ԵԴ1/1861/01/25







ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

«20» ապրիլի 2026թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան)

Նախագահող դատավոր Գ.Գասպարյանի

դատական նիստերի քարտուղար՝ Դ․Գրիգորյանի
Մ․Խաչատրյանի

հանրային մեղադրող՝ Ա․Գրիգորյանի

պաշտպան՝ Ն․Հոնարչյանի

մեղադրյալ՝ Մ․Գասպարյանի

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի (ծնվել է 16.12.2001 թվականին, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող՝ ՀՀ, քաղաք Երևան, Թոթովենց փողոց, 4-րդ շենք, 37-րդ բնակարան հասցեում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, խափանման միջոց է ընտրված տնային կալանքը, գրավը և բացակայելու արգելքը։
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2025թ․ փետրվարի 25-ին ՀՀ Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժն քննիչ Ա.Թորոսյանը կազմել է թիվ 17137525 քրեական վարույթ նախաձեռնելու մասին արձանագրությունը։
2025թ․ փետրվարի 26-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա․Գրիգորյանի որոշմամբ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով։
2025թ․ փետրվարի 27-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը երկու ամիս ժամկետով։
2025թ․ ապրիլի 23-ին Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի որոշմամբ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգվել է երկու ամիս ժամկետով։
2025թ․ մայիսի 29-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա․Գրիգորյանի որոշմամբ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով։
2025թ․ մայիսի 31-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2025թ․ հունիսի 3-ին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա․Գրիգորյանի որոշմամբ հաստատվել է թիվ 17194825 քրեական վարույթով մեղադրական եզրակացությունը։
2025թ․ հունիսի 3-ին քրեական վարույթը մուտք է եղել դատարան և թիվ ԵԴ1/1861/01/25 համարի ներքո մակագրվել է դատավոր Գ.Գասպարյանին:
2025թ․ հունիսի 5-ին կայացվել է որոշում թիվ ԵԴ1/1861/01/25 համարի քրեական գործի վարույթը ստանձնելու և նախնական դատական լսումներ նշանակելու մասին:
1.1 Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանը մեղադրվում է «քրեական օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված այն արարքի կատարման համար, որ նա, խմբի կազմում իրացման նպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվելու դիտավորությամբ քննությամբ ինքնությունը չպարզված «տելեգրամ» հավելվածի «Madam Amsterdam» առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջից ձեռք է բերել «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի խմբաքանակ, որը շահադիտական դրդումներով իրացնելու նպատակով տեղադրել է թաքստոցներում, իսկ մի մասը հետագայում իրացնելու նպատակով պահել է իր մոտ։
Այսպես.
Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանը, խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, տելեգրամյան հավելվածի միջոցով նախնական համաձայնության գալով՝ թմրանյութերի ապօրինի վաճառքով զբաղվող տելեգրամյան «Madam Amsterdam» առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջ հետ, պայմանավորվածություն է ձեռք բերել խմբի կազմում, մասնավորապես՝ վերջինիս կողմից իրացման նպատակով նախապես ձեռք բերված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներն այլ անձանց վաճառելու նպատակով Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում տեղադրելու հարցի շուրջ` յուրաքանչյուր փաթեթի դիմաց դեռևս չպարզված չափի գումար վճարելու պայմանով։
Համաձայնություն ձեռք բերելուց և իրենց գործողությունների կատարումը դերաբաշխելուց հետո, իրենց միջև առկա կապը քողարկելու նպատակով Մաքսիմ Գասպարյանն իր կողմից օգտագործվող +57 314 576 8363 բջջային հեռախոսահամարով բացված «Տելեգրամ» հավելվածի «@1727II» հարթակի միջոցով կապի մեջ է գտնվել անհայտ անձին պատկանող և վերջինիս կողմից օգտագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի «Madam Amsterdam» անհատական էջի հետ և իրենց հանցավոր նպատակն իրականացնելու նպատակով 2024թ. նոյեմբեր ամսից մինչև 2025թ. փետրվարի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, անհայտ անձի կողմից, ստանալով թմրանյութի վաճառքի ենթակա խմբաքանակը տեղադրելու վերաբերյալ հանձնարարություն, անձամբ, անհայտ անձի կողմից տեղադրված վայրերից վերցրել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի փաթեթավորված խմբաքանակները, որոնք թաքցրել է Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում գտնվող թաքստոցներում, լուսանկարել է, որոնց տեղակայման աշխարհագրական կորդինատները լուսանկարների հետ միասին իր «@17z7II» «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով ուղարկել է անհայտ անձի տելեգրամյան «Madam Amsterdam» ալիքին, դրանով իսկ իր գործողություններով փոխլրացրել է վերջինիս կողմից թմրանյութեր իրացնելու գործողությանը:
Այնուհետև, շարունակելով իր հանցավոր նպատակը, դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում անհայտ անձի կողմից տեղադրված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի խմբաքանակը նախապես ուղարկված կորդինատով վերցրել է թվով 15 հատ կպչուն ժապավենով փաթեթավորված փաթեթների խմբաքանակը, որոնք անհայտ անձի կողմից տրված հանձնարարության համաձայն, պետք է տեղադրվեր Երևան քաղաքի Ավան, Նոր Նորք, Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների տարբեր հատվածներում։ Վերցված թվով 15 հատ փաթեթներից թվով մեկ փաթեթում առկա «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պահել է անձամբ օգտագործելու նպատակով, իսկ թվով 14 հատ կպչուն ժապավենով փաթեթավորված փաթեթների խմբաքանակը պահել է հագին առկա բաճկոնի գրպանում։ 2025թ. փետրվարի 25-ին՝ ժամը 16:00-ի սահմաններում գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի, Աշոտ Հովհաննիսյան 6/4 հասցեի մոտակայք, որտեղ նկատվելով տեղում ծառայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ ԿՀԴՊ բաժին, որտեղ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է թվով 14 հատ մագնիսատիպ առարկայով սև կպչուն ժապավենով փաթեթավորված փաթեթ և թվով մեկ հատ սպիտակ թղթե հատվածով փաթեթ, որից 0,9 գրամը, 0,89 գրամը, 0,86 գրամը, 0,87 գրամը, 0,85 գրամը, 0,94 գրամը, 0,85 գրամը, 0,88 գրամը, 0,88 գրամը, 0,9 գրամը, 0,9 գրամը, 0,87 գրամը, 0,85 գրամը, 0,91 գրամը հանդիսացել են ընդհանուր զգալի չափի 12,35 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներ, իսկ թվով մեկ հատ սպիտակ թղթե հատվածով փաթեթը հանդիսացել է 0,63 գրամ հաստատուն չոր քաշով Տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ թմրամիջոց:
Այսինքն, Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանը կատարել է հանրորեն վտանգավոր արարք նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:»
2. Նախնական դատալսումներ.
Նախնական դատալսումների ընթացքում կողմերի կողմից միջնորդություններ չներկայացվեցին:
3. Հիմնական դատալսումներ.
Հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտվեցին և գնահատվեցին հետևյալ ապացույցները.
