ նրա նկատմամբ ավելի մեղմ խափանման միջոց վարչական հսկողությունը կիրառելու համար: Կ․Սողոյանի խնամքին է վաթսուներեքամյա մայրը, կինը, ում հետ փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ է գտնվում: Մեղադրյալը հանդիսանում է ընտանիքի միակ կերակրողը, ուստի վարչական հսկողություն խափանման միջոցի կիրառման պարագայում աշխատելու հնարավորություն կունենա։ Մեղադրյալ Կ․Սողոյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը՝ խնդրելով հնարավորություն տալ վարչական հսկողության կիրառման պայմաններում աշխատելու, հայտնեց, որ մայրն աշխատում է, ամեն օր Երևան է գալիս աշխատանքի համար ժամը 10-12-ը, ինքնազգացողությունը վատանում է, սրտի խնդիրներ ունի, ասթմա ունի։ Նշեց, որ վարդագույն մեթամֆետամին, ըստ «Վիքիպեդիայի», աշխարհում գոյություն չունի, համընկման պատճառով է եզրակացությունն այդպես եղել։ Կինը դեռ չի աշխատում, նախկին աշխատավայրից դուրս է եկել, դեռ չի գտել նոր աշխատանք։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները․ Քննարկելով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ տնային կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը. Դատարանը, վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, և հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն ՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` (...) 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան:» Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: Այլ կերպ, խափանման միջոցի կիրառման նպատակների առկայության դեպքում Դատարանը պարտավոր է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, մասնավորապես՝ պետք է ընտրվի այնպիսի խափանման միջոց, որն անձի իրավունքների հնարավորին քիչ միջամտության և սահմանափակման պայմաններում ի զորու է ապահովելու վերջինի իրավաչափ վարքագիծը քրեական վարույթի քննության ողջ ժամանակամիջոցում: Դատարանի նման եզրահանգումները պայմանավորված են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի տրամաբանությամբ, ըստ որի՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: Բացի այդ, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համատեքստում Եվրոպական դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ - ներպետական իշխանությունները, անձին ազատ արձակելու կամ կալանավորելու մասին որոշում կայացնելիս, պետք է փնտրեն նաև այլընտրանքային միջոցներ, որոնք թույլ կտան ապահովել տվյալ անձի ներկայությունը դատաքննությանը, - կալանքը պետք է կիրառվի որպես անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման վերջին կամ ծայրահեղ միջոց, երբ այլ միջոցներով հնարավոր չէ լիարժեք երաշխավորել վարույթի պատշաճ ընթացքը, - կալանքի՝ որպես խիստ միջոցի կիրառումը կարող է արդարացվել, երբ այլ՝ ներգործության ուժով նվազ միջոցների կիրառելիությունը քննարկվել է և որոշվել, որ դրանք բավարար չեն մասնավոր կամ հանրային շահերի պաշտպանությունն ապահովելու համար, ինչը կարող է պահանջել, որ անձը կալանավորվի: Եվրոպական դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն` անձին կալանավորելու կամ ազատ արձակելու հարցը քննարկելիս իրավասու մարմինները պարտավորված են հաշվի առնել դատավարությանը նրա ներկայանալն երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների առկայությունը (տե՛ս Idalov v. Russia գործով Եվրոպական դատարանի` 2012 թվականի մայիսի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 5826/03, կետ 140): Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի մայիսի 26-ի որոշմամբ տնային կալանքի նպատակների (հիմքերի) մասով դատարանն արձանագրել է հետևյալը. «(…) Դատարանը, ներկայացված նյութերով մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանին մեղսագրվող հանցագործության մեջ հիմնավոր կասկածի շարունակական լինելու հանգամանքը հավաստելուց հետո, գալիս է այն եզրահանգման, որ խափանման միջոց տնային կալանքի կիրառման նպատակը ևս շարունակում է առկա լինել։ Դատարանը որպես խափանման միջոցի կիրառման հիմք շարունակում է դիտարկել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում վկայակոչված հանգամանքներից` մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու նպատակի առկայությունը։ Մասնավորապես` սույն դեպքում Դատարանը շարունակում է իրատեսական համարել ենթադրյալ հանցանքի կատարման հավանականությունը, այն պատճառով, որ մեղադրյալին մեղսագրվում է առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոցների իրացում, և միևնույն ժամանակ դատարանի վարույթում է գտնվել մեկ այլ քրեական գործ, որտեղ Կայծակ Սողոյանը մեղադրվել է միասեռ հանցագործության կատարման մեջ և որով արդեն իսկ կայացված մեղադրական դատավճիռը մտել է օրինական ուժի մեջ և նրա նկատմամբ սահմանվել է փորձաշրջան: Բայց միևնույն ժամանակ, Դատարանը կրկին չի կարող անտեսել նաև այն փաստը, որ վերջինին մեղսագրվող արարքը կատարվել է ազատության մեջ լինելու պայմաններում և իրականացվել է նաև իր ֆիզիկական մասնակցությամբ։ Այսինքն՝ անձին վերագրվող հանցանքն իր բնույթով այնպիսին է, որ այդ հիմքով նոր ենթադրյալ հանցանքների կատարումը կարող է իրատեսական համարվել վերջինի ինչպես անմիջապես ֆիզիկական մասնակցության դեպքում։ Այսինքն՝ Դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ հանցագործության կատարման անբաժանելի մաս կազմում է իր իսկ ֆիզիկական անմիջական մասնակցությունը, այլ ոչ թե խոսք է գնում բացառապես ինտերնետային հավելվածների միջոցով կատարված արարքների մասին, որի դեպքում տնային կալանք խափանման միջոցի կիրառումը կարող է որոշակի դժվարություններ առաջացնել։ Հետևաբար, Դատարանը գտնում է, որ վերոգրյալ վտանգի կանխումը կարող է շարունակել իրականացվել տնային կալանքի պայմաններում նույնպես, քանի որ վերջինը, ըստ էության, զրկված կլինի ինչպես անմիջապես ֆիզիկական մասնակցություն ցուցաբերելուց, այնպես էլ՝ որևէ հեռախոսային կապից օգտվելու հնարավոր Անդրադառնալով քննությանը խոչընդոտելու հավանականությանը՝ Դատարանը նախորդիվ դատական ակտով արդեն իսկ արձանագրել է, որ նշված հիմքն, ի տարբերություն քննության սկզբնական փուլի, նվազ է՝ նկատի ունենալով, որ վարույթն իրականացնող մարմինը կատարել է անհետաձգելի վարութային և քննչական գործողությունները, որոնց վրա մեղադրյալը կարող էր ազդեցություն ունենալ։ Միևնույն ժամանակ, քննիչը նույնպես միջնորդության մեջ նշել է, որ արդեն իսկ պետք է նախաքննությունն ավարտված լիներ, իսկ ձգձգումը պայմանավորված է եղել բացառապես նոր պաշտպանի ներգրավման հանգամանքով, ուստի առաջիկայում որևէ այլ քննչական գործողություն, ըստ էության, չի նախատեսվում իրականացնել, որպիսի պայմաններում այլևս իրատեսական չէ մեղադրյալի կողմից նախաքննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը։ (…)»: Դատարանը, անդրադառնալով նախկինում կայացված որոշմամբ, ինչպես նաև դատախազի տված բացատրությամբ տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների առկայությանը, գտնում է, որ տնային կալանքի հիմքում դրված՝ հանցանք կատարելու և գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքերը (գործի քննությանը խոչընդոտելը և հանցանք կատարելը կանխելու նպատակները) առկա են: Մասնավորապես, Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Կ․Սողոյանի` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում վերջինիս կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը շարունակում է առկա լինել: Թեև պայմանավորված քրեական գործը դատարանի վարույթում գտնվելու հանգամանքով՝ դրա աստիճանը որոշակիորեն նվազել է, սակայն ոչ այն աստիճան, որ հնարավորություն կտա Դատարանին պատճառաբանված որոշում կայացնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց և/կամ միջոցներ ընտրելու վերաբերյալ: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ քրեական գործով դեռևս որևէ ապացույց հետազոտված չէ, այդ թվում՝ չեն հարցաքննվել վարույթին օժանդակող անձինք: Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Կ․Սողոյանի` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում նրա կողմից հանցանք կատարելու բարձր հավանականությունը շարունակում է առկա լինել, նախ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Կ․Սողոյանին մեղսագրվում է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների, պրեկուրսորների, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութերի օրինական շրջանառության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող առանձնապես ծանր հանցանքի կատարում, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով, և Կայծակ Սողոյանը դատապարտվել է միասեռ հանցագործության կատարման համար, նրա նկատմամբ սահմանվել է փորձաշրջան։ Բացի այդ, նշված եզրահանգման գալիս Դատարանը հաշվի է առնում Կ․Սողոյանին վերագրվող արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, որոնք համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս հիմնավոր ենթադրություն անել վերջինիս կողմից հանցանք կատարելու հավանականության մասին: Բացի վերոգրյալից՝ խափանման միջոց ընտրելիս մեղադրյալին վերագրվող արարքների բնույթը և վտանգավորության աստիճանը հաշվի առնելու կարևորության մասով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև մեղադրյալին վերագրվող արարքների բնույթը ու վտանգավորության աստիճանը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ, դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքների ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթին չխոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր ու գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին։ Անդրադառնալով պաշտպանի կողմից ներկայացված փաստարկներին՝ Դատարանը գտնում է, որ նշված հանգամանքները, ինչպես ինքնին, այնպես էլ՝ սույն որոշմամբ նշված մյուս հանգամանքների հետ համակցության մեջ, բավարար չեն ավելի մեղմ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու և հանցանք կատարելու վերաբերյալ ենթադրությունները չեզոքացնելու համար: Այսպիսով, Դատարանը գալիս է այն հիմնավոր եզրահանգման, որ նախկինում Դատարանի կողմից հաստատված՝ տնային կալանք խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները շարունակվում են առկա լինել, և Դատարանը պատճառաբանված ձևով կարող է հաստատել տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության բոլոր պայմանների շարունակական առկայությունը: Հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված տնային կալանքի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված պահանջների կատարմանը հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ ավելի մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ, քանի որ այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, այն է՝ կանխել մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը և գործի քննությանը խոչընդոտելը, ուստի մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 19-ը ներառյալ: Կիրառված խափանման միջոցի նպատակի ապահովման համատեքստում անդրադառնալով խափանման միջոց տնային կալանքի հետ զուգակցված այլ սահմանափակումների պահպանման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ շարունակվում է այլ անձանց հետ՝ բացառությամբ մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին), նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց օգտվելու արգելքի շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-117-րդ, 122-123-րդ, 125-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգել երեք ամիս ժամկետով: Տնային կալանքի ընթացքում Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին արգելել իր բնակության վայրում Երևան քաղաքի Կոնդի 109-րդ տանը, հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին), ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց: Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-06-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-06-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 11-07-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը չի կայացել
| Նիստի ամսաթիվ | 11-07-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Չի կայացել |