3.1 2025 թվականի մարտի 12-ին որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ պետի տեղակալ Հ.Դանիելյանի՝ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի վերաբերյալ բառային և թվային գրառումների պարունակությամբ հաղորդմամբ և այն զննության ենթարկելու մասին 2025 թվականի մարտի 11-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կազմված արձանագրությամբ համաձայն որի՝ ՀՀ ՆԳՆ ՔՈԳՎ ԵՔՎ-ից վարույթ իրականացնող մարմին է ստացվել է հաղորդում այն մասին, որ 25.02.2025 թվականին, ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ ԿՀԴՊ բաժնում օպերատիվ տեղեկություններ է ստացվել այն մասին, որ Երևան քաղաքի բնակիչ` Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանը, ապօրինի թմրանյութ է ձեռք բերում, պահում, օգտագործում և իրացնում։ Ձեռնարկված ՕՀՄ-ների արդյունքում Մ.Գասպարյանը հայտնվել է իրենց օպերատիվ տեսադաշտում և իրեն դրսևորելով կասկածելի վարքագծով, փորձել է իրենցից ինչ որ բան թաքցնել, սակայն նույն օրը, ժամը՝ 16:00-ին, Երևան քաղաքի, Ա.Հովհաննիսյան փողոցի 6/4 հասցեի մոտից վերջինս ապօրինի թմրանյութ ձեռք բերելու, պահելու, օգտագործելու և իրացնելու անմիջականորեն ծագած հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ, որտեղ Մ.Գասպարյանը ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի արդյունքում վերջինիս հագին եղած տաբատի փոքր գրպանից հայտնաբերել է թվով 1 հատ թղթյա փաթեթ, որի մեջ առկա է եղել մոտ 1.77 գրամ ընդհանուր քաշով դեղնականաչավուն սուր հոտով զանգված, իսկ բաճկոնի ներսի գրպանից հայտնաբերվել են թվով 14 հատ սև գույնի կպչուն ժապավենով փաթեթավորված փաթեթներ, որոնց ընդհանուր քաշը կազմել է մոտ 37.24 գրամ։ Մ.Գասպարյանի՝ բանավոր հայտարարության՝ առկա է դեղնականաչավուն՝ սուր հոտով «մարիխուաննա» տեսակի թմրանյութ: Մ.Գասպարյանը՝ բանավոր հայտնել է, որ նշված թմրանյութը ձեռք է բերել իր անձնական օգտագործման և իրացման համար։
(հատոր 1-ին գ.թ. 138-139, 140-143)
3.2 2025 թվականի փետրվարի 25-ին, ժամը՝ 17։00-ին, Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի անձնական խուզարկության արձանագրությամբ համաձայն որի՝ 2025թ. փետրվարի 25-ին Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի նկատմամբ տեղի ունեցած անձնական խուզարկության ընթացքում նրա հագին եղած բաճկոնի ներսի գրպանից հայտնաբերվել է սև կպչուն ժապավեններով փաթեթավորված թվով 14 հատ սուր հոտով ընդհանուր 37.24 գրամ քաշքով զանգված, իսկ տաբատի փոքր գրպանից հայտնաբերվել է թղթյա փաթեթ, որի մեջ առկա է եղել 1.77 գրամ քաշով զանգված, թվով 1 հատ ձեռքի ժամացույց, թվով 2 հատ բանալի՝ կախազարդով, հեռակառավարվող վահանակ և թվով 1 հատ «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոս 357170543044846 և 357170543310072 գործարանային համարով, որի մեջ տեղադրված է եղել 098-40-00-47 բջջային հեռախոսահամարը։
(հատոր 1-ին գ.թ. 4)
3.3 2025 թվականի փետրվարի 25-ին ժամը 16:45-ին Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանին, ձերբակալելում մասին կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 2025 թվականի փետրվարի 25-ին ժամը 16:45-ին ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ ԿՀԴՊ ավագ քրեական ոստիկան, Վ. Մանուկյանը Երևան քաղաքի Ա. Հովհաննիսյան 6/4 հասցեի մոտից թմրանյութ պահելու, օգտագործելու և իրացնելու հիմնավոր կասկածի առկայության հիմքով, ձերբակալել Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանին, ով հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերվածը հանդիսանում է «Մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք է բերել «Տելեգրամ սոցկայքի «Մադամ Ամստերդամ կայքէջից՝ իրացնելու նպատակով:
(հատոր 1-ին գ.թ. 3)
3.4 2025 թվականի փետրվարի 26-ին Մաքսիմ Արթուի Գասպարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսում թվային խուզարկություն կատարելու մասին կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ Բջջային հեռախոսում առկա «Տելեգրամ հավելվածի զննությամբ պարզվել է, որ առկա է նամակագրություններ «MADAM AMSTERDAM և «KOKO CHANGE օգտատերերի հետ։ Պարզվել է, որ «MADAM AMSTERDAM/այսուհետ օգտատեր 2/ օգտատիրոջ հետ Մաքսիմ Գասպարյանի/այսուհետ օգտատեր 1/ ունեցած նամակագրության թղթապանակում նամակներից առաջինը ուղարկվել է Մաքսիմ Գասպարյանի կողմից, 2025 թվականի փետրվարի 24-ին։
- Օգտատեր 1 - Վաղը 10։30 զարթնում եմ հելնեմ շարեմ/կից լուսանկար, կոորդինատային տվյալներ/․․․ էս էլ նավսյակին՝ քյալամի դեպքում/լուսանկար, կոորդինատային տվյալներ/․․․ Մասիվ կարաս չեկեր վերցես 6 հատ ունեմ դրած ու դնում եմ հլը
- Օգտատեր 2 - լավ կյանքս կտաս կծախեմ
- Օգտատեր 1 – Արխային նոր չեմ դնելու որ ուշանամ․․․ պրոստո սենց որ նայում ես ինչքան ես հավաքել նկար, ոնցոր ազարտի ընգած շարես․․․ ոնց որ բալանսիդ 100․000 ու 50 դրամով ֆռաս, ինչ արխային կֆռաս
- Օգտատեր 2- դիր բիրիք տուր թո սպասեն
- Օգտատեր 1- ուղարկել է թվով 15 լուսանկարներ, որտեղ երևում է կոորդինատային տվյալներ և սլաքներով նշված է թմրամիջոցի տեղադրման վայրերը․․․ կյանք, որ խնդրեմ 47 կուղարկես
- Օգտատեր 2- առանց խնդրել
- Օգտատեր 1- ուղարկել է կրիպտոարժույթի գնման հղում
- Օգտատեր 2 - ուղարկել է կրիպտոարժույթի գնման փաստը հավաստող անդորրագիր
«MADAM AMSTERDAM օգտատիրոջ հետ ունեցած նամակագրության ողջ ընթացքում կա ամրագրված նամակ, որը փոփոխվում է «MADAM AMSTERDAM օգտատիրոջ կողմից, այնտեղ նշված են այդ պահի դրությամբ ընդհանուր, տեղադրված և ուղարկված փաթեթների վերաբերյալ քանակային տվյալներ։
Տելեգրամ հավելվածի արխիվ թղթապանակում հայտնաբերվել են Մասիվ, Կենտրոն, Ավան և Նորք գրառումներով թղթապանակները, դրանց մեջ հայտնաբերվել են բազմաթիվ լուսանկարներ, որտեղ նշված են կոորդինատային տվյալներ, սլաքով նշված են թմրամիջոցների տեղակայման վայրերը։ Պահպանված լուսանկարներից ժամանակագրական առումով, ամենավաղ կատարվածը՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին է կատարվել, պահպանված է Մասիվ անվամբ գրանցված թղթապանակում։
Հայտնաբերվել են բազմաթիվ նամակներ, որոնք հավաստում են, որ Մաքսիմ Գասպարյանը, Երևան քաղաքի Նոր Նորք, Ավան, Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջաններում տեղադրել է թմրամիջոցների փաթեթներ, լուսանկարել է դրանք, ուղարկել է «MADAM AMSTERDAM Տելեգրամյան օգտատիրոջը, ինչի դիմաց վարձատրվել է։
(հատոր 1-ին գ.թ. 62-64)
3.5 2025 թվականի մայիսի 22-ին ստացված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 896Ք-25 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ փորձաքննության ներկայացված փաթեթում առկա թվով 14 մեկական մագնիսատիպ առարկայով սև կպչուն ժապավեններով փաթաթված զիպ փականով պոլիէթիլենային թաղանթից փաթեթներում լցված ընդհանուր 12,35 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական զանգվածը հանդիսանում է Մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց:
Փորձաքննությանը ներկայացված փաթեթում առկա թվով 1 սպիտակ թղթի հատվածում լցված 0,63 գրամ հաստատուն չոր քաշով բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է Տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ թմրամիջոց:
(հատոր 2-րդ գ.թ. 64-68)
3.6 2025 թվականի մայիսի 30-ին, որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի 4578 8900 0435 7891 համարով բանկային քարտի բառային և թվային գրառումների պարունակությամբ՝ 2025 թվականի հունվարի 01-ից մինչև 2025 թվականի փետրվարի 25-ը ընկած ժամանակհատվածի քաղվածքով և այն զննության ենթարկելու մասին՝ 2025 թվականի մայիսի 30-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ Մաքսիմ Գասպարյանը ստացել է բազմաթիվ գումարային փոխանցումներ, այն համեմատելով տելեգյամյան «KOKO CHANGE անվամբ էջի օգտատեր՝ Վահե Վրեժի Մանուկյանի ցուցմունքի և ներկայացված կտրոնի հետ պարզվել է, որ Մաքսիմ Գասպարյանը, թմրամիջոցների ապօրինի առուվաճառքից ստացված գումարը, շահույթը՝ կրիպտոարժույթի տեսքով վաճառել է «KOKO CHANGE անվամբ «Տելոգրամյան» էջի օգտատեր՝ Վահե Վրեժի Մանուկյանին, իսկ վերջինս գնելով այն, համապաասխանաբար իր կողմից շահագործվող՝ Կարեն Սարջանյանի անվամբ «Այ-Դի» բանկի քարտից և «Ինեկոբանկի» քարտից, արդեն ՀՀ դրամի վերածված գումարները փոխանցել է Մաքսիմ Գասպարյանին: Մասնավորապես՝ Մաքսիմ Գասպարյանը իր «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ի 4578 8900 0435 7891 բանկային քարտին, Կարեն Սարջանյանից ստացել է փոխանցումներ, գումարներ.
10.01.2025 թվականին, 24.000 ՀՀ դրամ:
14.01.2025 թվականին, 7.800 ՀՀ դրամ:
15.01.2025 թվականին, 13.200 ՀՀ դրամ:
17.01.2025 թվականին, 13.300 ՀՀ դրամ:
17.01.2025 թվականին, 27.000 ՀՀ դրամ:
21.01.2025 թվականին, 13.400 ՀՀ դրամ:
22.01.2025 թվականին, 18.000 ՀՀ դրամ:
30.01.2025 թվականին, 7.800 ՀՀ դրամ:
06.02.2025 թվականին, 7.800 ՀՀ դրամ:
14.02.2025 թվականին, 18.100 ՀՀ դրամ:
24.02.2025 թվականին, 7.300 ՀՀ դրամ:
Մասքսիմ Արթուրի Գասպարյանի «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ից առգրված՝ 4578 8900 0435 7891 համարով բանկային քարտի քաղվածքը համեմատելով թվային խուզարկության և Վահե Վարուժանի Մանուկյանի կողմից ներկայացված կտրոնի հետ պարզվել է, Մաքսիմ Գասպարյանը 25.02.2025 թվականին թմրամիջոցների ապօրինի առուվաճառքից ստացած եկամուտը, կրիպտոարժույթը վաճառել, փոխանակել է, այն ՀՀ դրամ դարձնելու նպատակով և նույն օրը իր բանկային քարտին ստացել է, արդեն ՀՀ դրամի վերածված 67.900 ՀՀ դրամ գումարը:
(հատոր 2-րդ գ.թ. 127-139, 171-172, 175)
3.7 2025 թվականի մայիսի 30-ին, որպես արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված, Մաքսիմ Գասպարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսի թվային խուզարկության արդյունքում ձևավորված փաստաթղթերի (էկրանակադրերի) լուսանկարներով և այն զննության ենթարկելու մասին 2025 թվականի մայիսի 30-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կազմված արձանագրությամբ համաձայն որի՝ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի «Տելեգրամ» հավելվածում արխիվ թղթապանակում հայտնաբերվել է Մասիվ, Կենտրոն, Ավան և Նորք գրառումներով թղթապանակները, դրանց մեջ հայտնաբերվել են բազմաթիվ լուսանկարներ, որտեղ նշված են կոորդինատային տվյալներ, սլաքով նշված են թմրամիջոցների տեղակայման վայրերը։ Պահպանված լուսանկարներից ժամանակագրական առումով, ամենավաղ կատարվածը՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին է կատարվել, պահպանված է Մասիվ անվամբ գրանցված թղթապանակում։ Լուսանկարաի զննությամբ պարզվեց, որ վերրի հատվածում առկա է «Մասիվ» գրառումը, ապա ամիս ամսաթիվ տարեթիվ՝ «12 նոյեմբերի 2024» lլուսանկար իր տեղակայման հասցեով, որի վերևի հատվածում առկա է գրառում «Մադամ Մաստերդամ», իսկ ներքևի հատվածում առկա է գրառում՝ «սլաքի ծերով պլակատի հետևը ժեշտին մագնիս, Մասիվ»:
(հատոր 2-րդ գ.թ. 160-163, 164-166)
3.8 2025 թվականի փետրվարի 26-ին Մաքսիմ Արթուի Գասպարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոսում թվային խուզարկություն կատարելու մասին կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ բջջային հեռախոսում առկա «Տելեգրամ հավելվածի զննությամբ պարզվել է, որ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանը նամակագրություններ է ունեցել «MADAM AMSTERDAM և «KOKO CHANGE օգտատերերի հետ, պարզվել է, որ Պարզվեց, որ առկա նամակներից առաջինը ուղարկվել է Մաքսիմ Գասպարյանի կողմից, 2025 թվականի փետրվարի 24-ին։
Աջակողմյան հատվածում զետեղված հաղորդագրությունները կատարվել են Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի կողմից, իսկ ձախակողմյան հատվածում զետեղված գրառումները՝ «MADAM AMSTERDAM տելեգրամյան օգտատիրոջ (այսուհետ նաև՝ Օգտատեր) կողմից:
Պարզվել է, որ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի և «MADAM AMSTERDAM/այսուհետ օգտատեր / օգտատիրոջ անձանց միջև առկա է ծավալված երկխոսություն, որը հիմնականում վերաբերվում է թմրանյութի առուվաճառքին, ինչի արդյունքում Մաքսիմ Գասպարյանը ստացել է որոշակի շահույթ:
Մասնավորապես՝
Մաքսիմ Գասպարյանը գրել է- 2025 թվականի փետրվարի 18-ին գրել է վաղը 10։30 զարթնում եմ հելնեմ շարեմ/կից լուսանկար, կոորդինատային տվյալներ/․․․ էս էլ նավսյակին՝ քյալամի դեպքում/լուսանկար, կոորդինատային տվյալներ/․․․ Մասիվ կարաս չեկեր վերցես 6 հատ ունեմ դրած ու դնում եմ հլը
Ինչի ի պատասխան «MADAM AMSTERDAM տելեգրամյան օգտատիրոջ պատասխանել է- լավ կյանքս կտաս կծախեմ.
Այնուհետև շարունակվում է խոսակցությունը.
Մաքսիմ Գասպարյան- Արխային նոր չեմ դնելու որ ուշանամ․․․ պրոստո սենց որ նայում ես ինչքան ես հավաքել նկար, ոնցոր ազարտի ընգած շարես․․․ ոնց որ բալանսիդ 100․000 ու 50 դրամով ֆռաս, ինչ արխային կֆռաս
Օգտատեր- դիր բիրիք տուր թո սպասեն
Մաքսիմ Գասպարյանը ուղարկել է թվով 15 լուսանկարներ, որտեղ երևում է կոորդինատային տվյալներ և սլաքներով նշված է թմրամիջոցի տեղադրման վայրերը․․․
Այնուհետև 18.02.2025 թվականին գրել է, կյանք որ խնդրեմ 47 կուղարկես
Օգտատեր 2- առանց խնդրել
Մաքսիմ Գասպարյան ուղարկել է կրիպտոարժույթի հղում՝ Xip3ward9P9apAkepMSd7imDLRErbbVekF
Օգտատեր- ուղարկել է կրիպտոարժույթի ուղարկման փաստը հավաստող անդորրագիր՝ որի ներքևի մասում առակ է հաշվարկ՝ ընդհանուր, տեղադրված և ուղղարկված փաթեթների վերաբերյալ՝ մասնավորապես՝ «Obshin` 30», Drac` «17», Uxarkac «10» գրառումը:
Թվային խուզարկությամբ հայտնաբերվել են բազմաթիվ նամակներ, որոնք հավաստում են, որ Մաքսիմ Գասպարյանը, տարբեր վարչական շրջաններում տեղադրել է թմրամիջոցների փաթեթներ, լուսանկարել է դրանք, ուղարկել է «MADAM AMSTERDAM Տելեգրամյան օգտատիրոջը, ինչի դիմաց ստացել է վարձատվություն՝ շահույթ, եկամուտ:
Մասնավորապես խոսակցության ընթացքում Մաքսիմ Գասպարյանը գրել է.
Մ.Գասպարյան- գանձ վոր խնդրեմ 30 դոլար ուղիղ կուղարկես, տաքսի անեմ կենտրոն իջնեմ
MADAM AMSTERDAM տելեգրամյան օգտատիր- Տուր
Այնուհետև Մաքսիմ Գասպարյանը ուղարկել է կրիպտոարժույթի փոխանցման հասցե.
Մ.Գասպարյան- XenR6wZ8SvCdwX7X2xWZKSUCLK4xLrJCSy, մենակ չեկը չմոռանաս գանծս՝
«MADAM AMSTERDAM տելեգրամյան օգտատեր՝
Այնուհետև ի հավաստումն, որ գումարը ստացել է Մաքսիմ Գասպարյանը գրել է.