| Պատճառը | Դատական նիստը չի կայացվել Դատարանի ծանրաբեռնվածության պատճառաբանությամբ: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 14-08-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 14-08-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 14-08-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1899/01/25 Ո Ր Ո Շ Ու Մ (խափանման միջոց տնային կալանքը փոխելու և որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելու վերաբերյալ) «14» օգոստոսի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ.Արզումանյանի, քարտուղարությամբ՝ Մ.Սիմոնյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ա․Բադալյանի, պաշտպան Գ․Պապոյանի, մեղադրյալ Կ․Սողոյանի, դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով հանրային մեղադրող Ա․Բադալյանի միջնորդությունը՝ մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1997 թվականի օգոստոսի 2-ին Երևան քաղաքում ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում դատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Կոնդի 109-րդ տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը փոխելու և որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելու վերաբերյալ, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին Կայծակ Գրիգորի Սողոյանը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է։ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11818624 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետ Կ․Փթուկյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը քննչական խմբին հանձնարարելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով ձերբակալված Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին ազատ արձակելու մասին՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Տ․Հակոբյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանը ձերբակալվել է։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը կիրառելու վերաբերյալ։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանի կողմից թիվ 11818624 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրության մեջ կատարվել է փոփոխություն և քրեական վարույթ է նախաձեռնվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11821424 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 11821424 քրեական վարույթը թիվ 11818624 քրեական վարույթին միացնելու և քննությունը թիվ 11818624 վարույթում շարունակելու մասին: 2025 թվականի հունվարի 24-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետ երկու ամսով երկարաձգելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 25-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկու ամիս ժամկետով տնային կալանքը կիրառելու մասին, որի ընթացքում սահմանափակվել է Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում` փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը` թույլատրելով շփումը բացառապես մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին) հետ։ Տնային կալանքը համարվել է կիրառված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից մեղադրյալին հաշվառման վերցնելու պահից։ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից ստացված գրության համաձայն՝ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ 2025 թվականի մարտի 28-ին սահմանվել է էլեկտրոնային հսկողություն։ 2025 թվականի մայիսի 13-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Դոխոյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վաչիկ Աղասյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 11184925 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի մայիսի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վաչիկ Աղասյանը որոշում է կայացրել թիվ 11184925 քրեական վարույթը թիվ 11818624 քրեական վարույթին միացնելու մասին՝ նախաքննությունը շարունակելով թիվ 11818624 համարով։ 2025 թվականի մայիսի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 22 օր ժամկետով երկարաձգելու մասին։ Տնային կալանքի կրման ընթացքում սահմանափակվել է Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում` փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը` թույլատրելով շփումը բացառապես մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին) հետ։ 2025 թվականի մայիսի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վաչիկ Աղասյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթից ըստ ցուցակի պատճենահանման եղանակով առանձին վարույթում անջատել անհայտ անձի կողմից Կայծակ Սողոյանին առանձնապես խոշոր չափի՝ 13,48 գրամ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց իրացնելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Կայծակ Սողոյանի կողմից թվով 1 հատ ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտ պահելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնված քրեական վարույթի նյութերը: Անջատված քրեական վարույթին շնորհվել է թիվ 11184925 համարը: 2025 թվականի հունիսի 3-ին թիվ 11818624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան և մակագրվել դատավոր Մ.Արզումանյանին։ 2025 թվականի հունիսի 5-ին թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։ 2025 թվականի հունիսի 9-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2025 թվականի հունիսի 16-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին: Տնային կալանքի ընթացքում Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին արգելվել է իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Կոնդի 109-րդ տանը, հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին), ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց: Մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցի կապակցությամբ կողմերի տված բացատրությունները. Հանրային մեղադրող Ա․Բադալյանը ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից ստացված տեղեկությունների կապակցությամբ դիրքորոշում հայտնեց առ այն, որ մեղադրյալը խախտել է տնային կալանքի կրման պայմանները, հանդիպել մեկ այլ տնային կալանքի տակ գտնվող անձի հետ, որպիսի պայմաններում մեղադրյալի կողմից ողջամիտ բացատրություններ չներկայացվեցին, ուստի գտնում է, որ կիրառված տնային կալանքը պետք է փոխել և որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը։ Պաշտպան Գ․Պապոյանը նշեց, որ մեղադրյալի սանհանգույցը գտնվում է տանից հեռու, բակի մեջ է, այդ պատճառով հնարավոր է, որ զանգերին պատասխանած չլինելը դրանով լինի պայմանավորված։ Ինչ վերաբերում է մեկ օրով կամ մեկ օր 4 ժամով բացակայելուն, ապա իր կարծիքով դա իրատեսական չէ, քանի որ իր պաշտպանյալը տեղյակ է, որ ցանկացած խախտման դեպքում կարող է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխվել։ Մեղադրյալ Կ․Սողոյանը նշեց, որ ինքը տանից չի բացակայել, Հարություն Աշոտի Տեր-Թադևոսյանին չի ճանաչում, հայտնեց, որ երբ զանգահարել են, ինքը գտնվել է սարքի առջև կանգնած, իսկ սարքը չէր աշխատում տվյալ պահին, որպեսզի պատասխաներ։ Նշեց, որ կարող է տրամադրել իրենց բակի տեսագրությունները, որոնք հարևաններից պետք է ուզի, որով կհիմնավորվի, որ ինքը խափանման միջոցի պայմանները չի խախտել: (Կողմերի տված բացատրությունները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Միջնորդության քննության համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները․ - 2025 թվականի օգոստոսի 4-ին Դատարան է ստացվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետի գրությունը, համաձայն որի՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից 29.07.2025թ.-ին ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1899/01/25 որոշմամբ տնային կալանք այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի /ծնված` 02.08.1997թ./ տվյալներում 28.07.2025թ.-ին՝ ժամը 11:06-ից մինչև 29.07.2025թ.-ը՝ ժամը 02:17-ի սահմաններում, պարբերաբար գրանցվել է «Բացակա վերահսկողության ժամանակահատվածում» խախտման տեսակը: Վերջինը հեռախոսազանգի միջոցով տեղեկացրել է, որ գտնվել է սանհանգույցում: Կից ներկայացվել է խախտման վերաբերյալ քաղվածքի պատճենը: - 2025 թվականի օգոստոսի 5-ին Դատարան է ստացվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետի գրությունը, համաձայն որի՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից 04.08.2025թ.-ին ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1899/01/25 որոշմամբ տնային կալանք այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի /ծնված` 02.08.1997թ./ տվյալներում 30.07.2025թ.-ին՝ ժամը 00:37-ից մինչև 03.08.2025թ.-ը՝ ժամը 00:32-ի սահմաններում, պարբերաբար գրանցվել է «Բացակա վերահսկողության ժամանակահատվածում» խախտման տեսակը, որոնց վերաբերյալ կազմվել են համապատասխան արձանագրությունները: Կից ներկայացվել են արձանագրությունների և խախտման վերաբերյալ քաղվածքի պատճենները: ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի համակարգող Ռ.Ղազարյանի 2025 թվականի օգոստոսի 3-ին կազմած արձանագրության համաձայն՝ տնային կալանքի տակ գտնվող Կայծակ Գրիգորիի Սողոմոնյանը, ով դատարանի որոշմամբ չպետք է լքի Կոնդ 109 հասցեն, սակայն 30-07-2025 00:37:18 լքել է մշտակության վայրը 50 րոպեով, էլեկտրոնային մոնիթորինգի արդյունքում պարզվել է, որ Կ.Սողոմոնյանի ոտքին ամրացված PID/RFT 1163468 սարքը հայտնվել է տնային կալանք Ամիրյան փ., 12 շենք, 68 բնակարան հասցեում կրող Հարություն Աշոտի Տեր-Թադևոսյանի բնակարանում տեղադրված ներտնային MU/HU 2171076 սարքի տիրույթում: Նշեմ, որ Կ.Սողոմոնյանի և Հ.Տեր-Թադևոսյանի հասցեների հեռավորությունը կազմում է 500 մետր։ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի համակարգող Ռ.Աղաջանյանի 2025 թվականի օգոստոսի 2-ին կազմած արձանագրության համաձայն՝ տնային կալանքում գտնվող Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի տվյալներում 02.08.2025թ․՝ ժամը 23:26-ին, արձանագրվել է «Բացակա վերահսկողության ժամանակահատվածում» խախտման տեսակը, ինչը նշանակում է, որ շահառուն խախտել է սահմանված խափանման միջոցի պայմանը և լքել է մշտադիտարկման հասցեն։ Բազմաթիվ անպատասխան զանգերի արդյունքում ահազանգել են ոստիկանություն։ Շահառու Կ.Սողոյանը զանգահարել է իրենց ժամը 00:32-ին՝ հայտնելով իբրև գտնվում էր սարքի առջև կանգնած, իսկ սարքը չէր աշխատում տվյալ պահին, որպեսզի պատասխաներ, ինչը չի կարող համապատասխանել իրականությանը, քանի որ տվյալ դեպքերում վերջինի բացակայելու վերաբերյալ խախտումը կվերանար, սակայն հնարավոր չէր լինի պատասխանել մուտքային զանգին: - 2025 թվականի օգոստոսի 5-ին Դատարան է ստացվել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Երևանի քաղաքային մարմնի պետի գրությունը, համաձայն որի՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության Էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնից 06.08.2025թ.-ին ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի թիվ ԵԴ1/1899/01/25 որոշմամբ,տնային կալանք այլընտրանքային խափանման միջոցով վերահսկողության մեջ գտնվող մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի /ծնված` 02.08.1997թ./ տվյալներում 05.08.2025թ.-ի ժամը 00:02-ից մինչև 06.08.2025թ.-ի ժամը 00:12-ի սահմաններում, պարբերաբար գրանցվել է «Բացակա վերահսկողության ժամանակահատվածում» խախտման տեսակը, որի վերաբերյալ կազմվել է համապատասխան արձանագրություն: ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության էլեկտրոնային մոնիթորինգի բաժնի համակարգող Հայկ Գևորգյանի կազմած արձանագրության համաձայն՝ 05.08.2025թ.-ին՝ ժամը 00:02-ին, էլեկտրոնային հսկողության համակարգում տնային կալանքի տակ գտնվող Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի տվյալներում արձանագրվել է «Բացակա վերահսկողության ժամանակահատվածում» խախտման տեսակը, զանգահարել է Կ.Սողոյանի տան միավոր սարքին, որին պատասխանող չի եղել, այնուհետև զանգահարել է վերջինի կողմից տրամադրված այլընտրանքային բջջային հեռախոսահամարներին, որին նույնպես պատասխանող չի եղել: Զանգահարել է ՀՀ ՆԳՆ օպերատիվ կառավարման կենտրոնի 1-02 հեռախոսահամարին և հայտնել վերոգրյալի մասին: Նշել է, որ էլեկտրոնային հսկողության համակարգում Կ.Սողոյանի տվյալներում հետ վերադարձ իր մշտական բնակության հասցե գրանցվել է 05.08.2025թ.-ին՝ ժամը 00:32-ին: Այնուհետև զանգահարել է Կ.Սողոյանի տան միավոր սարքին և այն հարցին, թե որտեղ էր գտնվում, վերջինը պատասխանել է, որ գտնվում էր իր բակի զուգարանում: Կից ներկայացվել է էլեկտրոնային հսկողության համակարգում Կ.Սողոյանի տվյալներում արձանագրված խախտման քաղվածքը: - «Դատալեքս» տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալների համաձայն՝ Հարություն Աշոտի Տեր-Թադևոսյանը դատարանի վարույթում քննվող թիվ ԵԴ1/3384/01/24 քրեական գործով ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ, մեղադրվում է թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության մեջ և գտնվում է տնային կալանքի տակ։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները․ Քննարկելով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց տնային կալանքը կալանք խափանման միջոցով փոխելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը. Դատարանը, վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով, որ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան և դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, և հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…): Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. Մեղադրյալի՝ դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե՛ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, § 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե՛ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, § 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե՛ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, § 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե՛ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, § 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ մեղադրյալը պարտավոր է՝ 1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. 2) վարույթն իրականացնող մարմնի պահանջով ենթարկվել բժշկական զննման, մատնադրոշմման, անձնական խուզարկության, քննման և փորձաքննության, լուսանկարվել կամ փորձաքննության համար հանձնել սույն օրենսգրքով նախատեսված նմուշներ. 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին. 4) այլ վայր մեկնելիս վարույթն իրականացնող մարմնին նախապես տեղեկացնել իր գտնվելու նոր վայրի և իր հետ հաղորդակցվելու միջոցների մասին. 5) ենթարկվել վարույթն իրականացնող մարմնի կարգադրություններին և դատական նիստի կարգին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...) 3. Եթե մեղադրյալը խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն անհրաժեշտության դեպքում իր իրավասության սահմաններում միջոցներ է ձեռնարկում այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոց կիրառելու համար: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար»: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով»: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: Հաշվի առնելով կալանքի առանձնահատուկ տեղը խափանման միջոցների համակարգում՝ օրենսդիրը սահմանել է դրա իրավաչափության լրացուցիչ պայմաններ, որոնք առավելապես վերաբերում են ապացուցողական իրավունքի տիրույթին։ Դրանք են՝ ա) այլընտրանքային խափանման միջոցների ոչ պիտանի լինելը, բ) խափանման այդ միջոցի իրավաչափության պայմանների՝ քննիչի կամ դատախազի կողմից պատշաճ հիմնավորվելը և միաժամանակ դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվելը: Վերոգրյալի համատեքստում անդրադառնալով մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու վերաբերյալ հանրային մեղադրող Ա․Բադալյանի միջնորդությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն որոշմամբ վերը մեջբերված տեղեկությունները և փաստերը վկայում են այն մասին, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը պարբերաբար խախտում է կիրառված խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի պայմանները, որպիսի պայմաններում Դատարանը չունի լիարժեք վստահություն առ այն, որ տնային կալանք խափանման միջոցն ի զորու է ապահովել խափանման միջոցի կիրառման հիմքում դրված նպատակների անարգել իրագործումը: Այլ կերպ, այդ տեղեկությունների և փաստերի համադրումը, Դատարանի գնահատմամբ, թույլ է տալիս հիմնավորված համարելու ենթադրությունն այն մասին, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի օրինական և պատշաճ վարքագիծն այլևս հնարավոր չէ ապահովել կիրառված խափանման միջոցի պահպանմամբ, հետևաբար նաև՝ տնային կալանք խափանման միջոցի կիրառմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու անբավարարության մասին: Դատարանը փաստում է նաև, որ մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի պարբերականության համատեքստում այլևս առկա չէ լիարժեք վստահություն առ այն, որ նմանատիպ վարքագիծը չի կրկնվի, ինչպես նաև՝ չի հանգեցնի վտանգավոր իրավիճակների: Դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը, գտնվելով տնային կալանքի տակ, տեղեկացված լինելով տնային կալանքի կրման պայմանների, սահմանափակումների պահպանման պարտադիրության մասին, պարբերաբար խախտում է դրանք։ Մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի կողմից չի պահպանվել անգամ իր բնակության վայրը չլքելու պարտականությունը, մասնավորապես՝ Կ.Սողոմոնյանի ոտքին ամրացված PID/RFT 1163468 սարքը հայտնվել է Ամիրյան փողոցի 12-րդ շենքի 68-րդ հասցեում տնային կալանք կրող Հարություն Աշոտի Տեր-Թադևոսյանի բնակարանում տեղադրված ներտնային MU/HU 2171076 սարքի տիրույթում, իսկ Հարություն Աշոտի Տեր-Թադևոսյանը դատարանի վարույթում քննվող թիվ ԵԴ1/3384/01/24 քրեական գործով ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ, մեղադրվում է թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության մեջ և գտնվում է տնային կալանքի տակ։ Դատարանի գնահատմամբ՝ վերոնշյալ հանգամանքներն այլևս վկայում են այլընտրանքային խափանման միջոցի ոչ պիտանի լինելու մասին՝ էականորեն բարձրացնելով մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի, մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով որպես մեղադրյալ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու միջոցով գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը, միաժամանակ, համակցության մեջ թույլ են տալիս ողջամիտ դատողություն անելու այն մասին, որ վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր է միայն նրա նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով։ Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են Կայծակ Սողոյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցի՝ որպես նրա կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու վտանգի չեզոքացման գործուն երաշխիք այլևս չհանդիսանալու մասին: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված հիմնավորումները Դատարանի համար անընդունելի են, քանի որ սույն որոշմամբ նշված հանգամանքները ծանրակշիռ փաստարկներ են և իրենց համակցության մեջ հիմնավորում են մեղադրյալ Կ․Սողոյանի նկատմամբ վարույթի տվյալ փուլում խափանման միջոցներից ամենախիստը կիրառելու անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը։ Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ հանրային մեղադրող Ա․Բադալյանի միջնորդությունը պետք է բավարարել, մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոխել և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով սույն որոշման հիման վրա մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 115-119-րդ, 270-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Հանրային մեղադրող Ա․Բադալյանի միջնորդությունը բավարարել: Թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոխել: Մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ Կալանքի սկիզբը հաշվել սույն որոշման հիման վրա մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Որոշման կատարումը հանձնարարել ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՀՈԳՎ Կենտրոնական բաժնին և ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկի պետին: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո՝ տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 21-10-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 21-10-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 07-11-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 07-11-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 07-11-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1899/01/25 Ո Ր Ո Շ Ու Մ (խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին) «07» նոյեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ.Արզումանյանի, քարտուղարությամբ՝ Գ․Հարությունյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ռ․Դոխոյանի, պաշտպան Գ․Պապոյանի, մեղադրյալ Կ․Սողոյանի, դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1997 թվականի օգոստոսի 2-ին Երևան քաղաքում ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում դատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Կոնդի 109-րդ տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին Կայծակ Գրիգորի Սողոյանը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է։ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11818624 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետ Կ․Փթուկյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը քննչական խմբին հանձնարարելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով ձերբակալված Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին ազատ արձակելու մասին՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Տ․Հակոբյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանը ձերբակալվել է։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը կիրառելու վերաբերյալ։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանի կողմից թիվ 11818624 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրության մեջ կատարվել է փոփոխություն և քրեական վարույթ է նախաձեռնվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11821424 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 11821424 քրեական վարույթը թիվ 11818624 քրեական վարույթին միացնելու և քննությունը թիվ 11818624 վարույթում շարունակելու մասին: 2025 թվականի հունվարի 24-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետ երկու ամսով երկարաձգելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 25-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց երկու ամիս ժամկետով տնային կալանքը կիրառելու մասին, որի ընթացքում սահմանափակվել է Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում` փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը` թույլատրելով շփումը բացառապես մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին) հետ։ Տնային կալանքը համարվել է կիրառված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից մեղադրյալին հաշվառման վերցնելու պահից։ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից ստացված գրության համաձայն՝ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ 2025 թվականի մարտի 28-ին սահմանվել է էլեկտրոնային հսկողություն։ 2025 թվականի մայիսի 13-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Դոխոյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վաչիկ Աղասյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 11184925 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի մայիսի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վաչիկ Աղասյանը որոշում է կայացրել թիվ 11184925 քրեական վարույթը թիվ 11818624 քրեական վարույթին միացնելու մասին՝ նախաքննությունը շարունակելով թիվ 11818624 համարով։ 2025 թվականի մայիսի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 22 օր ժամկետով երկարաձգելու մասին։ Տնային կալանքի կրման ընթացքում սահմանափակվել է Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում` փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը` թույլատրելով շփումը բացառապես մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին) հետ։ 2025 թվականի մայիսի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վաչիկ Աղասյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթից ըստ ցուցակի պատճենահանման եղանակով առանձին վարույթում անջատել անհայտ անձի կողմից Կայծակ Սողոյանին առանձնապես խոշոր չափի՝ 13,48 գրամ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց իրացնելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Կայծակ Սողոյանի կողմից թվով 1 հատ ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտ պահելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնված քրեական վարույթի նյութերը: Անջատված քրեական վարույթին շնորհվել է թիվ 11184925 համարը: 2025 թվականի հունիսի 3-ին թիվ 11818624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան և մակագրվել դատավոր Մ.Արզումանյանին։ 2025 թվականի հունիսի 5-ին թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։ 2025 թվականի հունիսի 9-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2025 թվականի հունիսի 16-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին: Տնային կալանքի ընթացքում Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին արգելվել է իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Կոնդի 109-րդ տանը, հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին), ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց: 2025 թվականի օգոստոսի 14-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոխելու մասին և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ Կալանքի սկիզբը հաշվվել է սույն որոշման հիման վրա մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Խափանման միջոցի հարցի վերաբերյալ կողմերի դիրքորոշումները. 2025 թվականի նոյեմբերի 7-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրող Ռ․Դոխոյանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցի կապակցությամբ դիրքորոշում հայտնեց առ այն, որ միայն կալանք խափանման միջոցն է ի զորու ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, քանի որ խափանման միջոցի հիմքերն ու պայմանները շարունակում են առկա լինել, ուստի կալանքի ժամկետը ենթակա է երկարաձգման երեք ամիս ժամկետով։ Պաշտպան Գ․Պապոյանը առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ՝ հայտնելով, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ, իսկ պրոբացիայի ծառայության կողմից արձանագրված խախտումներն իրականությանը հնարավոր է չհամապատասխանեն։ Մեղադրյալ Կ․Սողոյանը, ըստ էության, միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ (Կողմերի տված բացատրությունները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Քննարկելով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը. Դատարանը, վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, և հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` 1) անձին իրավասու դատարանը դատապարտել է հանցանք կատարելու համար. 