Մ.Գասպարյան- Մերսի շատ կյանքս.
Խոսակցությունը շարունակվում է, թմրանյութեր տեղադրելու վերաբերյալ, որտեղ Մաքսիմ Գասպարյանը ուղղարկում է տեղադրած թմրամիջոցների վայրերը իրենց տեղակայման հասցեներով:
2025 թվականի փետրվարի 20-ին Մաքսիմ Գասպարյանը խոսակցության ժամանակ գրել է.
Մ.Գասպարյան- կյանք, որ շատ խնդրեմ 10 դոլար կուղարկես մինչրև իրիկուն դնեմ, այսօր մի 200 պիտի կանխիկացնեմ ռոկետ քցեմ
«MADAM AMSTERDAM տելեգրամյան օգտատեր՝ երբ ինչքան ուզես ապերս
Մ.Գասպարյան- XtKUTC5KZCSAFLHaqCmMo3yXr55D64 PExg, 10
«MADAM AMSTERDAM տելեգրամյան օգտատերը ուղարկել է Մաքսիմ Գասպարյանին գումարը փոխանցելում մասին հացաստող կտրոն.
Այնուհետև Մաքսիմ Գասպարյանը գրել է.
Մ.Գասպարյան- Մերսի կյանք
Հելա դնեմ Մասիվ
105-+305=410 ա անում, 400 վերջում կանեմ հիմա չեմ պոխում
Այնուհետև Մաքսիմ Գասպարյանը 2025 թվականի մայիսի 21-ին գրել է.
Մ.Գասպարյան- գանձս կարռամ 200 դոլար խնդրեմ մինչև իրիկուն դնեմ, 2 հարց կա տեղը քցեմ:
«MADAM AMSTERDAM տելեգրամյան օգտատերը- Տուր ղրկեմ դե ախպերս
Մ. Գասպարյան- Xhubvd3vqfkkCEuHyK1n8KT73dDpTgcCi, 200 կյանքս
«MADAM AMSTERDAM տելեգրամյան օգտատերը- ուղղարկելու է խոխանցում կատարելու վերաբերյալ հավաստող կտրոն:
Խոսակցություն շարունակվում է, որտեղ Մաքսիմ Գասպարյանը ուղարկում է տեղադրած թմրամիջոցների լուսակարները իրենց տեղակայման հասցեներով, իսկ 25.02.2025 թվականին կրկին 177 դոլար գումար է խնդում.
Մ.Գասպարյան- գանձես կոդ տամ կարաս 177 քցես
«MADAM AMSTERDAM տելեգրամյան օգտատերը- հա ախպերս:
Մ.Գասպարյան-xwZbew7CqtTgjqpvHDSJDf8Rk7VphXyBA
«MADAM AMSTERDAM տելեգրամյան օգտատերը ուղարկում է կտրոն ի հավաստում այն հանգամանիք, որ նշված գումարը փոխանցել է Մաքիսմ Գասպարյանին:
Մուտք գործեցի «KOKO CHANGE գրառմամբ տելեգրամյան ալիք պարզվեց, որ Մաքսիմ Գասպարյանը վերջինիս է ուղղարկել իր բանկային քատի 4578890004357891 հաշվեհմարը, որպեսզի դաքշոին կրիպտոարժույթը փոխանակի ՀՀ դրամի, իսկ վերջինս ուղարկել է կրիպտոարժույթի հաշիվ, ապա գրել է 67.900 ՀՀ դրամ և ուղարկել է փոխանցման պատմության կտրոնի լուսապատճեն, որ գումարը ելքագրվել է:
Թվային խուզարկության արդյունքները համեմադելով Մաքսիմ Գասպարյանը իր «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ի 4578 8900 0435 7891 բանկային քարտի քաղվածքի հետ պարզվել է, որ Մաքսիմ Գասպարյանը ապօրինի թմրամիջոցների առուվաճառքից ստացած գումարները ստացել է բանկային քարտին, մասնավորապես 25.02.2025 թվականին իր «Ինեկոբանկի» 4578 8900 0435 7891 բանկային քարտի ստացել է 67.900 ՀՀ դրամ գումարը, որը կրիպտոարժույթի տեսքով փոխանցել է «KOKO CHANGE անվամբ «Տելոգրամյան» էջի օգտատեր՝ Վահե Վրեժի Մանուկյանին:
(հատոր 2-րդ գ.թ. 185-191ա)
3.9 2025 թվականի մայիսի 22-ին իրեղեն ապացույց ճանաչված 12,21 գրամ քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցով և 0,53 գրամ քաշով Տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ հանդիսացող թմրամիջոցով՝ փաթեթավորված ու կնիքված ՓՔԿ փորձագետի թիվ 50 կնիքի դրոշմով ու պահել քրեական վարույթում:
(հատոր 2-րդ գ.թ. 69-71)
3.10 2025 թվականի մարտի 25-ին իրեղեն ապացույց ճանաչված մեղադրյալ՝ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Այֆոն» մոդելի բջջային հեռախոս՝ փաթեթավորված ու կնքված քննիչի անհատական թիվ 466 կնիքի դրոշմով:
(հատոր 1-ին գ.թ. 159-162)
3.11 Վահե Վրեժի Մանուկյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է Գեղարքունիքի մարզի Ծաղկաթաղ գյուղի միջնակարգ դպրոցում որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ, սակայն միաժամանակ արդեն շուրջ 4-5 տարի է, ինչ զբաղվում է կրիպտոարժույթի առուվաճառքով։ Գործունեությունն իրականացնում է առցանց հարթակում՝ «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով։ Վկան հայտնեց, որ իր գործունեության բերումով նախկինում բազմիցս (շուրջ 70-80 անգամ) հարցաքննվել է տարբեր քրեական գործերով, որոնք այս կամ այն կերպ առնչություն են ունեցել կրիպտոարժույթի միջոցով կատարված փոխանցումների, շանտաժի կամ գումարների շորթման հետ։
Անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին՝ վկան պարզաբանեց, որ կրիպտոարժույթի փոխանակման գործընթացում օգտագործում է ինչպես իր, այնպես էլ իր մերձավոր ազգականների, մասնավորապես՝ եղբոր կնոջ՝ Անի Սարգսյանի անվամբ բացված բանկային հաշիվները և էլեկտրոնային դրամապանակները (Ինեկոբանկ, Այդիբանկ, Telcell Wallet, EasyWallet)։ Նա շեշտեց, որ իր անձնական հաշիվները, որոնցով ստանում է իր մանկավարժական գործունեության աշխատավարձը, հստակ տարանջատված են բիզնես նպատակներով օգտագործվող հաշիվներից, և վերջիններիս վրա առկա ցանկացած շարժ ենթադրում է կրիպտոարժույթի առուվաճառք։ Հաճախորդների հետ հաղորդակցությունը կատարվում է բացառապես «Տելեգրամ» հարթակի միջոցով, և նրանց անձամբ չի ճանաչում։ Գործարքի մեխանիզմը հետևյալն է. հաճախորդը տրամադրում է բանկային հաշիվ կամ քարտի տվյալներ, որին վկայի կողմից փոխանցվում է համապատասխան գումարը՝ հաճախորդից կրիպտոարժույթ գնելու դիմաց։ Կոնկրետ Ինեկոբանկի հաշվեհամարին (վերջավորությունը՝ ...4357891) կատարված փոխանցման վերաբերյալ վկան նշեց, որ թեև կոնկրետ դեպքը չի մտաբերում, սակայն եթե նախաքննական տվյալներով Անի Սարգսյանի հաշվից գումար է գնացել նշված հաշվին, ապա դա եղել է բացառապես կրիպտոարժույթի գնման նպատակով։ Վկան հայտարարեց, որ մեղադրյալ Մաքսիմ Գասպարյանին չի ճանաչում, նրա հետ երբևէ առնչություն չի ունեցել և թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ որևէ տեղեկատվության չի տիրապետում։ Նա նաև հավելեց, որ կասկածելի գործարքների դեպքում (օրինակ՝ երբ փոխանցողի տվյալները չեն համընկնում հաճախորդի տվյալների հետ) իրականացնում են նույնականացում՝ հեռախոսազանգի կամ SMS հաղորդագրության միջոցով, որպեսզի համոզվեն գործարքի օրինականության մեջ և բացառեն հնարավոր հանցավոր սխեմաներում ներգրավվածությունը։