2) դատարանի իրավաչափ կարգադրությանը չենթարկվելու համար. 3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով. 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. 5) անչափահասին դաստիարակչական հսկողության հանձնելու կամ իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով. 6) հանրության համար վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների տարածումը, ինչպես նաև հոգեկան խանգարում ունեցող, հարբեցող կամ թմրամոլ անձանցից բխող վտանգը կանխելու նպատակով. 7) անձի անօրինական մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն կանխելու կամ անձին արտաքսելու կամ այլ պետության հանձնելու նպատակով: (…): Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ` նաև Եվրոպական դատարան) մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. Մեղադրյալի՝ դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե՛ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, § 15), մեղադրյալի ազատ արձակվելու դեպքում արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու վտանգը (տե՛ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, § 14) կամ, որ նա կկատարի նոր հանցանքներ (տե՛ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, § 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե՛ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, § 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել և դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապատասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառաբանված հաստատումը։(…): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: Հաշվի առնելով կալանքի առանձնահատուկ տեղը խափանման միջոցների համակարգում՝ օրենսդիրը սահմանել է դրա իրավաչափության լրացուցիչ պայմաններ, որոնք առավելապես վերաբերում են ապացուցողական իրավունքի տիրույթին։ Դրանք են՝ ա) այլընտրանքային խափանման միջոցների ոչ պիտանի լինելը, բ) խափանման այդ միջոցի իրավաչափության պայմանների՝ քննիչի կամ դատախազի կողմից պատշաճ հիմնավորվելը և միաժամանակ դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվելը, գ) կալանքի ժամկետի երկարացման դեպքում՝ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (due diligence), ինչպես նաև տվյալ մեղադրյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը շարունակելու, այսինքն՝ մինչդատական վարույթը դեռևս չավարտելու անհրաժեշտությունը: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի որոշմամբ խափանման միջոցի հիմքերի մասով արձանագրել է հետևյալը․ «(…) Վերոգրյալի համատեքստում անդրադառնալով մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու վերաբերյալ հանրային մեղադրող Ա․Բադալյանի միջնորդությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն որոշմամբ վերը մեջբերված տեղեկությունները և փաստերը վկայում են այն մասին, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը պարբերաբար խախտում է կիրառված խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի պայմանները, որպիսի պայմաններում Դատարանը չունի լիարժեք վստահություն առ այն, որ տնային կալանք խափանման միջոցն ի զորու է ապահովել խափանման միջոցի կիրառման հիմքում դրված նպատակների անարգել իրագործումը: Այլ կերպ, այդ տեղեկությունների և փաստերի համադրումը, Դատարանի գնահատմամբ, թույլ է տալիս հիմնավորված համարելու ենթադրությունն այն մասին, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի օրինական և պատշաճ վարքագիծն այլևս հնարավոր չէ ապահովել կիրառված խափանման միջոցի պահպանմամբ, հետևաբար նաև՝ տնային կալանք խափանման միջոցի կիրառմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու անբավարարության մասին: Դատարանը փաստում է նաև, որ մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի պարբերականության համատեքստում այլևս առկա չէ լիարժեք վստահություն առ այն, որ նմանատիպ վարքագիծը չի կրկնվի, ինչպես նաև՝ չի հանգեցնի վտանգավոր իրավիճակների: Դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը, գտնվելով տնային կալանքի տակ, տեղեկացված լինելով տնային կալանքի կրման պայմանների, սահմանափակումների պահպանման պարտադիրության մասին, պարբերաբար խախտում է դրանք։ Մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի կողմից չի պահպանվել անգամ իր բնակության վայրը չլքելու պարտականությունը, մասնավորապես՝ Կ.Սողոմոնյանի ոտքին ամրացված PID/RFT 1163468 սարքը հայտնվել է Ամիրյան փողոցի 12-րդ շենքի 68-րդ հասցեում տնային կալանք կրող Հարություն Աշոտի Տեր-Թադևոսյանի բնակարանում տեղադրված ներտնային MU/HU 2171076 սարքի տիրույթում, իսկ Հարություն Աշոտի Տեր-Թադևոսյանը դատարանի վարույթում քննվող թիվ ԵԴ1/3384/01/24 քրեական գործով ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ, մեղադրվում է թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության մեջ և գտնվում է տնային կալանքի տակ։ Դատարանի գնահատմամբ՝ վերոնշյալ հանգամանքներն այլևս վկայում են այլընտրանքային խափանման միջոցի ոչ պիտանի լինելու մասին՝ էականորեն բարձրացնելով մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի, մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով որպես մեղադրյալ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու միջոցով գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը, միաժամանակ, համակցության մեջ թույլ են տալիս ողջամիտ դատողություն անելու այն մասին, որ վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր է միայն նրա նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով։ Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են Կայծակ Սողոյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցի՝ որպես նրա կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու վտանգի չեզոքացման գործուն երաշխիք այլևս չհանդիսանալու մասին: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված հիմնավորումները Դատարանի համար անընդունելի են, քանի որ սույն որոշմամբ նշված հանգամանքները ծանրակշիռ փաստարկներ են և իրենց համակցության մեջ հիմնավորում են մեղադրյալ Կ․Սողոյանի նկատմամբ վարույթի տվյալ փուլում խափանման միջոցներից ամենախիստը կիրառելու անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը։ (…)»: Անդրադառնալով մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի երկարաձգման անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի որոշմամբ հաստատված կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները շարունակվում են գոյություն ունենալ: Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են Դատարանի կողմից նախկինում արձանագրված՝ Կայծակ Սողոյանին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնելու կամ փոխելու փաստական և իրավական հիմքեր չկան: Ավելին, նախորդող ժամանակահատվածում մեղադրյալ Կ.Սողոյանի վարքագծի ուսումնասիրությունը վկայում է այն մասին, որ այլընտրանքային խափանման միջոցն ի զորու չի եղել ապահովել նրա պատշաճ վարքը, որպիսի պայմաններում Դատարանը չունի լիարժեք վստահություն առ այն, որ ներկայում այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը չի հանգեցնի նույն իրավիճակին, այն է՝ մեղադրյալի կողմից թույլ չեն տրվի դրա պայմանների խախտումներ: Բացի վերոգրյալից՝ խափանման միջոց ընտրելիս մեղադրյալին վերագրվող արարքների բնույթը և վտանգավորության աստիճանը հաշվի առնելու կարևորության մասով Դատարանն արձանագրում է, որ թեև մեղադրյալին վերագրվող արարքների բնույթը և վտանգավորության աստիճանը չեն կարող գնահատվել որպես կալանքի հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ, դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Այսպիսով, Դատարանը գալիս է այն հիմնավոր եզրահանգման, որ նախկինում Դատարանի կողմից հաստատված՝ կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները շարունակվում են առկա լինել, և Դատարանը պատճառաբանված ձևով կարող է հաստատել կալանքի կիրառման իրավաչափության բոլոր պայմանների շարունակական առկայությունը: Ինչ վերաբերում է պաշտպանության կողմից Դատարանին տրամադրված Կ.Սողոյանի մոր առողջական վիճակի վերաբերյալ փաստաթղթերին և այն եզրահանգմանը, որ ազատության մեջ հայտնվելու դեպքում մեղադրյալը պետք է խնամի մորը, ապա Դատարանը փաստում է, որ ներկայացված տեղեկությունները ինքնին հիմք չեն հանդիսանում մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոխելու համար՝ հաշվի առնելով տնային կալանք խափանման միջոցի պայմանների խախտման վերաբերյալ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից տրված տեղեկությունների բնույթը և կոպիտ խախտման առկայությունը: Հիմք ընդունելով նշվածը և պայմանավորված կալանքի առկա հիմքերով ու հիմնավորումներով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ փուլում ՀՀ քրեական դատավարության 116-րդ հոդվածով սահմանված պահանջների կատարմանը հնարավոր չէ հասնել մեղադրյալի նկատմամբ ավելի մեղմ խափանման միջոցների կիրառմամբ, այդ թվում նաև՝ պաշտպանի կողմից միջնորդված, քանի որ այլընտրանքային խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուստի մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի ժամկետը պետք է երկարաձգել երկու ամիս ժամկետով՝ մինչև 2026 թվականի հունվարի 14-ը ներառյալ: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 33-րդ, 115-118-րդ, 122-րդ, 270-րդ, 316-րդ, 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգել երկու ամիս ժամկետով: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու պահից տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 19-12-2025 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 19-12-2025 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Խափանման միջոցի հարցի քննարկում
| Ամսաթիվ | 19-12-2025 |
|---|---|
| Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցի քննարկում | Խափանման միջոցի փոխելը |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԴ1/1899/01/25 Ո Ր Ո Շ Ու Մ (խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը քննարկելու մասին) «19» դեկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ.Արզումանյանի, քարտուղարությամբ՝ Մ․Սիմոնյանի, մասնակցությամբ՝ հանրային մեղադրող Ռ․Դոխոյանի, պաշտպան Գ․Պապոյանի, մեղադրյալ Կ․Սողոյանի, դռնբաց դատական նիստում՝ հիմնական դատալսումների ընթացքում քննության առնելով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1997 թվականի օգոստոսի 2-ին Երևան քաղաքում ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում դատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Կոնդի 109-րդ տանը) նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին Կայծակ Գրիգորի Սողոյանը հանցանք կատարած լինելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել է։ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11818624 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետ Կ․Փթուկյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը քննչական խմբին հանձնարարելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով ձերբակալված Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին ազատ արձակելու մասին՝ անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Տ․Հակոբյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին դատարան ներկայացնելու նպատակով ձերբակալելու մասին։ 2024 թվականի նոյեմբերի 30-ին թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանը ձերբակալվել է։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը երկու ամիս ժամկետով կիրառելու վերաբերյալ։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանի կողմից թիվ 11818624 քրեական վարույթը նախաձեռնելու մասին արձանագրության մեջ կատարվել է փոփոխություն և քրեական վարույթ է նախաձեռնվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ 11821424 քրեական վարույթը։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Գրիգորյանը որոշում է կայացրել թիվ 11821424 քրեական վարույթը թիվ 11818624 քրեական վարույթին միացնելու և քննությունը թիվ 11818624 վարույթում շարունակելու մասին: 2025 թվականի հունվարի 24-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետ երկու ամսով երկարաձգելու մասին։ 2025 թվականի մարտի 25-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց տնային կալանքը երկու ամիս ժամկետով կիրառելու մասին, որի ընթացքում սահմանափակվել է Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում` փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը` թույլատրելով շփումը բացառապես մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին) հետ։ Տնային կալանքը համարվել է կիրառված ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության կողմից մեղադրյալին հաշվառման վերցնելու