(դատակա նիստի արձանագրություն)
3.12 Մեղադրյալ Մաքսիմ Գասպարյանը ցուցմունք տվեց և հայտնեց, որ զղջում է կատարած արարքի համար և նշեց, որ այս ամենի միջով անցնելով՝ շատ բան է հասկացել ու նաև կորցրել: Նա դատարանից խնդրեց հնարավորություն տալ ամեն ինչ զրոյից սկսելու համար՝ նպատակ դնելով ազատվելուց հետո աշխատել իր մասնագիտությամբ. նա ավտոէլեկտրիկ է: Անդրադառնալով հանցավոր գործունեության մեջ ներգրավվելու պատճառներին՝ մեղադրյալը պարզաբանեց, որ շուրջ 5 տարի ընկերուհի ուներ և ցանկանում էր նրան ամուսնության առաջարկություն անել ու նշանվել: Քանի որ ապրիլին ընկերուհու ծննդյան օրն էր, իսկ իր աշխատանքը կայուն չէր (աշխատում էր որպես սպասարկող անձնակազմ տարբեր միջոցառումների ժամանակ), որոշել էր զբաղվել այս գործով՝ նպատակ ունենալով գումար հավաքել մատանու և նշանադրության համար: Նա նախապես որոշել էր, որ բավարար գումար հավաքելուց հետո դուրս կգա այդ գործից, քանի որ ընտանիք կազմելու պարագայում չէր կարող շարունակել նման գործունեությունը: Հայտնեց, որ կապ է հաստատել վաճառողի հետ, ձեռք է բերել պայմանավորվածություն որոշ ժամանակ աշխատելու վերաբերյալ, վերցրել է թմրամիջոցների փաթեթները և տեղադրել քաղաքի տարբեր հատվածներում՝ հիմնականում Նոր Նորք և Ավան վարչական շրջաններում: Իր գործունեությունը տևել է շուրջ 4 ամիս՝ 2024 թվականի վերջից մինչև 2025 թվականի փետրվար ամիսը՝ մինչև իր ձերբակալվելը: Դեպքի օրվա վերաբերյալ մեղադրյալը պատմեց, որ գնում էր «Մեգամոլ»: Ճանապարհին նկատել է իրեն հետևող կարմիր գույնի ոչ ծառայողական մեքենա: Երբ մոտեցել է խանութին, մեքենայից իջել են քաղաքացիական հագուստով անձինք և պահանջել դատարկել գրպանների պարունակությունը: Նա դատարկել է գրպանները, որից հետո իրեն ձերբակալել և տարել են բաժին: Բաժնում իրենից վերցրել են հեռախոսը, ժամացույցը, բանալիները և թմրանյութը, սակայն որոշ ժամանակ անց այդ իրերը հետ են տվել իրեն: Այնուհետև հրավիրվել են ընթերականեր, որոնց ներկայությամբ նա նորից իր գրպանից հանել է հեռախոսն ու թմրանյութը: Մեղադրյալը նշեց, որ բաժնում իր նկատմամբ ֆիզիկական բռնություն (հարվածներ) չի կիրառվել, սակայն եղել է քաշքշոց, որի հետևանքով իր բաճկոնը պատռվել է: Նա ընդգծեց, որ որևէ դիմադրություն չի ցույց տվել և նույնիսկ ինքնակամ տրամադրել է հեռախոսի գաղտնաբառը:
Հանրային մեղադրողի հարցերին ի պատասխան՝ մեղադրյալը հաստատեց, որ զբաղվել է ապօրինի թմրաշրջանառությամբ և նախաքննության ընթացքում փորձել է համագործակցել վարույթն իրականացնող մարմնի հետ։ Նա պարզաբանեց, որ կապ է հաստատել « Մադամ Ամստերդամ» կոչվող կայքի միջոցով։ Իր «Տելեգրամ» հավելվածի օգտահաշվի անվանումը հստակ չհիշեց, սակայն նշեց, որ այն բաղկացած էր տարբեր նշաններից և թվերից (օրինակ՝ «17 27 @sabosh» և «17 7 --»)։ Նա հայտնեց, որ իր հեռախոսի մեջ եղել է երկու էջ, որոնցից մեկն օգտագործել է անձնական նպատակներով, իսկ մյուսը՝ աշխատանքային։ Հաստատեց, որ թվային խուզարկությամբ հայտնաբերված +57 314 576 83 63 հեռախոսահամարով գրանցված օգտահաշիվը ձեռք է բերել հենց այդ նպատակով. դա հայկական համար չի եղել, մինչդեռ իր անձնական համարը հայկական էր։ Մանրամասնեց, որ թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությամբ զբաղվել է շուրջ 4 ամիս՝ սկսած 2024 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2025 թվականի փետրվար ամիսը՝ մինչև իր ձերբակալվելը։ Թմրամիջոցների խմբաքանակները վերցնում էր Նոր Նորք վարչական շրջանից. քանակը յուրաքանչյուր անգամ տարբեր էր լինում, օրինակ՝ 5 հատ։ Դրանք տեղադրում էր Մասիվ, Նոր Նորք և Ավան վարչական շրջանների տարբեր հատվածներում։ Վարձատրության չափը կոնկրետ ֆիքսված թիվ չի կազմել, քանի որ այն կախված էր թմրամիջոցի քաշից և այն հանգամանքից, թե արդյոք պահոցները կորել են, թե ոչ։ Պայմանավորվածության համաձայն՝ մեկ տեղադրման համար առավելագույն գումարը կազմել է 7 ԱՄՆ դոլար։ Գումարները ստացել է տարբեր եղանակներով՝ կրիպտոարժույթով և էլեկտրոնային դրամապանակների փոխանցումներով, իսկ երբեմն գումարը դրված է եղել հենց թմրանյութի խմբաքանակի հետ։ Մեղադրյալը նշեց, որ կանխիկ ձևով հավաքել էր մոտ 200,000 ՀՀ դրամ՝ ընկերուհու համար մատանի գնելու նպատակով, իսկ մնացածը ստացել էր կրիպտոարժույթով։ Նա հաստատեց, որ օգտվել է «Կոկո Չենջ» (Koko Exchange) փոխանակման կետի ծառայություններից՝ կրիպտոարժույթը վաճառելով նրանց, որպեսզի վերջիններս գումարը փոխանցեն իր բանկային քարտին։ Ընդհանուր եկամուտը, ըստ նրա գնահատման, չի գերազանցել 300,000 ՀՀ դրամը։ Այն հարցին, թե ինչու է նախաքննության ընթացքում հերքել իրացման փաստը, իսկ այժմ դատարանում ընդունում է այն, մեղադրյալը պատասխանեց, որ բաժնում իրեն քաշքշել են, ինչից վախեցել է և սկզբում հայտնել, թե թմրանյութն իր անձնական օգտագործման համար է։ Սակայն հետագայում, երբ հոգեպես ավելի կայուն վիճակի է եկել, որոշել է պատմել ճշմարտությունը։ Իր մոտ ձերբակալման պահին հայտնաբերված 14 փաթեթի վերաբերյալ հայտնեց, որ դա իր վերցրած ամենաշատ քանակն է եղել, քանի որ սկզբնական շրջանում վստահությունը մեծ չէր։ Իրականում վերցրել էր 15 փաթեթ, որոնցից մեկը բացել էր՝ համոզվելու համար, որ դրա մեջ իրոք մարիխուանա է, այլ ոչ թե մեկ այլ նյութ։ Թմրամիջոցների տեղադրման վայրերի վերաբերյալ ստանում էր ընդհանուր հրահանգներ վարչական շրջանների մասին (Ավան, Մասիվ, Նոր Նորք, Կենտրոն), իսկ կոնկրետ տեղանքները ընտրում էր ինքնուրույն՝ ըստ հարմարության։ Տեղադրելուց հետո լուսանկարում էր տեղանքը հատուկ ծրագրով, որը լուսանկարի վրա տպում էր աշխարհագրական կոորդինատները, և այդ տվյալները ուղարկում էր համակարգողին։ Մեղադրյալը վերահաստատեց, որ զղջում է կատարած արարքի համար։
(դատակա նիստի արձանագրություն)
4. Լրացուցիչ դատալսումներ.