պահից։ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայությունից ստացված գրության համաձայն՝ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ 2025 թվականի մարտի 28-ին սահմանվել է էլեկտրոնային հսկողություն։ 2025 թվականի մայիսի 13-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության դատախազ Ռ․Դոխոյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին։ 2025 թվականի մայիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վաչիկ Աղասյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ 11184925 քրեական վարույթը։ 2025 թվականի մայիսի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վաչիկ Աղասյանը որոշում է կայացրել թիվ 11184925 քրեական վարույթը թիվ 11818624 քրեական վարույթին միացնելու մասին՝ նախաքննությունը շարունակելով թիվ 11818624 համարով։ 2025 թվականի մայիսի 26-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը 22 օր ժամկետով երկարաձգելու մասին։ Տնային կալանքի կրման ընթացքում սահմանափակվել է Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու, հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում` փոստային առաքանուց օգտվելու հնարավորությունը, ինչպես նաև այլ անձանց հետ շփում ունենալու կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալելու հնարավորությունը` թույլատրելով շփումը բացառապես մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին) հետ։ 2025 թվականի մայիսի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Վաչիկ Աղասյանը որոշում է կայացրել թիվ 11818624 քրեական վարույթից ըստ ցուցակի պատճենահանման եղանակով առանձին վարույթում անջատել անհայտ անձի կողմից Կայծակ Սողոյանին առանձնապես խոշոր չափի՝ 13,48 գրամ «Մեթամֆետամին» տեսակի թմրամիջոց իրացնելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և Կայծակ Սողոյանի կողմից թվով 1 հատ ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտ պահելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնված քրեական վարույթի նյութերը: Անջատված քրեական վարույթին շնորհվել է թիվ 11184925 համարը: 2025 թվականի հունիսի 3-ին թիվ 11818624 քրեական վարույթը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան և մակագրվել դատավոր Մ.Արզումանյանին։ 2025 թվականի հունիսի 5-ին թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործը հանձնվել է դատավոր Մ․Արզումանյանին։ 2025 թվականի հունիսի 9-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավոր Մ.Արզումանյանի կողմից որոշում է կայացվել քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատալսումներ նշանակելու մասին։ 2025 թվականի հունիսի 16-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքի ժամկետը երեք ամիս ժամկետով երկարաձգելու մասին: Տնային կալանքի ընթացքում Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին արգելվել է իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Կոնդի 109-րդ տանը, հյուրընկալել այլ անձանց՝ բացառությամբ մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին), ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց: 2025 թվականի օգոստոսի 14-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոխելու մասին և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով։ Կալանքի սկիզբը հաշվվել է սույն որոշման հիման վրա մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: 2025 թվականի նոյեմբերի 7-ին Դատարանը որոշում է կայացրել թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկու ամսով երկարաձգելու մասին։ Խափանման միջոցի հարցի վերաբերյալ կողմերի դիրքորոշումները. 2025 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում հանրային մեղադրող Ռ․Դոխոյանը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցի կապակցությամբ դիրքորոշում հայտնեց առ այն, որ միայն կալանք խափանման միջոցն է ի զորու ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, քանի որ խափանման միջոցի հիմքերն ու պայմանները շարունակում են առկա լինել, ուստի կալանքի ժամկետը ենթակա է երկարաձգման։ Նշեց, որ դեռևս առկա են չհարցաքննված անձինք, որոնց վրա մեղադրյալը կարող է ազդեցություն գործադրել, բացի այդ՝ մեղադրյալի նկատմամբ նախկինում կիրառված է եղել տնային կալանք խափանման միջոցը, որի կիրառման պայմաններում մեղադրյալը դրսևորել է ոչ իրավաչափ վարքագիծ և տնային կալանք խափանման միջոցը փոխարինվել է կալանքով։ Հավելեց, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերը չեն նվազել այն աստիճան, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր լինի ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ։ Պաշտպան Գ․Պապոյանը առարկեց ներկայացված միջնորդության դեմ՝ հայտնելով, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքը հնարավոր է ապահովել այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ։ Նշեց, որ մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս հիմք է ընդունվել պրոբացիայի ծառայության կողմից արձանագրված խախտումները, սակայն խախտումների արձանագրման ժամանակ պրոբացիայի ծառայությունը միջոցներ չի ձեռնարկել պարզելու, թե մեղադրյալն իրոք բացակայել է տանից, թե խախտումների արձանագրումը պայմանավորված է եղել սարքի տեխնիկական խնդիրներով, միայն մեկ դեպքով է նրա բնակության վայր ոստիկանության աշխատակից այցելել և պարզվել է, որ Կ․Սողոյանը տանն է եղել։ Այս երեք ամիսների ընթացքում մեղադրյալը պատշաճ վարք է դրսևորել, մինչ այդ էլ որևէ խախտում թույլ չէր տվել, բացի պրոբացիայից ստացված փաստաթղթերի, որոնք կարծում է, որ սարքի խափանման արդյունք են։ Խնդրեց կալանքը փոխարինել տնային կալանքով։ Մեղադրյալի մայրը վատառողջ է, խնդրեց նաև այդ հանգամանքը հաշվի առնել։ Կ․Սողոյանի կինը կարող է հայրական տանը բնակվել, նրանք փաստական ամուսնական հարաբերությունների մեջ են, միշտ միասին չեն բնակվել։ Մեղադրյալ Կ․Սողոյանը, ըստ էության, միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը։ Նշեց, որ նախորդ խախտումները սարքի պատճառով են եղել։ Խախտումներ թույլ չի տա։ Նախաքննության ժամանակ կինը իր հետ չի բնակվել։ Պաշտպանության կողմից ներկայացվեց նաև «Արամյանց» բժշկական կենտրոնից Աղավնի Սողոյանին 2025 թվականի հոկտեմբերի 8-ին տրված կոնսուլտացիոն թերթիկ, ամբուլատոր քարտից քաղվածք, համաձայն որոնց՝ նրա մոտ ախտորոշվել է քրոնիկ կորոնար համախտանիշ, կրած սրտամկանի ինֆարկտ (2024թ․), զարկերակային գերճնշում 3-րդ աստիճանի, շատ բարձր ռիսկ, քրոնիկ սրտային անբավարարություն, էպիկրիզ՝ համաձայն որի՝ Աղավնի Սողոյանի ախտորոշումն է թոքերի քրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդություն, երկկողմանի թոքաբորբ, սուր շնչառական անբավարարություն երկրորդ աստիճանի, շաքարային դիաբետ, դուրս գրման ամսաթիվն է՝ 25․10․2025թ․։ (Կողմերի տված բացատրությունները մանրամասն չեն շարադրվում՝ նկատի ունենալով, որ դրանք ձայնագրառված են դատական նիստի արձանագրության ձայնային կրիչում): Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Քննարկելով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ կալանքը վերացնելու, փոխելու, դրա ժամկետը երկարաձգելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետևյալը. Դատարանը, վերլուծելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, դատավորի կողմից ստանձնվել է քրեական գործի վարույթը, և հիմք ընդունելով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի առաջնայնությունը, արձանագրում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու պայմաններն առերևույթ առկա են: ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (...) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...) գ. անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի: 2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով։ Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիստ հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը։ 3. Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի: 4. Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկետը երկարաձգելը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ` այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: 3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձին կարելի է կալանքի տակ պահել այնքան ժամանակ, որքան անհրաժեշտ է վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու համար, և քանի դեռ առկա են անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, սակայն ամեն դեպքում այդ ժամկետը չի կարող գերազանցել սույն հոդվածով կալանքի տակ պահելու համար սահմանված առավելագույն ժամկետները: (...) 4. Դատական վարույթում կալանքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքանչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով: 5. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր տևողությունը չի կարող գերազանցել մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար նախատեսված՝ ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը: 6. Կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվվում է անձին ազատությունից փաստացի զրկելու պահից: Կալանքի տակ պահելու ժամկետի մեջ հաշվակցվում է նաև այն ժամանակը, երբ մեղադրյալը դատարանի որոշմամբ գտնվել է բժշկական հաստատությունում` փորձաքննություն կատարելու համար կամ նրա նկատմամբ որպես անվտանգության միջոց կիրառվել է բժշկական հսկողությունը: 7. Կալանքի տակ պահելու ընդհանուր ժամկետի մեջ չի հաշվակցվում այն ժամանակը, որի ընթացքում անձը արգելանքի տակ է գտնվել այլ պետության տարածքում` պայմանավորված վարույթի փոխանցմամբ կամ անձի հանձնմամբ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` (...) 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: (...) 5. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված հանգամանքների վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առկայության դեպքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է դիմել փախուստի` օգտագործելով անձը հաստատող փաստաթուղթ, ապա իրավասու մարմինը կարող է որոշում կայացնել նրա` Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին: 2. Հայաստանի Հանրապետությունից բացակայելն արգելելու մասին որոշումն անհապաղ ուղարկվում է սահմանային վերահսկողություն իրականացնող լիազոր մարմին»։ Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ խափանման միջոցները դասակարգվում են երկու մասի՝ կալանք և կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցներ: Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Այս իրավակարգավորումը իր ամրագրումն է գտել անձի ազատության և անձեռնմխելիության քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածում, որի նպատակն է բացառել կալանքի կիրառումը բոլոր այն դեպքերում, երբ առկա է որոշակի հնարավորություն երաշխավորելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ առանց նրան ազատությունից զրկելու: Ինչ վերաբերում է խափանման միջոցի կիրառման հիմքերին, ապա դրանք ձևակերպվել են որպես նպատակներ՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանք որպես կանոն կանխատեսական, այլ ոչ թե փաստական բնույթ են կրում։ Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ՝ օրենսդիրը շեշտը դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական և բացասական գործոնների հակակշռման և հավասարակշռման գաղափարի վրա։ Խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարևոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին։ Այս չափանիշն օրենսդիրն ամրագրել է սկզբունքի մակարդակով՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով ոչ միայն հնարավորություն տալով կիրառել խափանման միջոց, այլ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար: Այս պահանջն ուղղակիորեն ամրագրված է խափանման միջոցը փոխելու ընթացակարգի շրջանակներում, որով սահմանվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը իրավասու է որոշում է կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: Այլ կերպ, խափանման միջոցի կիրառման նպատակների առկայության դեպքում Դատարանը պարտավոր է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, մասնավորապես՝ պետք է ընտրվի այնպիսի խափանման միջոց, որն անձի իրավունքների հնարավորին քիչ միջամտության և սահմանափակման պայմաններում ի զորու է ապահովելու վերջինի իրավաչափ վարքագիծը քրեական վարույթի քննության ողջ ժամանակամիջոցում: Դատարանի նման եզրահանգումները պայմանավորված են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի տրամաբանությամբ, ըստ որի՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար: Բացի այդ, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համատեքստում Եվրոպական դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ - ներպետական իշխանությունները, անձին ազատ արձակելու կամ կալանավորելու մասին որոշում կայացնելիս, պետք է փնտրեն նաև այլընտրանքային միջոցներ, որոնք թույլ կտան ապահովել տվյալ անձի ներկայությունը դատաքննությանը, - կալանքը պետք է կիրառվի որպես անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման վերջին