Լրցուցիչ դատալսումների ընթացքում հետազոտվեց հետևյալ փաստաթղթերը․
ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտոնից ստացված ձև 8 տեղեկանքը համաձայն որի մեղադրյալը նախկինում դատապարտված չի եղել։
Զինվորական գրքույկի պատճենը համաձայն որի մեղադրյալը ոչ պիտանի է ճանաչվել ծառայության համար։
«Նոր Նորք 2/69» համատիրության լիազոր կառավարիչ՝ Լ․Կանդալյանի կողմից տրված բնութագիրը։
«Բադալյան եղբայրներ» ՍՊԸ-ի տնօրեն Կարեն Ալոյանի կողմից տրված բնութագիրը։
5. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Մեղադրյալ Մաքսիմ Գասպարյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը և իրավաչափությունը․
Հիմնական դատալսումների ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտված ապացույցների հիման վրա, դրանց ձևի և բովանդակության վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության, իսկ բոլոր ապացույցների համակցությունը՝ հիմնավոր եզրափակիչ դատավարական ակտ կայացնելու համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց պատշաճ հետազոտման և վերլուծության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալների մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր ողջամիտ կասկածները նրանց օգտին մեկնաբանելով, Դատարանը հանգում է հետևության, որ ապացուցված է Մաքսիմ Գասպարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով վերագրվող արարքը, այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը, այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը, ինչպես նաև նրանց մեղավորությունը տվյալ արարքների կատարման մեջ:
Այսպիսով՝ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները վերլուծելով, դրանցից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուսի հետ և գնահատելով վարույթի քննության ընթացքում ձեռք բերված օբյեկտիվ փաստական տվյալների համակցության լույսի ներքո` Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետևյալը․
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է, որ եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1)վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3)անմեղության կանխավարկած
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։
Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։
Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը։ Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։
Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Վերը մեջբերված քրեադատավարական նորմերի և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված և դատական ակտում շարադրված վերոգրյալ ապացույցները թույլատրելիության առումով՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել որևէ օբյեկտիվ տվյալ, որը հիմք կտար փաստելու, թե նշված ապացույցների ձեռքբերման գործընթացում տեղ են գտել այնպիսի էական խախտումները, որոնք դրսևորվել են մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների ոտնահարմամբ կամ քրեական վարույթի սկզբունքների խախտմամբ, ինչպես նաև՝ դրանք ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։ Այլ խոսքով՝ վկայակոչված ապացույցները թույլատրելիության առումով կասկածի տակ առնելու հիմքերը բացակայում են, քանի որ դրանք ձեռք են բերվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, իսկ հակառակի մասին վկայող որևէ օբյեկտիվ տվյալ գործի քննության ընթացքում չի ստացվել։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելը, պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը, առաքելը, տարածելը, գովազդելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելը`
...
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
2) շահադիտական դրդումներով,
3) խոշոր չափերով,
4) զվարճանքի կամ հանդիսադիր վայրում կամ հաստատությունում,
5) ձերբակալված կամ կալանավորված անձանց պահելու վայրում կամ քրեակատարողական հիմնարկում,
6) զորամասում կամ զինվորական ծառայություն կրելու այլ վայրում կամ
7) ուսումնական հաստատությունում կամ դրա հարակից տարածքում՝
...
3. Սույն հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
...
2) առանձնապես խոշոր չափերով՝
...»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով հանցակզմի օբյեկտ է հանդիսանում բնակչության առողջության անվտանգության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերությունները:
Հանցագործության առարկան հանդիսանում են թմրամիջոցները, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերը և դրանց պրեկուրսորները:
Քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է թմրամիջոցներ, հոգեմետ նյութեր կամ դրանց պրեկուրսորներ ապօրինի պատրաստելով, վերամշակելով, ձեռք բերելով, պահելով, փոխադրելով, առաքելով, դրանք ապօրինի իրացնելով:
Տվյալ դեպում մեղադրյալին մեղսագրվում է ապօրինի իրացում, որը իրենից ենթադրում է թմրամիջոցի կամ հոգեմետ նյութի օտարումը ցանկացած եղանակով, որի արդյունքում թմրամիջոցին կամ հոգեմետ նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ:
Սույն դեպքում սուբյեկտ կարող է լինել ցանկացած ֆիզիկական մեղսունակ տասնվեց տարին լրացած անձ և սուբյեկտիվ կողմը կրկին միայն ուղղակի դիտավորությամբ:
2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-135/07 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել, որ «(...) այստեղ պարտադիր է ինչպես իրացման նպատակի առկայությունը, այնպես էլ ապօրինի իրացումը: Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ:
Ապօրինի իրացումը թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է: Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի՝ հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ՝ վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն: Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող: Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին: Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի: Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու:»
6․ Վերլուծելով սույն դատավճռի (այսուհետ՝ Դատավճիռ) 3.1-3․12.-րդ կետերում ներկայացված ապացույցները մեղադրյալ Մաքսիմ Գասպարյանին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում, Դատարանը՝ ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ ապացուցման արդյունքների վրա գտնում է, որ մեղադրյալ Մաքսիմ Գասպարյանին պետք է մեղավոր ճանաչել Դատավճռի 1․1 կետում շարադրված մեղադրանքով նկարագրված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերովնախատեսված արարքը կատարելու մեջ:
Այսպես․
6․1․ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները (արարքը)։
Մասնավորապես՝ Դատարանը արձանագրում է, որ Դատավաճռի 3.1-3․12.-րդ կետերում վերլուծված ապացույցների բավարար համակցությամբ ապացուցվել և հիմնավորվել է, որ Մաքսիմ Գասպարյանը խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը, այն է` չունենալով բժշկական նպատակներով կամ բժշկի նշանակմամբ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի շրջանառություն իրականացնելու, այսինքն՝ թմրամիջոց պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու թույլտվություն, տելեգրամյան հավելվածի միջոցով նախնական համաձայնության գալով՝ թմրանյութերի ապօրինի վաճառքով զբաղվող տելեգրամյան «Madam Amsterdam» առցանց խանութ-հարթակի օգտատիրոջ հետ, պայմանավորվածություն է ձեռք բերել խմբի կազմում, մասնավորապես՝ վերջինիս կողմից իրացման նպատակով նախապես ձեռք բերված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներն այլ անձանց վաճառելու նպատակով Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում տեղադրելու հարցի շուրջ` յուրաքանչյուր փաթեթի դիմաց դեռևս չպարզված չափի գումար վճարելու պայմանով։
Համաձայնություն ձեռք բերելուց և իրենց գործողությունների կատարումը դերաբաշխելուց հետո, իրենց միջև առկա կապը քողարկելու նպատակով Մաքսիմ Գասպարյանն իր կողմից օգտագործվող +57 314 576 8363 բջջային հեռախոսահամարով բացված «Տելեգրամ» հավելվածի «@1727II» հարթակի միջոցով կապի մեջ է գտնվել անհայտ անձին պատկանող և վերջինիս կողմից օգտագործվող «Տելեգրամ» հավելվածի «Madam Amsterdam» անհատական էջի հետ և իրենց հանցավոր նպատակն իրականացնելու նպատակով 2024թ. նոյեմբեր ամսից մինչև 2025թ. փետրվարի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, անհայտ անձի կողմից, ստանալով թմրանյութի վաճառքի ենթակա խմբաքանակը տեղադրելու վերաբերյալ հանձնարարություն, անձամբ, անհայտ անձի կողմից տեղադրված վայրերից վերցրել է «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի փաթեթավորված խմբաքանակները, որոնք թաքցրել է Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում գտնվող թաքստոցներում, լուսանկարել է, որոնց տեղակայման աշխարհագրական կորդինատները լուսանկարների հետ միասին իր «@17z7II» «Տելեգրամ» հավելվածի միջոցով ուղարկել է անհայտ անձի տելեգրամյան «Madam Amsterdam» ալիքին, դրանով իսկ իր գործողություններով փոխլրացրել է վերջինիս կողմից թմրանյութեր իրացնելու գործողությանը:
Այնուհետև, շարունակելով իր հանցավոր նպատակը, դեռևս չպարզված ժամանակահատվածում անհայտ անձի կողմից տեղադրված «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի խմբաքանակը նախապես ուղարկված կորդինատով վերցրել է թվով 15 հատ կպչուն ժապավենով փաթեթավորված փաթեթների խմբաքանակը, որոնք անհայտ անձի կողմից տրված հանձնարարության համաձայն, պետք է տեղադրվեր Երևան քաղաքի Ավան, Նոր Նորք, Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների տարբեր հատվածներում։ Վերցված թվով 15 հատ փաթեթներից թվով մեկ փաթեթում առկա «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը պահել է անձամբ օգտագործելու նպատակով, իսկ թվով 14 հատ կպչուն ժապավենով փաթեթավորված փաթեթների խմբաքանակը պահել է հագին առկա բաճկոնի գրպանում։ 2025թ. փետրվարի 25-ին՝ ժամը 16:00-ի սահմաններում գնացել է Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի, Աշոտ Հովհաննիսյան 6/4 հասցեի մոտակայք, որտեղ նկատվելով տեղում ծառայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ձերբակալվել և տեղափոխվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ՔՈԳՎ ԵՔՎ ԿՀԴՊ բաժին, որտեղ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է թվով 14 հատ մագնիսատիպ առարկայով սև կպչուն ժապավենով փաթեթավորված փաթեթ և թվով մեկ հատ սպիտակ թղթե հատվածով փաթեթ, որից 0,9 գրամը, 0,89 գրամը, 0,86 գրամը, 0,87 գրամը, 0,85 գրամը, 0,94 գրամը, 0,85 գրամը, 0,88 գրամը, 0,88 գրամը, 0,9 գրամը, 0,9 գրամը, 0,87 գրամը, 0,85 գրամը, 0,91 գրամը հանդիսացել են ընդհանուր զգալի չափի 12,35 գրամ հաստատուն չոր քաշով «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցներ, իսկ թվով մեկ հատ սպիտակ թղթե հատվածով փաթեթը հանդիսացել է 0,63 գրամ հաստատուն չոր քաշով Տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ թմրամիջոց:
6․2․ Դատարանը գտնում է, որ ապացուցված է այդ արարքի քրեական հակաիրավականությունը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսված մի խումբ անձանց կողմից շահադիտական դրդումներով իրացնելու նպատակով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի արտադրելու, պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու, առաքելու, տարածելու, գովազդելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու կամ մեկ ուրիշի դրդմամբ՝ նրա համար թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ ապօրինի ձեռք բերելու համար։
Հաշվի առնելով, որ նախորդ կետում հաստատվել է մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները՝ դատարանը գտնում է, որ դրանք համապատասխանում են վերը նշված ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներին, հետևաբար ապացուցված է, արարքի հակաիրավականությունը։
6․3․ Դատարանը գտնում է, որ Դատավաճռի 3.1-3․12.-րդ կետերում վերլուծված ապացույցների գնահատման արդյունքում ապացուցված է այդ արարքը մեղադրյալի կողմից կատարելը.