կամ ծայրահեղ միջոց, երբ այլ միջոցներով հնարավոր չէ լիարժեք երաշխավորել վարույթի պատշաճ ընթացքը, - կալանքի՝ որպես խիստ միջոցի կիրառումը կարող է արդարացվել, երբ այլ՝ ներգործության ուժով նվազ միջոցների կիրառելիությունը քննարկվել է և որոշվել, որ դրանք բավարար չեն մասնավոր կամ հանրային շահերի պաշտպանությունն ապահովելու համար, ինչը կարող է պահանջել, որ անձը կալանավորվի: Եվրոպական դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի համաձայն` անձին կալանավորելու կամ ազատ արձակելու հարցը քննարկելիս իրավասու մարմինները պարտավորված են հաշվի առնել դատավարությանը նրա ներկայանալն երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների առկայությունը (տե՛ս Idalov v. Russia գործով Եվրոպական դատարանի` 2012 թվականի մայիսի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 5826/03, կետ 140): Այսինքն՝ օրենսդրի ընդհանուր տրամաբանությունը, և Եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները հանգում են նրան, որ առավել մեղմ խափանման միջոցի կիրառման ռեալ հնարավորության պայմաններում Դատարանը պետք է զերծ մնա առավել խիստ խափանման միջոցների կիրառումից՝ ապահովելու համար «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածով վկայակոչված պահանջները: Ավելին՝ պետք է կիրառվի այնպիսի խափանման միջոց, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2025 թվականի հունիսի 16-ի որոշմամբ խափանման միջոցի հիմքերի մասով արձանագրել է հետևյալը․ «(…) Դատարանը, անդրադառնալով նախկինում կայացված որոշմամբ, ինչպես նաև դատախազի տված բացատրությամբ տնային կալանքի կիրառման իրավաչափության պայմանների առկայությանը, գտնում է, որ տնային կալանքի հիմքում դրված՝ հանցանք կատարելու և գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքերը (գործի քննությանը խոչընդոտելը և հանցանք կատարելը կանխելու նպատակները) առկա են: Մասնավորապես, Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Կ․Սողոյանի` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում վերջինիս կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը շարունակում է առկա լինել: Թեև պայմանավորված քրեական գործը դատարանի վարույթում գտնվելու հանգամանքով՝ դրա աստիճանը որոշակիորեն նվազել է, սակայն ոչ այն աստիճան, որ հնարավորություն կտա Դատարանին պատճառաբանված որոշում կայացնել մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոց և/կամ միջոցներ ընտրելու վերաբերյալ: Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ քրեական գործով դեռևս որևէ ապացույց հետազոտված չէ, այդ թվում՝ չեն հարցաքննվել վարույթին օժանդակող անձինք: Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Կ․Սողոյանի` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում նրա կողմից հանցանք կատարելու բարձր հավանականությունը շարունակում է առկա լինել, նախ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Կ․Սողոյանին մեղսագրվում է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների, պրեկուրսորների, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութերի օրինական շրջանառության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող առանձնապես ծանր հանցանքի կատարում, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով, և Կայծակ Սողոյանը դատապարտվել է միասեռ հանցագործության կատարման համար, նրա նկատմամբ սահմանվել է փորձաշրջան։ Բացի այդ, նշված եզրահանգման գալիս Դատարանը հաշվի է առնում Կ․Սողոյանին վերագրվող արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, որոնք համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս հիմնավոր ենթադրություն անել վերջինիս կողմից հանցանք կատարելու հավանականության մասին: (…)»։ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի որոշմամբ խափանման միջոցի հիմքերի մասով արձանագրել է հետևյալը․ «(…) Վերոգրյալի համատեքստում անդրադառնալով մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու վերաբերյալ հանրային մեղադրող Ա․Բադալյանի միջնորդությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն որոշմամբ վերը մեջբերված տեղեկությունները և փաստերը վկայում են այն մասին, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը պարբերաբար խախտում է կիրառված խափանման միջոցի՝ տնային կալանքի պայմանները, որպիսի պայմաններում Դատարանը չունի լիարժեք վստահություն առ այն, որ տնային կալանք խափանման միջոցն ի զորու է ապահովել խափանման միջոցի կիրառման հիմքում դրված նպատակների անարգել իրագործումը: Այլ կերպ, այդ տեղեկությունների և փաստերի համադրումը, Դատարանի գնահատմամբ, թույլ է տալիս հիմնավորված համարելու ենթադրությունն այն մասին, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի օրինական և պատշաճ վարքագիծն այլևս հնարավոր չէ ապահովել կիրառված խափանման միջոցի պահպանմամբ, հետևաբար նաև՝ տնային կալանք խափանման միջոցի կիրառմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու անբավարարության մասին: Դատարանը փաստում է նաև, որ մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի պարբերականության համատեքստում այլևս առկա չէ լիարժեք վստահություն առ այն, որ նմանատիպ վարքագիծը չի կրկնվի, ինչպես նաև՝ չի հանգեցնի վտանգավոր իրավիճակների: Դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը, գտնվելով տնային կալանքի տակ, տեղեկացված լինելով տնային կալանքի կրման պայմանների, սահմանափակումների պահպանման պարտադիրության մասին, պարբերաբար խախտում է դրանք։ Մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի կողմից չի պահպանվել անգամ իր բնակության վայրը չլքելու պարտականությունը, մասնավորապես՝ Կ.Սողոմոնյանի ոտքին ամրացված PID/RFT 1163468 սարքը հայտնվել է Ամիրյան փողոցի 12-րդ շենքի 68-րդ հասցեում տնային կալանք կրող Հարություն Աշոտի Տեր-Թադևոսյանի բնակարանում տեղադրված ներտնային MU/HU 2171076 սարքի տիրույթում, իսկ Հարություն Աշոտի Տեր-Թադևոսյանը դատարանի վարույթում քննվող թիվ ԵԴ1/3384/01/24 քրեական գործով ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ, մեղադրվում է թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության մեջ և գտնվում է տնային կալանքի տակ։ Դատարանի գնահատմամբ՝ վերոնշյալ հանգամանքներն այլևս վկայում են այլընտրանքային խափանման միջոցի ոչ պիտանի լինելու մասին՝ էականորեն բարձրացնելով մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի, մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով որպես մեղադրյալ իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու միջոցով գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը, միաժամանակ, համակցության մեջ թույլ են տալիս ողջամիտ դատողություն անելու այն մասին, որ վարույթի ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր է միայն նրա նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով։ Այլ կերպ՝ Դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են Կայծակ Սողոյանի նկատմամբ կիրառված տնային կալանք խափանման միջոցի՝ որպես նրա կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու վտանգի չեզոքացման գործուն երաշխիք այլևս չհանդիսանալու մասին: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ պաշտպանական կողմից ներկայացված հիմնավորումները Դատարանի համար անընդունելի են, քանի որ սույն որոշմամբ նշված հանգամանքները ծանրակշիռ փաստարկներ են և իրենց համակցության մեջ հիմնավորում են մեղադրյալ Կ․Սողոյանի նկատմամբ վարույթի տվյալ փուլում խափանման միջոցներից ամենախիստը կիրառելու անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը։ (…)»: Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը 2025 թվականի նոյեմբերի 7-ի որոշմամբ խափանման միջոցի հիմքերի մասով արձանագրել է հետևյալը․ «(…) Անդրադառնալով մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքի երկարաձգման անհրաժեշտությանը՝ Դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի որոշմամբ հաստատված կալանքի կիրառման իրավաչափության համապատասխան պայմանները շարունակվում են գոյություն ունենալ: Մասնավորապես՝ Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում գործով ձեռք չեն բերվել այնպիսի նոր փաստական տվյալներ, որոնք նվազեցնում կամ չեզոքացնում են Դատարանի կողմից նախկինում արձանագրված՝ Կայծակ Սողոյանին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ուստի մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանքը, վերացնելու կամ փոխելու փաստական և իրավական հիմքեր չկան: Ավելին, նախորդող ժամանակահատվածում մեղադրյալ Կ.Սողոյանի վարքագծի ուսումնասիրությունը վկայում է այն մասին, որ այլընտրանքային խափանման միջոցն ի զորու չի եղել ապահովել նրա պատշաճ վարքը, որպիսի պայմաններում Դատարանը չունի լիարժեք վստահություն առ այն, որ ներկայում այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումը չի հանգեցնի նույն իրավիճակին, այն է՝ մեղադրյալի կողմից թույլ չեն տրվի դրա պայմանների խախտումներ: (…)»։ Շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները՝ Դատարանը գտնում է, որ նախկինում դատարանի կողմից հաստատված՝ մեղադրյալի պատշաճ վարքը ապահովելու անհրաժեշտությունը, թեև շարունակվում է առկա լինել, սակայն Դատարանը պատճառաբանված ձևով չի կարող հաստատել կալանքի կիրառման իրավաչափության բոլոր պայմանների շարունակական առկայությունը: Քննարկելով մեղադրյալ Կ․Սողոյանի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականության առկայությունը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունն էականորեն նվազել է: Այլ կերպ, անդրադառնալով գործի քննությանը խոչընդոտելը կանխելու նպատակի ապահովմանը՝ Դատարանը գտնում է, որ թեև քննության ներկա փուլում նշված ռիսկը որոշակի չափով շարունակում է առկա լինել, սակայն այն աստիճան բարձր չէ, որ կիրառվի ազատությունից զրկելու հետ կապված ամենախիստ խափանման միջոցը: Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի կիրառման ցանկացած հիմք ժամանակի ընթացքում նվազում է. եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Բացի այդ, հիմնական դատալասումների փուլում դատարանը հարցաքննել է վարույթին օժանդակող անձանցից մեկին, մյուսը հանդիսանում է Կ.Սողոյանի կինը, ում հարցաքննությունն արդեն իսկ սկսվել է, իսկ մյուս անձի նկատմամբ կիրառված են հատուկ պաշտպանության միջոցներ, ում ինքնությունը պաշտպանության կողմին հայտնի չէ: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ քննության ներկա փուլում մեղադրյալ Կ․Սողոյանի` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում նրա կողմից հանցանք կատարելու հավանականությունը ևս որոշակի չափով շարունակվում է առկա լինել, ինչը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Կ․Սողոյանին մեղսագրվում է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի, դրանց պատրաստուկների, պրեկուրսորների, խիստ ներգործող կամ թունավոր նյութերի օրինական շրջանառության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող առանձնապես ծանր հանցանքի կատարում, որի համար որպես պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով՝ վեցից տասներկու տարի ժամկետով, և Կայծակ Սողոյանը դատապարտվել է միասեռ հանցագործության կատարման համար, նրա նկատմամբ սահմանվել է փորձաշրջան։ Դատարանը գտնում է, որ թեև քննության ներկա փուլում նշված ռիսկը որոշակի չափով շարունակվում է պահպանվել, սակայն այն աստիճան բարձր չէ, որ կիրառվի ազատությունից զրկելու հետ կապված ամենախիստ խափանման միջոցը: Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի կիրառման ցանկացած հիմք ժամանակի ընթացքում նվազում է. եթե սկզբնական կամ նախորդող ժամանակաշրջանում դրա հավանականությունը բարձր է եղել, ապա ժամանակի ընթացքում կամ միշտ այն ակտուալ համարվել չի կարող: Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ քննության ներկա փուլում խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել և վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, գործի նյութերում առկա չեն և հանրային մեղադրողը Դատարանին չի ներկայացրել այնպիսի փաստական տվյալներ և հիմնավորումներ, որոնք կանխորոշում են մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի անձնական ազատությանը միջամտող առավել ինտենսիվ, ամենախիստ խափանման միջոց հանդիսացող կալանքի՝ որպես դատավարական ծայրահեղ միջոցի կիրառման շարունակական պահպանման անհրաժեշտությունը, ուստի Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ մեղադրյալ Կ․Սողոյանի օրինական վարքագիծը քրեադատավարական ներգործության այլ միջոցներով՝ տնային կալանքի և բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամբ հնարավոր է ապահովել, որոնք, որպես բավարար և ողջամիտ միջոցներ, կարող են հաղթահարել նրա կողմից հնարավոր ոչ օրինական վարքագիծ դրսևորելու վերաբերյալ մտավախությունները, դրանք առավել պիտանի են հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ավելին՝ հնարավորություն կտան ապահովելու մեղադրյալի ազատության իրավունքի և նրա մասնակցությամբ գործի պատշաճ քննության հանրային շահի միջև արդարացի հավասարակշռությունը: Նշված եզրահանգմանը գալիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ Կայծակ Սողոյանն ունի մշտական բնակության վայր, խնամքին է առողջական խնդիրներ ունեցող մայրը։ Դատարանի հիշյալ դիրքորոշումը հիմնված է նաև այն պատճառաբանության վրա, որ վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չպետք է ընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը: Տնային կալանք խափանման միջոցի կիրառման պարագայում ողջամտորեն պետք է չեզոքացվեն բոլոր այն վտանգները, որոնք դրվել են խափանման միջոցի կիրառման հիմքում, քանի որ տնային կալանքի պահանջների պահպանումը ոչ միայն դրված է մեղադրյալի իրավահպատակ վարքագծի և բարեխղճության, այլև դրա նկատմամբ հսկողություն իրականացնող մարմինների վրա: Ընդ որում այն իրականացվում է հատուկ հարմարեցված տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ՝ ռադիոալիքային, կենսաչափական, արբանյակային կամ այլ միջոցներով հսկողության եղանակով, որը տեղեկատվություն է տրամադրում անձի գտնվելու վայրի, տեղաշարժի և վարքագծի վերաբերյալ, որպիսի պայմաններում անձի նկատմամբ իրականացվող հսկողությունը բարձր է: Միաժամանակ, կիրառված խափանման միջոցի նպատակի ապահովման համատեքստում անդրադառնալով խափանման միջոց տնային կալանքի հետ զուգակցված այլ սահմանափակումների կիրառման հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է տնային կալանքի ընթացքում Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց, իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Կոնդի 109-րդ տանը հյուրընկալել այլ անձանց և շփում ունենալ այլ անձանց հետ, բացառությամբ մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին) հետ: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանք խափանման միջոցի կիրառման ապահովումը պետք է հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի բնակության վայրի տարածքային մարմնին, իսկ բացակայելու արգելքի ապահովումը՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությանը։ Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տնային կալանքի սկիզբը պետք է հաշվել Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից և նրան պետք է անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ, 115-117-րդ, 122-123-րդ, 127-րդ, 270-րդ, 311-րդ, 316-րդ և 389-390-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական վարույթով մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխել: Մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառել տնային կալանքը՝ 3 (երեք) ամիս ժամկետով, և բացակայելու արգելքը։ Տնային կալանքի ընթացքում Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին արգելել ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց, իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Կոնդի 109-րդ տանը հյուրընկալել այլ անձանց և շփում ունենալ այլ անձանց հետ, բացառությամբ մոր՝ Աղավնի Գրիգորի Սողոյանի (ծնված՝ 1962 թվականի հունվարի 25-ին) հետ: Տնային կալանքի սկիզբը հաշվել Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ էլեկտրոնային հսկողության միջոցների կիրառման պահից։ Մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանին անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստերի դահլիճում: Որոշման կատարումը տնային կալանք խափանման միջոցի մասով հանձնարարել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության՝ մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի բնակության վայրի տարածքային մարմնին, իսկ բացակայելու արգելքի ապահովումը՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանությանը։ Որոշումը հատուկ վերանայման կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` այն ստանալու օրվանից հետո տասնօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ԱՐԶՈւՄԱՆՅԱՆ |
Անավարտ գործեր
| Հաշվետու ժամանակահատված | 2025 թվական |
|---|---|
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 16-02-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 16-02-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 06-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 06-03-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 25-03-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը հետաձգվել է
| Ամսաթիվ | 25-03-2026 |
|---|---|
| Հետաձգման պատճառը | Դատական նիստը հետաձգվել է մեղադրյալին չներկայացնելու պատճառաբանությամբ: |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 02-04-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 02-04-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 26-05-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Նիստը կայացել է
| Նիստի ամսաթիվ | 26-05-2026 |
|---|---|
| Նիստը | Կայացել է |
Հիմնական դատալսումներ
| Ամսաթիվ | 30-06-2026 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Դատական գործ N: ԵԴ1/1899/01/25
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 05-09-2025 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 03-09-2025 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Կայծակ Սողոյան Բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի / Աջափնյակ /՝ մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի խափանման միջոց տնային կալանքը փոփոխելու և նրա նկատմամբ 3 ամիս ժամկետով կալանքը կիրառելու մասին 14.08.2025թ որոշումը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 17-09-2025 |
|---|---|
| Վիճակագրական տողի համարը | 19.1 |
| Գործը ստացվել է | Երևանի քրեական դատարան |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 17-09-2025 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 22-09-2025 |
|---|
Գրավոր ընթացակարգ
| Ամսաթիվ | 02-10-2025 |
|---|
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԴ1/1899/01/25 Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան՝ Նախագահող դատավոր՝ Ա.Մաթևոսյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), Նախագահությամբ դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանի, «02» հոկտեմբերի 2025թ. ք.Երևան գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի թիվ ԵԴ1/1899/01/25 որոշման դեմ մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի պաշտպան Գագիկ Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքը. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Վարութային նախապատմությունը. 1. 2025 թվականի հունիսի 9-ին Առաջին ատյանի դատարանը ստանձնել է ըստ մեղադրանքի՝ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործով վարույթը: Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի որոշմամբ՝ մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված տնային կալանքը փոփոխվել է և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով: 2. Վերոնշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի պաշտպան Գագիկ Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ թիվ ԵԴ1/1899/01/25 գործով օրինականությունը և հիմնավորվածությունը հաստատող նյութերի հետ միասին, մակագրվել և 2025 թվականի սեպտեմբերի 18-ին հանձնվել են Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանին: Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները և բողոքի պահանջը. 3. Մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի պաշտպան Գագիկ Պապոյանը (այսուհետ նաև՝ Բողոքաբեր) ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում նշել է հետևյալը. «(…) Բողոքաբերը գտնում է, որ թիվ ԵԴ1/1899/01/25 քրեական գործով մեղադրյալ Կ. Սողոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց տնային կալանքը 3 ամիս ժամկետով՝ կալանքով փոխելու մասին Դատարանի 14.08.2025թ.-ի որոշումը հիմվնած է բացառապես ՀՀ ԱՆ ՊԾ Երևանի քաղաքային մարմնի կողմից դատարան ներկայացված վերը հաղորդումներում՝ ներակայավված ու չճշտված տեղեկությունների վրա, որոնց համաձայն վերահսկողության տակ գտնվող Կ.Սողոյանը 2025թ.-ի հուլիսի 27-ից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում օրինկա 1 օր 4 ժամ կամ նույն օրվա ընթացքում մի քանի անգամ մի քանի ժամով հեռացել է վերահսկվող արքի տիրությից անգամ հայտնվել է վերահսկվող վայրից 500 մետր հեռավորության վրա գտնվող համասեռ հանցագործության համար տնային կալանքի տակ գտնվող մեկ այլ մեղադրյալի՝ Հարություն Տեր-Թադևոսյանի վերահսկման վայրում, ապա վերադարձել է տուն։ Ներկայացված հաղորդագրությունների համաձայն, առնվազը 10 օր շարունակ տևական ժամանակով վարահսկման ռեժիմի խախտում թույլ տված Կ.Սողոյանի բացակայությունները /ռեժիմի խախտումները/ ճշտելու նպատակով վերահսկող մարմին ընդամենը 2 անգամ է դիմել ոստիկանության համապատասխան բաժի աջակցությանը, որի արդյունքում հսկման վայր ժամանած ոստիկանության աշխատակիցները արձանագրել են, որ վերչահսկվողը տեղում է։ Մնացած դեպքում, մասնավորապես 03.08.2025թ.-ի արձանագրության մեջ նշված դեպքով 30.07.2025թ.-ին ժամը 00:37-ից սկսած 50 րոպե անընդմեջ հսկման վայրը լքելու և Ամիրյան փողոցի 12 շենքի 68 հասցեում՝ վերահսկվող մեղադրյալ Հ. Տեր-Թադևոսյանին հսկող սարքի՝ տիրույթում հայտնվելու փաստի մասին հսկող մարմինը չի ահանզանգել ոստիկանության կենտրոնականի բաժնի, այլ սպասել է Կ. Սողոյանի վերադարձին և լսել վերջինսի պարզաբանումներն, այն դեպքում, երբ խախտումն արձանագրելուց անմիջապես հետո ՊԾ-ի կողմից ոստիկանության անհապաղ ահազանգելու և ոստիկանության կողմից Կ.Սողոյանին՝ Ամիրյան փողոցի 12 շենքքի շրջակայքում հայտնաբերեոլւ դեպքում հնարվոր կլիներ պարզել համասեռ հանցագործություն կատարած և մինյանցից 500 մետր հեռավորության վրա՝ վերահսկվողվերը նշված մեղադրյալների՝ հնարավոր կապը և առնչությունը վերագրվող ենթադրյալ արարքներին, ինչն իրական ու հիմնավոր ապացույց /փաստարկ/ կարող էր հանդիսանալ դատարանի կողմից Կ. Սողոյանի խափանման միջոցի փոփոխման համար։ Մինչդեռ, դատական իշխանության <<Դատալեքս>> համակարգում ներբեռնված դատարանի վարությում քննվող թիվ ԵԴ1/3384/02/24 քրեական վարույթով՝ Հարություն Տեր-Թադևոսյանը, թեև մեղադրվում է նույնասեռ՝ ՀՀ քր. օր-ի 393-րդ հդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և 396-րդ հոդվածի 2-րդ ամսի 1-ին և 2-րդ կետերով ենթադրյալ կատարած հանցագործութայն մեջ, սակայն վերջինս մեղադրվում է այլ անձանց հետ վերագրվող արարքների կատարման մեջ։ Ի դեպ, ՊԾ արձանագրությունենրի հրապարակման ժամանակ իմ՝ պաշտպանյալը հայտարեց, որ ինքը Հ. Տեր- Թադևոսյան անձ չի ճանաչում և երբևէ նման անձի հետ չի առնչվել:(...) Ինչ վերաբերվում է արձանագրված մյուս խախտումներին, իմ պաշտպանյալը հայտարեց, որ դրանցում նշված խախտումների մի մասը՝ պայմանավորված է նրանով, որ իրենց զուգարանը գտնվում է բակում՝ հսկող սարքից որոշակի հեռավորության վրա և յուրաքանչյուր դեպքում ինքը տեղյակ է պահել ՊԾ-ին, իսկ արձանագրված մնացած խախտումերը պայմանավորված են եղել սարկի աշխատանքի խափանումների հետ, որոնց ժամանակ ինքը գտնվել է սարքի մոտ և դրա բնականոն աշխատանքը վերականգնվելուն պես ինքն է զանգահարել՝ վերահսկող մարմնին: Ընդ որում՝ ՊԾ-ի ահազանգով 2 անգամ իրենց տուն ժամանակ ոստիկանությանաշխատակիցներն արձանագրել են, որ ինքը գտնվել է տանը։ Ավելին, որպես մեղադրյալ Կ. Սողոյանի պաշտպանց ՊԾ քաղաքային մարմնին 19.08.2025թ.-ին ներկայացած դիմումով /որի մի օրինակն ուղարկվել էր նաև դատարան/, հայտնելով, որ ՊԾ-ի արձանագրած խախտումների ու դրանց կապակցությամբ դատարանում Կ.Սողոյանի տրված բացատրությունների միջև առկա հակասությունները որոնց պարզաբանումը՝ կարող են էական նշանակություն ունենալ իմ՝ պաշտպանյալի նկատմամբ՝ կիարռված խափանման միջոցի տնային կալանքը կալանավորմամբ փոխաինելու մասին Դատարանի որոշման բողոքարկման ու վերանայման համար, ուստի խնդրում էի՝ տրամադրել արձանագրված խախտումների, մասնավորապես վերահսկող սարքի կողմից արձանագրած Կ. Սողոյանի գտնվելու մշտական վայրից՝ այլ հասցե, այդ թվում ք. Երևան Ամիրյան փողոց 12 շենք, բն.68 հասե տեղաշարժվելու փաստը հաստատող փաստը հիմնավորող ապացույցներ, ինչպես նաև յուրաքանչյուր խախտման հետ կապված ՊԾ-ի կողմից Կ. Սողոյանի և կամ նրա մոր Աղավնի Սողոյանի միջև տեղի ունեցած հեռախոսային խոսակցությունների ձայնագրությունների ձայներիզները, հաշվի առնելով այն հանագամանքը, որ անվտանգության նկատառումներով՝ ՊԾ-ի աշխատակիցների՝ խոսակցությունները պարտադիր ձայնագրվում են: Սակայն ՊԾ-ի 22.08.2025թ.-ի թիվ 29.2.1/57774-2025 ուղեկցական գրությանը կից տրամադրվել են էլեկտրոնային մոնի թորինգի բաժնի կողմից կազմված՝ խախտումների վերաբերյալ կազմված այն 7 արձանագրությունների պատճենենրը, որոնք ներկայացված էին եղել դատարան։ Իսկ Կ. Սողոյանի կողմից՝ այլ վայրեր, այդ թվում՝ մյուս վերահսկվող Հ. Տեր-Թադևոսյանի վերահկվող սարքի տիրությում հայտնվելու, դեպի Հ. Տեր-Թադևոսյանի վերահսկման վայր տեղաշարժման ընթացքի, ինչպես նաև արձանագրած խախտումների շուրջ աշվերահսկող աշխատակցի ու Կ. Սողոյանի և Ա. Սողոյանի հետ ունեցած խոսակցությունների վերաբերյալ ձայնագրառման ձայներիզների կրիչը տրամադրելու կամ դրանց տրամադրման անհնարինության մասին որևէ պարզաբանում չի տրամադրվել։ Նման պայմաններում, պաշտպանական կողմը՝ սույն բողոքի շրջանակներում պնդում է իր մտահոգությոյն առ այն, որ թվով 7 արձահանգրություններով Կ. Սողոյանին վերագրվող խախտումները կամ վերահսկող սարքի ոչ անխափան աշխատաքի հետևանք են կամ դրանք վերաբերվում են Կ. Սողոյանի կողմից բնական կարիքները հոգալու համար իրենց տան բակում գտնվելու ժամանակահատվածին: Ամեն դեպքում Կ. Սողոյանի կողմից 2025թ.