6․4․ Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալը գիտակցել է իր արարքի հակաիրավականությունը, ուստի ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Դատարանը հաստատված է համարում Մաքսիմ Գասպարյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը, գտնում է, որ նրան պետք է մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
Դատարանը, համակողմանիորեն վերլուծելով մեղադրյալի Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի գործողությունները և դրանք համադրելով ձեռք բերված ապացույցների հետ, գտնում է, որ նրա արարքը լիովին համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներին, քանի որ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվել է թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությանն ուղղված նպատակաուղղված գործողություններով, որոնք ներառել են «Մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի խմբաքանակների ձեռքբերումը, պահումը և դրանց իրացումը Երևան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններում գտնվող թաքստոցների միջոցով: Համաձայն ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ-135/07 որոշմամբ սահմանված իրավական դիրքորոշման՝ թմրամիջոցների ապօրինի իրացում է համարվում դրանց օտարումը ցանկացած եղանակով, և տվյալ դեպքում մեղադրյալի կողմից թմրամիջոցը թաքստոցում տեղադրելը, լուսանկարելը և աշխարհագրական կոորդինատները համակարգողին փոխանցելը հանդիսանում է իրացման ավարտված գործընթաց, քանի որ այդ գործողություններն ուղղված են եղել թմրամիջոցը մեկ այլ անձի տիրապետմանը հանձնելուն: Արարքի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և իրացման հատուկ նպատակով, ինչը հիմնավորվում է թմրամիջոցների զգալի քանակով, դրանց՝ իրացման համար հարմար հատուկ փաթեթավորմամբ և մեղադրյալի ու «Madam Amsterdam» օգտատիրոջ միջև եղած նամակագրությամբ, որտեղ հստակ քննարկվել են տեղադրման վայրերն ու վարձատրության պայմանները: Հանցագործության որակող հատկանիշների մասով դատարանն արձանագրում է, որ այն կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, ինչը դրսևորվել է մեղադրյալի և առցանց խանութի կազմակերպչի միջև դերաբաշխմամբ, որտեղ յուրաքանչյուրը կատարել է իրեն վերապահված գործողությունը միասնական հանցավոր արդյունքին հասնելու համար: Միաժամանակ, հիմնավորված է համարվում շահադիտական դրդումների առկայությունը, քանի որ մեղադրյալը գործել է նյութական օգուտ ստանալու նպատակով, ինչը հաստատվում է յուրաքանչյուր տեղադրման համար ստացված վարձատրությամբ, կրիպտոարժույթով կատարված փոխանցումներով և մեղադրյալի խոստովանությամբ առ այն, որ նշված գործունեությամբ զբաղվել է գումար հավաքելու նպատակով: Ելնելով վերոգրյալից՝ դատարանը եզրահանգում է, որ Մաքսիմ Գասպարյանի մեղավորությունը ողջամիտ կասկածից վեր ապացուցված է և նրա արարքը ենթակա է քրեաիրավական գնահատականի առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում:
Ելնելով վերոգրյալից՝ Դատարանը կայացրեց մեղադրական վերդիկտ՝ հաստատված համարելով, որ ապացուցված է, որ մեղադրյալ Մաքսիմ Գասպարյանը կատարել է իրեն վերագրվող արարքը, ապացուցված են մեղադրյալին վերագրվող փաստական հանգամանքները, ապացուցված է արարքի քրեական հակաիրավական լինելու փաստը, ինչպես նաև ապացուցված է մեղադրյալի մեղավորությունը տվյալ արարքը կատարելու մեջ, հետևաբար ապացուցված արարքը ենթակա է որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
7․ Անդրադառնալով մեղադրյալ Մաքսիմ Գասպարյանի կատարած հանցագործության համար պատասխանատվության և պատժի հարցերին` Դատարանը եկավ հետևյալ եզրահանգման.
Մեղադրյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս` Դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը ընտրելիս, ինչպես նաև այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն`
« 1. Հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվության, պատժի կամ քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցների ենթարկելը կամ քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից ազատելը պետք է լինի արդարացի՝ ապահովելով ինչպես կիրառվող օրենսդրության, այնպես էլ պետական հակազդեցության համաչափությունը կատարված հանցանքին, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը:
(...):»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն՝
« 1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից կամ ազատություններից սույն օրենսգրքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակներն են` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, վերասոցիալականացնել պատժի ենթարկված անձին և կանխել հանցագործությունները:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
« 1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործությամբ պատճառված վնասի բնույթով և չափով, հանցագործության եղանակով, տեղով, ժամանակով, հանցագործության շարժառիթներով և նպատակներով, դիտավորության կամ անզգուշության տեսակով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, ինչպես նաև նշանակվող պատժի` հանցավորի վերասոցիալականացման և իրավահպատակ վարքագծի ձևավորման գործընթացի ու նրա ընտանիքի կենսապայմանների վրա ազդեցությամբ:
3. Ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ կարող է նշանակվել, եթե դատարանը հիմնավորի, որ առավել մեղմ պատժատեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
4. Պատժի կատարման կարգը և պայմանները սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեակատարողական օրենսդրությամբ:»:
Նարեկ Սարգսյանի գործով թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման շրջանակներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է «(...) [Պ]ատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործությանը քրեաիրավական միջոցներով արձագանքելու պարտադիրությամբ, ինչպես նաև հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար` պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից (…):
(…) [Պ]ատիժ նշանակելու սկզբունքի բովանդակությունն ընդգրկում է դատապարտյալի, տուժողի և հասարակության վերաբերմունքը նշանակված պատժի նկատմամբ: Ուստի, պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին վերոնշյալ սուբյեկտների կարծիքը, (…) [որը պետք է կիրառվի] պատժի նշանակման մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 16-րդ կետը):
Պատժի նշանակման հիմնական կանոնները սահմանող իրավական նորմերը (նախկին օրենսգրքի) ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ:
Գոռ Գագիկի Ավետիսյանի և Արմեն Իշխանի Հովակիմյանի գործով 2010թ. նոյեմբերի 5–ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0164/01/09 որոշման մեջ անդրադառնալով նշանակվող պատժի արդարացիության պահանջին՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ՝ «(…) հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները և, ելնելով քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից, ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Հետևաբար, ակնհայտ մեղմ կամ ակնհայտ խիստ լինելու պատճառով անարդարացի կլինի այնպիսի պատիժը, որը նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման»:
Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և այն կատարող անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, այն կատարող անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա:
7․1 Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք պետք է դիտել իրեն մեղավոր ճանաչելը և զղջալը։
7․2 Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
Կատարած արարքի համար մեղադրյալ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում՝ նրա գործողության վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, նրան բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության համար մեղադրյալի նկատմամբ պետք է նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում 4 (չորս) տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, օտարերկրյա քաղաքացուն Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման, ազատության սահմանափակման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ժամկետները հաշվարկվում են ամիսներով և տարիներով: Հանրային աշխատանքների ժամկետը հաշվարկվում է ժամերով: Կարճաժամկետ ազատազրկման ժամկետը հաշվարկվում է օրերով և ամիսներով:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված պատիժները փոխարինելիս կամ գումարելիս, ինչպես նաև պատիժը հաշվակցելիս ժամկետները կարող են հաշվարկվել օրերով:
3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը հաշվակցվում է կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու, ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` 1 օրը հաշվելով 1 օրվա դիմաց, ազատության սահմանափակման ձևով նշանակված պատժին՝ 1 օրը հաշվելով 2 օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ 1 օրը 8 ժամի դիմաց:
4. Անազատության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու, զինվորական ծառայության մեջ սահմանափակման ձևով հիմնական պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով մինչև դատավճիռ կայացնելը, անկախ Հայաստանի Հանրապետության իրավազորությունից, փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ ազատում է պատիժը կրելուց:
5. Հանցանքը կատարելուց հետո հոգեկան առողջության խնդիրներ ի հայտ գալու հիմքով անձի նկատմամբ նշանակված բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցները կիրառելու ժամկետը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով հաշվակցվում է պատժի ժամկետին:»:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով մեղադրյալ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի կողմից մինչև դատավճիռ կայացնելը մեղադրյալի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 տարի 1 ամիս 26 օրը և Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանին թողնել կրելու ազատազրկում 2 տարի 10 ամիս 4 օր ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կարճաժամկետ ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս հանգում է հետևության, որ պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
(...)
5. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ 1-5 տարի ժամկետով, որի ընթացքում անձը գտնվում է դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողության ներքո և պարտավոր է կատարել դատարանի որոշմամբ սահմանված պարտականությունները: Փորձաշրջանի ընթացքում դատարանի կողմից նշանակվող պարտականություններն են՝
(...)
2) առանց դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության Հայաստանի Հանրապետության տարածքը չլքելը,
(...)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից։ Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության սուբյեկտիվ կողմի դրսևորում, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել`
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Դատարանը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի քննարկման առումով կարևորվում է սույն գործով առկա մի շարք առանձնահատկություններ:
Նման եզրահանգման համար Դատարանը հաշվի է առնում գործով հաստատված մի շարք էական հանգամանքներ։ Թեև Մաքսիմ Գասպարյանին մեղսագրվող արարքը որակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով՝ մի խումբ անձանց կողմից և շահադիտական դրդումներով կատարված լինելու հատկանիշներով, այնուամենայնիվ պատժի անհատականացման փուլում Դատարանը գնահատում է ոչ միայն արարքի հանրային վտանգավորությունը, այլև մեղադրյալի անձին և վարքագծին վերաբերող տվյալների ամբողջությունը։ Մասնավորապես՝ Դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալի անձը բնութագրող դրական տվյալները, այն, որ նա նախկինում դատապարտված չի եղել և հանցանքը կատարել է առաջին անգամ, նրա երիտասարդ տարիքը, տրամադրված դրական բնութագրերը, ինչպես նաև առողջական վիճակի հետ կապված խնդիրները, որոնց պատճառով վերջինս ժամանակին ազատվել է պարտադիր զինվորական ծառայությունից:
Դատարանը խիստ կարևորում է նաև այն հանգամանքը, որ Մաքսիմ Գասպարյանը դատաքննության ընթացքում զղջացել է, լիովին ընդունել է իր մեղքը, քննադատաբար է մոտեցել իր կատարած հակաիրավական արարքին և ինքնակամ աջակցել է գործի քննությանը՝ տրամադրելով իր բջջային հեռախոսի գաղտնաբառն ու մանրամասն ներկայացնելով հանցագործության կատարման մեխանիզմը: Գնահատելով նշված հանգամանքների համակցությունը՝ պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, Դատարանը ձևավորում է ներքին համոզմունք, որ նշանակված ազատազրկման փաստացի կրումն այս դեպքում անհրաժեշտ չէ պատժի նպատակներին հասնելու համար, և Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի ուղղվելը հնարավոր է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ու փորձաշրջանի ընթացքում նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն սահմանելու միջոցով։
Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և պետք է սահմանել փորձաշրջան` 4 (չորս) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավոր է՝ առանց վերջինիս վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, ինչպես նաև բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին՝ ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
8. Անդրադառնալով մեղադրյալ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին Դատարանն արձանագրում է, որ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ տնային կալանքը պետք է փոփոխել և որպես խափանման միջոց ընտրել վարչական հսկողությունը արդեն իսկ կիրառված գրավի և բացակայելու արգելքի հետ համակցված։
Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանը պարտավոր է.
8․1 շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության տարածքային մարմնում,
8․2 առանց վարույթն իրականացնող մարմնի տեղեկացնելու չփոխել մշտական բնակության վայրը:
9. Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված մեղադրյալի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Iphone» տեսակի բջջային հեռախոսը, «Մարիխուանա» տեսակի 12,21 գրամ քաշով թմրանյութը և 0․53 գրամ քաշով Տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ հանդիսացող թմրամիջոցը, պետք է վերադարձնել նախաքննական մարմնին անջատված վարույթի շրջանակներում հետագա տնօրինման համար։
10. Անդրադառնալով առկա վարութային ծախսերին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է 648.000 (վեց հարյուր քառասուն ութ հազար) ՀՀ դրամ վարութային ծախս՝ որպես կատարված փորձաքննության արժեք, որի պայմաններում Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանից հօգուտ պետության պետք է բռնագանձել 648.000 (վեց հարյուր քառասուն ութ հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը

ՎՃՌԵՑ
1. 1. Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 (չորս) տարի ժամկետով։
2. 2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով նշանակված պատժին հաշվակցել մինչև դատավճիռ կայացնելը մեղադրյալի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետը՝ 1 տարի 1 ամիս 26 օրը, և Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանին թողնել կրելու ազատազրկում՝ 2 տարի 10 ամիս 4 օր ժամկետով։
3. 3. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով, որի ընթացքում մեղադրյալը պարտավոր է առանց իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության չլքել Հայաստանի Հանրապետության տարածքը, ինչպես նաև բնակության վայրը փոխելու դեպքում վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնին սեղմ ժամկետում հայտնել իր նոր բնակության վայրի հասցեն:
4. 4. Փորձաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը դնել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
5. 5. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ տնային կալանքը, փոփոխել և որպես խափանման միջոց ընտրել վարչական հսկողությունը՝ արդեն իսկ կիրառված գրավի և բացակայելու արգելքի հետ համակցված։
6. Վարչական հսկողության ընթացքում մեղադրյալ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանը պարտավոր է.
6.1. շաբաթը երկու անգամ գրանցվել ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության տարածքային մարմնում,
6.2. առանց վարույթն իրականացնող մարմնին տեղեկացնելու չփոխել մշտական բնակության վայրը:
7. Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված «Մարիխուանա» տեսակի 12,21 գրամ քաշով թմրանյութը և 0.53 գրամ քաշով Տետրահիդրոկաննաբինոլներ պարունակող բուսական խառնուրդ հանդիսացող թմրամիջոցը վերադարձնել նախաքննական մարմնին՝ անջատված վարույթի շրջանակներում հետագա տնօրինման համար։
8. Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեղադրյալի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Iphone» տեսակի բջջային հեռախոսը վերադարձնել Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանին։
9. Մեղադրյալ Մաքսիմ Արթուրի Գասպարյանից հօգուտ պետության բռնագանձել 648.000 (վեց հարյուր քառասուն ութ հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես վարութային ծախս։
10. Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան՝ ստանալու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