-ի հույլիս 27-ից մինչև 2025թ.-ի օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանձին օրերին և այդ օրերի առանձին ժամերին տևական ժամանակահատվածներում արձանագրած վերահսկման խախտումների վերաբերյալ դատարանին ու պաշտպանական կողմին չտրամադրելը կարող էր դատարանի մոտ հիմնավոր կասկած առաջացնել / ինչպես որ պաշտպանական կողմի մոտ է առաջացրել այդ խախտումների իրական ու արժանահաված լինելու վերաբերյալ, մինչդեռ, Դատարանն այդ տեղեկությունները դիտարկել է բացարձակ արժանահաված, Կ. Սողոյանի պատճառաբանությունները՝ ոչ արժանահավատ։ Տվյալ դեպքում դատարանի թույլ է տվել անմեղության կանխավարկածի՝ ՀՀ քր. օր-ի 17-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի պահանջների խախտումներ, որոնց համաձայն՝ (…) Այս իմաստով, արձանագրելով, որ Դատարանը իր վարությում քննվող ԵԴ1/1899/01/25 վարույթի շրջանակներում, մինչև նշված գործով 14.08.2025թ.-ին նշանակված դատական լսումները 2025թ.-ի օգոստոսի 1-ից մինրև 6-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ տիրապետելով մեղադրյալ Կ. Սողոյանի կողմից տնային կայանքի սահմանված ռեժիմի խախտումների վերաբերյալ՝ արձանագրություներին, ՀՀ ՊԾ համապատասխան մարմնից չի պահանջել այդ խախտումները՝ հիմնավորող այն փաստական հանգամանքները՝ որոնք 19.08.2025թ.-ի գրությամբ պահանջել է պաշտպանական կողմը և ակնկալել դրանք ստանալու դեպքում օգտագործել ի պաշտպանությոն մեղադրյալի, սակայն որոնք տրամադրելուց խուսափել է վերահսկող մարմինը։ Այսպիսով՝ դատարանը, ի թիվ սայլոց թույլ է տվել նաև ՀՀ քր. դատ. օր-ի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի (…) պահանջի խախտում։ Ավելին, ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 18-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի համաձայն' 2. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար։ Իսկ նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ <<3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում: (…) Վճռաբեկ դատարանի սույն իրավական դիրքորշոման տեսակետից, Դատարանի՝ բողոքարկվող որոշումից ակնհայտ երևում է, որ դատարանի ներքին համոզնունքը խարսխված է բացառապես բերահսկող մարմնի արձանագրությունների վրա, որոնք սակայն նույն մարմնի կողմից այլ փաստարկներով հաստատված չեն։ (…)»: 4. Վերոգրյալի հիման վրա Բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԴ1/1899/01/25 որոշումը : Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված բացատրությունները, դրանք հիմնավորող նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները. 5. Վարույթի մասնակիցները բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ, բողոքի պատասխաններ չեն ներկայացրել։ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով Վերաքննիչ դատարանին ներկայացված նյութերը, գտնում է, որ սույն հատուկ վերանայման բողոքների քննության կապակցությամբ անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. հիմնավորված են արդյո՞ք Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի թիվ ԵԴ1/0492/01/25 որոշմամբ արտահայտված հետևությունները: 7. Պատասխանելով սույն որոշման 6-րդ կետով բարձրացված իրավական հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)»: «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (…) գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով և կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զրկելը չպետք է պատժի նպատակ հետապնդի»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոցներն են կալանքը և այլընտրանքային խափանման միջոցները։ 2. Այլընտրանքային խափանման միջոցներն են` 1) տնային կալանքը. 2) վարչական հսկողությունը. 3) գրավը. 4) պաշտոնավարման կասեցումը. 5) բացակայելու արգելքը. 6) երաշխավորությունը. 7) դաստիարակչական հսկողությունը. 8) զինվորական հսկողությունը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝ « (…) 4. Մեղադրյալի կողմից իր պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում նրա նկատմամբ կարող է կիրառվել խափանման միջոց, կամ կիրառված խափանման միջոցը կարող է փոխարինվել այլ՝ առավել պիտանի խափանման միջոցով:»: Խափանման միջոց, այդ թվում՝ կալանք, կիրառելու իրավաչափության պայմաններն ամրագրած են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով, որի համաձայն՝ «1. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը: 2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշտ է՝ 1) մեղադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ 2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ 3) մեղադրյալի կողմից իր վրա սույն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43 հոդվածի համաձայն՝ «12. Մեղադրյալը պարտավոր է՝ 1) ներկայանալ վարույթն իրականացնող մարմնի հրավերով. (...) 3) չխոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի չմիջամտել ապացուցման գործընթացին» (...)»: Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող և դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին: (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող են կիրառվել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված, եթե հնարավոր է ապահովել դրանց պայմանների միաժամանակյա պահպանումը: 2. Սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցները կարող է կիրառել միայն դատարանը: Դատական վարույթում դատարանն իրավասու է կիրառելու նաև սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները: 3. Մինչդատական վարույթում սույն օրենսգրքի 115-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-8-րդ կետերով նախատեսված այլընտրանքային խափանման միջոցները կարող է կիրառել` 1) քննիչը` մինչև մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին դատախազին հանձնելը. 2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ միասին քննիչից ստանալու պահից մինչև դրանք դատարան հանձնելը. 3) դատարանը` խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությունը լուծելիս: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Տնային կալանքը մեղադրյալի ազատության այնպիսի սահմանափակում է, որի ընթացքում նա պարտավոր է չլքել դատարանի որոշման մեջ նշված բնակության տարածքը: 2. Դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին կարող է արգելվել նաև` 1) ունենալ նամակագրություն, հեռախոսային խոսակցություններ, օգտվել հաղորդակցության այլ ձևերից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց. 2) շփում ունենալ որոշակի անձանց հետ կամ իր բնակության վայրում հյուրընկալել այլ անձանց: 3. Տնային կալանք կիրառելու մասին դատարանի որոշման մեջ նշվում են այն կոնկրետ սահմանափակումները, որոնք տարածվում են մեղադրյալի վրա, ինչպես նաև իրավասու այն մարմինը, որին հանձնարարվում է այդ սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ վերահսկողությունը: Հեռախոսային խոսակցություններ ունենալու արգելքը չի տարածվում շտապ բժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նաև վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հետ կապ հաստատելու դեպքերի վրա։ Այդ մասին մեղադրյալն անհապաղ տեղեկացնում է վերահսկողություն իրականացնող մարմնին։ 4. Մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դատարանի որոշմամբ իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հատուկ էլեկտրոնային միջոցներով: Մեղադրյալը պարտավոր է իր վրա մշտապես կրել նշված էլեկտրոնային հսկողության միջոցները, չվնասել դրանք, ինչպես նաև արձագանքել իրավասու մարմնի հսկողության ազդանշաններին: 5. Տնային կալանքի կիրառման կարգի, ժամկետների և բողոքարկման վրա տարածվում են կալանքի համար սույն օրենսգրքով սահմանված դրույթները: 6. Տնային կալանքի մեկ օրը հավասար է կալանքի մեկ օրվան»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 286-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Դատարանում խափանման միջոց կիրառելու և կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու վարույթի առարկան են կազմում մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի կիրառման կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման անհրաժեշտությունը և իրավաչափությունը, ավելի մեղմ խափանման միջոցներ կիրառելու հնարավորությունը, իսկ ձերբակալված մեղադրյալի նկատմամբ՝ նաև ձերբակալման իրավաչափությունը»: 8. Սույն որոշմամբ վկայակոչված իրավական դրույթների և փաստական հանգամանքների, ինչպես նաև Բողոքաբերի հատուկ վերանայման բողոքի փաստարկների շրջանակներում գնահատման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումները՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրանք լիովին հիմնավորված են և բխում են ներկայացված նյութերի համակցությունից: Մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանը վերահաստատելով Առաջին ատյանի դատարանի իրավաչափ հետևությունները, գտնում է, որ այն պայմաններում, երբ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը պարբերաբար խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, ապա տնային կալանքի շարունակական պահպանումը չի կարող ապահովել տվյալ խափանման միջոցի կիրառման նպատակների իրագործումը: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, Առաջին ատյանի դատարանը իրավաչափորեն եկել է այն հիմնավոր եզրահանգմանը, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի օրինական և պատշաճ վարքագիծն այլևս հնարավոր չէ ապահովել կիրառված խափանման միջոցի պահպանմամբ: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նման հետևությունների համար հիմք են հանդիսանում մեղադրյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող մարմնի՝ ՀՀ ԱՆ ՊԾ համապատասխան ստորաբաժանման կողմից՝ վարույթն իրականացնող մարմնին հասցեագրված գրություններն առ այն, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը պարբերաբար խախտում է իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի կիրառման կարգն ու պայմանները, դրան կից ներկայացնելով նաև էլեկտրոնային սարքի կողմից արձանագրված խախտումները: Ինչ վերաբերում է Բողոքաբերի այն փաստարկներին, որ Պրոբացիայի ծառայության կողմից տրամադրված տվյալների և մեղադրյալի բացատրություններ մեջ առկա են հակասություններ, իսկ դրանց պարզման ուղղությամբ Առաջին ատյանի դատարանը որևէ գործողություն չի իրականացրել, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վարութային նյութերում առկա չեն, իսկ պաշտպանական կողմի ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքին կից չեն ներկայացվել այնպիսի հիմնավոր փաստական տվյալներ, որոնք կարող են կասկածի տակ դնել համապատասխան մարմնի կողմից տրված փաստաթղթերը: Այլ կերպ՝ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանը, տեղեկացված լինելով իր նկատմամբ կիրառված տնային կալանքի կրման կարգի, պայմանների պահպանման պարտադիրության մասին, ոչ միայն պարբերաբար խախտել է դրանք, այլև լքելով իր բնակության վայրը հայտնվել է՝ թիվ ԵԴ1/3384/01/24 քրեական գործով ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ ունեցող, տնային կալանք կրող Հարություն Աշոտի Տեր-Թադևոսյանի բնակարանում տեղադրված սարքի տիրույթում: Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեծ է մեղադրյալի կողմից՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու և ըստ այդմ՝ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը: Նման պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վարույթի տվյալ փուլում մեղադրյալի հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծը կարող է կանխվել միայն վերջինիս նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով։ 10. Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրյալ Կայծակ Սողոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառելով կալանքը՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այն է՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում և գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ և 393-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը՝ Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրյալ Կայծակ Գրիգորի Սողոյանի պաշտպան Գագիկ Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2025 թվականի օգոստոսի 14-ի թիվ ԵԴ1/0492/01/25 որոշումը թողնելով անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո 15-օրյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 02-10-2025 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 20-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 62, 40 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 20-11-2025 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 62, 40 |
| Ուր | Երևանի քրեական դատարան |
| Գրության համարը | 98640/25 |